[1]Koran – słowo kur’ān dosłownie oznacza recytację, coś recytowanego bądź wykład – został objawiony w języku arabskim. Jako religia uniwersalna islam zwraca się do wszystkich ludzi, niezależnie od różnic rasowych, koloru skóry oraz języka, i obejmuje każdego, kto go zaakceptował, nie bacząc na pochodzenie ani mowę. Jednakowoż oczywistym jest, że musi on posiadać swój język i to właśnie język arabski został wybrany. Niemniej jednak nie oznacza to, iż ci, którzy wchodzą na łono islamu i władają innymi językami, muszą nauczyć się arabskiego po to, by być muzułmanami. Znajomość języka jest kwestią naukową i mówienie w nim różni się od czytania napisanych w nim książek. Oczekuje się od każdego muzułmanina umiejętności czytania (tzn. fonetycznego wypowiadania słów) Koranu – mogą się nauczyć czytania go w miesiąc, co jest jednym z cudownych aspektów Koranu. Jednakże znajomość arabskiego oraz studiowanie i rozumienie Koranu stanowi kwestię innego typu. Tak jak rodzimy użytkownik języka angielskiego, który mówi po angielsku, niekoniecznie musi znać zasady gramatyczne języka angielskiego bądź języka, który nauczany jest w szkołach jako gałąź nauki, tak samo rodzimy użytkownik języka arabskiego nie musi znać arabskiego na tyle, by rozumieć Koran. Podobnie jak nie oczekuje się od każdego, kto zna angielski w stopniu dobrym, by znał fizykę, chemię lub medycynę przez samo czytanie książek, które zostały napisane po angielsku, ani nawet by był w stanie zrozumieć książki na te tematy po angielsku, tak samo ktoś dobrze znający język arabski niekoniecznie dobrze zna bądź rozumie Koran; rozumienie i znajomość Koranu to kwestia obejmująca wiele nauk. Tak jak nie każdy może być fizykiem, chemikiem czy historykiem, i tak jak każda gałąź nauki wymaga specjalnych badań, oczywistym faktem jest to, iż będą uczeni z dziedziny Koranu, którzy • muszą go nauczać innych. Każdy Wysłannik zesłany przez Boga władał językiem swoim i swojego ludu. Tak więc jednym z głównych powodów, dla których Koran został objawiony w języku arabskim, jest to, iż Wysłannik Boga pojawił się pomiędzy Arabami. Muszą też istnieć inne powody, o niektórych z nich możemy wie• dzieć, a o innych nie możemy. Jednym z tych powodów może być to, że język arabski jest najwłaściwszym dla Boskiego nauczania spośród języków ludzkich. Bóg wzywa ludzi do refleksji nad faktem, iż Koran został objawiony po arabsku, i jest to jeden z głównych wymiarów Koranu.

[2]Sura Jusuf (Józef) demonstruje swe piękno od samego początku. Oto czemu jest nazwana najlepszą z opowieści: • Jedynie Koran może opowiedzieć te wydarzania jak najlepiej. Opowiada je w najbardziej pełny i zwięzły sposób, ukazu• je także pełne historyczne, psychologiczne, moralne i duchowe znaczenie tychże wydarzeń i ich przebieg. • Nie można tego wyrazić tak pięknie w żadnym innym języku dzięki unikalnym zaletom oraz specyfice koranicznego języka • arabskiego. • Jest najlepszą z relacji dotyczących życia poprzednich Wysłanników, która pocieszyła Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, i która oświetliła im drogę, jest ta zaprezentowana w tej surze. • Podczas gdy prawie wszystkie poprzednie historie zawierają elementy związane z niszczeniem i destrukcją, to osoby uczestniczące w wydarzeniach opisanych

[3]Oryginalne słowo „gwiazda” – kaukab – w tej surze w końcu rozumieją swooznacza również planetę. Dzięki temu możeje błędy i ostatecznie znajdują drogę do my dojść do wniosku, iż jeśli wliczymy w to prawdy. Ziemię, istnieje dwanaście planet, mimo że do tej pory dziesięć zostało odkrytych. We śnie • Gdy wszystkie inne relacje są rozrzucoJózef jest symbolizowany jako Ziemia, która ne po różnych surach, opowieść w surze dzięki posiadanemu przez siebie znaczeniu, Jusuf jest zrelacjonowana w w jednym jako miejsce zamieszkania ludzkości, jest rozdziale i szczegółowo. W tej relacji można odnaleźć analizę charakteru ludzkości, zarówno w jej negatywnych, jak i pozytywnych aspektach. Zostało nam również ukazane, w jaki sposób może się odbyć kompletny proces ogólnej reformy kraju. Proces ten będzie oświecał ścieżki wiernych aż do Dnia Zmartwychwstania. Misja Proroka Józefa, niech będzie z nim pokój, wyznacza pojawienie się oraz pierwszy etap historii potomków Izaaka, syna Abrahama. Ta misja otworzyła drogę Dzieciom Izraela wywodzącym się od Jakuba, syna Izaaka i ojca Józefa, tak by osiedli w Egipcie i osiągnęli tam wiodącą pozycję. Historia ta zaczyna się od Proroka Józefa, który żył w momencie początkowym ich historii, wkracza następnie w nową fazę wraz z Prorokiem Mojżeszem, osiągając swój szczytowy punkt razem z Dawidem i Salomonem, niech będzie z nimi wszystkimi pokój. Duchowe piękno Józefa, odzwierciedlone w jego pięknie fizycznym i reprezentowanie przez niego tak ważnych zalet, jak czystość i oddanie się czynieniu dobra, dodają piękna opowieści o jego życiu i misji. Niemożliwym było, by Wysłannik Boga Muhammad, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, który był niepiśmienny, znał życie Józefa, zwłaszcza z tymi szczegółami, jakie wymieniono w Koranie. Tak więc pomiędzy historiami życia i misji Wysłanników, kompletność i doskonałość relacji w tej surze należy do największych dowodów Posłannictwa Muhammada. „duchowym” centrum systemu słonecznego. Jak zostało jasno kilkakrotnie powiedziane w Koranie, cokolwiek by nie było w niebiosach i na ziemi, włączając w to słońce i księżyc, jest to podporządkowane prawom Boga dla pożytku istot ludzkich (sura 13:33; sura 16:12; sura 31:20).

