Alif. Ram. Ra. Oto Objawienia Księgi, jasnego Koranu, w sposób jasny uka-
Alif. Ram. Ra. Oto Objawienia Księgi, jasnego Koranu, w sposób jasny uka-
Ci, którzy nie wierzą, będą wciąż praco twierdzisz?!” gnąć, aby być muzułmanami.
Pozostaw ich, niech jedzą i się raduprawdą (ze sprawiedliwej przyczyny, a ją, i niech nadzieja na (długie, łatwe nie po to, by zaspokajać czyjąś ciekażycie) odciągnie ich uwagę (od rozważawość lub kaprys. Kiedy zaś aniołowie nia głównej powinności życia i jego niezostaną posłani, to decyzja zostanie poduchronnego końca). We właściwym czajęta) i nie zostanie im (niewierzącym) sie się dowiedzą (i poznają prawdę). więcej udzielona zwłoka.
Nie zniszczyliśmy żadnego miasta,
Żadna społeczność nie jest w stanie
Oni mówią: „O ty, któremu zosta-
Dlaczego nie sprowadzisz nam aniozującego prawdę. łów, jeśli jesteś prawdomówny w tym,
My nie zsyłamy aniołów, chyba że z
Zaprawdę, to My, My zsyłamy napodopóki nie otrzymało (powszechnie) mnienie w częściach i, zaiste, My jesteznanego i zapisanego dekretu. śmy jego Strażnikiem[1][3]
[1]Ludzie zostali uczynieni w pełni świadomymi tego, na co napotkają w konsekwencji podążania drogą, którą zdecydują się wybrać, a odroczony termin ich rozliczenia został ustalony przez Boga.
[3]Tekst Koranu został zachowany na cztery różne sposoby w czasie życia Wysłannika Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo: • Prorok posiadał cały tekst Boskich Przesłań, od początku aż do końca, i był on spisywany przez skrybów Objawień. • Wielu Towarzyszy nauczyło się całego tekstu Koranu, każdej sylaby, na pamięć. • Wszyscy znamienici Towarzysze, bez wyjątku, zapamiętali co najmniej pewne części Świętego Koranu, z prostej przyczyny – ich obowiązkiem było recytowanie go w czasie odprawiania obrzędów religijnych. • Znaczna liczba piśmiennych Towarzyszy posiadała prywatny zapis tekstu Koranu i potwierdzała czystość zapisu poprzez czytanie go w obecności Wysłannika, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. Wiele przypadków z życia Wysłannika dowodzi, iż istniały również kopie części Koranu, które zostały objawione, zanim zaczęły być spisywane. Na przykład Prorok przekazał odwiedzającym Medynę, którzy przybyli w celu nauczenia się islamu, kopie rozdziałów Koranu do przeczytania i zapamiętania. By zacytować jeden przykład, Tradycja z Sahih Muslim („Kitab al-Imara”, 24) mówi, że Ibn Umar został poproszony przez Proroka, by nie brał ze sobą Koranu w podróż, albowiem obawiał się, iż mógłby on wpaść w ręce wroga. Po śmierci Proroka, kiedy wielu z tych, którzy znali Koran na pamięć, zginęło w Bitwie pod Jamama, Umar ibn al-Chattab poradził Kalifowi Abu Bakrowi, by sporządzić „oficjalny” zbiór Koranu, jako że znający Koran na pamięć zginęli w dużej mierze jako męczennicy w bitwach. Zajd ibn Tabit, jeden z ówczesnych wiodących uczonych i znających Koran na pamięć, został wybrany do wykonania tego zadania. Po skrupulatnej pracy Zajd przygotował oficjalną kolekcję, którą nazwano Mushaf. W czasie Utmana, trzeciego Kalifa, niektórzy Towarzysze poprosili go o przygotowanie nowych kopii Mushafu tak, by mogli posłać je do innych prowincji. Tak więc Utman nakazał Zajdowi ibn Tabitowi, Abdullahowi ibn az-Zubejrowi, Saidowi ibn al-Asowi oraz Abdurrahmanowi ibn Haritowi ibn Hiszamowi, by wykonali nowe kopie Mushafu. Według Dżalalu’d-Dina as-Sujutiego, piętnastowiecznego uczonego egipskiego, pięć kopii Koranu zostało wykonanych w czasie Utmana. Nie obejmuje to kopii, którą Utman trzymał dla samego siebie. Miasta Mekka, Damaszek, Kufa, Basra i Medyna otrzymały po jednej kopii. Al-Kindi (zm. ok. 236/850) napisał na początku wieku trzeciego hidżry, że kopia wysłana wtedy do Damaszku wciąż jest trzymana w Malatii, w Turcji. Ibn Battuta (779/1377) powiedział, że widział egzemchowi Iranu, Emirowi Buchary, do Afganiplarze wykonane na podstawie kopii Koranu stanu, do Maroka i innych ważnych miejsc przygotowanych w czasie Utmana w Grenaświata muzułmańskiego. Jedna z kopii znajdzie, Marakeszu, Basrze i innych miastach. duje się teraz w Bibliotece Uniwersytetu Kolumbii (USA) (The Muslim World, tom 30 Ibn Dżubejr (zm. 614/1217) widział [1940], s. 357-358). manuskrypt medyński w Meczecie Proroka w Medynie w roku 580/1184. Pozostał w Medynie aż do czasu, gdy zabrali go Turcy w jego poprzedniego miejsca i dotarł do Tasz-
Oto My posłaliśmy Wysłanników ani przyspieszyć, ani opóźnić nadejścia już przed tobą pomiędzy dawne sposwojego terminu. łeczności.[2]
[2]Wyjaśnienie tego wersetu, zob. 7:34, przyp.
