Alif. Lam. Ra. Oto Objawienia zawarte w Księdze pełnej mądrości.
Alif. Lam. Ra. Oto Objawienia zawarte w Księdze pełnej mądrości.
Czyż wydaje się ludziom dziwne to, to czcijcie Go. Czyż nie zastanowicie że objawiamy człowiekowi spośród nich, się (nad tą prawdą fundamentalną) i nie mówiąc: „Ostrzegaj całą ludzkość (o będziecie świadomi? skutkach obrania drogi, którą kroczą) i
Zaiste, wasz Pan jest Bogiem, który Tymczasem dla niewierzących (i umierastworzył niebiosa i ziemię w sześć dni, jących jako niewierni) jest (przeznaczoa następnie umocnił się na Najwyższym ny) napój z wrzącej wody i kara bolesna, Tronie, kierując wszelkimi sprawami gdyż uparcie trzymają się niewiary. (jako jedyny Władca Stworzenia). Nikt[2]
[2]Odnośnie do stworzenia niebios i ziemi w sześć dni, znaczenia Najwyższego Tronu i umocnienia się na nim Boga, zob. 2:28, przyp. 28-29; 7:54, przyp. 13; 41, przyp. 2.
Do Niego wszyscy powrócicie: obietgłoś tym, którzy wierzą, wieść radosną, nica od Boga w prawdzie (przeto wypełże mają w swym Panu solidne oparcie ni się z pewnością). On daje począ(ze względu na wiarę, ufność i sprawietek Stworzeniu, a następnie wydaje je dliwe czyny)”. (Czy to dlatego) niewierponownie (w drugim świecie), ażeby ni mówią: „Ów (człowiek) jest z pewnowynagrodzić sprawiedliwie tych, któścią czarownikiem?” rzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła.[1]
[1]Początkowe wersety sury odkrywają główny jej temat. Pierwsze wersety niniejszej sury wskazują, że będzie głównie mowa o boskim pochodzeniu Koranu, a przedstawiany dowód zostanie oparty na mądrości. Dowody czerpane z wszechświata, życia ludzkiego, dziejów oraz wydarzeń jako manifestacji Boskiego Imienia – Mądrego (Boga) skierowane są do ludzkiego intelektu, myśli oraz siły rozumowania i przedstawiają nam przykłady mądrości w stworzeniu człowieka i wszechświata.
On jest tym, który uczynił słońce nie może wstawić się do Boga bez Jego promieniejącym, jaśniejącym światłem, zezwolenia. Oto Bóg, wasz Pan, przea księżyc światłem odbitym, i ustalił dlań fazy, byście mogli wiedzieć (jak obliczyć) liczbę lat i (jak) mierzyć (czas). Bóg nie stworzył tego inaczej, jak tylko w prawdzie (w określonym celu i z zamysłem). On wykłada szczegółowo znaki (i dowody prawdy) dla ludzi szukających wiedzy.
W następstwie nocy i dnia (z ich skracaniem się i wydłużaniem) i we wszystkim, co stworzył w niebiosach i na ziemi, z pewnością są znaki (objawiające prawdę) dla ludzi, którzy powstrzymują się od nieposłuszeństwa wobec Niego, pełni bojaźni bożej.
Ci, którzy nie oczekują spotkania z Nami i którym podoba się życie na tym świecie i (ani nie spoglądają, ani nie widzą nic poza nim) który zadowala ich; i ci, którzy nie dbają o nasze Objawienia ani znaki (dawane ich duszom i zmysłom):
Oni są tymi, których ostatecznym schronieniem jest Ogień piekielny ze względu na to, co zyskali (swymi czynami).
Zaprawdę, tych, którzy uwierzyli i czynią dobre, prawe dzieła, Bóg poprowadzi dzięki cnocie wiary do szczęśliwego końca: rzeki będą płynąć u ich stóp w Ogrodach obfitości i błogosławieństwa.
Ich wezwaniem będzie tam: „Wszelka chwała Tobie, Boże! (Jesteś bez żadnej skazy i absolutnie sprawiedliwy)”. swoją drogą tak, jak gdyby nigdy Nas A ich pozdrowieniem (do siebie nawzanie wzywał ze względu na nieszczęście, jem, od Boga i aniołów): „Pokój!” A ich które nań spadło. Przeto (ludziom) marwezwanie kończyć się będzie: „Wszelka notrawnym ozdabiane są rzeczy, które chwała i wdzięczność Bogu, Panu świazwykli czynić, aby się im podobały. tów!”
Jeśliby Bóg tak spieszył z przyczyle pokoleń, gdy popełniali niesprawiedlinianiem ludzkości zła (na jakie sobie wości (czynami, osądami i traktowaniem zasłużyli), jak oni spieszą z (zyskaniem tego, co prawdziwe): wysłannicy powotego, co zdaje im się) dobrem, ich termin ływani spośród nich przybywali do nich zostałby już postanowiony. My jednak z jasnymi dowodami prawdy, lecz było pozostawiamy tych, którzy nie spodzieoczywiste, że nie uwierzą. W taki spowają się Nas spotkać, ślepo błądzącymi sób odpłacamy ludowi przywiązanemu w swym buncie. do popełniania grzechów.
Kiedy (takiego) człowieka doty-
Zaiste, zgładziliśmy przed wami wie-
Po nich was uczyniliśmy sukcesoraka nieszczęście, on wzywa Nas, leżąc mi – pokolenie za pokoleniem – na ziemi, na boku, siedząc albo stojąc; lecz kiedy zdejmujemy z niego nieszczęście, idzie byśmy zobaczyli wasze postępowanie.
Kiedy Nasze Objawienia, jasne jako dowód i oczywiste w znaczeniu, recytowane są im (i głoszone), ci, którzy nie spodziewają się Nas spotkać, mówią (odpowiadając Naszemu Wysłannikowi): „Przynieś Koran inny niż ten albo go zmień”. Mów: „Nie do mnie należy zmienianie go w sposób samowolny. Ja tylko postępuję za tym, co mi jest objawiane. Zaiste, lękam się kary Dnia Wielkiego, jeślibym miał okazać nieposłuszeństwo Panu mojemu”.
Powiedz (również): „Jeśliby Bóg tak zechciał, to nie recytowałbym go wam ani On nie dałby go wam poznać. Przebywałem pośród was całe życie przed nim (zanim Koran zaczął być mi objawiany). Czyż nie rozumujecie i nie pojmujecie?”
Kto jest bardziej niesprawiedliwy, aniżeli ten, kto wymyśla kłamstwa i przypisuje je Bogu, albo zaprzecza Jego Objawieniom i Jego znakom (we wszechświecie i w samym sobie)? Zaiste, występni niewierzący nie osiągną pomyślności![3]
[3]Na temat Proroka Muhammada pośród swoich ludzi przed swoją misją i w czasie jej trwania, jako dowód na jego Proroctwo, zob. Dodatek 5.
Oni oddają cześć, poza Bogiem, rzeczom i istotom, które nie mogą im ani zaszkodzić, ani przynieść korzyści, i mówią: „One są naszymi orędownikami u Boga”. Mów: „Czyż poinformujecie Boga o czymś w niebiosach i na ziemi, o czym On nie wie? On jest pełen chwały i absolutnie wzniosły, ponad tym wszystkim, co oni Mu przypisują”.
Ludzie (u początków) stanowili jedną wspólnotę, idącą jedną jedyną drogą, ale później poróżnili się i zaczęli podążać różnymi drogami. I jeśliby nie rozkaz już wydany przez twojego Pana (odsuwający w czasie – do ustalonego terminu – ostateczne rozstrzygnięcie), zostałoby już rozstrzygnięte pomiędzy nimi to wszystko, w czym się różnią.
Oni mówią: „Dlaczego nie został mu zesłany od jego Pana jakiś znak cudowny?” Powiedz zatem: „To, co Niewidzialne należy jedynie do Boga (On czyni, cokolwiek zechce, i tylko On wie, co przyniesie przyszłość): przeto czekajcie i obserwujcie; zaprawdę ja także jestem wraz z wami pośród tych, którzy oczekują”.
Kiedy pozwalamy ludziom (niewiernym) skosztować łaski po tym, jak dotknęło ich nieszczęście, ci natychmiast knują spisek przeciwko naszym Objawieniom. Powiedz: „Bóg jest szybszy w narzucaniu Swojej woli (i w odwracaniu wszelkich spisków ku tym, którzy je obmyślili)”. Zaiste, nasi (niebiańscy) posłańcy (aniołowie) zapisują to, co oni zamyślają.
On jest Tym, który przewozi was po lądzie i morzu. A kiedy jesteście na statku i statki pędzą ze swoimi podróżnymi wraz z pomyślnym wiatrem, a oni się tym radują; wtedy nachodzi ich burza i fale napływają na nie ze wszystkich stron, tak że są pewni, iż są otoczeni (przez śmierć, bez drogi ucieczki); wzywają Boga, szczerze wierząc jedynie w Niego (jako jedynego Boga, Pana i Władcę): „Jeśli ocalisz nas od tego, to z całą pewnością okażemy wdzięczność”.
Lecz jeśli On ich ocala, to zachowują się na ziemi buntowniczo, występując przeciwko wszelkiemu prawu. O, ludzie! Wasz bunt jest jedynie przeciwko wam kiwanie, a My sprawiamy, że jest niczym samym. (To, czego szukacie i osiągacie skoszone pole, jak gdyby nie rozkwitawaszą obrazą, to tylko) radość życia na ła dzień wcześniej. Tak oto wykładamy tym świecie; po nim nastąpi wasz powrót szczegółowo znaki (drogowskazy Naszej do Nas; wtedy sprawimy, że zrozumiecie, Drogi i stosowne przykazania i przewodco żeście czynili (i wezwiemy was na sąd). nictwo zawarte w Koranie) ludziom, któ-
Życie na tym świecie tak oto wygląda: rzy rozmyślają (nad nimi i wyciągają zsyłamy wodę z nieba, a roślinność ziemi, z konieczne wnioski). której spożywają ludzie i zwierzęta, miesza
A Bóg zaprasza do Domu Pokoju (któsię z nią, aż – kiedy ziemia zostanie przyrego mieszkańcy radować się będą niezmie, a jej mieszkańozdobiona i upiększona rzoną błogością, pokojem i bezpieczeńcy sądzą, że są jej panami i mają ziemię w stwem) i prowadzi, kogo zechce, ku Droswobodnym władaniu – nasz rozkaz naddze Prostej. chodzi ku niej nocą albo dniem – nieocze-[4]
[4]Koran jest cudem elokwencji. Werset ten użycie zaimka żeńskiego w odniesieniu do rysuje portret atrakcyjnej, elegancko ubranej ziemi Koran dodaje nowy wymiar temu kobiety, upiększonej wszystkimi ozdobami. porównaniu. Jednakże bogactwa i piękności W rzeczywistości świat jest często porównaświata fizycznego, takie jak fizyczne piękno ny do ponętnej, niewiernej kobiety. Poprzez kobiety, również są przemijające. tez, które wysunęli. Wielu z nich znajdzie
Dla tych, którzy czynią dobro, świadomi, że ogląda ich Bóg, przeznaczone jest to, co najlepsze (spośród nagród, które Stwórca obiecał za dobre uczynki) i jeszcze więcej. Nie przykryje ich twarzy ani ciemność, ani pył, ani upokarzająca hańba. Są towarzyszami raju; w nim będą przebywać na wieki.[6]
[6]Mekkańscy politeiści przyznawali, iż Bóg go światopoglądu, tego samego spojrzenia na jest Stwórcą i Władcą wszechświata, ale przyrzeczy i zdarzenia. Udzielili tej samej odpopisywali Mu współtowarzyszy w porządkowiedzi na podstawowe pytania życia, pytawaniu ich własnego życia. Nie uznawali żadnia, które każdy sobie zadaje i na które filonej władzy nad sobą, według której mielizofowie i myśliciele starali się odpowiedzieć, by uporządkować swoje życie. Sami sobie a mianowicie: „Kim jestem?”, „Jaki jest sens wymyślili bóstwa i mimo że przypisali im życia i śmierci i czego ode mnie wymaga(fałszywie) pewną moc, to nie ich bóstwa ją?” „Kto zesłał mnie na ten świat i w jakim rządziły nimi, lecz raczej jak inni politecelu?” „Kto jest moim przewodnikiem w tej iści na przestrzeni dziejów, włączając w to ziemskiej podróży?” Fakt, że wszyscy Prodzień dzisiejszy, sami wykorzystywali swoje rocy udzielili tych samych odpowiedzi na te bóstwa w swoich własnych interesach. pytania ukazuje, iż ich źródło jest jedno i to samo. Dlatego ich odpowiedź również powinByli tacy ludzie, i z pewnością wciąż są, na być taka sama; w istocie, odpowiedź udziektórzy nie udzielą odpowiedzi „To Bóg” na lona przez wszystkich Proroków jest ta sama, pytania zadane w tym wersecie. I jako że nie lecz prawie wszyscy filozofowie i myślicieposiadają definitywnej odpowiedzi będącej le udzielili innych odpowiedzi na te pytania. przeciwwagą dla tej, będą cytować różne rzeTen fakt pokazuje, iż droga prawdy jest jedna czy bądź wymieniać pewne hipotezy. Nigdy i jest to ta, która jest reprezentowana przez nie będą zdolni do przekonania samych sieProroków i tych, którzy za nimi podążają, bie o prawdziwości swoich odpowiedzi, a ich drogi zła są zaś liczne. świadomość nie będzie pewna co do hipo-
A dla tych, którzy popełnili złe czyny, odpłatą za każdy zły czyn będzie jego podobieństwo; i okryje ich hańba – i nikt nie będzie ich mógł ochronić przed Bogiem - a ich twarze będą osłonięte jak gdyby płatami najmroczniejszej nocy. Oni są towarzyszami Ognia (piekielnego), w nim będą przebywać na wieki.[7]
[7]Prawdziwa, prosta ścieżka jest jedna, gdy zjawisko jest poza naszym pojęciem i wiedzą natomiast złe drogi są nieomal tak liczne, jak tu, na tym świecie. ludzie, którzy są w błędzie. Wszyscy ProPodczas gdy Bóg daje za jeden dobry rocy, którzy przyszli na przestrzeni historii uczynek wielokrotną nagrodę, to rekompenludzkiej, byli zgodni co do tych samych podsatą za jeden zły uczynek jest kara równa staw wiary, kultu, dobrego zachowania się jedynie jemu samemu. oraz podstawowych zasad prawa i tego same-
Tego Dnia My ich wszystkich wskrzesimy do życia i zgromadzimy, a potem rozkażemy tym, którzy przydawali Bogu współtowarzyszy: „Zajmijcie swoje miejsce, wy i wasi (rzekomi) towarzysze (Boga)!” Tak oto dokonamy rozróżnienia pomiędzy nimi a wiernymi, i oddzielimy ich od ich współtowarzyszy. Ich współtowarzysze powiedzą do nich: „To nie nas czciliście.
Bóg wystarczy jako świadek pomiędzy nami a wami: my zaiste nie byliśmy świadomi tego, że (nas) czcicie”.
Tam każda dusza doświadczy tego, co czyniła (na tym świecie). Zostaną sprowadzeni do Boga, ich prawdziwego Właściciela i Pana; a ci, których wymyślili, ażeby czcić poza Bogiem, zawiodą ich.
Mów: „Kim jest ten, kto zaopatruje was w to, co jest w Niebiosach i na Ziemi; i Kim jest ten, kto ma pełną władzę nad (waszym) słuchem i oczyma; i Kim jest ten, który wyprowadza żyjące z martwego i martwe z żyjącego, i Który kieruje każdą sprawą (wszechświata)?” Oni powiedzą: „To Bóg”. Przeto powiedz: „Czyż zatem nie będziecie dotrzymywać swoich zobowiązań wobec Niego ze względu na cześć dla Niego i lęk przed Jego karą?”