[4]Kiedy śpisz z zamkniętymi oczami, głuchymi uszami, z milczącym językiem i ramionami oraz nogami spoczywającymi bez ruchu, czyż możesz podróżować, spotkać ludzi i robić wiele rzeczy w ciągu kilku minut lub nawet sekund? Kiedy wstajesz rano, jesteś pod głębokim wpływem tych kilku sekund przygody. Mimo że Freud i jego zwolennicy przypisują marzenia senne działaniu podświadomego umysłu, myślom i pragnieniom, impulsom i doświadczeniom z przeszłości, czyż może to objaśnić sny, które informują o przyszłym wydarzeniu, z którym dana osoba nie miała kontaktu ani nawet o nim nie pomyślała? Gdy śpimy, nasz duch wchodzi do świata idealnych form lub symboli, gdzie do pewnego stopnia przeszłość, teraźniejszość i przyszłość są połączone bez całkowitego przerwania jego związku z ciałem. To połączenie jest nawiązane poprzez rdzeń kręgowy. W rezultacie nasz duch może doświadczyć wydarzeń z przeszłości bądź być świadkiem przyszłości. Jednakże, skoro rzeczy na tym świecie istnieją w idealnych formach lub symbolach, duch zwykle odbiera symbole, które wymagają interpretacji. Na przykład czysta woda na tamtym świecie może odpowiadać wiedzy na tym świecie. Metafory, porównania i parabole odnalezione w Koranie i wypowiedziach profetycznych, a czasem także powiedzenia ludowe mogą dostarczyć istotnych kluczy do wyjaśniania snów. Niemniej jednak niektóre sny są tak jasne, że nie potrzebują żadnej interpretacji. Sny dzielą się na trzy rodzaje. Dwa należą do kategorii „snów pogmatwanych” (wyrażenie koraniczne w 12:44). W tych snach albo wyobraźnia nadaje formę odchyleniom, takim jak złe zachowanie się, albo umysł przypomina sobie ekscytujące wydarzenie, które zdarzyło się jakiś czas temu i wytwarza je w nowej i innej formie. Sny, które dana osoba miewa w takich nastrojach, są „pogmatwane”, jak zostanie powiedziane w wersetach 43-44, 47-49 tej sury. Mimo iż są pogmatwane, niektóre z tych snów mogą również mieć jakieś znaczenie, wymagają jednak interpretacji. Inny rodzaj snów nie jest związany z podświadomością. Takie sny niosą ważne przesłania: są albo dobrą nowinę od Boga, który zachęca nas do czynienia dobrych dzieł i prowadzi nas, albo ostrzeżeniami dotyczącymi złych uczynków, które popełniliśmy bądź popełnimy. Sny te, które nazywamy snami prawdziwymi, są bardzo jasne i niezapomniane. W autentycznej relacji Wysłannik Boga mówi, że prawdziwe sny są jednymi z czterdziestu sześciu aspektów Proroctwa. (Jako że Wysłannik Boga miał prawdziwe sny w pierwszych sześciu miesiącach z jego dwudziestu trzech lat Proroctwa, prawdziwe sny są rodzajem Boskiej inspiracji). Oznacza to, że prawdziwe sny zawierają elementy prawdy. Pewne odkrycia naukowe po raz pierwszy pojawiły się w snach. Eliasowi Howe, gdy próbował dojść do tego, w jaki sposób przewlec nitkę przez maszynę do szycia, przyśniło się, że był więziony przez plemię, które pchało go włóczniami. Zaszokowany i śmiertelnie przestraszony, nagle zobaczył otwory na końcach włóczni jego porywaczy. Obudził się i zrobił małą „włócznię” z dziurką na ostrym końcu igły, i to sprawiło, iż szycie przez maszynę stało się możliwe. Niels Bohr, który badał struktury atomowe, śnił o planetach połączonych ze słońcem za pomocą nitek, które obracały się wokół niego. Gdy wstał, zrozumiał podobieństwo pomiędzy tym, o czym śnił i strukturami atomowymi.

[5]Każda rzecz i zdarzenie ma wewnętrzne istotne znaczenie w ogólnym kontekście wszechświata. Nic nie istnieje ani nie dzieje się przez przypadek. Każda rzecz i przypadek jest wątkiem całego materiału rzeczy i zdarzeń. Co więcej, Bóg ustanowił ostateczną przyczynę dla każdej rzeczy i każdego znaczenia, tak więc żadna rzecz ani żadne wydarzenie nie jest bez znaczenia. Niosą one wiadomości dla świadomych istot – ludzi, aniołów i dżinów. Mimo że wszyscy Prorocy i nawet niektórzy wywyższeni święci mogą mieć wiedzę o znaczeniu i przesłaniach wydarzeń, i o tym, dlaczego miały one miejsce, Prorok Józef zajmował pośród nich wyróżnione miejsce.