I nie przybył do nich nigdy Wysłanło zesłane napomnienie (Księga, ostrzeżenie i polecenia)! Zaiste, jesteś opętany. nik, z którego by nie drwili..
Tak oto My sprawiamy, że to (Koran) przenika niezauważenie serca niewierzących złoczyńców:
Oni w to nie wierzą: oto sposób życia dawnych (grzesznych) ludów już przeminął.
Nawet gdybyśmy (jako cud, którego żądają) otwarli bramę w niebiosach, a oni by przez nią wchodzili,
Powiedzieliby: „Nasze oczy zostały oślepione, zaczarowane, albo raczej zostaliśmy zaczarowani!”[4]
[4]Jak to już stwierdziliśmy w kilku innych miejscach tego komentarza (sura 2:7, 22, przypisy 7, 16; sura 5:115, przyp. 24), główną przyczyną niewiary jest zarozumialstwo, duma, czynienie zła, nieprawidłowy osąd, niewłaściwe poglądy, zbłądzenie w myśli i czynie oraz pławienie się w rozkoszach cielesnych. Domaganie się od Wysłanników czynienia cudów jest jedynie usprawiedliwieniem uporu w niewierze. Zamiast demonstrować cudy „naoczne”, Koran, jak zostanie wspomniane poniżej, zwraca uwagę na czyny i działania Boga we wszechświecie, z których każdy znaczy więcej niż cud dla tego, kto posiada „oczy”, którymi widzi, „uszy”, którymi słyszy oraz „serce”, którym odczuwa i wierzy. Inne wyjaśnienie niewiary i najważniejszych jej przyczyn oraz argumenty przemawiające za wiarą w Koran, zob. 6:73, przyp. 15.
Oto My (jako dowód dla ludzi otwartych na wiarę) umieściliśmy na niebie wielkie konstelacje i My uczyniliśmy je pięknymi dla obserwujących;
I My zabezpieczyliśmy je przed każdym przeklętym szatanem, odrzuconym (od Bożego miłosierdzia),
Za wyjątkiem tego, który przysłuchuje się ukradkiem; lecz natychmiast spieszy za nim wyraźnie widoczna. gwiazda, niczym pocisk (i niszczy go)[5]
[5]Pierwotne słowo oznaczające konstelację – burdż – oznacza twierdzę, cytadelę bądź wieżę. Oznacza ono również konstelacje, które są nazwami niektórych określonych gwiazdozbiorów. Podczas corocznego okrążania słońca ziemia przebiega przez pas konstelacji (zwyczajowo zwanych Zodiakiem). Powszechnie od czasów starożytnych sądzono, że posiada on pewien wpływ na świat i na tych, którzy w nim żyją. Mimo że w tym twierdzeniu może być jakaś prawda, to przekształciło się ono w niewiarygodny system przepowiadania przyszłości. Rozkwitła astrologia. W pewnych rodzajach przepowiadania przyszłości istotne znaczenie ma kontakt pomiędzy wróżbitami i dżinami i/lub szatanami (demonami). Dżiny i/lub szatani czasem próbują dostać się do nieba, by podsłuchać rozmowy aniołów dotyczące istot ludzkich i ich przyszłości. Lecz nigdy się im to nie udało. Podszeptują oni raczej pewne rzeczy tym, którzy mają z nimi kontakt, tak jakby byli w stanie podsłuchać rozmowy aniołów i jak gdyby mieli jakieś informacje o przyszłości. Jednakże Bóg nigdy im nie pozwala na zdobywanie informacji z niebios. Szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii oraz problem dzinów i szatanów, zob. 67:5 i odpowiedni przypis. Należy dodać, iż dżiny żyją o wiele dłużej niż istoty ludzkie. Ponadto dzięki doskonałości materii, z której są stworzone, mogą się poruszać o wiele szybciej i przekazać tym, którzy są z nimi w kontakcie, pewne informacje o historii i o tym, co dzieje się w innych częściach świata. Dotyczy to również osób będących „medium”. Lecz ani dżiny, ani ludzie będący „medium” nigdy nie są godni zaufania; niektóre dżiny zwodzą ludzi na zbłądzenie. Na każdą wypowiadaną przez nich prawdę przypadają setki kłamstw. Nikt z nich nie ma prawdziwej wiedzy na temat przyszłości.
I ziemia, My ją rozciągnęliśmy i umieściliśmy na niej mocne góry, i sprawiliśmy, że rośnie na niej każdy rodzaj w sposób wyważony i równomierny.
I My zapewniliśmy na niej środki do życia dla was, a także dla tych, których wy nie zaopatrujecie (dzikie zwierzęta, ptaki i ryby).
Nie ma takiej rzeczy, której skarbnicy nie byłoby u Nas, i my zsyłamy ją we właściwej, ustalonej mierze.[6]
[6]Niektórzy egzegeci Koranu utrzymują, iż wiatry zapładniają rośliny poprzez niesienie i rozprowadzanie pyłku. Jest to prawda. Jednakże jaśniej wyrażono w wersecie, że wiatry zapładniają je poprzez swą rolę w powstawaniu deszczu. Ibn Dżarir at-Tabari (244/839-310/923), jedna z najwybitniejszych postaci jurysprudencji muzułmańskiej, historii oraz interpretacji Koranu, wspomniał o tym i napisał, w jaki sposób wiatry zasilają chmury, tak by padał deszcz. Naukowcy odkryli, że chmury są naładowane elektrycznością i że deszcz powstaje tylko wtedy, gdy pola negatywne i pozytywne w chmurach tworzą obwód, który powstaje dzięki wiatrom. Bóg sprawia, że deszcz jest trzymany w zbiornikach lub źródłach podziemnych. Jest oczyszczany poprzez sole mineralne oraz glebę i dostępny dla istot żywych do picia i używania w innych celach.