Oto Bóg (Który czyni to wszystko), wasz Pan prawowity, Prawda Ostateczna i Wiecznotrwała. Cóż jest poza prawdą, jeśli nie zbłądzenie? Dlaczego zatem jesteście odwróceni (ku różnym drogom i zeszliście z Prostej Ścieżki)?
Tak oto spełniło się Słowo twojego Pana o tych, którzy są występni: że nie uwierzą.[5]
[5]Bóg nagradza jeden dobry uczynek wykonany szczerze co najmniej dziesięciokrotnie ucieczkę w agnostycyzmie. Z tego powodu (6:160). Ta nagroda może zostać pomnożojeśli nawet ich cielesne ego próbuje udziena aż 700 razy (2:261) lub nawet więcej, w lić różnych odpowiedzi na pytania zawarte zależności od głębi szczerości w wykonywaw tym wersecie, odpowiedź, z której świadoniu go, od tego, jak dobrze został wykonany mość niemalże każdej osoby będzie zadowooraz warunków, w jakich został wykonany. lona, zwłaszcza w warunkach wymienionych Ponadto Bóg daje więcej niż to w Raju, tylko w wersecie 22, będzie brzmieć: „To Bóg”. ze Swej łaski. Nie możemy wyobrazić sobie, Jednakże ta odpowiedź emanująca ze świajaka będzie ta dodatkowa nagroda, gdyż Raj domości, zwłaszcza w wyjątkowych warunpełen jest Bożych łask; łask, których oczy kach, nie jest wiarą, gdyż wiara jest potwiernigdy nie widziały ani uszy nie słyszały, i dzeniem i przekonaniem sercem (i umysłem), których umysły nie pojęły. Wierni będą takdobrowolnie i świadomie. że obdarzeni tam widzeniem Boga, które to
Powiedz: „Czyż jest pośród waszych (rzekomych) współtowarzyszy (Boga) taki, który daje początek stworzeniu, a potem pomnaża je i wyprowadzi je na nowo (w innym świecie)?” Powiedz: „Bóg daje początek stworzeniu, a potem pomnaża je i On wyprowadzi je na nowo. Dlaczego zatem odwróciliście się od prawdy i głosicie fałszywe twierdzenia?”
Powiedz: „Czyż jest pośród waszych (rzekomych) współtowarzyszy (Boga) taki, który prowadzi ku prawdzie?” Powiedz: „Jedynie Bóg prowadzi ku prawdzie. Kto zatem wart jest tego, aby pójść za nim: Ten, kto prowadzi ku prawdzie czy też ten, kto nie potrafi odnaleźć prawdziwej drogi, jeśli sam nie zostanie poprowadzony? Cóż się zatem z wami dzieje i dlaczego osądzacie (tak błędnie)?”
Większość z nich idzie tylko za domysłami. Zaiste, domysły nigdy nie są w stanie zastąpić nawet cząstki prawdy. Tak! Bóg ma pełną wiedzę o wszystkim, co czynią.
I ten Koran nie jest taki, że mógłby zostać przez kogoś wymyślony, ażeby go (następnie) przypisać Bogu, lecz stanowi (Boską Księgę i) potwierdzenie (Boskiego pochodzenia i prawd wciąż będących częścią) wcześniejszych Objawień, a także Objaśnieniem istoty wszystkich Boskich Ksiąg – co do których nie ma żadnych wątpliwości – (pochodzących) od Pana światów.[8]
[8]Nie ma różnic pomiędzy Świętymi Księmisje Proroków i Święte Księgi są oparte, są jedynie interpolacjami oraz zmianami poczygami – Koranem, Torą, Ewangelią i innynionymi przez ludzkie ręce. Prorok Muhammi – pod względem podstaw, na których się mad, Koran oraz społeczność muzułmańska opierają. Dlatego Prorok Muhammad, niech uniewinniają wszystkich poprzednich Prorobędzie z nim pokój i błogosławieństwo, ków, Księgi oraz społeczności od wszelkich oświadcza, iż wszyscy poprzedni Prorocy byli możliwych oskarżeń powstających z nieprana drodze Boga i wykonywali misje powiewidłowego zrozumienia i praktyk tych, którzone im przez Boga, i tak jak muzułmańska rzy za nimi podążają i którzy przypisują siespołeczność oświadcza, że wszyscy, którzy bie do nich. podążali za poprzednimi Prorokami w sposób właściwy, byli na prawdziwej drodze i na śladach Proroków, tak samo Koran zaświadjest to, że wszystkie poprzednie Święte Księcza, że wszystkie poprzednie Święte Księgi są gi potwierdzają Święte pochodzenie Koranu i księgami objawionymi przez Boga. Tak więc razem ze wszystkimi poprzednimi Prorokami, fragmenty znalezione w ich teraźniejszych Proroctwo i Wysłannictwo Proroka Muhamegzemplarzach sprzeczne z podstawowymi mada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. zasadami Świętej Religii, na której wszystkie Inną kwestią, którą należy tu poruszyć
Czy też może powiedzą, że on (Wysłannik Boży) go wymyślił? Powiedz: „(Jeśli jest rzeczą możliwą, aby śmiertelnik tego dokonał), to ułóżcie (i przynieście) surę podobną do tej i wezwijcie na pomoc kogokolwiek możecie, poza Bogiem, jeśli jesteście prawdomówni (w swych wątpliwościach i twierdzeniach na nich opartych)”.
Nie (oni nie są prawdomówni co do swych wątpliwości i twierdzeń), lecz podali w wątpliwość rzecz (Koran), której wiedzy nie zdołali objąć i której wyjaśnienie (poprzez wypełnienie jej obietnic i ostrzeżeń) do nich nie dotarło. Tak samo zaprzeczali (księgom do nich zesłanym) ci, którzy byli przed nimi. Przeto spójrzcie! Jaki był koniec (ludzi) występnych (którzy błędnie osądzali sprawy i postępowali niesprawiedliwie)? „Mnie będą policzone moje czyny, a wam
Pośród nich (ludu Mekki) są tacy, – wasze czyny. Wy nie odpowiadacie za którzy weń uwierzyli i będą weń wieto wszystko, co ja czynię, a ja nie jestem rzyć, podobnie jak pomiędzy nimi są winien tego wszystkiego, co wy czynicie”. tacy, którzy nie uwierzyli i weń nie uwierzą. Wasz Pan ma pełną wiedzę o
Jeśli (o, Wysłanniku) będą w dalli, jeśli nie wykorzystują swego rozumu szym ciągu cię negować (w odniesieniu do Posłannictwa, które głosisz), powiedz: (aby pojąć sens słów)?
Pomiędzy nimi są tacy, którzy przytych, którzy powodują chaos i zepsucie. bywają, ażeby cię posłuchać, ale jakże możesz sprawić, żeby głusi usłysze-
Pomiędzy nimi są tacy, którzy spoglądają na ciebie, ale – jakże zdołasz poprowadzić (ku właściwej drodze) ślepych, jeśli brak im zdolności postrzegania?
Zaiste, Bóg nie czyni ludziom żadnej niesprawiedliwości, ale ludzie sami sobie wyrządzają krzywdę.
W Dniu, kiedy Bóg wskrzesi ich do życia i zgromadzi, będzie im się wydawać, jak gdyby nie zatrzymali się na tym świecie dłużej, jak tylko na krótką chwilę dnia, i poznają się nawzajem. Zaiste, ci, którzy zaprzeczają (prawdzie), że muszą (zmartwychwstać i) spotkać Boga, sami się doprowadzili do upadku i nigdy nie byli prowadzeni (przez Boga).
Czy pozwolimy ci (o, Wysłanniku) doświadczyć wypełnienia się części z tego, co im obiecaliśmy (tj. kary), czy też (zanim to na nich spadnie) sprawimy, że umrzesz, oni i tak do Nas powrócą. A Bóg jest świadkiem tego wszystkiego, co czynią.
Każda wspólnota (umma) ma swego Wysłannika: kiedy przychodzi ich Wysłannik (niektórzy mu wierzą, a inni nie, i wszystko) zostaje pomiędzy nimi rozsądzone sprawiedliwie i nie są pokrzywdzeni.[10]
[10]Na przestrzeni ludzkich dziejów Bóg zesłał pokój z nimi będzie. W takim razie, gdy terWysłannika do każdego narodu – tzn. oddzielmin chrześcijanin oznacza kogoś, kto podąża nej społeczności, która posiada ten sam styl za Jezusem Chrystusem, a judaizm przemienił życia i kulturę, i która mówi tym samym języsię w religię rasową czysto żydowską, muzułkiem – by przekazać mu Jego Przesłanie. Przemanie zupełnie odrzucają termin „mahomesłanie było jedno, mimo że dostosowane w tanizm”, który jest używany tylko przez niepewnych szczegółach dotyczących praktyk -muzułmanów, by ich określić. Aby zrozumieć społecznych i rytualnych, by odpowiedzieć islam tak, jak czynią to jego wyznawcy, nalena lokalne potrzeby kulturowe. Po Wysłanży usunąć słowo mahometanin bądź mahomenikach Przesłanie było stopniowo zapominatanizm ze swojego słownika. Określanie islamu ne lub poważnie zniekształcane i dlatego Bóg mianem mahometanizmu jest wynikiem fałzesłał Proroków, by odnowili Przesłanie, przyszywej analogii z chrześcijaństwem. Muzułwrócili jego pierwotną czystość i zastosowamanie nie czczą Muhammada tak, jak chrzeli je w codziennym życiu. Jednakże przyszedł ścijanie czczą Chrystusa. Muhammad nie był czas, gdy prawie cały świat był w ciemności, ani bogiem, ani wcieleniem, ani synem Boga. nieświadomy Bożego Przesłania, a istoty ludzNigdy nie twierdził, że jest kimś więcej aniżekie osiągnęły poziom, w którym jeden Prorok li człowiekiem, który otrzymał objawienie od i Księga były wystarczające dla nich wszystBoga. Nie stworzył islamu, po prostu otrzymał kich; to było wtedy, gdy Bóg zesłał Proroka jego Przesłanie. Muhammada jako Pieczęć Proroków i Wysłanników razem z Koranem.
I mówią: „Kiedyż zostanie spełniona ta obietnica (o karze i Zmartwychwstaniu), jeśli (wy, o wierzący) jesteście prawdomówni?”
Powiedz (o, Wysłanniku): Ja nie mam żadnej władzy, ażeby(m mógł) wyrządzić sobie krzywdę albo odnieść korzyść, jak tylko zgodnie z wolą Boga. Każdej wspólnocie (ummie) został wyznaczony pewien okres; i kiedy dochodzi on do swego kresu, to oni nie są w stanie ani go opóźnić, ani przyspieszyć nawet o jedną godzinę”.[11]
[11]Wyjaśnienie Każdej wspólnocie (ummie) Przez wzgląd na to, że religie przed islamem został wyznaczony pewien okres; i kiedy miały charakter narodowy, ich wyznawcy składochodzi on do swego kresu, to oni nie są w niali się ku wierze, iż są narodem wybranym. stanie ani go opóźnić, ani przyspieszyć nawet o jedną godzinę, zob. 7:34, przyp. 10. Chrześcijanie uznają jedynie Proroków IzraIslam jest podsumowaniem wszystkich faktu, iż prawie całe zaopatrzenie, w które
Powiedz: „Czyż kiedykolwiek rozważyliście: (cóż moglibyście uczynić) jeśliby kara boża dotknęła was (nieoczekiwanie) nocą lub za dnia (i obserwowalibyście jej nadejście)? Czego oczekują niewierzący i występni (ludzie), że pragną jej przyspieszenia?”[9]
[9]Gałka oczna jest bezużyteczna bez siatkówela, żydzi zaś odrzucają Proroctwo Jezusa. Jedki. W widzeniu prawdy, umysł jest jak gałka nak islam mówi, iż twierdzenie, że Wysłannicy oczna, a serce jest jak siatkówka. Światło seri Prorocy zostali zesłani tylko do jednego naroca odbija się w umyśle, niczym księżyc odbija du, byłoby odrzuceniem uniwersalnej opatrzświatło słońca. Umysł bez światła serca pozoności Bożej. Według Świętego Koranu, Bóg jest stawiony jest w ciemności. Miejscem wiary jest Panem i Utrzymującym wszystkie światy. Tak serce i odbija się ona w umyśle. Wątpliwości, jak On nie uczynił różnicy pomiędzy narodami w zsyłaniu Jego Objawień, tak muzułmanie nie które atakują umysł, zachęcają ludzi do poszuczynią różnicy pomiędzy jakimikolwiek z Jego kiwań i oparcia swojej wiary na pewnej wieWysłanników w ich wierze w nich (2:285). dzy. Dowód przedstawiony przez wszechświat oraz świat wewnętrzny i zewnętrzny ludzkości, ukazany w Koranie, funkcjonuje jako mioŚwiętych religii. Poprzez przyjęcie Proroków tła zamiatająca wszystkie wątpliwości. Tak więc i Ksiąg wszystkich narodów islam potwierdza umysł chroni wiarę w sercu przed dokuczliwyjedność i uniwersalną opatrzność Bożą oraz mi wątpliwościami przychodzącymi ze wszystuniwersalność doświadczenia religijnego; stakich kierunków. Jeśliby umysł miał być siera się również jednoczyć ludzi wszystkich ras dzibą wiary zamiast serca, wtedy wiara byłaby i wyznań w jedną wszechobejmującą wiarę i narażona na różne ataki szkodzące przekonaniu braterstwo. Ponadto muzułmanin jest również (Sözler („Słowa”), „Lemaat” 658). prawdziwym naśladowcą wszystkich Proroków, włączając w to Mojżesza i Jezusa, niech
Co?! Czyż uwierzycie w nią dopiero teraz, gdy rzeczywiście nadeszła? (Owego dnia zostanie wam powiedziane:) „Co? (Czy wierzycie w nią) teraz, po tym jak pragnęliście, aby została przyspieszona?”
Wtedy zostanie powiedziane tym, którzy wyrządzili krzywdę (samym sobie poprzez niewiarę i błędny osąd): „Skosztujcie kary wiecznej! Czyż spotkała was odpłata za cokolwiek innego, o karze i Dniu Zmartwychwstania)?” niż za to, na co sobie zasłużyliście?” Powiedz: „Tak, na mojego Pana, to zaiste
Pytają cię: „Czy to prawda (co mówisz prawda; i nie zdołacie jej uniknąć”.
Jeśliby każda dusza, która popełniła niesprawiedliwość (poprzez niewiarę i zaszkodziła sobie), posiadała wszystko to, co znajduje się na ziemi, to z pewnością oddałaby to jako okup (ażeby uniknąć kary); a kiedy zobaczą karę, nie będą nawet w stanie wyrazić swej skruchy i żalu za grzechy (tak bardzo będą przerażeni i zrozpaczeni). Zostało pomiędzy nimi rzetelnie rozsądzone i nie spotka ich niesprawiedliwość.
Bez wątpienia, do Boga należy wszystko, co jest w niebiosach i na ziemi. Zaiste, obietnica Boga jest prawdziwa, lecz większość z nich nie wie (o tym).
On daje życie i powoduje śmierć, i wy znajdujecie się w drodze powrotnej do Niego.
O, ludzie! Przyszła do was przestroga od waszego Pana i lekarstwo na to (co z choroby albo wątpliwości) macie w piersiach, i przewodnictwo, i miłosierdzie dla wiernych.