[6]Tak jak Biblia, Koran pokazuje, iż Prorok Jakub zrozumiał znaczenie snu ze wszystkimi jego głębszymi implikacjami, wraz z jedenastoma gwiazdami symbolizującymi jego braci oraz słońcem i księżycem jako jego rodzicami. Jednakże Biblia relacjonuje, iż Prorok Jakub, niech będzie z nim pokój, uważał, że sen Józefa był wynikiem pobożnych życzeń i zganił Józefa za taki sen (Pierwsza Księga Mojżeszowa, 37:10).

[7]Werset kończący się stwierdzeniem, iż Bóg jest Wszechwiedzący i Wszechmądry, pokazuje, że ta sura oparta jest głównie na tych dwóch Imionach oraz że Prorok Józef, niech będzie z nim pokój, był nimi obdarzony. Był on szczególnie mądrym i bogatym w wiedzę Prorokiem.

[8]Faktem jest, że Prorok Jakub, niech będzie z nim pokój, nie rozróżniał pomiędzy swoimi synami pod względem okazywania miłości, ale skoro dostrzegł potencjał w Józefie i rodzaj misji, do jakiej był przeznaczony, okazywał mu większą uwagę.

[9]Rozmyślając nad powodami, dla których Koran został zesłany w języku arabskim, powinniśmy zwrócić uwagę na fakt, iż bardziej niż w jakimkolwiek innym języku, wymowa słów w arabskim skorelowana jest z ich znaczeniem. Inaczej mówiąc, wymowa słów i koniugacja czasowników przywołują na myśl ich znaczenie. Na przykład w wyrażeniu koranicznym O Ziemio, pochłoń swe wody! (11:44) słowo przetłumaczone jako „połknąć” brzmi ibli’ī, które jest słowem związanym z czynnością połykania. Podobnie słowo przetłumaczone tutaj jako „głębia” ghajāba przywołuje na myśl zniknięcie w głębi poprzez swój dźwięk, a słowo przetłumaczone jako „studnia”, dżubb, przywołuje na myśl dźwięk wydawany przez coś, co wpadło do studni. Można znaleźć wiele innych przykładów tej cechy językowej Koranu.

[13]Pierwotne słowa hukm i ilm, które tłumi społeczeństwa. Ostatni Wysłannik Boga, maczymy tutaj odpowiednio jako „rozsądny, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, mądry osąd” oraz „szczególna wiedza”, użyrzekł: „Zostałem posłany, bym udoskonalił te są w formie nieokreślonej. Implikuje to, iż normy i piękno dobrych cech moralnych” (atosąd i wiedza dane Prorokowi Jakubowi, tak -Tabarani, 7:74). samo jak innym Prorokom, należą do specjalPowinniśmy wspomnieć, iż synowie nego rodzaju charakterystycznego dla ProroProroka Jakuba byli później zdolni, dzięków i nie mogą być osiągnięte poprzez stuki wychowaniu ich ojca, do tego, aby przedia. Niektórzy ludzie mogą zdobyć ich część kształcić trzy wymienione cechy w zalety. poprzez samooczyszczenie ze swoich grzechów i poprzez duchowy kontakt z Bogiem

[10]Warto zauważyć, iż Jakub, Prorok Boga, nigdy nie skarżył się do Boga lub na Niego, gdy wydawało mu się, iż stracił Józefa. Nie krzyczał ani nie beształ swoich synów, lecz jedynie napomknął, że im nie wierzy. Zachowywał się z niezwykłym spokojem i powierzył sprawę Bogu z doskonałą ufnością w Niego jako prawdziwego Pomagającego Swoim Sługom. Jako że byli oni Wysłannikami zrodzonymi w tej samej społeczności, nastawienie Jakuba i Mojżesza warte jest wspomnienia. Jak zostało powiedziane wcześniej (7:150), Mojżesz, po tym, jak otrzymał Tablice i dowiedział się, że jego ludzie ulepili cielca, by go czcić, powrócił do nich pełen gniewu i smutku i zbeształ ich mówiąc: Jakże złe jest to, czym mnie potem (po moim odejściu) zastąpiliście! Czyż porzuciliście przykazanie waszego Pana tak pochopnie, aby przyspieszyć swoje zniszczenie? (7:150). Wtedy zrzucił Tablice i chwycił za głowę swego brata, ciągnąc go ku sobie. Wielkiej różnicy pomiędzy tymi dwoma nastawieniami należy doszukiwać się w „nieszczęściu”, z którym zmierzył się każdy z nich. Okazało się, jakoby Prorok Jakub stracił swego syna. To Bóg dał mu tego syna jako dar i to Bóg jest Tym, Który może mu go zabrać. To, co ojciec powinien zrobić w takim przypadku, to okazać należytą cierpliwość, co Prorok Jakub uczynił w najlepszy sposób. W przeciwieństwie do tego Mojżesz zetknął się z apostazją po wielu latach, w których łaski Boga były zsyłane na ludzi i gdy myślał, że będzie mógł zastosować prawa Boga w swojej społeczności. Tak więc obydwaj Wysłannicy zrobili to, czego od nich oczekiwano.