I My zsyłamy dla użyźniania wiatry, i zsyłamy wodę z nieba i dajemy ją
Zaprawdę, to My, My dajemy życie dział do aniołów: „Ja stwarzam śmierteli powodujemy śmierć, i My jesteśmy nika z wysuszonej, dźwięczącej gliny, z spadkobiercami (My pozostaniemy po uformowanego, ciemnego mułu. tym, jak już wszyscy odejdą).
I dobrze znamy tych spośród was, proporcjach i tchnę w niego z Mojego którzy odeszli przedtem, a także tych, Ducha, wtedy padnijcie przed nim na którzy przyjdą później. twarz (na znak szacunku dla niego i jego
A twój Pan z pewnością wskrzesi wyższości)” ich do życia i zbierze ich razem (w Dniu[8]
[8]Jak wspomniano wcześniej, honor ludzkości leży w jej potencjale duchowym; to właśnie sprawia, iż osiąga ona najwyższy stopień spośród istot stworzonych. Bóg przypisuje to Sobie, mówiąc: „Mój Duch”. Duch jest źródłem zarówno materialnego, jak i duchowego życia i dlatego nie jest czymś materialnym; pochodzi on bezpośrednio od Boga. Bóg wspomina tak zwyczajne rzeczy, jak ziemia, glina oraz błoto jako materiały, z których pochodzi ludzkość, zwracając uwagę na niewielką wartość wymiarów materialnych ich egzystencji i by dać do zrozumienia, gdzie leży prawdziwa wartość ludzkości, wspomina o duchu i przypisuje go Sobie. To również oznacza, jak powiedział Bediüzzaman, że Wszechmogący narysował alegoryczną linię przed wszystkimi Swoimi Imionami i stworzył ludzkość. Wszystkie Imiona Boga, które dały istnienie całemu wszechświatowi, manifestują się w różnorakim stopniu w ludzkości. Właśnie dlatego, w przeciwieństwie do zwierząt, istoty ludzkie posiadają świadomość, siłę woli, sumienie, dobrze rozwiniętą zdolność uczenia się, uczucia złożone, intelekt, moc rozumowania, samoświadomość oraz poczucie wolności i niezależności. Istoty ludzkie posiadają również, w przeciwieństwie do aniołów, duszę cielesną oraz zdolność do rozwoju duchowego jako rezultat starań, których dokładają. W skrócie to ludzkość jest dla Boga najbardziej wypolerowanym i doskonałym zwierciadłem. Z tej przyczyny Bóg wyraża ten wymiar egzystencji ludzkości jako tchnienie w nią Swojego ducha. Ta kwestia została jasno wyrażona w 2:31-34; przyp. 32-34. Wyrażenie to w żadnym wypadku nie może być interpretowane tak, że Bóg ma ciało i ducha. Bóg odnosi się do Samego Siebie w rozumieniu zdolności istot ludzkich, dlatego opisuje On najbardziej subtelne kwestie oraz prawdy abstrakcyjne poprzez porównania, metafory, podobieństwa, personifikacje itp. Lecz w ich opisie Koran przytacza dla Imion Boga oraz Jego Atrybutów najpiękniejsze i najwyższe parabole oraz porównania (16:60) i nigdy nie możemy zapomnieć, iż nic nie jest takie jak On (42:11) i że On jest absolutnie różny od czegokolwiek innego.
Oto My stworzyliśmy ludzkość z
A dżiny stworzyliśmy wcześniej z wam do picia (i wykorzystania w inny bezdymnego, palącego ognia, przenikasposób). To nie wy jesteście strażnikami jącego przez skórę jej (podziemnych) skarbnic.[7]
[7]Koran zawiera wiele odniesień do stworzenia ludzkości z gliny lub ziemi, z których obie stanowią materiał pośledni, tak samo jak fakt, że ciało ludzkie złożone jest z elementów, które pochodzą z ziemi, powietrza i wody. Po części implikuje to, że prawdziwa wartość ludzkości leży w niematerialnym wymiarze egzystencji. Jeśli chodzi o dżiny, istoty przypominające ludzkość w tym, iż posiadają wolną wolę oraz moc intelektu, złości i pożądania, to ich pochodzenie jest wspomniane w Koranie jako bezdymny ogień, który przechodzi przez skórę. Niektórzy interpretują ten ogień jako coś, co przypomina energię bądź promienie rentgenowskie, lub ogień o wysokiej temperaturze, który spaja rzeczy ze sobą (55:15) Dżiny to istoty, które spowodowały bunt i rozlew krwi na ziemi przed stworzeniem ludzkości. Następujące refleksje, spisane przez Bediüzzamana Saida Nursiego na początku lat trzydziestych ubiegłego wieku, dają nam więcej informacji na temat pochodzenia i stworzenia aniołów, dżinów oraz ludzi: powiedzi do odkrycia innych faktów, które nauka powinna rozważyć. Prorok Muhammad, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, twierdzi, iż anioły są stworzone Pół wieku później około 300 gatunze światła. Czytamy w Koranie, że Bóg stwoków zwierząt, z których prawie wszystkie rzył człowieka z wysuszonej gliny i następnie były poprzednio znane, zostało odkrynie uczynił go chalifą (następca: ten, kto tych wokół kanałów hydrotermalnych, któnadchodzi po [by rządzić zgodnie z nakazami re kształtują się, gdy woda morska przecieka Boga]) dla tej planety. Wielu interpretatorów przez dno oceanu, gdzie ciągnące się grzbieKoranu wyciągnęło z tego wniosek, iż