Powiedz: „Łaską i dobrodziejstwem Boga, i Jego Miłosierdziem niechaj się radują. To jest lepsze od tego, co oni gromadzą (z dóbr i bogactw tego świata)”.
Powiedz: „Czy zastanowiliście się, jakie zaopatrzenie zesłał wam Bóg, a wy (samowolnie i dla własnego kaprysu) część z tego uczyniliście dozwolonym, a część zakazanym?” Powiedz: „Czy Bóg wam na to zezwolił, czy też (tworzycie sobie prawa samowolnie i) przypisujecie (je) kłamliwie Bogu?”[12]
[12]Koran mówiąc jakie zaopatrzenie zesłał wyposażone są istoty żywe, wymaga deszwam Bóg podkreśla, że prawdziwym źróczu, a deszcz schodzi z góry. dłem całego zaopatrzenia jest łaska i miłosierdzie Boga i dlatego przychodzi ono z bar-
Co sądzą, że stanie się w Dniu Zmartwychwstania ci, którzy fałszywie przypisują (swoje własne wymysły) Bogu? Zaprawdę, Bóg okazuje ludziom łaskę i szczodrość, a mimo to większość z nich odpłaca się niewdzięcznością. twego Pana nic, co jest na ziemi lub w
Cokolwiek byś czynił (o, Wysłanniebiosach, choćby miało wagę jedneniku) i jakąkolwiek część Koranu byś go atomu (albo maleńkiej mrówki); ani recytował, i jakiekolwiek byście podejnic mniejszego od tego, ani większemowali działanie wy (ludzie), My z go – jest bowiem (zapisywane) w Księcałą pewnością jesteśmy świadkami, dze Jasnej gdy to czynicie. Nie umknie uwadze.[13]
[13]Księga Jasna, zob. sura 6:59, przyp. 13. dzo wysokiego źródła. Odnosi się również do
Bez wątpienia, przyjaciele (Aulija – nie odczują – pobożni słudzy) Boga lęku ani nie będą się smucić.[14]
[14]Bardziej niż wszyscy inni ludzie, wierni są przyjaciółmi Boga, jako że Bóg jest chroktórzy uwierzyli (Komu mogą powierzyć niącym i powiernikiem wiernych, jak zostaswoje sprawy i na Kim mogą polegać), ło powiedziane w licznych wersetach (2:257; wyciągając ich ze wszystkich rodzajów ciem3:68; 5:55; 6:127; 7:155, 34, 41, itp.). Tak ności (intelektualnej, społecznej, ekonomiczsamo Szatan i niewierni, zwłaszcza ci, któnej i politycznej) do światła i utrzymując ich rzy są najbardziej zakorzenieni w niewierze, w nim (2:257). są przyjaciółmi i chroniącymi samych siebie. Inną ważną kwestią wartą wspomnienia strażnika i powiernika wiernych jest to, że jest to, iż wierni są chroniącymi i przyjaciółwyciąga ich z różnych rodzajów ciemności mi jedni dla drugich (3:28; 8:72; 9:71, itp.), (intelektualnej, duchowej, społecznej, ekodokładnie tak samo, jak niewierni i niektórzy nomicznej i politycznej) do światła. Tak więc spośród Ludzi Księgi są przyjaciółmi i chroci spośród wiernych, którzy czynią wszystniącymi jedni dla drugich, zwłaszcza przeko to, co jest w ich mocy, z doskonałą szczeciwko wiernym (5:51; 8:73; 45:9, itp.). rością, tak by ludzie mogli być wyciągnięNa dodatek to tego ogólnego znaczenia ci z różnych rodzajów ciemności do światła, mówiącego o Bogu jako chroniącym i powiersą bliżej Boga i są Jego szczególnymi przyjaniku wiernych i o wiernych jako Jego przyciółmi. Jest to podstawowa misja Proroków i jaciołach, pierwotne słowo łali (l.mn. auliWysłanników oraz tych, którzy podążają za ja) posiada również inne znaczenie. Wierni nimi w ich misjach. To wymaga posiadania nie są na tym samym stopniu pod względem wiedzy, najgłębszego przekonania co do podwiary i czynienia tego, co jest przez tę wiarę staw wiary i życia w zgodności z tymi podstawymagane, ani nie są na tym samym poziowami, szczerego oddania czci Bogu, oddalemie pod względem bliskości do Boga. Niektónia się od grzechów, posiadania szlachetnych rzy z nich są bardziej zaawansowani aniżeli cech i poświęcania się dla sprawy Boga (Kluinni, przez co są bliżej Boga. W powszechnej czowe Pojęcia, 2:60-65). literaturze muzułmańskiej, gdy mówimy łali
To są ci, którzy wierzą i są z dala od nieposłuszeństwa wobec Boga, pobożni, bogobojni.
Dla nich wieść radosna (o pomyślności) w życiu na tym i na tamtym świecie. Nie może być zmiany w postanowieniach (słowach) Boga. To jest doprawdy tryumf najwyższy.
Niech to, co oni mówią, cię nie smuci (o, Wysłanniku). Potęga i chwała należą w całości do Boga. On wszystko słyszy, jest wszechwiedzący.
Bez wątpienia, do Boga należy każdy, kto jest w niebiosach, i każdy, kto jest na ziemi (Jego stworzenia i sługi). Ci, którzy wzywają kogoś innego, prócz Boga (nie czynią tak dlatego, że rzeczywiście odnaleźli istoty, które mogą być współtowarzyszami Boga w Boskości, i) postępują za tymi „współtowarzyszami”. Oni w rzeczywistości idą jedynie za przypuszczeniami (a nie autentyczną wiedzą) i nie snują nic innego, jak tylko domysły.
To On wyznaczył dla was noc, abyście podczas niej wypoczywali, i dający jasny widok dzień (abyście pracowali). Zaiste, w tym są znaki (ukazujące prawdę) dla ludzi, którzy słyszą i rozważają (Objawienia Boże, widząc w ich świetle rzeczy i zdarzenia).
Oni (politeiści) twierdzą, że Bóg wziął sobie (zrodził) syna (potomstwo). On jest pełen chwały; Samowystarczalny (niepotrzebujący niczego). Do niego należy wszystko to, co jest w niebiosach i wszystko to, co jest na ziemi. Nie macie żadnej władzy ani dowodu na to (twierdzenie o synu Boga). Czyż zatem mówicie o Bogu rzeczy, których nie znacie?
Powiedz: „Z pewnością ci, którzy tworzą kłamstwa i przypisują je Bogu, nie osiągną nigdy pomyślności”.
(Będą mieć) krótkie zadowolenie na tym świecie, a potem do Nas nastąpi ich powrót; wtedy sprawimy, że zakosztują surowej kary, gdyż nie wierzyli (w żadną prawdę, która była im przekazywana w Imię Boże).
Opowiedz im (dla przykładu) historię Noego, kiedy to rzekł do swego ludu: „O, ludu mój! Jeśli obraża was moja obecność (pośród was) i moje napomnienia, które czerpię z Bożych Objawień – to w Bogu pokładam swą ufność. Przeto zebrawszy się, zdecydujcie o swoim postępowaniu i (wezwijcie na pomoc) waszych (rzekomych) współtowarzyszy Boga, i niech nie zasmuca was wasza sprawa. A potem wykonajcie na mnie (cokolwiek żeście zdecydowali) i nie trzymajcie mnie w zawieszeniu.
A jeśli się odwrócicie (od Przesłania, które wam głoszę), to (powinniście wiedzieć, że nie spowoduje to mojej straty, tak jak wasza akceptacja nie przyniosłaby mi żadnego zysku, i) nie proszę was o wynagrodzenie; moja nagroda jest tylko u Boga, i otrzymałem rozkaz, ażebym był jednym spośród muzułmanów (to jest tych, którzy poddali się Bogu)”.
Oni go odrzucili, lecz My ocaliliśmy jego i wszystkich tych, którzy przebywali wraz z nim w Arce, i uczyniliśmy ich namiestnikami (dziedziczącymi ziemię), podczas gdy zatopiliśmy tych, którzy zaprzeczali Naszym Objawieniom i wszystkim innym znakom (wskazującym na nasze Istnienie i Jedność). Spójrz więc, jaki był koniec tych, którzy otrzymali ostrzeżenie (lecz nie przywiązywali do niego wagi)!
A po nim (Noem) zesłaliśmy (innych) wysłanników do ich ludu i oni przybyli do nich z jasnymi znakami (dowodami) prawdy, lecz tamci nie byli skłonni uwierzyć w to, co już wcześniej odrzucili. Tak oto wyciskamy pieczęć na sercach tych, którzy są występni (i wykraczają poza ustalone przez Boga granice).[16]
[16]Odnośnie przykładowych historii tych Wysłanników, zob. 7:65-102, i odpowiednie przypisy.
A po nich zesłaliśmy Mojżesza i Aarona do Faraona i jego dworu z Naszymi znakami (i cudami), lecz oni okazali (w obliczu tych znaków) pogardę i (dowiedli, że) byli ludem występnym, zdecydowanym pogrążyć się w grzechach.
Kiedy zatem przyszła do nich od Nas prawda, powiedzieli: „To z pewnością nic innego, jak tylko czary oczywiste”.
Mojżesz rzekł: „Czyż mówicie tak o prawdzie, skoro do was przyszła? Czy to czary? Wszak czarownicy nigdy nie radują się pomyślnością”.
Powiedzieli: „Czy przybyłeś do nas po to, ażeby odwieść nas od tego, co – jak wiemy – praktykowali nasi przodkowie, i by do obu was należała najwyższa władza na tej ziemi? Nigdy nie damy wiary wam dwu!”
I rzekł Faraon: „Przyprowadźcie mi wszystkich wykształconych i zręcznych czarowników!”
A kiedy przybyli czarownicy, odezwał się do nich Mojżesz: „Rzućcie to, co macie rzucić”.
I gdy oni rzucili (to, co trzymali w swych rękach i użyli najmocniejszych czarów), Mojżesz powiedział: „To, co przynieśliście, to jedynie czary (i iluzja). Zaprawdę, Bóg obróci je wniwecz i ukaże ich fałsz. Zaiste, Bóg nigdy nie uprawomocni i nie zachowa dzieł tych, którzy szerzą chaos i zepsucie (Al-Mufsidun).
I Bóg poprzez Swe Słowa (postanowienia) umocni prawdę i sprawi, że (prawda) zatryumfuje, jakkolwiek by to było nienawistne dla ludzi niegodziwych (Al-Mudżrimun)”.
W (przesłanie) Mojżesza nie uwierzył nikt prócz młodego pokolenia spośród jego ludu, ze względu na lęk przed tym, że Faraon i możni spośród nich (Dzieci Izraela, które współpracowały z Fara-
I Mojżesz rzekł: „O, ludu mój! Jeśli z ich warunkami. I (O, Mojżeszu) głoś wierzycie w Boga, to złóżcie w Nim swą ufność, o ile jesteście muzułmanami (a dobrą nowinę wiernym!” zatem tymi, którzy Mu się całkowicie
Zwrócili się (zatem do Boga języdwór wspaniałością i bogactwami w kiem i czynami): „W Bogu pokładamy życiu tego świata, o nasz Panie!, ażeswą ufność. Nasz Panie! Nie czyń nas by sprowadzali ludzi z Twojej Drogi ku celem prześladowań ludzi występnych zbłąkaniu. Panie nasz! Unicestwij ich (Al-Zalimun)! bogactwa i spraw, by ich serca stwardniały, gdyż oni nie uwierzą, dopóki nie
I wybaw nas ze względu na Swe Miłosierdzie od tego niewiernego ludu!” zobaczą kary bolesnej”.
Objawiliśmy Mojżeszowi i jego braonem, ażeby nie utracić swych mająttu: „Wyznaczcie domy dla swego ludu w ków) poddadzą ich prześladowaniom. Egipcie (jako miejsca schronienia i zbieFaraon był w istocie wyniosłym tyranem rania się dla sprawy Boga) i (jako cała w (swoim) kraju i był zaiste jednym spowspólnota) uczyńcie swe domy miejscaśród występnych (Al-Musrifun). mi zwracania się do Boga, i wykonujcie przepisane (wam) modlitwy w zgodzie
Mojżesz modlił się do Boga: „Panie poddali)”. nasz! Zaiste obdarowałeś Faraona i jego
Bóg rzekł: „Zaprawdę, modlitwa was obu (o, Mojżeszu i Aaronie) została wysłuchana; przeto (ponieważ spełnienie się waszych celów zależy od waszego postępowania) trzymajcie się nieugięcie Prostej Ścieżki i nie podążajcie drogą tych, którzy nie mają żadnego pojęcia (o tym, co słuszne, a co błędne) i działają w niewiedzy”.[18]
[18]Koran wspomina historię Dzieci Izrawanych przez ich interesy doczesne i pragnieela, która jest w większej części oparta na nia cielesne, a także przez ich arogancję i niemisji Mojżesza, w wielu swych surach, przez prawidłowe poglądy. Prześladowali Wysłanwzgląd na to, iż ta historia jest szczegółową ników i wiernych im towarzyszących, lecz ci przykładową historią rozwoju wszystkich ostatni przetrzymali wszystkie ich prześladonarodów i wskazuje na wagę miejsca, jakie wania, opierając się jedynie na Bogu. Ostateczzajmowały Dzieci Izraela w historii ludzkonie Wysłannicy i ich naśladowcy zostali uratości. Koran przytacza ich historię za każdym wani i zwyciężyli, gdy ich oponenci przegrali razem, odnosząc się do głównych tematów i doprowadzili samych siebie do ruiny. Wiersury, w której jest powtarzana. Na przykład ni posmakują wiecznego szczęścia w Raju na w tej surze, historia Proroka Noego, niech innym świecie, lecz niewierni będą doświadbędzie z nim pokój, jest przytoczona wraz czali niekończącej się kary w Piekle. z wyzwaniem, które rzucił swojemu ludowi, jego głębokim zawierzeniem Bogu i przeperspektywy w tej surze Bóg pociesza Prokonaniem o misji, wraz z opisem wyratowaroka Muhammada, niech będzie z nim pokój nia go przez Boga razem z wiernymi i zniszi błogosławieństwo, oraz jego naśladowców, czenia niewiernych, a historie Wysłanników, utwierdzając ich w ich wierze, wzmacniając takich jak Hud, Salih, Lot czy Szu’ajb, niech ich cierpliwość i przypominając im o główpokój z nimi będzie, są wymienione jedynie nych cechach drogi, którą pisane jest im krow jednym wersecie razem z ich końcem oraz czyć, i ostatecznie dając im delikatne ostrzepowodem, dla którego ten koniec nastąpił. Z żenie przed konfliktami, które mogą wybuchkolei historia Dzieci Izraela jest przytoczonąć pomiędzy nimi po ostatecznym zwycięna w aspekcie podstawowego wymiaru przestwie nad ich wrogami. słania Mojżesza, intelektualnej i ostatecznie Wszyscy Wysłannicy przyszli z tym Poprzez przytaczanie tych historii z tej
I przeprowadziliśmy Dzieci Izraela przez morze, a Faraon i jego wojsko ścigali je, ogarnięci zaciekłą arogancją i wrogością, aż (zostali ogarnięci przez wody morza, otwarte dla Mojżesza i jego ludu tak, żeby mogli je przejść i) kiedy topiel pochwyciła go (Faraona), zawołał: „Uwierzyłem, że nie ma boga prócz Tego, w którego wierzą Dzieci Izraela, i jestem spośród muzułmanów (tych, którzy Mu się w pełni poddali)”.