[11]Synowie Jakuba byli pierwszymi przodkami Dzieci Izraela. Można odnaleźć w nich ślady charakteru Dzieci Izraela jako całości. Trzy cechy wydają się dominujące w ich charakterze: upór, przywiązanie do wartości materialnych, które stanowiły dla nich kryterium oceny ludzi, oraz gmatwanie wszystkiego. Każda istota ludzka może mieć takie cechy. Bóg wyposażył ludzkość w trzy główne moce: pożądanie w kierunku płci przeciwnej, potomstwa, pieniędzy, zarabiania oraz wygód życia; siłę złości w celu ochrony samych siebie i swoich wartości oraz intelekt. Co więcej, ludzie są w swojej naturze omylni, zapominalscy, lekkomyślni, uwielbiający kłótnie, uparci, samolubni i zawistni, poza wieloma innymi negatywnymi cechami. Skoro istoty ludzkie są wyróżnione spośród innych istot świadomych, takich jak anioły, poprzez posiadanie wolnej woli, te moce, zdolności i pozornie negatywne cechy nie zostały ograniczone w stworzeniu. Jednakże po to, by osiągnąć szczęście jako istota społeczna, zarówno w życiu indywidualnym, jak i kolektywnym, na tym świecie i Ostatecznym, i aby wznieść się do coraz to wyższych poziomów człowieczeństwa, powinny poddawać te cechy dyscyplinie zgodnie z pewnymi zasadami bądź skanalizować je w cechy szlachetne. Przykładowo, upór może być skanalizowany w cierpliwość w tym, co prawe i prawdziwe oraz zamieniony na odczucie konkurowania do czynienia dobrych uczynków. Szczęście i doskonałość człowieka leżą w staraniach skierowanych przeciwko negaszorstkimi ludźmi, pozbawionymi bystrości i tywnym aspektom jego natury i ograniczaniu tych aspektów lub kanalizowaniu ich zupełnie nieświadomymi prawdziwych warw szlachetne cechy i w zdobywaniu wyróżtości rzeczy i ludzi; ten werset na zasadzie nień poprzez swoje dobre cechy, co powodukontrastu ukazuje szlachetność człowieka, je, że w ten sposób stają się dobrymi, pobożktóry kupił Józefa w Egipcie. nymi sługami Boga i pożytecznymi członka-

[12]Przy opisywaniu wydarzeń Koran pokaza sprawą kultu i refleksji; taki wniosek zuje, jaki rodzaj ludzkich charakterów pojasugeruje werset Tak nagradzamy tych, któwiał się w nich. Jak zauważamy w werserzy poświęcają się czynieniu dobra, jak gdytach 19 i 20, Koran krytykuje uczestników by widzieli Boga (12:22). karawany, którzy byli wyraźnie podłymi i

[15]W języku arabskim spotyka się następudzenie przez Szatana. Powinniśmy więc stającą prawidłowość: jeżeli podmiot jest rodzale mieć się na baczności i strzec się podstęju żeńskiego, to orzeczenie również występupów Szatana, i tak samo za każdym razem, je w formie żeńskiej. Inną regułą gramatyczkiedy czujemy się kierowani przez Szatana, ną jest to, że każdy rzeczownik bezosobowy, musimy natychmiast zwrócić się do Boga w który jest w liczbie mnogiej, jest traktowany skrusze. Prorocy jednakże są bezgrzeszni i jako rzeczownik rodzaju żeńskiego. Jednakże wolni od wpływu Szatana. Po okiełznaniu w tym wersecie, mimo że podmiot – kobieta swych dusz cielesnych w sposób ostateczny – jest rodzaju żeńskiego i jest także w liczpoprzez stałe używanie swojej wolnej woli bie mnogiej, orzeczenie w tekście oryginalwe właściwym kierunku są chronieni przez nym jest rodzaju męskiego. Oznacza to, iż Boga przed wszelkim zbłądzeniem. gdy istnieje silna solidarność w obrębie spoBóg nakazuje szczerość, wiarę i praktyłeczności bądź grupy – to nawet jeśli jest to kowanie Religii jedynie dla Niego. Cokolgrupa kobiet – ta grupa lub społeczność osiąwiek Bóg nam nakazał, musimy wykoga „męską” moc (Lemalar „Błyski”, 161). To nać, albowiem Bóg chce, byśmy to robili i użycie w tym wersecie implikuje, iż istniaprzez to uzyskali Jego akceptację. Ten, któła silna społeczność kobiet, która panowary tak czyni, który poszukuje oddania się ła w stolicy Egiptu, gdy Józef był tam nieBogu w czystości intencji i szczerości, to muchlis, czyli ten, który zawsze poszukuwolnikiem.

[16]Wersety te jasno pokazują, jaka była rządzącej a w społeczeństwie panowała niesprawieldiwość. egipska społeczność. Istniały śladowe pozostałości Boskiej Religii i trzymający władzę niech będzie z nim pokój, przeszedł przez mogli mówić o grzechu i prosić o przebaczewszystkie próby, jakim poddał go Bóg. nie. Nie było to jednak niczym innym, jak Mimo że był niewolnikiem w pałacu, odrzutylko przyzwyczajeniem. Nawet jeśli wiecił zaproszenie szlachetnej, bogatej i piękdzieli o Bogu i mieli trochę wiary w Niego, nej kobiety. Zdecydowanie wolał uwięzieprzydawali Mu współtowarzyszy. Tak jak nie od popełnienia grzechu. Ostatecznie klaich odpowiednicy w wielu współczesnych sa rządząca musiała uznać jego niewinność, krajach, klasa rządząca i wyższa klasa stomądrość, wiedzę, zdolność do sądzenia we licy były zepsute moralnie. Kobiety zajmowszystkich sprawach i dobroczynność. wały się plotkarstwem, urządzaniem bankietów, organizowaniem rozrywek i prześciga-

[17]Prorok Józef, niech będzie z nim pokój, tak niem się w zdobywaniu rzeczy doczesnych. jak wszyscy inni Wysłannicy Boga, nie zmarZachowały kontrolę w swoich domach i nował żadnej możliwości, by przekazać swomężowie mogli reagować na ich niewłaściwe je przesłanie ludziom dookoła niego. Naucza zachowanie tylko poprzez dawanie rad. Pranas przez to, że powinniśmy użyć wszystkich dogodnych okazji do zrobienia tego samego. wa były ignorowane dla interesu owej klasy Alep eppo ep Damaszek Amman Tanis Tan Tanis an Prorocy: Jakub i Józef W takich okolicznościach Prorok Józef, Niniwa Babilonia Ur

[19]Egzegeci Koranu wywnioskowali z tego wersetu, że druga osoba nie miała snu, lecz

[18]Odnośnie do Istnienia i Jedności Boga oraz od wszelkiego zła, które może na nas spaść, i posiadania tej wiary, zob. Dodatek 8. że powinniśmy przekazać coś w celach dobroczynnych.