kiety są ogrzewane przez leżącą pod nimi magdyś dżiny rządziły ziemią i zostały zastąpiomę, wlewającą się do zimnego oceanu. Verene przez istoty ludzkie. na Tunniclife pisze: no być możliwe przeprowadzenie formalnych studiów w celu określenia wartości takich wniosków, jak poniżej: To zdumiewające odkrycie zawiera podNa podstawie powyższych sugestii powinBóg na początku stworzył światło (w znaczeniu nūr w Koranie) i stworzył zeń żyjące istoty. Proces stworzenia, po którym nastąpiła stopniowa, regularna akumulacja odrębności i/lub sekwencja nagłych skoków. Ogień nadszedł po świetle w etapie końcowym tworzenia wszechświata, następnie przyszła woda oraz gleba, kiedy to nadeszła kolej ziemi na to, by się pojawić. Bóg rozpostarł jedno istnienie przez inne, potęgując i splatając je ze sobą, i stworzył żywe istoty zgodnie z fazami stworzenia. Kiedy ziemia była w stanie bezdymnego ognia, On stworzył odpowiednie formy życia, które Koran nazywa dżinami. Gdy gleba stała się odpowiednia do życia, On stworzył (odpowiednie) rośliny, zwierzęta oraz ludzkość. Przyozdobił każdą część i fazę wszechświata stworzeniami, włączając w to te żyjące, odpowiednimi dla tej części i fazy. Należy tu zauważyć, że nawet mimo tego iż istoty świadome zostały stworzone w różnych fazach stworzenia, żaden rodzaj tych świadomych istot, a mianowicie aniołów, innych istot duchowych, dżinów oraz ludzi, nie został unicestwiony aż do dnia dzisiejszego, lecz wszystkie stworzenia żyją równocześnie i niektóre z nich nawet dzielą między sobą tę samą przestrzeń/środowisko, lecz inny wymiar – tak jak ludzie i dżiny. Na koniec, tak jak stworzył On niezliczone istoty ze światła, eteru, powietrza, ognia, wody i gleby, tak samo stwarza On Raj bądź Piekło z każdego z naszych słów i czynów. Innymi słowy, tak jak powoduje, że drzewo wyrasta z maleńkiego nasionka poprzez cząsteczki gleby, powietrza i wody, tak samo zbuduje inny świat z materiału tego świata, włączając w to Raj oraz Piekło poprzez przystosowanie go do innego świata w czasie wstrząsów Dnia Sądu. (zob. też 2:30, przyp. 31-32.)
I (wspomnij), kiedy twój Pan powie-
Kiedy go ukształtuję we właściwych
Toteż aniołowie oddali pokłon, wszySądu). On jest Mądry, Wszechwiedzący. scy razem,
Za wyjątkiem Iblisa. On odmówił wysuszonej, dźwięczącej gliny, z ufordołączenia do tych, którzy się pokłonili mowanego, ciemnego mułu....[9]
[9]Iblis nie należy do aniołów; należy do dżinów. Szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii, zob. 2:34, przyp. 36.
(Bóg) powiedział: „O Iblisie! Cóż jest z tobą, że nie jesteś pomiędzy tymi, którzy oddali pokłon?”
(Iblis) rzekł: „Ja nie jestem tym, który by oddawał pokłon śmiertelnikowi; stworzyłeś go wszak z suchej, dźwięcznej gliny, z uformowanego mułu”.
Bóg (powiedział): „Przeto wyjdź z niego. Oto jesteś odrzucony (od Mojego Miłosierdzia).
I przekleństwo jest nad tobą aż do Dnia Sądu (jako odpłata dla ciebie)”.
(Iblis) rzekł:„Daj mi zatem, mój Panie, zwłokę aż do Dnia, kiedy oni wszyscy zostaną wskrzeszeni z martwych!”
On (Bóg) rzekł: „Należysz do tych, którym udzielono zwłoki,
Aż do Dnia wyznaczonego czasu (Mnie) znanego (Dnia Ostatniego)”. Skoro[10]
[10]Uporczywa niewiara Szatana ma wielkie znaczenie. On zna Boga i wie, iż to On jest Tym, Który stwarza, żywi, utrzymuje i wychowuje Swoje stworzenia. Wie on również o tym, że przyjdzie Dzień, gdy wszystkim świadomym, odpowiedzialnym stworzeniom zostanie nakazane złożenie rachunku za to, co zrobiły na świecie. Jednakże jego wiedza nie wystarczyła mu do tego, by pokonać swoje ego, wyniosłość i upór, tak by mógł uwierzyć w Boga i poddać się Jego nakazom.
(Iblis rzekł): „Mój Panie! zezwoliłeś mi na bunt i zejście z drogi, ja będę ozdabiał, aby im się podobało na ziemi (doczesny wymiar ludzkiej egzy-
Za wyjątkiem Twoich sług spośród
(Bóg) rzekł: „To (szlak szczerości doczesnym). Jak bracia, twarzą w twarz, wiary) jest prosta ścieżka, jaką nałoży(spoczywają) na łożach wyniosłych. łem na Siebie (aby prowadziła do Mnie).
Zaiste, ty nie będziesz miał żadnej nigdy nie zostaną stąd wypędzeni. władzy nad Moimi sługami, za wyjąt-
I dla wszystkich takich (buntowni-
Ma ono siedem bram, a do każdej bramy wyznaczona jest ich grupa.[12]
[12]Koran używa siedmiu różnych nazw na określenie miejsc bądź rodzajów kary w Życiu Ostatecznym: Dżahannam (Piekło), Nār (Ogień), Sa’īr (Żar), Dżahim (Buchający Płomień), Hutama (Pochłaniający Ogień), Sakar (Piekący Ogień) oraz Lazā (Szalony Płomień). Najprawdopodobniej są to poziomy bądź stopnie kary, każdy przygotowany dla tych, którzy na to zasługują i każdy z nich posiada bramę.