Teraz? – (Poddajesz się teraz), podczas gdy przedtem zawsze się buntowałeś (przeciwko wierze) i byłeś pośród tych, którzy szerzyli chaos i zepsucie (Al-Mufsidun)?
Przeto dzisiaj (w odpłacie za twą wiarę w chwili rozpaczy, która jednak nie pomoże ci w życiu ostatecznym), ocalimy jedynie twoje ciało, abyś był znakiem dla tych, którzy przyjdą po. Zaprawdę, jakże wielu spomiędzy tobie ludzi nie dba o Nasze znaki (Ajat) (pełne oczywistych ostrzeżeń i nauk).[17]
[17]Poprzez ten werset o tonącym Faramaterialnej porażki Faraona i jego zausznionie Koran sugeruje co następuje: wszyscy ków, którzy sprzeciwiali się temu przesłaFaraonowie wierzyli w reinkarnację, a więc niu, ostatecznego triumfu Dzieci Izraela oraz mumifikowali swoje ciała, mając nadzieję głównego czynnika, który doprowadził do na uwiecznienie samych siebie. W ten spotego triumfu. Główną ideą, stojącą za tymi sób ich ciała przetrwały do dzisiejszego dnia. wszystkimi wymienionymi w tej surze histoMimo że niezmumifikowane, ciało Faraona, riami, jest co następuje: który żył w czasach Mojżesza i utonął, gdy próbował ze swoją armią dopaść Mojżesza, samym fundamentalnym przesłaniem oparzostało znalezione w pobliżu Nilu pod koniec tym na Bożej Jedności, a Bóg wyposażył ich w dziewiętnastego wieku. Jest to wspaniały cud cuda i inne jasne znaki lub dowody, aby udokoraniczny, który został przepowiedziany wodnić, że są Wysłannikami Boga. Ci, którzy wiele wieków wcześniej w poniższym wersesię im sprzeciwili, nie mieli niczego w swych cie (Słowa, „Słowo 25-te” 420; al-Maududi, rękach, co mogłoby usprawiedliwić ich sprze2, przyp. 92). ciw; opozycja ta wypływała raczej z czystej ignorancji, opartej na uprzedzeniach spowodo-
I zaiste, osadziliśmy Dzieci Izraela w miejscu właściwym (i bezpiecznym) do zamieszkania i zaopatrzyliśmy je w czyste, zdrowe rzeczy. Nie poróżnili się, dopóki nie przyszła do nich wiedza (o drodze, którą mają kroczyć i skutkach ich uczynków). Twój Pan z pewnością rozstrzygnie pomiędzy nimi w Dniu Zmartwychwstania to, w czym się różnili.
Jeśli żywisz wątpliwości co do prawdy tego, co zesłaliśmy tobie (o zdarzeniach związanych z Mojżeszem i Faraonem), to zapytaj tych, którzy czytali Księgę (zesłaną im) przed tobą. Zaiste, prawda przyszła do ciebie od twego Pana, przeto nie bądź pomiędzy tymi, którzy odczuwają wątpliwości.
I nie bądź pośród tych, którzy negują Boże znaki i Objawienia, gdyż wtedy będziesz pomiędzy przegranymi.[19]
[19]Wersety te nie oznaczają, że Wysłannik miał jakieś wątpliwości co do swej misji, otrzymanego Objawienia bądź historii poprzednich Wysłanników przytoczonych w Koranie. Jeśliby rozważyć te wersety w świetle kontekstu, w którym się znajdują, znaczenie jest jasne: Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, był bardzo zasmucony w obliczu prześladowań i kpin, z powodu których cierpiał z rąk niewiernych uparcie trwających w niewierze. Powiedział ludziom, którzy byli zawzięci w zaprzeczaniu prawdzie i którzy niczego nie wiedzieli o Objawieniu i Wysłannictwie, i którzy byli ograniczeni do tego świata całym swoim bytem, o rzeczywistości będącej poza odczuwalnym światem, Świętym Objawieniu, kontakcie z Bogiem, który jest poza wszelkimi pojęciami i innych faktach metafizycznych; opowiedział także historie zapomnianych ludów, o których nigdy nie czytał ani nie słyszał niczego wiarygodnego. Jasnym jest, z jaką reakcją się spotykał. Nie było łatwo mówić o takich sprawach, by rzucić wyzwanie potężnym, upartym wrogom i twierdzić, iż przyszłość należeć będzie do wiernych w czasie, gdy byli zbyt nieliczni i słabi. Lecz on opowiedział to wszystko, pokładając niezmierną ufność w swoją misję i bez żadnej wątpliwości. Było niezwykle ważne, by wierni wierzyli także z niezachwianym przekonaniem we wszystko to, co powiedział i wszystkie nowiny, które przynosił, po to, by ich umocnić i zwiększyć ich wytrzymałość. Tak więc, zwracając się do Wysłannika, Wszechmogący pocieszył i wzmocnił wiernych, i zwracając się do kogoś, kto miał całkowitą pewność co do tego, co otrzymał od Boga i przekazał innym, On również ostrzegał wiernych, że nie powinni odczuwać żadnych wątpliwości co do swojej wiary i nie powinni ulegać wpływom niewiernych. Przypomniał także Wysłannikowi i wiernym fakt, że wszystko to, co miało miejsce, świadczyło o tym, iż droga, którą kroczą, to ta sama, którą kroczyły poprzednie narody. Oto znaczenie tego, co Bóg tutaj mówi: „Tak jak Faraon, jeden z najbardziej uporczywych tyranów w historii, i jego zausznicy nie uwierzyli, musieli uwierzyć, gdy ujrzeli jedną z wielu ziemskich kar Boga w czasie, gdy wiara nie przynosiła już pożytku; tak samo wszyscy ci, którzy sprzeciwiają się Przesłaniu Boga – tak jak zrobili to Faraon i minione ludy – muszą zaświadczyć o swojej wierze, nawet jeśli nie będzie już ona pożyteczna dla nich. Tak więc ich niewiara nie powinna zniechęcać cię lub powodować wahania w twojej wierze. Ponadto jako wierni, nie będziecie zniechęceni przez opór i moc waszych wrogów. Albowiem Bóg jest Wszechmogący i uczyni was zwycięskimi, jak długo kroczycie swoją drogą bez wahania.”
Ci, na których potwierdziła się praw-
Choćby nawet otrzymali wszystkie da postanowienia twojego Pana (że umrą dowody – dopóki nie zobaczą kary bolejako niewierzący i pójdą do Piekła) – nie snej. uwierzą,
Jeśliby tylko pojawiła się jakaś wspólnota, która by uwierzyła (skoro wydany został rozkaz Boga o karze dla niej) i (dzięki temu) odniosła korzyść ze swojej wiary!... Nie było takiej, prócz ludu Jonasza. Kiedy lud ów uwierzył, My wycofaliśmy od niego karę hańby w życiu na tym świecie i pozwoliliśmy mu radować się życiem przez czas niejaki.[20]
[20]Jak zauważyliśmy wcześniej,skoro Bóg jest poza wszelkim czasem i przestrzenią, to Jego (pre-)destynacja oznacza, iż wie On z góry o wszystkich rzeczach i wydarzeniach. Dlatego ludzie nie są zmuszeni do robienia czegoś wbrew własnej wolnej woli. (Czujemy się zobowiązani do używania wyrażeń takich jak „(pre-)destynacja i „zawczasu”, które wskazują na czas, gdyż musimy wyjaśnić koncepcje Boskości w ramach naszego rozumienia, które jest ograniczone czasem i przestrzenią.) Z tego powodu islam nie uznaje determinizmu w ludzkiej historii. Jeśli mówimy o determinizmie ustanowionym przez Boga, to tylko w takim znaczeniu, że Bóg zdeterminował, jakie konsekwencje poniosą ludzie za to, co czynią. Przyczynowość jest prawem ustanowionym przez Boga. Poinformował o tym dokładnie ludzi poprzez Wysłanników, których zesłał oraz Ksiąg, które objawił. Innym ważnym „prawem” dotyczącym sposobu działania Boga i drogi, którą ustanowił dla ludzi, by nią podążali zgodnie z ich własną wolną wolą, jest to, że On może anulować Swoje zarządzenie względem osoby lub ludzi. To prawo nazwane jest prawem specjalnej łaski lub zbawienia. To jest tak, jakby zdetonować pocisk zanim osiągnie swój cel. Bóg czasem informuje ludzi bądź osoby o tym, co na nich spadnie, czy to poprzez prawdziwe sny czy przeczucia albo w jakiś inny sposób. Jeśli ta osoba bądź ludzie są w stanie zrozumieć to ostrzeżenie i poproszą Boga o przebaczenie, dadzą datek dobroczynny oraz wyprostują swoje ścieżki, Bóg być może im przebaczy. Wiele ludów na przestrzeni dziejów, takich jak Ad, Samud i ludzie Faraona, zasługiwało na to, by być zniszczone z powodu ich uporu w przypisywaniu Bogu współtowarzyszy, rozwiązłego stylu życia oraz niesprawiedliwości i odrażających czynów, które popełniły przeciwko innym ludziom, pomimo wszystkich skierowanych do nich ostrzeżeń. Jednakże, lud proroka Jonasza, niech będzie z nim pokój, zwrócił się do Boga z pełną szczerością i głęboką skruchą i naprawił własną moralność, po tym jak ujrzał znaki nadchodzącej destrukcji. W rezultacie Bóg wyratował go od kary poniżenia w życiu doczesnym i pozwolił mu cieszyć się życiem do pewnego czasu. Podkreślając tę kwestię, Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, powiedział: „Strach nie chroni przed nieszczęściami, czynią to raczej modlitwa oraz jałmużna” (Al-Hindi, hadis nr. 3123). Prorok Jonasz, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, żył około ośmiu wieków przed Jezusem i został posłany do Niniwy we wczesnym okresie istnienia Imperium Asyryjskiego. Pomimo tego, że przez lata szerzył Przesłanie Boga, jego ludzie upierali się przy przypisywaniu Bogu współtowarzyszy, kiedy więc stracił nadzieję na to, że jego lud uwierzy, pozostawił go samemu sobie, wierząc w to, iż Bóg zawsze będzie strzegł jego samego i dawał mu zaopatrzenie, gdziekolwiek by nie był (21:87). Zgodnie z wnioskiem, który wyciągamy z Koranu (37:140), statek, na który wsiadł, nieomal zatonął podczas sztormu z powodu przeciążenia ładunkiem, i marynarze poczuli się zmuszeni do zmniejszenia jego ciężaru. Ciągnęli losy, by zdecydować, kto ma zostać wrzucony do morza, i wylosowali Jonasza. Wrzucili go zatem do morza. Połknęła go wielka ryba. Jonasz był ukochanym sługą Boga i zawsze Go wychwalał. Wychwalał Go także we wnętrzu ryby i prosił o wybaczenie. Ostatecznie, za pozwoleniem Boga ryba wyrzuciła go na brzeg. Gdy Jonasz zostawił swój lud i gdy pojawiły się znaki nadciągającej kary Bożej, lud ów błagał Go o przebaczenie przez kilka dni, a Bóg odwołał Swój dekret o karze. Jonasz powrócił do swych ludzi i ponad 100000 skruszonych grzeszników uwierzyło w jego przesłanie (37:137-148). Cierpienie Jonasza musiało mieć udział w uratowaniu jego ludu. Jako że zwykle każde nieszczęście przychodzi do wiernego w rezultacie popełnionego grzechu lub winy, i kiedy prosi ności to refleksja, używanie rozumu, rozBoga o przebaczenie za te grzechy lub winy, ważanie, wiedza, przenikliwość i „słuch”, służy to za dwie nagrody, jedna przychodzi itp. Uznaje on każdego, kto jest tego pozbanatychmiast, a druga w późniejszym czasie. wiony, za martwego. Sposobem na utrzymaNiektórzy ludzie podchodzący do Koranu nie ich przy życiu jest powstrzymywanie się i cudów Proroków z czysto racjonalistyczneod stereotypów, uprzedzeń, złych poglądów, go punktu widzenia, mają tendencję do interpodłych zamiarów, grzechów, czynienia zła, pretowania faktu połknięcia Jonasza przez arogancji oraz samolubstwa. Są to wady, którybę, a następnie uratowania go przez Boga re uniemożliwiają człowiekowi wiarę. Dwa w sposób metaforyczny. Podobne wydarzenie ostatnie wersety zarówno chwalą Wysłanmiało miejsce wiele wieków później. Rybak nika Boga, jak i dają mu łagodne ostrzeżezajmujący się połowem wielorybów w Anglii nie, gdyż życzył on sobie, by wszyscy ludzie o imieniu James Bartly wpadł do morza w uwierzyli; w rzeczywistości było to jego silczasie połowu z pokładu łodzi o nazwie Star nym pragnieniem, tak silnym, że nieomalże of East w sierpniu 1891 i został połknięty zamęczyłby się na śmierć ze smutku, jeśliby przez wieloryba. Wieloryb został znaleziony nie uwierzyli (18:6). Ten werset wiąże rówmartwy dwa dni później, a rybaka wyciągnięnież wiarę z wolą Boga, którą odnosi do tego, to z jego brzucha żywego po 60 godzinach czy intelektualne zdolności ludzi są żywe. Ci, (Urdu Digest, luty 1964). którzy nie używają swoich zdolności intelektualnych, bądź ci, którzy używają ich w nie-
Jeśliby twój Pan tak zechciał (i, odbierając wolną wolę, zmusił ludzkość do wiary), zaiste – uwierzyliby wszyscy, którzy zamieszkują ziemię, wszyscy pospołu. Czy będziesz zatem przymuszał ludzi, aż staną się wiernymi?
I żadna istota ludzka nie uwierzy, jak tylko za zezwoleniem Boga. Bóg umieszcza tych, którzy nie używają swego rozumu, w błocie nieczystości. (i jest na nich zagniewany)[21]
[21]Koran przywiązuje wielką uwagę do dziawłaściwy sposób, są pozbawieni woli Boga do łań i zdolności intelektualnych, z których tego, by uwierzyli. wszystkie związane są z „sercem”; te zdol-
Powiedz: „Rozważcie to, co jest (i co zdarza się) w niebiosach i na ziemi”. Jednak wszystkie takie znaki (ajat) (prawdziwości zasad wiary) i ostrzeżenia nie oddaję cześć jedynie Bogu, który sprapomogą ludziom, którzy nie wierzą. wia, że umieracie. Nakazano mi, abym
Czego wypatrują i czegóż wyczebył jednym spośród wiernych. kują, jeśli nie dni (kary) podobnych
Potem ocalimy Naszych Wysłan-
Powiedz: „O, ludzie! Jeśli żywiwiedliwych (, którzy sami sobie wyrzącie wątpliwości co do mojej religii, to dzają krzywdę, dopuszczając się naj(wiedzcie, że) ja nie oddaję czci tym, większego występku, jakim jest przypiktórych wy czcicie poza Bogiem, lecz sywanie Bogu współtowarzyszy).
„(Nakazano mi także:) Skieruj całą do tych, które spadły na tych (nieswą istotę wyłącznie ku religii prawdziwiernych), co przeminęli przed nimi? wej jako ten o czystej wierze (wolny Powiedz: „Zatem wypatrujcie i wyczeod niewiary i obłudy) i nigdy nie bądź kujcie, a Ja będę z wami pośród wypapomiędzy tymi, którzy dodają Bogu trujących i wyczekujących”. współtowarzyszy.
I nie zwracaj się, poza Bogiem, do ników i tych, którzy wierzą (jak to tego, co nie może ci ani przynieść korzyczyniliśmy zawsze). Zobowiązaliśmy się ści, ani nie może ci zaszkodzić; gdybyś bowiem ratować wiernych. tak czynił, to byłbyś spomiędzy niespra-
„Jonas” • 109 Ayahs • Okres mekkański
Alif. Lam. Ra. Oto Objawienia zawarte w Księdze pełnej mądrości.