[20]Król ten był najprawdopodobniej jedraczej skłamała. Gdy usłyszał znaczenie swonym z władców Hyksosów, którzy panowali jego snu, przyznał, że nie miał snu, lecz zmyw Egipcie od około 1700 do 1550 roku p.n.e. ślił go. Nie miało to jednak znaczenia dla jego Byli oni północno-zachodnimi Arabami, lub rezultatu; Prorok Józef, niech będzie z nim mieszanym ludem arabsko-azjatyckim, któpokój, podsumował to: Sprawa, o którą się ry wkroczył do Egiptu pomiędzy 1720 i 1710 dopytujecie, została już rozstrzygnięta. rokiem p.n.e. i podporządkował Średnie PańZmyślanie snów jest podwójnym kłamstwo. Za swą stolicę uznawali Avaris-Tanis stwem i stanowi śmiertelny grzech. Albow delcie Nilu, nie zaś starą stolicę Egiptu wiem nie śnimy poprzez naszą wolną wolę; to Teby. Pod ich hegemonią, która trwała ponad raczej Bóg powoduje, iż śnimy, tak więc zmywiek, ustanowili silne królestwo, obejmująślanie snów oznacza przypisywanie kłamstwa ce Syrię i Palestynę i utrzymymujące pokój Bogu. Gdy ktoś posiadający dokładną wiedzę oraz dobrobyt na swoich terytoriach, do czeo znaczeniu snów zinterpretuje jakiś sen – go Prorok Józef najpewniej wniósł najwiękzwłaszcza jeśli ta osoba jest Prorokiem bądź szy wkład. Htksosi wprowadzili rydwany ciąinną osobą bliską Bogu niebędącą Prorokiem gnięte przez konie oraz łuki z kompozytu, – można oczekiwać, iż ten sen się spełni. a ich udane podboje były poszerzane dzięPowinniśmy relacjonować nasze sny tym, ki rodzajowi czworokątnej fortyfikacji zbuktórzy posiadają dokładną wiedzę o ich znadowanej z ubitej ziemi używanej jako forteczeniu i powstrzymać się od opowiadania ca; archeolodzy odkryli przykłady tych kopo naszych „złych” snach. Wysłannik Boga, ców w Jerycho, Szechem i Lachisz. Hyksoniech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, si zostali pokonani przez Amasisa I w bitwie radzi nam, że gdy mamy zły sen, powinnipod Tanis w roku 1550 r. prz. Chr. śmy pomodlić się do Boga, aby uchronił nas czyny Koran wspomina o śnie króla dokład-

[21]Sny powinny być relacjonowane dokładnie w tych samych słowach w dwu różnych nie takimi, jakimi były, a słowa użyte do miejscach, gdzie cytuje on samego króla i opowiadania ich są bardzo ważne pod wzglęjego podczaszego. dem ich znaczenia i interpretacji. Z tej przy-

[23]Prorok Józef, niech będzie z nim pokój i dobra, bycie godnym zaufania, prawdomówbłogosławieństwo, udziela nam bardzo ważność i szczególna wiedza są kwestią podstanych lekcji. Posiadał on wzniosłą ideę, któwową dla Proroctwa; ci, którzy przekazują rą było przekazywanie Wiecznego Przesłania Przesłanie Boga w każdym wieku i miejscu, Boga ludziom, gdziekolwiek by nie był. Miał powinni próbować wyposażyć się w te cechy możliwość przekazania tego swoim współwięźniom po tym, gdy poznali, jak doskow jak najwyższym stopniu.

[22]Słowa te ukazują głębokie oddanie Pronałym jest on człowiekiem. Teraz, po to, by roka wobec Boga Wszechmogącego i jego przekazać to wszystkim ludziom, po pierwoświadczenie, iż nie jest możliwym, by odnasze chciał, by jego niewinność i bycie godleźć właściwą drogę i wytrwać na niej bez nym zaufania były przez nich otwarcie uznaszczególnej pomocy Boga. Te słowa Prone. Po drugie, poprosił o pracę, o której miał roka Józefa mogą być rozważane razem ze najlepszą i najbardziej zaawansowaną wiedzę. słowami Ostatniego Wysłannika: „Nikt nie Po trzecie, prosił o pracę nie dla samego siebie może wstąpić do Raju jedynie dzięki właani dla korzyści doczesnych, lecz po to, aby snym uczynkom. Ja też nie mogę. Jednakże umożliwić sobie przekazywanie Posłannictwa mój Pan objął mnie Swą Łaską” (al-Buchaw najlepszej i najbardziej przekonywającej ri, „Rikak” 18). formie. Niewinność, szlachetność, życzenie wszystkim najlepszego i czynienie dla nich