Bogobojni i pobożni są bez wątpienia stencji i szlak zbłądzenia), i oto ja spraw Ogrodach pomiędzy źródłami: wię, że oni wszyscy zbuntują się i zejdą
(I mówi się im:) „Wejdźcie tutaj w z prostej ścieżki, pokoju i bezpieczeństwie!”
My usuniemy, cokolwiek jest w ich nich, szczerych w wierze i oddawaniu piersiach ze złośliwości i zazdrości (które Ci czci”. mogli odczuwać wobec siebie w świecie
Nie dotyka ich zmęczenie ani też
Powiadom (o, Wysłanniku) Moje kiem tych, którzy buntując się (przesługi, że Ja jestem z pewnością Przebaciwko Mnie, tak jak ty) pójdą za tobą”. czający, Współczujący,[11]
[11]Koran opisuje to wydarzenie dla wyjaśnienia ontologicznej natury ludzkości w różnych słowach i wyrażeniach oraz z różnych punktów widzenia w wielu ze swych sur. Jest tak dlatego, że to, co jest ważne w wydarzeniu, to jego znaczenie oraz lekcje, które daje. Właśnie dlatego Koran prezentuje charakter i istotę wydarzenia pod względem wszystkich aspektów, które pasują do kontekstu każdego z rozdziałów. Dlatego właśnie niezbędne są różne słowa i wyrażenia. Inne opisy tego wydarzenia, podobne w niektórych aspektach i różniące się w innych, zob. sura 2:30-34, przyp. 30-36; sura 7:11-18, przyp. 2-3.
A owa Moja kara to doprawdy kara ków) obiecanym miejscem jest piekło. bolesna.
I powiadom ich o gościach Abrahama:
Oni przyszli do niego i go pozdrowili: „Pokój”. Abraham rzekł: „My się was lękamy”.
Oni powiedzieli: „Nie lękaj się. My przynieśliśmy ci radosne wieści o chłopcu obdarzonym głęboką wiedzą”.
On rzekł: „Czyż wy przynosicie mi radosne wieści, choć wiek już osiągnąłem podeszły? Jakież zatem przynosicie wieści?”
Oni powiedzieli: „My przynosimy ci radosne wieści w zgodzie z prawdą, przeto nie bądź pośród tych, którzy stracili nadzieję”.
On rzekł: „Któż by stracił nadzieję na miłosierdzie swojego Pana, oprócz tych, którzy zbłądzili?”[13]
[13]Tak jak wspomina Koran (11:75) i tak jak powiedzieliśmy w innych miejscach (5, przyp. 26), Prorok Abraham, niech pokój z nim będzie, był wyjątkowo łagodny i dobroduszny i stale zwracał się do Boga całym swoim sercem. Mówiąc: Któż by stracił nadzieję na miłosierdzie swojego Pana, oprócz tych, którzy zbłądzili?, podkreśla on szczególne miłosierdzie Boga i łaskę dla każdego z Jego stworzeń. W ramach manifestacji Swego Atrybutu ar-Rabbu’r-Rahman (Wszechmiłosierny Pan), obejmuje On wszystkie stworzenia; lecz w ramach bycia ar-Rabbu’r-Rahim (Wszechwspółczującym Panem), ma On dla każdego z nich szczególne miłosierdzie i łaskę. Każdy ma swoją osobistą relację z Bogiem i zgodnie z naturą i głębią tej relacji Bóg przychylnie skłania się ku niemu i okazuje mu szczególne miłosierdzie. Jako Wszechwspółczujący Pan (Utrzymujący, Wychowujący, Chroniący) każdego z nich, Bóg jest zawsze bliżej Swoich stworzeń niż one są dla samych siebie. Każdy może zbudować swoją szczególną więź z Bogiem i zwrócić się do Niego bez potrzeby żadnego pośrednika.
On zapytał: „Jaka jest wasza sprawa, o posłańcy?”
Oni odrzekli: „My zostaliśmy posłani do ludzi, spośród których wszyscy są złoczyńcami,
Poza rodziną Lota – My ocalimy ich
Za wyjątkiem jego żony – co do niej się nikt z was nie odwraca, lecz idźcie Bóg zdecydował, że będzie pośród tych, naprzód – tam, dokąd wam nakazano”. którzy pozostaną w tyle (i zostaną uni-
A kiedy posłańcy przybyli do rodzinie odcięty o poranku. ny Lota,
On powiedział: „Jesteście ludźmi ni wieściami (o gościach). (tutaj) nieznanymi”.
Oni rzekli: „Nie (nie lękaj się)! My przyczyniajcie mi więc wstydu. przybyliśmy do ciebie w sprawie tego,
Przynieśliśmy ci prawdę i z całą pewśmy ci udzielać ochrony i wstawiać się nością mówimy prawdę. za kimkolwiek na świecie?”
Wyruszaj zatem z rodziną w porze wszystkich, nocnej i podążaj z tyłu za nimi; i niech
My oznajmiliśmy mu tę decyzję, że cestwieni)”. korzeń owych (grzesznych ludzi) zosta-
Ludzie z miasta przybyli rozradowa-
Lot powiedział: „Oto moi goście, nie
Bójcie się Boga i nie zniesławiajcie o co oni się ciągle spierali (nieuniknioną mnie!” konsekwencję ich sposobu życia).
Oni odrzekli: „Czyż nie zabronili-
Lot powiedział: „To są moje córki (które możecie pojąć za żony), jeśli zamierzacie uczynić (coś takiego)!”
Na twoje życie (o, Muhammadzie), oni błądzili na oślep w szale (perwersji).
O wschodzie słońca pochwycił ich straszliwy podmuch,
I wywróciliśmy je (owe grzeszne miasta) z góry do dołu, i spuściliśmy na nie kamienie z wypalanej gliny.
Zaprawdę, w tym są znaki (nauki i przesłania) dla tych, którzy potrafią je odczytać (i zrozumieć wewnętrzne znaczenie rzeczy i zdarzeń).