Czyż wydaje się ludziom dziwne to, to czcijcie Go. Czyż nie zastanowicie że objawiamy człowiekowi spośród nich, się (nad tą prawdą fundamentalną) i nie mówiąc: „Ostrzegaj całą ludzkość (o będziecie świadomi? skutkach obrania drogi, którą kroczą) i
Zaiste, wasz Pan jest Bogiem, który Tymczasem dla niewierzących (i umierastworzył niebiosa i ziemię w sześć dni, jących jako niewierni) jest (przeznaczoa następnie umocnił się na Najwyższym ny) napój z wrzącej wody i kara bolesna, Tronie, kierując wszelkimi sprawami gdyż uparcie trzymają się niewiary. (jako jedyny Władca Stworzenia). Nikt[2]
[2]Odnośnie do stworzenia niebios i ziemi w sześć dni, znaczenia Najwyższego Tronu i umocnienia się na nim Boga, zob. 2:28, przyp. 28-29; 7:54, przyp. 13; 41, przyp. 2.
Do Niego wszyscy powrócicie: obietgłoś tym, którzy wierzą, wieść radosną, nica od Boga w prawdzie (przeto wypełże mają w swym Panu solidne oparcie ni się z pewnością). On daje począ(ze względu na wiarę, ufność i sprawietek Stworzeniu, a następnie wydaje je dliwe czyny)”. (Czy to dlatego) niewierponownie (w drugim świecie), ażeby ni mówią: „Ów (człowiek) jest z pewnowynagrodzić sprawiedliwie tych, któścią czarownikiem?” rzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła.[1]
[1]Początkowe wersety sury odkrywają główny jej temat. Pierwsze wersety niniejszej sury wskazują, że będzie głównie mowa o boskim pochodzeniu Koranu, a przedstawiany dowód zostanie oparty na mądrości. Dowody czerpane z wszechświata, życia ludzkiego, dziejów oraz wydarzeń jako manifestacji Boskiego Imienia – Mądrego (Boga) skierowane są do ludzkiego intelektu, myśli oraz siły rozumowania i przedstawiają nam przykłady mądrości w stworzeniu człowieka i wszechświata.
On jest tym, który uczynił słońce nie może wstawić się do Boga bez Jego promieniejącym, jaśniejącym światłem, zezwolenia. Oto Bóg, wasz Pan, przea księżyc światłem odbitym, i ustalił dlań fazy, byście mogli wiedzieć (jak obliczyć) liczbę lat i (jak) mierzyć (czas). Bóg nie stworzył tego inaczej, jak tylko w prawdzie (w określonym celu i z zamysłem). On wykłada szczegółowo znaki (i dowody prawdy) dla ludzi szukających wiedzy.
W następstwie nocy i dnia (z ich skracaniem się i wydłużaniem) i we wszystkim, co stworzył w niebiosach i na ziemi, z pewnością są znaki (objawiające prawdę) dla ludzi, którzy powstrzymują się od nieposłuszeństwa wobec Niego, pełni bojaźni bożej.
Ci, którzy nie oczekują spotkania z Nami i którym podoba się życie na tym świecie i (ani nie spoglądają, ani nie widzą nic poza nim) który zadowala ich; i ci, którzy nie dbają o nasze Objawienia ani znaki (dawane ich duszom i zmysłom):
Oni są tymi, których ostatecznym schronieniem jest Ogień piekielny ze względu na to, co zyskali (swymi czynami).
Zaprawdę, tych, którzy uwierzyli i czynią dobre, prawe dzieła, Bóg poprowadzi dzięki cnocie wiary do szczęśliwego końca: rzeki będą płynąć u ich stóp w Ogrodach obfitości i błogosławieństwa.
Ich wezwaniem będzie tam: „Wszelka chwała Tobie, Boże! (Jesteś bez żadnej skazy i absolutnie sprawiedliwy)”. swoją drogą tak, jak gdyby nigdy Nas A ich pozdrowieniem (do siebie nawzanie wzywał ze względu na nieszczęście, jem, od Boga i aniołów): „Pokój!” A ich które nań spadło. Przeto (ludziom) marwezwanie kończyć się będzie: „Wszelka notrawnym ozdabiane są rzeczy, które chwała i wdzięczność Bogu, Panu świazwykli czynić, aby się im podobały. tów!”
Jeśliby Bóg tak spieszył z przyczyle pokoleń, gdy popełniali niesprawiedlinianiem ludzkości zła (na jakie sobie wości (czynami, osądami i traktowaniem zasłużyli), jak oni spieszą z (zyskaniem tego, co prawdziwe): wysłannicy powotego, co zdaje im się) dobrem, ich termin ływani spośród nich przybywali do nich zostałby już postanowiony. My jednak z jasnymi dowodami prawdy, lecz było pozostawiamy tych, którzy nie spodzieoczywiste, że nie uwierzą. W taki spowają się Nas spotkać, ślepo błądzącymi sób odpłacamy ludowi przywiązanemu w swym buncie. do popełniania grzechów.
Kiedy (takiego) człowieka doty-
Zaiste, zgładziliśmy przed wami wie-
Po nich was uczyniliśmy sukcesoraka nieszczęście, on wzywa Nas, leżąc mi – pokolenie za pokoleniem – na ziemi, na boku, siedząc albo stojąc; lecz kiedy zdejmujemy z niego nieszczęście, idzie byśmy zobaczyli wasze postępowanie.
Kiedy Nasze Objawienia, jasne jako dowód i oczywiste w znaczeniu, recytowane są im (i głoszone), ci, którzy nie spodziewają się Nas spotkać, mówią (odpowiadając Naszemu Wysłannikowi): „Przynieś Koran inny niż ten albo go zmień”. Mów: „Nie do mnie należy zmienianie go w sposób samowolny. Ja tylko postępuję za tym, co mi jest objawiane. Zaiste, lękam się kary Dnia Wielkiego, jeślibym miał okazać nieposłuszeństwo Panu mojemu”.
Powiedz (również): „Jeśliby Bóg tak zechciał, to nie recytowałbym go wam ani On nie dałby go wam poznać. Przebywałem pośród was całe życie przed nim (zanim Koran zaczął być mi objawiany). Czyż nie rozumujecie i nie pojmujecie?”
Kto jest bardziej niesprawiedliwy, aniżeli ten, kto wymyśla kłamstwa i przypisuje je Bogu, albo zaprzecza Jego Objawieniom i Jego znakom (we wszechświecie i w samym sobie)? Zaiste, występni niewierzący nie osiągną pomyślności![3]
[3]Na temat Proroka Muhammada pośród swoich ludzi przed swoją misją i w czasie jej trwania, jako dowód na jego Proroctwo, zob. Dodatek 5.
Oni oddają cześć, poza Bogiem, rzeczom i istotom, które nie mogą im ani zaszkodzić, ani przynieść korzyści, i mówią: „One są naszymi orędownikami u Boga”. Mów: „Czyż poinformujecie Boga o czymś w niebiosach i na ziemi, o czym On nie wie? On jest pełen chwały i absolutnie wzniosły, ponad tym wszystkim, co oni Mu przypisują”.
Ludzie (u początków) stanowili jedną wspólnotę, idącą jedną jedyną drogą, ale później poróżnili się i zaczęli podążać różnymi drogami. I jeśliby nie rozkaz już wydany przez twojego Pana (odsuwający w czasie – do ustalonego terminu – ostateczne rozstrzygnięcie), zostałoby już rozstrzygnięte pomiędzy nimi to wszystko, w czym się różnią.
Oni mówią: „Dlaczego nie został mu zesłany od jego Pana jakiś znak cudowny?” Powiedz zatem: „To, co Niewidzialne należy jedynie do Boga (On czyni, cokolwiek zechce, i tylko On wie, co przyniesie przyszłość): przeto czekajcie i obserwujcie; zaprawdę ja także jestem wraz z wami pośród tych, którzy oczekują”.
Kiedy pozwalamy ludziom (niewiernym) skosztować łaski po tym, jak dotknęło ich nieszczęście, ci natychmiast knują spisek przeciwko naszym Objawieniom. Powiedz: „Bóg jest szybszy w narzucaniu Swojej woli (i w odwracaniu wszelkich spisków ku tym, którzy je obmyślili)”. Zaiste, nasi (niebiańscy) posłańcy (aniołowie) zapisują to, co oni zamyślają.
On jest Tym, który przewozi was po lądzie i morzu. A kiedy jesteście na statku i statki pędzą ze swoimi podróżnymi wraz z pomyślnym wiatrem, a oni się tym radują; wtedy nachodzi ich burza i fale napływają na nie ze wszystkich stron, tak że są pewni, iż są otoczeni (przez śmierć, bez drogi ucieczki); wzywają Boga, szczerze wierząc jedynie w Niego (jako jedynego Boga, Pana i Władcę): „Jeśli ocalisz nas od tego, to z całą pewnością okażemy wdzięczność”.
Lecz jeśli On ich ocala, to zachowują się na ziemi buntowniczo, występując przeciwko wszelkiemu prawu. O, ludzie! Wasz bunt jest jedynie przeciwko wam kiwanie, a My sprawiamy, że jest niczym samym. (To, czego szukacie i osiągacie skoszone pole, jak gdyby nie rozkwitawaszą obrazą, to tylko) radość życia na ła dzień wcześniej. Tak oto wykładamy tym świecie; po nim nastąpi wasz powrót szczegółowo znaki (drogowskazy Naszej do Nas; wtedy sprawimy, że zrozumiecie, Drogi i stosowne przykazania i przewodco żeście czynili (i wezwiemy was na sąd). nictwo zawarte w Koranie) ludziom, któ-
Życie na tym świecie tak oto wygląda: rzy rozmyślają (nad nimi i wyciągają zsyłamy wodę z nieba, a roślinność ziemi, z konieczne wnioski). której spożywają ludzie i zwierzęta, miesza
A Bóg zaprasza do Domu Pokoju (któsię z nią, aż – kiedy ziemia zostanie przyrego mieszkańcy radować się będą niezmie, a jej mieszkańozdobiona i upiększona rzoną błogością, pokojem i bezpieczeńcy sądzą, że są jej panami i mają ziemię w stwem) i prowadzi, kogo zechce, ku Droswobodnym władaniu – nasz rozkaz naddze Prostej. chodzi ku niej nocą albo dniem – nieocze-[4]
[4]Koran jest cudem elokwencji. Werset ten użycie zaimka żeńskiego w odniesieniu do rysuje portret atrakcyjnej, elegancko ubranej ziemi Koran dodaje nowy wymiar temu kobiety, upiększonej wszystkimi ozdobami. porównaniu. Jednakże bogactwa i piękności W rzeczywistości świat jest często porównaświata fizycznego, takie jak fizyczne piękno ny do ponętnej, niewiernej kobiety. Poprzez kobiety, również są przemijające. tez, które wysunęli. Wielu z nich znajdzie
Dla tych, którzy czynią dobro, świadomi, że ogląda ich Bóg, przeznaczone jest to, co najlepsze (spośród nagród, które Stwórca obiecał za dobre uczynki) i jeszcze więcej. Nie przykryje ich twarzy ani ciemność, ani pył, ani upokarzająca hańba. Są towarzyszami raju; w nim będą przebywać na wieki.[6]
[6]Mekkańscy politeiści przyznawali, iż Bóg go światopoglądu, tego samego spojrzenia na jest Stwórcą i Władcą wszechświata, ale przyrzeczy i zdarzenia. Udzielili tej samej odpopisywali Mu współtowarzyszy w porządkowiedzi na podstawowe pytania życia, pytawaniu ich własnego życia. Nie uznawali żadnia, które każdy sobie zadaje i na które filonej władzy nad sobą, według której mielizofowie i myśliciele starali się odpowiedzieć, by uporządkować swoje życie. Sami sobie a mianowicie: „Kim jestem?”, „Jaki jest sens wymyślili bóstwa i mimo że przypisali im życia i śmierci i czego ode mnie wymaga(fałszywie) pewną moc, to nie ich bóstwa ją?” „Kto zesłał mnie na ten świat i w jakim rządziły nimi, lecz raczej jak inni politecelu?” „Kto jest moim przewodnikiem w tej iści na przestrzeni dziejów, włączając w to ziemskiej podróży?” Fakt, że wszyscy Prodzień dzisiejszy, sami wykorzystywali swoje rocy udzielili tych samych odpowiedzi na te bóstwa w swoich własnych interesach. pytania ukazuje, iż ich źródło jest jedno i to samo. Dlatego ich odpowiedź również powinByli tacy ludzie, i z pewnością wciąż są, na być taka sama; w istocie, odpowiedź udziektórzy nie udzielą odpowiedzi „To Bóg” na lona przez wszystkich Proroków jest ta sama, pytania zadane w tym wersecie. I jako że nie lecz prawie wszyscy filozofowie i myślicieposiadają definitywnej odpowiedzi będącej le udzielili innych odpowiedzi na te pytania. przeciwwagą dla tej, będą cytować różne rzeTen fakt pokazuje, iż droga prawdy jest jedna czy bądź wymieniać pewne hipotezy. Nigdy i jest to ta, która jest reprezentowana przez nie będą zdolni do przekonania samych sieProroków i tych, którzy za nimi podążają, bie o prawdziwości swoich odpowiedzi, a ich drogi zła są zaś liczne. świadomość nie będzie pewna co do hipo-
A dla tych, którzy popełnili złe czyny, odpłatą za każdy zły czyn będzie jego podobieństwo; i okryje ich hańba – i nikt nie będzie ich mógł ochronić przed Bogiem - a ich twarze będą osłonięte jak gdyby płatami najmroczniejszej nocy. Oni są towarzyszami Ognia (piekielnego), w nim będą przebywać na wieki.[7]
[7]Prawdziwa, prosta ścieżka jest jedna, gdy zjawisko jest poza naszym pojęciem i wiedzą natomiast złe drogi są nieomal tak liczne, jak tu, na tym świecie. ludzie, którzy są w błędzie. Wszyscy ProPodczas gdy Bóg daje za jeden dobry rocy, którzy przyszli na przestrzeni historii uczynek wielokrotną nagrodę, to rekompenludzkiej, byli zgodni co do tych samych podsatą za jeden zły uczynek jest kara równa staw wiary, kultu, dobrego zachowania się jedynie jemu samemu. oraz podstawowych zasad prawa i tego same-
Tego Dnia My ich wszystkich wskrzesimy do życia i zgromadzimy, a potem rozkażemy tym, którzy przydawali Bogu współtowarzyszy: „Zajmijcie swoje miejsce, wy i wasi (rzekomi) towarzysze (Boga)!” Tak oto dokonamy rozróżnienia pomiędzy nimi a wiernymi, i oddzielimy ich od ich współtowarzyszy. Ich współtowarzysze powiedzą do nich: „To nie nas czciliście.
Bóg wystarczy jako świadek pomiędzy nami a wami: my zaiste nie byliśmy świadomi tego, że (nas) czcicie”.
Tam każda dusza doświadczy tego, co czyniła (na tym świecie). Zostaną sprowadzeni do Boga, ich prawdziwego Właściciela i Pana; a ci, których wymyślili, ażeby czcić poza Bogiem, zawiodą ich.
Mów: „Kim jest ten, kto zaopatruje was w to, co jest w Niebiosach i na Ziemi; i Kim jest ten, kto ma pełną władzę nad (waszym) słuchem i oczyma; i Kim jest ten, który wyprowadza żyjące z martwego i martwe z żyjącego, i Który kieruje każdą sprawą (wszechświata)?” Oni powiedzą: „To Bóg”. Przeto powiedz: „Czyż zatem nie będziecie dotrzymywać swoich zobowiązań wobec Niego ze względu na cześć dla Niego i lęk przed Jego karą?”