[24]Nie wiemy, co kryje dla nas Przeznaczeprzez różne bramy, tak by nie ściągać na sienie, musimy więc zachowywać się zgodnie z bie uwagi. Była to dobra rada. Jednakże po widocznymi warunkami. Jeśli zachowujemy to, aby przypomnieć nam o Swojej absolutsię zgodnie z Boskimi zasadami, to zachowunej władzy i o fakcie, że jeśli On czegoś chce, jemy się według Przeznaczenia. to ludzie nie mogą sprawić, iż nie będzie miało to miejsca, Bóg podkreśla dominację Synowie Jakuba byli dobrze zbudowaSwej Woli, akceptując nastawienie Jakuba. ni i dobrze wyglądali. Ich wspólny wjazd do Jako Prorok Boga Jakub był w pełni świastolicy obcego państwa przyciągnąłby uwadom związku pomiędzy ludzką wolną wolą gę mieszkańców i władz. Dlatego mogli być i zamierzonymi działaniami oraz absolutną narażeni na pewne szkody. Z tego powodu władzą Boga i Przeznaczeniem. Jakub poradził im, by wjechali do miasta

[28]Jako Wysłannik Boga z wielką intuicją i

[29]To, co czuł Prorok Jakub wobec swojetwoim cierpieniu”. go syna Józefa, to uczucie ojcowskie. Uczucie to jest gorące, czyste i wzniosłe. Pozwaz tych, którzy napisali bardzo wiele na la człowiekowi na zamanifestowanie Boskieten temat. Gdy był na wygnaniu w Barla, go Imienia Wszechwspółczujący. Uczucie wsi w południowo-zachodniej Turcji, czuł ludzi wobec ich własnych dzieci sprawia, iż wewnętrzny, dotkliwy ból, kiedy znalazł się odczuwają oni sympatię wobec wszystkich na wygnaniu w górach, zwłaszcza wieczoradzieci i wszystkich żywych stworzeń. Mogą mi, jesienią i w swej starości; cierpiał z powostać się szerokimi zwierciadłami, w których du rozłąki ze wszystkimi swoimi ukochanymanifestuje się Boskie Imię Wszechwspółmi i czuł, jak jego serce łka: czujący. Podobnie współczucie jest pozbawione i słaby, bezradny, stary i chory, i nie mam ukrytych motywów i nie wymaga niczego wyboru; w zamian. Nawet najniższy rodzaj szczerego uczucia (taki jak ten odczuwany przez proszę o Twe przebaczenie, płaczę prosząc o zwierzęta wobec ich młodych) udowadnia, pomoc z Twojego Tronu Chwały! iż uczucie nie wymaga żadnej zapłaty. Kieruje nas do Boskich Imion, Wszechmiłosierry, wylewna szlachetność Koranu i łaska Pełnego i Wszechlitościwego i pokazuje, że dronego Chwały Boga przyszły mu na pomoc i ga uczucia prowadzi do Boskiego Miłosierzamieniły pięć rodzajów rozłąki na pięć okrędzia. Te dwa wielkie Imiona Boskie wydają gów przyjaźni i pocieszenia. Wyrecytował się mieć tak wszechstronne i wspaniałe świazatem: Wystarczy nam Bóg, jakże wspaniatło, iż ogarnia ono wszechświat, spełniając łym On jest Opiekunem! (3:173), jego serce na zawsze potrzeby każdego i chroniąc przed wyrecytowało: A jeśli oni się od ciebie odwrówszelką wrogością. Mogą oświecić ludzi, jeśli cą, powiedz: „Wystarcza mi Bóg; poza Nim ci rozumieją swoją biedę i bezradność wobec nie ma boga. W Nim pokładam swą ufność Bogactw i Mocy Boga i w zamian dziękui On jest Panem Najwyższego Tronu (jako ją Mu za Jego nieograniczone Współczucie i absolutny Władca i Opiekun Wszechświata Miłosierdzie. Jest to droga szczerego oddania oraz wszelkiego stworzenia, który je ochrania i podtrzymuje przy życiu) (9:129). Bogu i pokory. Panaceum na dolegliwości uczuć stanoPoszukiwałem niegdyś remedium na swoBediüzzaman Said Nursi jest jednym O Panie, jestem obcy, jestem samotny O Boże, błagam o Twoje miłosierdzie, W tym samym kontekście, w świetle wiaTakże jego dusza, biadająca i rozpaczająca w tym straszliwym smutku, poddała się perswazji intelektu mówiącego: Następnie Bediüzzaman cytuje Dżalal ad-Dina ar-Rumiego: Potem zaś Ata’ullaha al-Iskandaraniego:

[27]Oznacza to: sądzimy jedynie według tego, wi prawda wyrażona w koncepcji mówiąco możemy widzieć. Nie mogliśmy wiedzieć, cej, iż Bóg jednak jest najlepszym Opiekuco się może zdarzyć, gdy obiecaliśmy tobie, nem i On jest najbardziej miłosierny z miłoże ochronimy go i nie możemy twierdzić o siernych (12:64) (The Letters, “the 8 Letniczym, czego nie byliśmy świadkami. ter”, 1:33-34).

[30]Ci, którzy znoszą wielkie cierpienie, roztropnością, Prorok Jakub, niech będzie z odnajdują ulgę w samym cierpieniu. Mówią: nim pokój, czuł, że istnieje Boska tajemni„Niegdyś szukałem lekarstwa na moje cierca w tym wszystkim, co miało miejsce i że pienie, lecz uświadomiłem sobie, iż lekarwydarzenia zmierzały do dobrego końca. Gdy stwem na moje cierpienie jest samo cierwydarzenia stają się coraz gorsze, oznacza to pienie”. Muhammad Lütfi z Alvar podobnie dla wiernych, którzy kroczą drogą Boga bez wyraża swoje uczucia: zbaczania z niej i z czystą intencją, że zbliża się szczęśliwy koniec. Ostateczny koniec je wewnętrzne cierpienie, aż powiedziano mi: ciemności jest jutrzenką światła. „Remedium na twoje cierpienie jest w samym