One (ślady owych zniszczonych miast) znajdują się przy drodze, która jeszcze istnieje.
Zaprawdę, w tym jest znak oczywisty dla wiernych (poświadczający prawdę Boskiego dekretu oraz wezwanie do owej prawdy).[14]
[14]Koran relacjonuje wydarzenia historyczne z różnych perspektyw, we wszystkich ich różnych aspektach, zgodnie z zamiarem stojącym za ich przekazem i w ramach kontekstu. Odnośnie do opisów dotyczących wizyty niebiańskich wysłanników u Proroka Abrahama, niech będzie z nim pokój, i zniszczenia ludu Lota, które już zostały wspomniane, zob. sura 7:80-84, przyp. 18; sura 11:69-83, przyp. 16-19.
I lud al-Ajka to byli również złoczyńcy (przypisujący Bogu współtowa-[15]
[15]Niektórzy komentatorzy twierdzą, iż lud al-Ajka oraz lud Midian były nazwami tych samych ludów, do których Prorok Szuajb został wysłany jako Wysłannik i o których poinformowano w 7:85-93 (zob. przyp. 19) i w 11:84-95. Jednakże Koran używa frazy „ich brat” odnośnie do Wysłanników posłanych do ich ludów, co oznacza, że zarówno oni jak i ich ludy wywodzili się z tego samego plemienia. Używa tego samego wyrażenia, opisując doświadczenie Szu’ajba z ludem Midian (7:85), lecz gdy relacjonował jego doświadczenie z ludem al-Ajka, nie użył go (26:177). Kary, których doświadczyły ludy Midian i al-Ajka, również wydają się różne (7:91; 11:94; 26:189). Ze względu na te różnice inni komentatorzy są zdania, że ludy Midian i al-Ajka były dwiema oddzielnymi gałęziami tego samego plemienia. Terytorium Madian (Midian) leży na północny zachód od Hidżazu i na południe od Palestyny na brzegu Morza Czerwonego oraz Zatoki Akaba, z częścią terytorium rozciągającą się do północnej granicy Półwyspu Synaj. Midian było stolicą terytorium i al-Ajka była położona w odległości pięciu dni drogi od niej. Jest wielce prawdopodobne, że al-Ajka znajdowała się na miejscu współczesnej Akaby. Jej lud posiadał te same cechy i popełniał te same przestępstwa, co lud Midian. Tak więc doświadczenia Szu’ajba były prawie identyczne z tym, co miało miejsce między nim a Midianitami. Odnośnie do dalszego opisu ludu al-Ajka, zob. 26:176-191.
Przeto My dotknęliśmy go Naszą ku odpłatą (na którą zasłużył), a obydwie[16]
[16]Bardziej szczegółowy opis ludu Saliha, zob. sura 7:73-79, przyp. 17; sura 11:61-68.
I, zaiste, lud al-Hidżr negował mentach prawdy). Ostatnia Godzina zaś Wysłanników (uznając ich za kłamców). z pewnością nadejdzie[17]
[17]Bóg miał określone cele w stworzeniu niebios i ziemi. Prawdą jest także, że muszą one ulec zniszczeniu, by mógł być wybudowany inny świat. Na tym świecie ludzkość i dżiny, dwa rodzaje stworzeń świadomych, które mają siłę woli, i które są odpowiedzialne za swoje czyny, zostaną wezwani do zdania rachunku za swoje życie doczesne. Tak więc zamiary Boga w stworzeniu niebios i ziemi zostaną całkowicie spełnione dopiero w Życiu Przyszłym. Majestatyczny Pan i Władca tego świata posiada nieskończoną Hojność i Miłosierdzie, nieskończoną Chwałę i Majestat. Jego Hojność wymaga nieskończonego obdarzania dobrodziejstwami, Jego Miłosierdzie wymaga wartości łaski, a Jego Majestat i Chwała wymagają zganienia tych, którzy nie zważają na nie. Jako iż jedynie niewielka część manifestacji takich Atrybutów jest ustanowiona i zademonstrowana w tym przemijającym świecie i ulotnym życiu, musi istnieć błogosławione królestwo, gdzie te manifestacje ukażą się w swej pełni. Zaprzeczanie takiemu królestwu oznacza zaprzeczanie Miłosierdziu tak dla nas ewidentnemu; nie różni się to od zaprzeczania istnieniu słońca, które świeci każdego dnia. Śmierć bez zmartwychwstania zamieniłaby litość na cierpienie, miłość w nieszczęście rozłąki, łaskę w mściwe przekleństwo, rozsądek w instrument podłości oraz przyjemność w ból. Boskie Miłosierdzie zanikłoby zupełnie. Majestatyczny Byt, Który manifestupoprzez swoją krótkotrwałość bądź ulotność, je się jako Pan porządku wszechświata, jego jest nieporównywalne z nieskończoną Szczoprzyczyny, sprawiedliwości oraz harmonii, drością i Hojnością. z pewnością okaże Swą łaskę wobec wiernych, którzy poszukują ochrony w Jego WłaKtóry najlitościwiej spełnia najmniejszą dzy i Suwerenności i którzy wierzą w Jego potrzebę Jego najniższych