Oto Bóg (Który czyni to wszystko), wasz Pan prawowity, Prawda Ostateczna i Wiecznotrwała. Cóż jest poza prawdą, jeśli nie zbłądzenie? Dlaczego zatem jesteście odwróceni (ku różnym drogom i zeszliście z Prostej Ścieżki)?
Tak oto spełniło się Słowo twojego Pana o tych, którzy są występni: że nie uwierzą.[5]
[5]Bóg nagradza jeden dobry uczynek wykonany szczerze co najmniej dziesięciokrotnie ucieczkę w agnostycyzmie. Z tego powodu (6:160). Ta nagroda może zostać pomnożojeśli nawet ich cielesne ego próbuje udziena aż 700 razy (2:261) lub nawet więcej, w lić różnych odpowiedzi na pytania zawarte zależności od głębi szczerości w wykonywaw tym wersecie, odpowiedź, z której świadoniu go, od tego, jak dobrze został wykonany mość niemalże każdej osoby będzie zadowooraz warunków, w jakich został wykonany. lona, zwłaszcza w warunkach wymienionych Ponadto Bóg daje więcej niż to w Raju, tylko w wersecie 22, będzie brzmieć: „To Bóg”. ze Swej łaski. Nie możemy wyobrazić sobie, Jednakże ta odpowiedź emanująca ze świajaka będzie ta dodatkowa nagroda, gdyż Raj domości, zwłaszcza w wyjątkowych warunpełen jest Bożych łask; łask, których oczy kach, nie jest wiarą, gdyż wiara jest potwiernigdy nie widziały ani uszy nie słyszały, i dzeniem i przekonaniem sercem (i umysłem), których umysły nie pojęły. Wierni będą takdobrowolnie i świadomie. że obdarzeni tam widzeniem Boga, które to
Powiedz: „Czyż jest pośród waszych (rzekomych) współtowarzyszy (Boga) taki, który daje początek stworzeniu, a potem pomnaża je i wyprowadzi je na nowo (w innym świecie)?” Powiedz: „Bóg daje początek stworzeniu, a potem pomnaża je i On wyprowadzi je na nowo. Dlaczego zatem odwróciliście się od prawdy i głosicie fałszywe twierdzenia?”
Powiedz: „Czyż jest pośród waszych (rzekomych) współtowarzyszy (Boga) taki, który prowadzi ku prawdzie?” Powiedz: „Jedynie Bóg prowadzi ku prawdzie. Kto zatem wart jest tego, aby pójść za nim: Ten, kto prowadzi ku prawdzie czy też ten, kto nie potrafi odnaleźć prawdziwej drogi, jeśli sam nie zostanie poprowadzony? Cóż się zatem z wami dzieje i dlaczego osądzacie (tak błędnie)?”
Większość z nich idzie tylko za domysłami. Zaiste, domysły nigdy nie są w stanie zastąpić nawet cząstki prawdy. Tak! Bóg ma pełną wiedzę o wszystkim, co czynią.
I ten Koran nie jest taki, że mógłby zostać przez kogoś wymyślony, ażeby go (następnie) przypisać Bogu, lecz stanowi (Boską Księgę i) potwierdzenie (Boskiego pochodzenia i prawd wciąż będących częścią) wcześniejszych Objawień, a także Objaśnieniem istoty wszystkich Boskich Ksiąg – co do których nie ma żadnych wątpliwości – (pochodzących) od Pana światów.[8]
[8]Nie ma różnic pomiędzy Świętymi Księmisje Proroków i Święte Księgi są oparte, są jedynie interpolacjami oraz zmianami poczygami – Koranem, Torą, Ewangelią i innynionymi przez ludzkie ręce. Prorok Muhammi – pod względem podstaw, na których się mad, Koran oraz społeczność muzułmańska opierają. Dlatego Prorok Muhammad, niech uniewinniają wszystkich poprzednich Prorobędzie z nim pokój i błogosławieństwo, ków, Księgi oraz społeczności od wszelkich oświadcza, iż wszyscy poprzedni Prorocy byli możliwych oskarżeń powstających z nieprana drodze Boga i wykonywali misje powiewidłowego zrozumienia i praktyk tych, którzone im przez Boga, i tak jak muzułmańska rzy za nimi podążają i którzy przypisują siespołeczność oświadcza, że wszyscy, którzy bie do nich. podążali za poprzednimi Prorokami w sposób właściwy, byli na prawdziwej drodze i na śladach Proroków, tak samo Koran zaświadjest to, że wszystkie poprzednie Święte Księcza, że wszystkie poprzednie Święte Księgi są gi potwierdzają Święte pochodzenie Koranu i księgami objawionymi przez Boga. Tak więc razem ze wszystkimi poprzednimi Prorokami, fragmenty znalezione w ich teraźniejszych Proroctwo i Wysłannictwo Proroka Muhamegzemplarzach sprzeczne z podstawowymi mada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. zasadami Świętej Religii, na której wszystkie Inną kwestią, którą należy tu poruszyć
Czy też może powiedzą, że on (Wysłannik Boży) go wymyślił? Powiedz: „(Jeśli jest rzeczą możliwą, aby śmiertelnik tego dokonał), to ułóżcie (i przynieście) surę podobną do tej i wezwijcie na pomoc kogokolwiek możecie, poza Bogiem, jeśli jesteście prawdomówni (w swych wątpliwościach i twierdzeniach na nich opartych)”.
Nie (oni nie są prawdomówni co do swych wątpliwości i twierdzeń), lecz podali w wątpliwość rzecz (Koran), której wiedzy nie zdołali objąć i której wyjaśnienie (poprzez wypełnienie jej obietnic i ostrzeżeń) do nich nie dotarło. Tak samo zaprzeczali (księgom do nich zesłanym) ci, którzy byli przed nimi. Przeto spójrzcie! Jaki był koniec (ludzi) występnych (którzy błędnie osądzali sprawy i postępowali niesprawiedliwie)? „Mnie będą policzone moje czyny, a wam
Pośród nich (ludu Mekki) są tacy, – wasze czyny. Wy nie odpowiadacie za którzy weń uwierzyli i będą weń wieto wszystko, co ja czynię, a ja nie jestem rzyć, podobnie jak pomiędzy nimi są winien tego wszystkiego, co wy czynicie”. tacy, którzy nie uwierzyli i weń nie uwierzą. Wasz Pan ma pełną wiedzę o
Jeśli (o, Wysłanniku) będą w dalli, jeśli nie wykorzystują swego rozumu szym ciągu cię negować (w odniesieniu do Posłannictwa, które głosisz), powiedz: (aby pojąć sens słów)?
Pomiędzy nimi są tacy, którzy przytych, którzy powodują chaos i zepsucie. bywają, ażeby cię posłuchać, ale jakże możesz sprawić, żeby głusi usłysze-
Pomiędzy nimi są tacy, którzy spoglądają na ciebie, ale – jakże zdołasz poprowadzić (ku właściwej drodze) ślepych, jeśli brak im zdolności postrzegania?
Zaiste, Bóg nie czyni ludziom żadnej niesprawiedliwości, ale ludzie sami sobie wyrządzają krzywdę.
W Dniu, kiedy Bóg wskrzesi ich do życia i zgromadzi, będzie im się wydawać, jak gdyby nie zatrzymali się na tym świecie dłużej, jak tylko na krótką chwilę dnia, i poznają się nawzajem. Zaiste, ci, którzy zaprzeczają (prawdzie), że muszą (zmartwychwstać i) spotkać Boga, sami się doprowadzili do upadku i nigdy nie byli prowadzeni (przez Boga).
Czy pozwolimy ci (o, Wysłanniku) doświadczyć wypełnienia się części z tego, co im obiecaliśmy (tj. kary), czy też (zanim to na nich spadnie) sprawimy, że umrzesz, oni i tak do Nas powrócą. A Bóg jest świadkiem tego wszystkiego, co czynią.
Każda wspólnota (umma) ma swego Wysłannika: kiedy przychodzi ich Wysłannik (niektórzy mu wierzą, a inni nie, i wszystko) zostaje pomiędzy nimi rozsądzone sprawiedliwie i nie są pokrzywdzeni.[10]
[10]Na przestrzeni ludzkich dziejów Bóg zesłał pokój z nimi będzie. W takim razie, gdy terWysłannika do każdego narodu – tzn. oddzielmin chrześcijanin oznacza kogoś, kto podąża nej społeczności, która posiada ten sam styl za Jezusem Chrystusem, a judaizm przemienił życia i kulturę, i która mówi tym samym języsię w religię rasową czysto żydowską, muzułkiem – by przekazać mu Jego Przesłanie. Przemanie zupełnie odrzucają termin „mahomesłanie było jedno, mimo że dostosowane w tanizm”, który jest używany tylko przez niepewnych szczegółach dotyczących praktyk -muzułmanów, by ich określić. Aby zrozumieć społecznych i rytualnych, by odpowiedzieć islam tak, jak czynią to jego wyznawcy, nalena lokalne potrzeby kulturowe. Po Wysłanży usunąć słowo mahometanin bądź mahomenikach Przesłanie było stopniowo zapominatanizm ze swojego słownika. Określanie islamu ne lub poważnie zniekształcane i dlatego Bóg mianem mahometanizmu jest wynikiem fałzesłał Proroków, by odnowili Przesłanie, przyszywej analogii z chrześcijaństwem. Muzułwrócili jego pierwotną czystość i zastosowamanie nie czczą Muhammada tak, jak chrzeli je w codziennym życiu. Jednakże przyszedł ścijanie czczą Chrystusa. Muhammad nie był czas, gdy prawie cały świat był w ciemności, ani bogiem, ani wcieleniem, ani synem Boga. nieświadomy Bożego Przesłania, a istoty ludzNigdy nie twierdził, że jest kimś więcej aniżekie osiągnęły poziom, w którym jeden Prorok li człowiekiem, który otrzymał objawienie od i Księga były wystarczające dla nich wszystBoga. Nie stworzył islamu, po prostu otrzymał kich; to było wtedy, gdy Bóg zesłał Proroka jego Przesłanie. Muhammada jako Pieczęć Proroków i Wysłanników razem z Koranem.
I mówią: „Kiedyż zostanie spełniona ta obietnica (o karze i Zmartwychwstaniu), jeśli (wy, o wierzący) jesteście prawdomówni?”
Powiedz (o, Wysłanniku): Ja nie mam żadnej władzy, ażeby(m mógł) wyrządzić sobie krzywdę albo odnieść korzyść, jak tylko zgodnie z wolą Boga. Każdej wspólnocie (ummie) został wyznaczony pewien okres; i kiedy dochodzi on do swego kresu, to oni nie są w stanie ani go opóźnić, ani przyspieszyć nawet o jedną godzinę”.[11]
[11]Wyjaśnienie Każdej wspólnocie (ummie) Przez wzgląd na to, że religie przed islamem został wyznaczony pewien okres; i kiedy miały charakter narodowy, ich wyznawcy składochodzi on do swego kresu, to oni nie są w niali się ku wierze, iż są narodem wybranym. stanie ani go opóźnić, ani przyspieszyć nawet o jedną godzinę, zob. 7:34, przyp. 10. Chrześcijanie uznają jedynie Proroków IzraIslam jest podsumowaniem wszystkich faktu, iż prawie całe zaopatrzenie, w które
Powiedz: „Czyż kiedykolwiek rozważyliście: (cóż moglibyście uczynić) jeśliby kara boża dotknęła was (nieoczekiwanie) nocą lub za dnia (i obserwowalibyście jej nadejście)? Czego oczekują niewierzący i występni (ludzie), że pragną jej przyspieszenia?”[9]
[9]Gałka oczna jest bezużyteczna bez siatkówela, żydzi zaś odrzucają Proroctwo Jezusa. Jedki. W widzeniu prawdy, umysł jest jak gałka nak islam mówi, iż twierdzenie, że Wysłannicy oczna, a serce jest jak siatkówka. Światło seri Prorocy zostali zesłani tylko do jednego naroca odbija się w umyśle, niczym księżyc odbija du, byłoby odrzuceniem uniwersalnej opatrzświatło słońca. Umysł bez światła serca pozoności Bożej. Według Świętego Koranu, Bóg jest stawiony jest w ciemności. Miejscem wiary jest Panem i Utrzymującym wszystkie światy. Tak serce i odbija się ona w umyśle. Wątpliwości, jak On nie uczynił różnicy pomiędzy narodami w zsyłaniu Jego Objawień, tak muzułmanie nie które atakują umysł, zachęcają ludzi do poszuczynią różnicy pomiędzy jakimikolwiek z Jego kiwań i oparcia swojej wiary na pewnej wieWysłanników w ich wierze w nich (2:285). dzy. Dowód przedstawiony przez wszechświat oraz świat wewnętrzny i zewnętrzny ludzkości, ukazany w Koranie, funkcjonuje jako mioŚwiętych religii. Poprzez przyjęcie Proroków tła zamiatająca wszystkie wątpliwości. Tak więc i Ksiąg wszystkich narodów islam potwierdza umysł chroni wiarę w sercu przed dokuczliwyjedność i uniwersalną opatrzność Bożą oraz mi wątpliwościami przychodzącymi ze wszystuniwersalność doświadczenia religijnego; stakich kierunków. Jeśliby umysł miał być siera się również jednoczyć ludzi wszystkich ras dzibą wiary zamiast serca, wtedy wiara byłaby i wyznań w jedną wszechobejmującą wiarę i narażona na różne ataki szkodzące przekonaniu braterstwo. Ponadto muzułmanin jest również (Sözler („Słowa”), „Lemaat” 658). prawdziwym naśladowcą wszystkich Proroków, włączając w to Mojżesza i Jezusa, niech
Co?! Czyż uwierzycie w nią dopiero teraz, gdy rzeczywiście nadeszła? (Owego dnia zostanie wam powiedziane:) „Co? (Czy wierzycie w nią) teraz, po tym jak pragnęliście, aby została przyspieszona?”
Wtedy zostanie powiedziane tym, którzy wyrządzili krzywdę (samym sobie poprzez niewiarę i błędny osąd): „Skosztujcie kary wiecznej! Czyż spotkała was odpłata za cokolwiek innego, o karze i Dniu Zmartwychwstania)?” niż za to, na co sobie zasłużyliście?” Powiedz: „Tak, na mojego Pana, to zaiste
Pytają cię: „Czy to prawda (co mówisz prawda; i nie zdołacie jej uniknąć”.
Jeśliby każda dusza, która popełniła niesprawiedliwość (poprzez niewiarę i zaszkodziła sobie), posiadała wszystko to, co znajduje się na ziemi, to z pewnością oddałaby to jako okup (ażeby uniknąć kary); a kiedy zobaczą karę, nie będą nawet w stanie wyrazić swej skruchy i żalu za grzechy (tak bardzo będą przerażeni i zrozpaczeni). Zostało pomiędzy nimi rzetelnie rozsądzone i nie spotka ich niesprawiedliwość.
Bez wątpienia, do Boga należy wszystko, co jest w niebiosach i na ziemi. Zaiste, obietnica Boga jest prawdziwa, lecz większość z nich nie wie (o tym).
On daje życie i powoduje śmierć, i wy znajdujecie się w drodze powrotnej do Niego.
O, ludzie! Przyszła do was przestroga od waszego Pana i lekarstwo na to (co z choroby albo wątpliwości) macie w piersiach, i przewodnictwo, i miłosierdzie dla wiernych.