[32]Zachowanie charakterystyczne dla Proroka można dojrzeć we wszystkich słowach i czynach Józefa, niech będzie z nim pokój. Jego odpowiedzią dla tych, którzy przyznali się do czynienia zła, było wybaczenie im; nie zbeształ ich ani nie sprawił, iż poczuli się winni. To nastawienie, które jest oznaką zaakceptowania sposobu, w który działa Bóg, zostało ukazane przez Ostatniego Wysłannika, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, w największym i najdoskonalszym stopniu. Po 21 latach prześladowania przez mekkańskich politeistów – najbardziej upartych niewierzących w historii, którzy poddawali go drwinom, oszczerstwom, bojkotowi i wszelkim rodzajom represji, próbując go zabić, zmuszając go do opuszczenia swojej ojczyzny, wielokrotnie prowadząc z nim wojny i zabijając wielu jego ukochanych przyjaciół – zdobył Mekkę bez rozlewu krwi. Śmiertelnym wrogom, którzy czekali na jego osąd w dniu zdobycia, powiedział: „Dzisiaj powiem wam to, co Józef powiedział swoim braciom: Dzisiaj nie będziecie obarczani winą. Niech Bóg wam przebaczy. Zaprawdę, On jest Najmiłosierniejszy z miłosiernych. Zdobywcy muzułmańscy zwykle okazywali to samo nastawienie, które odziedziczyli po Prorokach, wobec ludności podbitej. To Mehmed II ukazał najbardziej uderzający przykład swojej szlachetności, kiedy zdobył Stambuł i powtórzył te same słowa Bizantyjczykom, zgromadzonym w kościele Haghia Sophia. Zapewnił im ochronę życia i dobytku oraz wolność do życia w zgodzie z ich własną religią. To jest droga islamu. Koran daje ważne lekcje poprzez tę opowieść, która jest najlepszą spośród opowieści dotyczących przeszłości. Objawiona w Mekce w czasie, gdy muzułmanie cierpieli z rąk mekkańskich politeistów w stopniu największym, sura ta, oprócz dawania muzułmanom dobrej nowiny o ostatecznym zwycięstwie, obwieściła mekkańskim politeistom, że konsekwencje ich brutalnego oporu wobec Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, nie będzą się różnić się od sytuacji opisanej w opowieści o Józefie i jego braciach. Przypomniało to obu stronom, iż Mekkańczycy zostaną zmuszeni do przyznania swojego błędu i zapewniło ich, że nie ma powodu bać się kary Proroka Muhammada, jeśli zostanie on ostatecznym zwycięzcą; to traktowanie nie różniło się od zachowania Proroka Józefa, niech będzie z nim pokój.

[33]Jak wspomniano już wcześniej, cuda Proroków wyznaczają końcowy moment postępu naukowego. Napisano, iż oczy Jakuba stały się białe, tzn. cierpiał na kataraktę. Możemy na podstawie tych dwu ostatnich wersetów dojść do wniosku, iż istnieje substancja, która usuwa choroby podobne do katarakty z oka, oraz że tak jak obrazy i dźwięki, przenoszony może być również i zapach. Koran zachęca ludzkość do odnalezienia tej substancji i do podjęcia próby przenoszenia zapachu. Said Nursi odpowiada na przykładowe pytanie, dotyczące wyczucia przez Jakuba zapachu Józefa na dużą odległość: To Bóg jest Tym, który czyni cuda rękami Proroków. Dlatego, bez Jego woli, nawet Prorocy nie mogą czynić cudów wtedy, kiedy tego sobie życzą.

[31]Opierając się na tym wyznaniu brata Józefa, Ziya Pasha, słynny turecki poeta i polityk, który żył w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, mówi:

[34]Taki jest zwykle los wielkich ludzi, takich jak Prorocy – ludzie wokół nich zazwyczaj nie są ich świadomi ani nie mogą ich zrozumieć, i w ten sposób Prorocy cierpią z powodu wyobcowania, równolegle do bliskości fizycznej innych ludzi. Bliskość fizyczna i znajomość płynąca z niej są niczym zasłona na ich oczach i sercach.

[35]Odnośnie do Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, i jego społeczności, Koran oświadcza: Jeśliby oni, gdyby sami wyrządzili sobie niesprawiedliwość (popełniając grzech), przyszli do Ciebie i poprosili Boga o wybaczenie im – a Wysłannik prosiłby Boga o wybaczenie dla nich – to zobaczyliby, że Bóg jest Tym, który przyjmuje żal za grzechy i nagradza go szczodrym przebaczeniem i dodatkową nagrodą, Współczujący (4:64). Powiada także: (O, Wysłanniku!) Módl się za nich. Zaprawdę, twoja modlitwa jest dla nich źródłem pocieszenia. Bóg jest Słyszący i Wszechwiedzący (9:103). Bardzo ważne jest to, by Prorok modlił się za swoją społeczność i prosił Boga o przebaczenie jej grzechów. Po pierwsze, jego modlitwa jest bardziej akceptowana przez Boga. Po drugie, modlitwa za jego społeczność i proszenie Boga, by przebaczył jej grzechy oznacza, że jest on z niej zadowolony. Bóg jest zadowolony z tych, z których zadowolony jest Prorok i nie odrzuca modlitwy za tych, z których Prorok jest zadowolony. Z tej właśnie przyczyny synowie Jakuba poprosili swojego ojca, by pomodlił się do Boga z prośbą o przebaczenie ich grzechów. Jednakże nie oznacza to, że sami nie prosili o przebaczenie Boga. Każdy wierny powinien modlić się do Boga samemu i prosić Go o przebaczenie swoich grzechów. Niemniej jednak szczere przyznanie się do grzechów i okazanie żalu za nie oraz proszenie innej osoby, która jest uznana za będącą bliżej Boga, aby poprosiła Boga o przebaczenie, zwłaszcza jeśli chodzi tu o Proroka, oznacza skruchę. Warto wspomnieć, iż Prorok Jakub odroczył upraszanie Boga o przebaczenie grzechów jego synów. Mogło być tak dlatego, że Prorok nie modli się ani nie prosi Boga o przebaczenie nawet dla swoich dzieci bez pozwolenia Boga i nie mając pełnej świadomości o ich stanie wewnętrznym. Jak zostało wspomniane wcześniej (9:114; 11:46), Wszechmogący zabronił Noemu i Abrahamowi prosić o przebaczenie dla ich najbliższych krewnych, jako że ci krewni byli niewiernymi. Tak więc Prorok Jakub odroczył proszenie Boga o przebaczenie po to, by poczekać na pozwolenie od Boga i aby obserwować swoich synów.