stworzeń w najMądrość i Sprawiedliwość, zachowując się bardziej nieoczekiwany sposób, Który odpow zgodności z nimi poprzez wiarę i oddawawiada na najcichsze szlochanie o pomoc Jego nie czci. Musi również istnieć królestwo kary najmarniejszego stworzenia i Który odpowiaodpowiednie do Majestatu i Chwały Wszechda na wszystkie prośby, nigdy nie zlekceważy mogącego. Ciemięzcy tego świata umierają, największego pragnienia i prośby najważniejgdy ich prześladowcza moc pozostaje nienaszego spośród Jego stworzeń. Czuła troska ruszona, kiedy natomiast umęczeni umierają, manifestująca się w pielęgnowaniu słabych, wciąż są poddawani poniżeniu. Tacy złoczyńmłodych zwierząt ukazuje również nieskońcy są i będą z pewnością stawiani przed Najczone Miłosierdzie Boga. Czy jest wyobrażalwyższym Trybunałem; nigdy nie są pomijane, by tak Współczujący Pan odrzucił modlini. Zaprawdę, kara jest czasem wykonywana twę najcenniejszego spośród stworzeń? Prośnawet w tym świecie. Męki, jakich doznawaba ludzkości odnosi się do tak uniwersalnej ły wcześniej ludy nieposłuszne i zbuntowane potrzeby – nieśmiertelności i życia wiecznepokazują, że nie możemy uciec od kary, bez go w szczęśliwości – że wszyscy mieszkańwzględu na to, jakiej odpłaty by nie wybrał cy wszechświata mają w tym udział i cicho Wszechmogący Bóg. wypowiadają: „Przyjmij tę modlitwę, Panie, albowiem również tego pragniemy”. Świat jest ozdobiony tak wieloma pięknymi obiektami, jak słońce i księżyc, które służą jako jego lampy; z kolei powierzchnia wiosennych kwiatów i owoców, prawa ich naszej planety pełna jest najlepszych rodzakształtowania się oraz obrazy ich form są jów pokarmu – ich przelewająca się obfitość, zawarte w maleńkich nasionkach i tam przedrzewa dające owoce, a wszystko odnawiane chowywane. Następnej wiosny wszystkie kilka razy każdego roku. To dowodzi wielkiej zapisy są otwierane – przywołane do zdaSzczodrości i Hojności. Takie niewyczerpalne nia rachunku, jak jest to właściwe dla nich skarby Miłosierdzia wymagają wiecznej sie– i nowy, wiosenny świat pojawia się z absodziby rozkosznego odpoczynku, która zawielutnym porządkiem i mądrością. Ukazuje ra wszystko to, co potrzebne. Wymagają takto potężną i wszechobejmującą manifestaże tego, by ci, którzy z nich korzystają, przecję Boskiego Atrybutu Wszechogarniającej bywali tam wiecznie, bez cierpienia, bólu, Ochrony. Biorąc pod uwagę to, że przechoniedostatku i rozłąki. Koniec bólu jest rodzawywane są informacje związane z istotami jem przyjemności i koniec przyjemności jest tak ulotnymi, należy zapytać, czy jest możlirodzajem bólu. Jako że nieograniczona Szczowe, by nie były przechowywane i zapisywane drość nie może pozwolić na coś takiego, Raj informacje o człowieku? Bóg, Który zapisumusi być wieczny i jego mieszkańcy muszą je i chroni w ramach absolutnego porządku i tam żyć wiecznie. Nieograniczona Szczodrość równowagi wszystko to, co istnieje, selekcjoi Hojność pragną, by obdarzać nieskończoną nuje to i rozlicza za konsekwencje czynów, łaską i dobrocią, które wymagają nieskońzapisuje czyny Jego sług i nie pozwoli takczonej wdzięczności. W ten sposób ci, któże czynom Swojego namiestnika, który cierzy mają otrzymać łaskę i składać nieustanne szy się Najwyższym Zaufaniem, zniknąć bez podziękowania za obdarzenie tą łaską, muszą selekcji, rozliczenia i bez zważenia czynów żyć wiecznie. Drobne zadowolenie, zakłócone na wadzie sprawiedliwości, oraz bez wymiePan nieskończonej łaski i miłosierdzia, Widzimy, jak zapisy życia wszystkich rzenia kary bądź przyznania odpowiedniej nagrody.
Przeto My przedstawiliśmy mu swojemu ludowi błędy, o Wysłanniku) Nasze znaki (a także cuda, i zesłaliśmy łaskawym przebaczeniem Nasze Objawienia), lecz on odwrócił się[18]
[18]Zgodnie z podejściem muzułmańskim, pisze:
Lud ów wyrąbywał sobie mieszka-
Lecz straszliwy podmuch pochwycił
Wszystko, co zdobył (majątek i włarzyszy). dza) nie przyniosło mu żadnego pożyt-
My stworzyliśmy niebiosa i ziemię (grzeszne społeczności) żyły przy główi wszystko, co jest pomiędzy nimi w nej, łatwej do rozpoznania drodze. prawdzie (celowo i na mocnych funda-
Zaiste, twoim Panem jest On, Najod nich z odrazą. wyższy Stwórca, Wszechwiedzący.