Powiedz: „Łaską i dobrodziejstwem Boga, i Jego Miłosierdziem niechaj się radują. To jest lepsze od tego, co oni gromadzą (z dóbr i bogactw tego świata)”.
Powiedz: „Czy zastanowiliście się, jakie zaopatrzenie zesłał wam Bóg, a wy (samowolnie i dla własnego kaprysu) część z tego uczyniliście dozwolonym, a część zakazanym?” Powiedz: „Czy Bóg wam na to zezwolił, czy też (tworzycie sobie prawa samowolnie i) przypisujecie (je) kłamliwie Bogu?”[12]
[12]Koran mówiąc jakie zaopatrzenie zesłał wyposażone są istoty żywe, wymaga deszwam Bóg podkreśla, że prawdziwym źróczu, a deszcz schodzi z góry. dłem całego zaopatrzenia jest łaska i miłosierdzie Boga i dlatego przychodzi ono z bar-
Co sądzą, że stanie się w Dniu Zmartwychwstania ci, którzy fałszywie przypisują (swoje własne wymysły) Bogu? Zaprawdę, Bóg okazuje ludziom łaskę i szczodrość, a mimo to większość z nich odpłaca się niewdzięcznością. twego Pana nic, co jest na ziemi lub w
Cokolwiek byś czynił (o, Wysłanniebiosach, choćby miało wagę jedneniku) i jakąkolwiek część Koranu byś go atomu (albo maleńkiej mrówki); ani recytował, i jakiekolwiek byście podejnic mniejszego od tego, ani większemowali działanie wy (ludzie), My z go – jest bowiem (zapisywane) w Księcałą pewnością jesteśmy świadkami, dze Jasnej gdy to czynicie. Nie umknie uwadze.[13]
[13]Księga Jasna, zob. sura 6:59, przyp. 13. dzo wysokiego źródła. Odnosi się również do
Bez wątpienia, przyjaciele (Aulija – nie odczują – pobożni słudzy) Boga lęku ani nie będą się smucić.[14]
[14]Bardziej niż wszyscy inni ludzie, wierni są przyjaciółmi Boga, jako że Bóg jest chroktórzy uwierzyli (Komu mogą powierzyć niącym i powiernikiem wiernych, jak zostaswoje sprawy i na Kim mogą polegać), ło powiedziane w licznych wersetach (2:257; wyciągając ich ze wszystkich rodzajów ciem3:68; 5:55; 6:127; 7:155, 34, 41, itp.). Tak ności (intelektualnej, społecznej, ekonomiczsamo Szatan i niewierni, zwłaszcza ci, któnej i politycznej) do światła i utrzymując ich rzy są najbardziej zakorzenieni w niewierze, w nim (2:257). są przyjaciółmi i chroniącymi samych siebie. Inną ważną kwestią wartą wspomnienia strażnika i powiernika wiernych jest to, że jest to, iż wierni są chroniącymi i przyjaciółwyciąga ich z różnych rodzajów ciemności mi jedni dla drugich (3:28; 8:72; 9:71, itp.), (intelektualnej, duchowej, społecznej, ekodokładnie tak samo, jak niewierni i niektórzy nomicznej i politycznej) do światła. Tak więc spośród Ludzi Księgi są przyjaciółmi i chroci spośród wiernych, którzy czynią wszystniącymi jedni dla drugich, zwłaszcza przeko to, co jest w ich mocy, z doskonałą szczeciwko wiernym (5:51; 8:73; 45:9, itp.). rością, tak by ludzie mogli być wyciągnięNa dodatek to tego ogólnego znaczenia ci z różnych rodzajów ciemności do światła, mówiącego o Bogu jako chroniącym i powiersą bliżej Boga i są Jego szczególnymi przyjaniku wiernych i o wiernych jako Jego przyciółmi. Jest to podstawowa misja Proroków i jaciołach, pierwotne słowo łali (l.mn. auliWysłanników oraz tych, którzy podążają za ja) posiada również inne znaczenie. Wierni nimi w ich misjach. To wymaga posiadania nie są na tym samym stopniu pod względem wiedzy, najgłębszego przekonania co do podwiary i czynienia tego, co jest przez tę wiarę staw wiary i życia w zgodności z tymi podstawymagane, ani nie są na tym samym poziowami, szczerego oddania czci Bogu, oddalemie pod względem bliskości do Boga. Niektónia się od grzechów, posiadania szlachetnych rzy z nich są bardziej zaawansowani aniżeli cech i poświęcania się dla sprawy Boga (Kluinni, przez co są bliżej Boga. W powszechnej czowe Pojęcia, 2:60-65). literaturze muzułmańskiej, gdy mówimy łali
To są ci, którzy wierzą i są z dala od nieposłuszeństwa wobec Boga, pobożni, bogobojni.
Dla nich wieść radosna (o pomyślności) w życiu na tym i na tamtym świecie. Nie może być zmiany w postanowieniach (słowach) Boga. To jest doprawdy tryumf najwyższy.
Niech to, co oni mówią, cię nie smuci (o, Wysłanniku). Potęga i chwała należą w całości do Boga. On wszystko słyszy, jest wszechwiedzący.
Bez wątpienia, do Boga należy każdy, kto jest w niebiosach, i każdy, kto jest na ziemi (Jego stworzenia i sługi). Ci, którzy wzywają kogoś innego, prócz Boga (nie czynią tak dlatego, że rzeczywiście odnaleźli istoty, które mogą być współtowarzyszami Boga w Boskości, i) postępują za tymi „współtowarzyszami”. Oni w rzeczywistości idą jedynie za przypuszczeniami (a nie autentyczną wiedzą) i nie snują nic innego, jak tylko domysły.
To On wyznaczył dla was noc, abyście podczas niej wypoczywali, i dający jasny widok dzień (abyście pracowali). Zaiste, w tym są znaki (ukazujące prawdę) dla ludzi, którzy słyszą i rozważają (Objawienia Boże, widząc w ich świetle rzeczy i zdarzenia).
Oni (politeiści) twierdzą, że Bóg wziął sobie (zrodził) syna (potomstwo). On jest pełen chwały; Samowystarczalny (niepotrzebujący niczego). Do niego należy wszystko to, co jest w niebiosach i wszystko to, co jest na ziemi. Nie macie żadnej władzy ani dowodu na to (twierdzenie o synu Boga). Czyż zatem mówicie o Bogu rzeczy, których nie znacie?
Powiedz: „Z pewnością ci, którzy tworzą kłamstwa i przypisują je Bogu, nie osiągną nigdy pomyślności”.
(Będą mieć) krótkie zadowolenie na tym świecie, a potem do Nas nastąpi ich powrót; wtedy sprawimy, że zakosztują surowej kary, gdyż nie wierzyli (w żadną prawdę, która była im przekazywana w Imię Boże).
Opowiedz im (dla przykładu) historię Noego, kiedy to rzekł do swego ludu: „O, ludu mój! Jeśli obraża was moja obecność (pośród was) i moje napomnienia, które czerpię z Bożych Objawień – to w Bogu pokładam swą ufność. Przeto zebrawszy się, zdecydujcie o swoim postępowaniu i (wezwijcie na pomoc) waszych (rzekomych) współtowarzyszy Boga, i niech nie zasmuca was wasza sprawa. A potem wykonajcie na mnie (cokolwiek żeście zdecydowali) i nie trzymajcie mnie w zawieszeniu.
A jeśli się odwrócicie (od Przesłania, które wam głoszę), to (powinniście wiedzieć, że nie spowoduje to mojej straty, tak jak wasza akceptacja nie przyniosłaby mi żadnego zysku, i) nie proszę was o wynagrodzenie; moja nagroda jest tylko u Boga, i otrzymałem rozkaz, ażebym był jednym spośród muzułmanów (to jest tych, którzy poddali się Bogu)”.
Oni go odrzucili, lecz My ocaliliśmy jego i wszystkich tych, którzy przebywali wraz z nim w Arce, i uczyniliśmy ich namiestnikami (dziedziczącymi ziemię), podczas gdy zatopiliśmy tych, którzy zaprzeczali Naszym Objawieniom i wszystkim innym znakom (wskazującym na nasze Istnienie i Jedność). Spójrz więc, jaki był koniec tych, którzy otrzymali ostrzeżenie (lecz nie przywiązywali do niego wagi)!
A po nim (Noem) zesłaliśmy (innych) wysłanników do ich ludu i oni przybyli do nich z jasnymi znakami (dowodami) prawdy, lecz tamci nie byli skłonni uwierzyć w to, co już wcześniej odrzucili. Tak oto wyciskamy pieczęć na sercach tych, którzy są występni (i wykraczają poza ustalone przez Boga granice).[16]
[16]Odnośnie przykładowych historii tych Wysłanników, zob. 7:65-102, i odpowiednie przypisy.
A po nich zesłaliśmy Mojżesza i Aarona do Faraona i jego dworu z Naszymi znakami (i cudami), lecz oni okazali (w obliczu tych znaków) pogardę i (dowiedli, że) byli ludem występnym, zdecydowanym pogrążyć się w grzechach.
Kiedy zatem przyszła do nich od Nas prawda, powiedzieli: „To z pewnością nic innego, jak tylko czary oczywiste”.
Mojżesz rzekł: „Czyż mówicie tak o prawdzie, skoro do was przyszła? Czy to czary? Wszak czarownicy nigdy nie radują się pomyślnością”.
Powiedzieli: „Czy przybyłeś do nas po to, ażeby odwieść nas od tego, co – jak wiemy – praktykowali nasi przodkowie, i by do obu was należała najwyższa władza na tej ziemi? Nigdy nie damy wiary wam dwu!”
I rzekł Faraon: „Przyprowadźcie mi wszystkich wykształconych i zręcznych czarowników!”
A kiedy przybyli czarownicy, odezwał się do nich Mojżesz: „Rzućcie to, co macie rzucić”.
I gdy oni rzucili (to, co trzymali w swych rękach i użyli najmocniejszych czarów), Mojżesz powiedział: „To, co przynieśliście, to jedynie czary (i iluzja). Zaprawdę, Bóg obróci je wniwecz i ukaże ich fałsz. Zaiste, Bóg nigdy nie uprawomocni i nie zachowa dzieł tych, którzy szerzą chaos i zepsucie (Al-Mufsidun).
I Bóg poprzez Swe Słowa (postanowienia) umocni prawdę i sprawi, że (prawda) zatryumfuje, jakkolwiek by to było nienawistne dla ludzi niegodziwych (Al-Mudżrimun)”.
W (przesłanie) Mojżesza nie uwierzył nikt prócz młodego pokolenia spośród jego ludu, ze względu na lęk przed tym, że Faraon i możni spośród nich (Dzieci Izraela, które współpracowały z Fara-
I Mojżesz rzekł: „O, ludu mój! Jeśli z ich warunkami. I (O, Mojżeszu) głoś wierzycie w Boga, to złóżcie w Nim swą ufność, o ile jesteście muzułmanami (a dobrą nowinę wiernym!” zatem tymi, którzy Mu się całkowicie
Zwrócili się (zatem do Boga języdwór wspaniałością i bogactwami w kiem i czynami): „W Bogu pokładamy życiu tego świata, o nasz Panie!, ażeswą ufność. Nasz Panie! Nie czyń nas by sprowadzali ludzi z Twojej Drogi ku celem prześladowań ludzi występnych zbłąkaniu. Panie nasz! Unicestwij ich (Al-Zalimun)! bogactwa i spraw, by ich serca stwardniały, gdyż oni nie uwierzą, dopóki nie
I wybaw nas ze względu na Swe Miłosierdzie od tego niewiernego ludu!” zobaczą kary bolesnej”.
Objawiliśmy Mojżeszowi i jego braonem, ażeby nie utracić swych mająttu: „Wyznaczcie domy dla swego ludu w ków) poddadzą ich prześladowaniom. Egipcie (jako miejsca schronienia i zbieFaraon był w istocie wyniosłym tyranem rania się dla sprawy Boga) i (jako cała w (swoim) kraju i był zaiste jednym spowspólnota) uczyńcie swe domy miejscaśród występnych (Al-Musrifun). mi zwracania się do Boga, i wykonujcie przepisane (wam) modlitwy w zgodzie
Mojżesz modlił się do Boga: „Panie poddali)”. nasz! Zaiste obdarowałeś Faraona i jego
Bóg rzekł: „Zaprawdę, modlitwa was obu (o, Mojżeszu i Aaronie) została wysłuchana; przeto (ponieważ spełnienie się waszych celów zależy od waszego postępowania) trzymajcie się nieugięcie Prostej Ścieżki i nie podążajcie drogą tych, którzy nie mają żadnego pojęcia (o tym, co słuszne, a co błędne) i działają w niewiedzy”.[18]
[18]Koran wspomina historię Dzieci Izrawanych przez ich interesy doczesne i pragnieela, która jest w większej części oparta na nia cielesne, a także przez ich arogancję i niemisji Mojżesza, w wielu swych surach, przez prawidłowe poglądy. Prześladowali Wysłanwzgląd na to, iż ta historia jest szczegółową ników i wiernych im towarzyszących, lecz ci przykładową historią rozwoju wszystkich ostatni przetrzymali wszystkie ich prześladonarodów i wskazuje na wagę miejsca, jakie wania, opierając się jedynie na Bogu. Ostateczzajmowały Dzieci Izraela w historii ludzkonie Wysłannicy i ich naśladowcy zostali uratości. Koran przytacza ich historię za każdym wani i zwyciężyli, gdy ich oponenci przegrali razem, odnosząc się do głównych tematów i doprowadzili samych siebie do ruiny. Wiersury, w której jest powtarzana. Na przykład ni posmakują wiecznego szczęścia w Raju na w tej surze, historia Proroka Noego, niech innym świecie, lecz niewierni będą doświadbędzie z nim pokój, jest przytoczona wraz czali niekończącej się kary w Piekle. z wyzwaniem, które rzucił swojemu ludowi, jego głębokim zawierzeniem Bogu i przeperspektywy w tej surze Bóg pociesza Prokonaniem o misji, wraz z opisem wyratowaroka Muhammada, niech będzie z nim pokój nia go przez Boga razem z wiernymi i zniszi błogosławieństwo, oraz jego naśladowców, czenia niewiernych, a historie Wysłanników, utwierdzając ich w ich wierze, wzmacniając takich jak Hud, Salih, Lot czy Szu’ajb, niech ich cierpliwość i przypominając im o główpokój z nimi będzie, są wymienione jedynie nych cechach drogi, którą pisane jest im krow jednym wersecie razem z ich końcem oraz czyć, i ostatecznie dając im delikatne ostrzepowodem, dla którego ten koniec nastąpił. Z żenie przed konfliktami, które mogą wybuchkolei historia Dzieci Izraela jest przytoczonąć pomiędzy nimi po ostatecznym zwycięna w aspekcie podstawowego wymiaru przestwie nad ich wrogami. słania Mojżesza, intelektualnej i ostatecznie Wszyscy Wysłannicy przyszli z tym Poprzez przytaczanie tych historii z tej
I przeprowadziliśmy Dzieci Izraela przez morze, a Faraon i jego wojsko ścigali je, ogarnięci zaciekłą arogancją i wrogością, aż (zostali ogarnięci przez wody morza, otwarte dla Mojżesza i jego ludu tak, żeby mogli je przejść i) kiedy topiel pochwyciła go (Faraona), zawołał: „Uwierzyłem, że nie ma boga prócz Tego, w którego wierzą Dzieci Izraela, i jestem spośród muzułmanów (tych, którzy Mu się w pełni poddali)”.
Teraz? – (Poddajesz się teraz), podczas gdy przedtem zawsze się buntowałeś (przeciwko wierze) i byłeś pośród tych, którzy szerzyli chaos i zepsucie (Al-Mufsidun)?