[36]Egzegeci Koranu są zdania, iż matka wspomniana w tej surze była macochą Józefa. Może to sugerować użycie słowa abałejn zamiast łālidein (odnośnie do różnicy pomiędzy tymi dwoma wyrażeniami, zob. sura 9, przyp. 24) jako określenia rodziców.

[37]Wypowiedź: Zabierz moją duszę do Siebie w stanie islamu i połącz mnie z ludźmi prawymi wyznacza koniec historii Proroka Józefa, niech będzie z nim pokój. Opisuje ona w barwny sposób następujący znaczący fakt dotyczący życia ludzkiego i dobrej nowiny: Każdy Prorok został zesłany z ważną misją, przekazywaniem Przesłania Boga, i gdy wypełnia swoją misję, prosi o śmierć, jako iż nie ma innego sensu ani celu dla życia. Kiedy jego sen spełnił się, Prorok Józef myślał, że jego misja się zakończyła. Podobnie kiedy niektóre dżiny uwierzyły w niego w Mekce, Prorok Muhammad, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, również myślał, że jego misja jest zakończona i że śmierć jest blisko, gdyż niektórzy spośród ludzi i dżinów w niego uwierzyli. Bóg ma cel w stworzeniu każdej istoty i On stworzył ludzi oraz dżiny, by Go czcili. Co więcej, każdy wierny uczestniczy w misji Proroków, i musi uporządkować swoje życie w zgodzie z tym żywotnym celem. Gdy już nie można więcej nic zrobić dla tego celu, oznacza to, iż nie ma już żadnego sensu w pozostawaniu przy życiu (zob. Wysłannik Boga, 25-26, 75). Jeśli chodzi o dobrą nowinę, to werset zawiera, co następuje: •

[38]Koran uznaje przypisywanie współtowarzyszy Bogu za najgorszy uczynek (31:13), a wiarę w Boga bez przypisywania • Mu współtowarzyszy za sposób na ostateczne zbawienie (6:82). Całkowita wolność od przypisywania Bogu współtowarzyszy nie jest łatwa. Bałwochwalstwo ma bowiem wiele form i rodzajów: o Nim i przypisywanie Mu atrybutów, które • akceptowanie innego stworzyciela poza nie pasują do Niego, oznacza przypisywanie Bogiem bądź istot pomagających Mu w Mu współtowarzyszy. stworzeniu; • przypisywanie jakiejkolwiek części stworzenia i zarządzania wszechświa• tem osobom lub pewnym nominalnym • zasadom zwanym prawami naturalnymi, naturze i tak zwanym siłom przyrody oraz, substancji, duchowi lub czemukolwiek innemu; • przypisywanie Mu współtowarzyszy w • zarządzaniu ludzkim życiem; • uznawanie pewnych sił poza Nim za absolutny autorytet decydujący o tym, co jest dozwolone, a co nie; • przypisywanie Mu atrybutów przezna• czonych istotom stworzonym, takich jak rodzenie lub bycie zrodzonym; • wiara w to, że przybiera On formę jakiejkolwiek stworzonej istoty (inkarnacja) • lub że jakikolwiek śmiertelnik może połączyć się z Nim i stać się z Nim jedną osobą (połączenie); • przypisywanie jakiejkolwiek istocie śmiertelnej jakości należących wyłacznie do Niego, takich jak tworzenie, zabieranie rują wiarę, lecz nie mogą uwolnić się od przyduszy, nieposiadanie początku ani końca, pisywania Bogu współtowarzyszy. To bardzo samowystarczalność, absolutna suwerensubtelny i ważny temat, wymagający wielkiej troski. ność itp.; przypuszczenie, iż On może posiadać jakieś niedostatki, takie jak niemoc i potrzeba; przypuszczenie, iż On może być duchem przenikającym wszechświat, bądź że wszechświat jest Jego zewnętrzną manifestacją (monizm i panteizm). W skrócie, posiadanie fałszywego sądu Można dodać do powyższego: oddawanie czci komu innemu niż On; uznawanie innych istot poza Nim jako posiadających absolutną moc do powodowania korzyści lub szkody samym sobie lub innym bez Jego pozwolenia i woli i skłanianie się przed nimi w sposób, który implikuje adorację bądź kult; modlenie się do innej istoty lub mocy również jest formą przypisywania Mu współtowarzyszy. A także, żywienie zamiaru oddawania czci komukolwiek innemu poza Nim w jakimkolwiek akcie kultu bądź w praktykowaniu jakiejkolwiek zasady lub reguły religijnej; wykorzystywanie religii do osiągania korzyści doczesnych lub celów osobistych, takich jak sława bądź poważanie przez innych, oznacza przypisywanie Mu współtowarzyszy. Jest więc wielu takich ludzi, którzy dekla-