Przeto dzisiaj (w odpłacie za twą wiarę w chwili rozpaczy, która jednak nie pomoże ci w życiu ostatecznym), ocalimy jedynie twoje ciało, abyś był znakiem dla tych, którzy przyjdą po. Zaprawdę, jakże wielu spomiędzy tobie ludzi nie dba o Nasze znaki (Ajat) (pełne oczywistych ostrzeżeń i nauk).[17]
[17]Poprzez ten werset o tonącym Faramaterialnej porażki Faraona i jego zausznionie Koran sugeruje co następuje: wszyscy ków, którzy sprzeciwiali się temu przesłaFaraonowie wierzyli w reinkarnację, a więc niu, ostatecznego triumfu Dzieci Izraela oraz mumifikowali swoje ciała, mając nadzieję głównego czynnika, który doprowadził do na uwiecznienie samych siebie. W ten spotego triumfu. Główną ideą, stojącą za tymi sób ich ciała przetrwały do dzisiejszego dnia. wszystkimi wymienionymi w tej surze histoMimo że niezmumifikowane, ciało Faraona, riami, jest co następuje: który żył w czasach Mojżesza i utonął, gdy próbował ze swoją armią dopaść Mojżesza, samym fundamentalnym przesłaniem oparzostało znalezione w pobliżu Nilu pod koniec tym na Bożej Jedności, a Bóg wyposażył ich w dziewiętnastego wieku. Jest to wspaniały cud cuda i inne jasne znaki lub dowody, aby udokoraniczny, który został przepowiedziany wodnić, że są Wysłannikami Boga. Ci, którzy wiele wieków wcześniej w poniższym wersesię im sprzeciwili, nie mieli niczego w swych cie (Słowa, „Słowo 25-te” 420; al-Maududi, rękach, co mogłoby usprawiedliwić ich sprze2, przyp. 92). ciw; opozycja ta wypływała raczej z czystej ignorancji, opartej na uprzedzeniach spowodo-
I zaiste, osadziliśmy Dzieci Izraela w miejscu właściwym (i bezpiecznym) do zamieszkania i zaopatrzyliśmy je w czyste, zdrowe rzeczy. Nie poróżnili się, dopóki nie przyszła do nich wiedza (o drodze, którą mają kroczyć i skutkach ich uczynków). Twój Pan z pewnością rozstrzygnie pomiędzy nimi w Dniu Zmartwychwstania to, w czym się różnili.
Jeśli żywisz wątpliwości co do prawdy tego, co zesłaliśmy tobie (o zdarzeniach związanych z Mojżeszem i Faraonem), to zapytaj tych, którzy czytali Księgę (zesłaną im) przed tobą. Zaiste, prawda przyszła do ciebie od twego Pana, przeto nie bądź pomiędzy tymi, którzy odczuwają wątpliwości.
I nie bądź pośród tych, którzy negują Boże znaki i Objawienia, gdyż wtedy będziesz pomiędzy przegranymi.[19]
[19]Wersety te nie oznaczają, że Wysłannik miał jakieś wątpliwości co do swej misji, otrzymanego Objawienia bądź historii poprzednich Wysłanników przytoczonych w Koranie. Jeśliby rozważyć te wersety w świetle kontekstu, w którym się znajdują, znaczenie jest jasne: Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, był bardzo zasmucony w obliczu prześladowań i kpin, z powodu których cierpiał z rąk niewiernych uparcie trwających w niewierze. Powiedział ludziom, którzy byli zawzięci w zaprzeczaniu prawdzie i którzy niczego nie wiedzieli o Objawieniu i Wysłannictwie, i którzy byli ograniczeni do tego świata całym swoim bytem, o rzeczywistości będącej poza odczuwalnym światem, Świętym Objawieniu, kontakcie z Bogiem, który jest poza wszelkimi pojęciami i innych faktach metafizycznych; opowiedział także historie zapomnianych ludów, o których nigdy nie czytał ani nie słyszał niczego wiarygodnego. Jasnym jest, z jaką reakcją się spotykał. Nie było łatwo mówić o takich sprawach, by rzucić wyzwanie potężnym, upartym wrogom i twierdzić, iż przyszłość należeć będzie do wiernych w czasie, gdy byli zbyt nieliczni i słabi. Lecz on opowiedział to wszystko, pokładając niezmierną ufność w swoją misję i bez żadnej wątpliwości. Było niezwykle ważne, by wierni wierzyli także z niezachwianym przekonaniem we wszystko to, co powiedział i wszystkie nowiny, które przynosił, po to, by ich umocnić i zwiększyć ich wytrzymałość. Tak więc, zwracając się do Wysłannika, Wszechmogący pocieszył i wzmocnił wiernych, i zwracając się do kogoś, kto miał całkowitą pewność co do tego, co otrzymał od Boga i przekazał innym, On również ostrzegał wiernych, że nie powinni odczuwać żadnych wątpliwości co do swojej wiary i nie powinni ulegać wpływom niewiernych. Przypomniał także Wysłannikowi i wiernym fakt, że wszystko to, co miało miejsce, świadczyło o tym, iż droga, którą kroczą, to ta sama, którą kroczyły poprzednie narody. Oto znaczenie tego, co Bóg tutaj mówi: „Tak jak Faraon, jeden z najbardziej uporczywych tyranów w historii, i jego zausznicy nie uwierzyli, musieli uwierzyć, gdy ujrzeli jedną z wielu ziemskich kar Boga w czasie, gdy wiara nie przynosiła już pożytku; tak samo wszyscy ci, którzy sprzeciwiają się Przesłaniu Boga – tak jak zrobili to Faraon i minione ludy – muszą zaświadczyć o swojej wierze, nawet jeśli nie będzie już ona pożyteczna dla nich. Tak więc ich niewiara nie powinna zniechęcać cię lub powodować wahania w twojej wierze. Ponadto jako wierni, nie będziecie zniechęceni przez opór i moc waszych wrogów. Albowiem Bóg jest Wszechmogący i uczyni was zwycięskimi, jak długo kroczycie swoją drogą bez wahania.”
Ci, na których potwierdziła się praw-
Choćby nawet otrzymali wszystkie da postanowienia twojego Pana (że umrą dowody – dopóki nie zobaczą kary bolejako niewierzący i pójdą do Piekła) – nie snej. uwierzą,
Jeśliby tylko pojawiła się jakaś wspólnota, która by uwierzyła (skoro wydany został rozkaz Boga o karze dla niej) i (dzięki temu) odniosła korzyść ze swojej wiary!... Nie było takiej, prócz ludu Jonasza. Kiedy lud ów uwierzył, My wycofaliśmy od niego karę hańby w życiu na tym świecie i pozwoliliśmy mu radować się życiem przez czas niejaki.[20]
[20]Jak zauważyliśmy wcześniej,skoro Bóg jest poza wszelkim czasem i przestrzenią, to Jego (pre-)destynacja oznacza, iż wie On z góry o wszystkich rzeczach i wydarzeniach. Dlatego ludzie nie są zmuszeni do robienia czegoś wbrew własnej wolnej woli. (Czujemy się zobowiązani do używania wyrażeń takich jak „(pre-)destynacja i „zawczasu”, które wskazują na czas, gdyż musimy wyjaśnić koncepcje Boskości w ramach naszego rozumienia, które jest ograniczone czasem i przestrzenią.) Z tego powodu islam nie uznaje determinizmu w ludzkiej historii. Jeśli mówimy o determinizmie ustanowionym przez Boga, to tylko w takim znaczeniu, że Bóg zdeterminował, jakie konsekwencje poniosą ludzie za to, co czynią. Przyczynowość jest prawem ustanowionym przez Boga. Poinformował o tym dokładnie ludzi poprzez Wysłanników, których zesłał oraz Ksiąg, które objawił. Innym ważnym „prawem” dotyczącym sposobu działania Boga i drogi, którą ustanowił dla ludzi, by nią podążali zgodnie z ich własną wolną wolą, jest to, że On może anulować Swoje zarządzenie względem osoby lub ludzi. To prawo nazwane jest prawem specjalnej łaski lub zbawienia. To jest tak, jakby zdetonować pocisk zanim osiągnie swój cel. Bóg czasem informuje ludzi bądź osoby o tym, co na nich spadnie, czy to poprzez prawdziwe sny czy przeczucia albo w jakiś inny sposób. Jeśli ta osoba bądź ludzie są w stanie zrozumieć to ostrzeżenie i poproszą Boga o przebaczenie, dadzą datek dobroczynny oraz wyprostują swoje ścieżki, Bóg być może im przebaczy. Wiele ludów na przestrzeni dziejów, takich jak Ad, Samud i ludzie Faraona, zasługiwało na to, by być zniszczone z powodu ich uporu w przypisywaniu Bogu współtowarzyszy, rozwiązłego stylu życia oraz niesprawiedliwości i odrażających czynów, które popełniły przeciwko innym ludziom, pomimo wszystkich skierowanych do nich ostrzeżeń. Jednakże, lud proroka Jonasza, niech będzie z nim pokój, zwrócił się do Boga z pełną szczerością i głęboką skruchą i naprawił własną moralność, po tym jak ujrzał znaki nadchodzącej destrukcji. W rezultacie Bóg wyratował go od kary poniżenia w życiu doczesnym i pozwolił mu cieszyć się życiem do pewnego czasu. Podkreślając tę kwestię, Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, powiedział: „Strach nie chroni przed nieszczęściami, czynią to raczej modlitwa oraz jałmużna” (Al-Hindi, hadis nr. 3123). Prorok Jonasz, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, żył około ośmiu wieków przed Jezusem i został posłany do Niniwy we wczesnym okresie istnienia Imperium Asyryjskiego. Pomimo tego, że przez lata szerzył Przesłanie Boga, jego ludzie upierali się przy przypisywaniu Bogu współtowarzyszy, kiedy więc stracił nadzieję na to, że jego lud uwierzy, pozostawił go samemu sobie, wierząc w to, iż Bóg zawsze będzie strzegł jego samego i dawał mu zaopatrzenie, gdziekolwiek by nie był (21:87). Zgodnie z wnioskiem, który wyciągamy z Koranu (37:140), statek, na który wsiadł, nieomal zatonął podczas sztormu z powodu przeciążenia ładunkiem, i marynarze poczuli się zmuszeni do zmniejszenia jego ciężaru. Ciągnęli losy, by zdecydować, kto ma zostać wrzucony do morza, i wylosowali Jonasza. Wrzucili go zatem do morza. Połknęła go wielka ryba. Jonasz był ukochanym sługą Boga i zawsze Go wychwalał. Wychwalał Go także we wnętrzu ryby i prosił o wybaczenie. Ostatecznie, za pozwoleniem Boga ryba wyrzuciła go na brzeg. Gdy Jonasz zostawił swój lud i gdy pojawiły się znaki nadciągającej kary Bożej, lud ów błagał Go o przebaczenie przez kilka dni, a Bóg odwołał Swój dekret o karze. Jonasz powrócił do swych ludzi i ponad 100000 skruszonych grzeszników uwierzyło w jego przesłanie (37:137-148). Cierpienie Jonasza musiało mieć udział w uratowaniu jego ludu. Jako że zwykle każde nieszczęście przychodzi do wiernego w rezultacie popełnionego grzechu lub winy, i kiedy prosi ności to refleksja, używanie rozumu, rozBoga o przebaczenie za te grzechy lub winy, ważanie, wiedza, przenikliwość i „słuch”, służy to za dwie nagrody, jedna przychodzi itp. Uznaje on każdego, kto jest tego pozbanatychmiast, a druga w późniejszym czasie. wiony, za martwego. Sposobem na utrzymaNiektórzy ludzie podchodzący do Koranu nie ich przy życiu jest powstrzymywanie się i cudów Proroków z czysto racjonalistyczneod stereotypów, uprzedzeń, złych poglądów, go punktu widzenia, mają tendencję do interpodłych zamiarów, grzechów, czynienia zła, pretowania faktu połknięcia Jonasza przez arogancji oraz samolubstwa. Są to wady, którybę, a następnie uratowania go przez Boga re uniemożliwiają człowiekowi wiarę. Dwa w sposób metaforyczny. Podobne wydarzenie ostatnie wersety zarówno chwalą Wysłanmiało miejsce wiele wieków później. Rybak nika Boga, jak i dają mu łagodne ostrzeżezajmujący się połowem wielorybów w Anglii nie, gdyż życzył on sobie, by wszyscy ludzie o imieniu James Bartly wpadł do morza w uwierzyli; w rzeczywistości było to jego silczasie połowu z pokładu łodzi o nazwie Star nym pragnieniem, tak silnym, że nieomalże of East w sierpniu 1891 i został połknięty zamęczyłby się na śmierć ze smutku, jeśliby przez wieloryba. Wieloryb został znaleziony nie uwierzyli (18:6). Ten werset wiąże rówmartwy dwa dni później, a rybaka wyciągnięnież wiarę z wolą Boga, którą odnosi do tego, to z jego brzucha żywego po 60 godzinach czy intelektualne zdolności ludzi są żywe. Ci, (Urdu Digest, luty 1964). którzy nie używają swoich zdolności intelektualnych, bądź ci, którzy używają ich w nie-
Jeśliby twój Pan tak zechciał (i, odbierając wolną wolę, zmusił ludzkość do wiary), zaiste – uwierzyliby wszyscy, którzy zamieszkują ziemię, wszyscy pospołu. Czy będziesz zatem przymuszał ludzi, aż staną się wiernymi?
I żadna istota ludzka nie uwierzy, jak tylko za zezwoleniem Boga. Bóg umieszcza tych, którzy nie używają swego rozumu, w błocie nieczystości. (i jest na nich zagniewany)[21]
[21]Koran przywiązuje wielką uwagę do dziawłaściwy sposób, są pozbawieni woli Boga do łań i zdolności intelektualnych, z których tego, by uwierzyli. wszystkie związane są z „sercem”; te zdol-
Powiedz: „Rozważcie to, co jest (i co zdarza się) w niebiosach i na ziemi”. Jednak wszystkie takie znaki (ajat) (prawdziwości zasad wiary) i ostrzeżenia nie oddaję cześć jedynie Bogu, który sprapomogą ludziom, którzy nie wierzą. wia, że umieracie. Nakazano mi, abym
Czego wypatrują i czegóż wyczebył jednym spośród wiernych. kują, jeśli nie dni (kary) podobnych
Potem ocalimy Naszych Wysłan-
Powiedz: „O, ludzie! Jeśli żywiwiedliwych (, którzy sami sobie wyrzącie wątpliwości co do mojej religii, to dzają krzywdę, dopuszczając się naj(wiedzcie, że) ja nie oddaję czci tym, większego występku, jakim jest przypiktórych wy czcicie poza Bogiem, lecz sywanie Bogu współtowarzyszy).
„(Nakazano mi także:) Skieruj całą do tych, które spadły na tych (nieswą istotę wyłącznie ku religii prawdziwiernych), co przeminęli przed nimi? wej jako ten o czystej wierze (wolny Powiedz: „Zatem wypatrujcie i wyczeod niewiary i obłudy) i nigdy nie bądź kujcie, a Ja będę z wami pośród wypapomiędzy tymi, którzy dodają Bogu trujących i wyczekujących”. współtowarzyszy.
I nie zwracaj się, poza Bogiem, do ników i tych, którzy wierzą (jak to tego, co nie może ci ani przynieść korzyczyniliśmy zawsze). Zobowiązaliśmy się ści, ani nie może ci zaszkodzić; gdybyś bowiem ratować wiernych. tak czynił, to byłbyś spomiędzy niespra-
Jonasz