Oto daliśmy Tobie Siedem Podwójnie nia w górach, czując się bezpieczny (od Powtarzanych (Wersetów) i (ufundowawszelkiego nieszczęścia). ny na nich) Wielki Koran[19]
[19]Recytacja Al-Fatihy (pierwszego rozdziału otwierającego Koran, który składa się z siedmiu wersetów) we wszystkich modlitwach, oprócz modlitwy pogrzebowej, jest obowiązkowa; bez niej modlitwa nie jest ważna. Jest ona obowiązkowa w pierwszych dwu rakatach modlitw obowiązkowych. Relacjonowano ponadto, iż została objawiona dwukrotnie, w przeciwieństwie do innych sur. Jest to objawiona, powtarzana recytacja. Al-Fatiha jest niczym nasionko Koranu lub jego esencja. Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, opisał ją jako Matkę Księgi (Al-Buchari, „Kitab at-Tafsir,” 1). Niczym nasionko, które zawiera informację, iż drzewo wyrośnie w zwięzłej formie, sura ta czyni aluzję do wszystkich zasad ustanowionych w Koranie (ñĠ ârâtü’l- ñ caz, 14). Koran jest tak obszerny w stylu i znaczeniu, że pojedyncza sura może zawierać cały ocean Koranu, w którym zawarty jest wszechświat. Jeden werset może zawierać w sobie skarb tej sury, tak jakby większość wersetów pierzastych łożach, gdy ty leżysz na surowej było tak naprawdę małymi surami i większość macie. Jesteś Wysłannikiem Boga i dlatego barsur małymi Koranami. Ta cudowna zwięzłość dziej niż ktokolwiek inny zasługujesz na lekjest wielkim darem Boskiej Łaskawości pod kie życie”. Wysłannik Boga odparł: „Nie uwawzględem przewodnictwa i łatwości, albowiem żasz, że wygody tego świata powinny być ich, mimo że każdy zawsze potrzebuje Koranu, nie a te Życia Ostatecznego nasze?” (Al-Buchari, wszyscy ludzie mogą czytać go stale. Dlate„Tafsir”, 287; Muslim, „Talak”, 31). go, by nie byli pozbawieni jego błogosławieństwa, każda sura może zastąpić mały Koran i rocy, nie oczekiwał nagrody za wypełnianie każdy długi werset krótką surę. Służy to także swej misji. Cierpiał głód, pragnienie i wszelkie temu, by pomóc zrozumieć znaczenie niektóinne rodzaje trudności i prześladowań. Został rych Tradycji Profetycznych, na przykład fakzmuszony do emigracji i był celem wielu atatu, że recytowanie surat al-Ichlas trzy razy lub ków i pułapek zarówno z wewnątrz, jak i z surat al-Kafirun cztery razy może obdarzyć zewnątrz. Wytrzymywał to wszystko po proczłowieka zasługą taką, jak recytowanie całestu dla zadowolenia Boga i dla dobra ludzkości. go Koranu. Co więcej, uczeni są zgodni co do Abu Hurajra pewnego razu ujrzał go wykonutego, że Koran jest zawarty w surat al-Fatiha, jącego modlitwę w pozycji siedzącej i zapytał, która z kolei zawarta jest w Basmala (W Imię czy jest chory. Odpowiedź Wysłannika sprawiBoga Miłosiernego, Współczującego). ła, iż Abu Hurajra zapłakał: „Jestem głodny, Koran zawiera odniesienia do całej wiedzy Abu Hurajro. Głód pozbawił mnie siły, bym potrzebnej ludzkości, takiej jak wyjaśnienia, mógł stać podczas modlitwy” (Abu Nu’ajm, aspekty oraz rodzaje prawdziwej wiedzy, naka7:107; Al-Hindi, 1:199). zy i zakazy, obietnice i groźby, zachęty oraz odstraszanie, ograniczenia i przewodnictwo, rzyszy stała się zamożnymi w późniejszych historie i porównania, Boska Wiedza i nakazy, latach, Wysłannik i jego rodzina nigdy nie nauki „naturalne” oraz zasady i warunki naszezmienili swojego bardzo prostego stylu życia. go życia osobistego, rodzinnego, społecznego, ekonomicznego, duchowego oraz pozagrośniej, nie otrzymywał żadnych korzyści doczebowego. Co więcej, daje on ludziom wszystko snych, ale też doznał wielu prześladowań. Wieto, czego potrzebują, tak że wyrażenie: „Bierzle razy został pobity i pozostawiony na ziemi – cie z Koranu czego tylko sobie życzycie, jaką przykrywał go tylko pył, i tylko Fatima, jego tylko potrzebę posiadacie”, jest szeroko rozpocórka, spieszyła mu z pomocą. Pewnego razu wszechnione pomiędzy uczonymi poszukujązostał pobity obok Ka’by; Abu Bakr przybiegł cymi prawdy. Jego wersety są tak uniwersalmu na pomoc, krzycząc do tych, którzy go bili: ne, że można tam znaleźć lekarstwo na każdą „Czyż chcecie zabić człowieka tylko dlatego, że chorobę i zaspokojenie każdej potrzeby. Musi mówi: ‘Mój Pan to Bóg?’” (Al-Buchari, Fada’il tak być, albowiem Księga, która jest absolutas-Sahaba” 5; Ibn Hanbal, 2:205) (The Messennym przewodnikiem wszystkich udoskonaloger of God, 89-90). nych ludzi, kroczących naprzód każdego dnia na drodze Boga, musi posiadać tę cechę (SłoNie kieruj swoich oczu ku temu, co daliśmy wa, „Słowo dwudzieste piąte, 413-416). Ważne pewnym grupom spośród nich (niewierzących), jest to, jak do niego podchodzić i jak go pojaby się radowali (w życiu doczesnym), dają mować, by odnieść z tego korzyść. znać Wysłannikowi: wiemy, że nigdy tak nie czynisz; wersety te kierują raczej ostrzeżenie
Nie kieruj swoich oczu ku temu, go o poranku. co daliśmy pewnym grupom spośród.. Toteż (wybacz.. nich (niewierzących), aby się radowali (w życiu doczesnym), i nie bolej nad nimi (ze względu na ich nastawienie do twojego Posłannictwa). I pochyl swoje skrzydła (współczucia i ochrony) nad. wiernymi
I powiedz (przybywającym do Mekki z sąsiednich miast): „Zaprawdę, ja jestem jawnie ostrzegającym (przed karą, która ma być zesłana)”,
Tak jak zesłaliśmy (ją) na tych, którzy dzielą;[20]
[20]Życie Wysłannika Boga, niech będzie z nim do wiernych. Poprzez „niektóre grupy” (azupokój i błogosławieństwo, było tak proste, że adż) werset faktycznie odnosi się do klas spoktóregoś razu Umar, gdy zauważył go leżąłecznych oraz różnic klasowych w społeczeńcego na surowej macie zaszlochał i rzekł: „O stwach niemuzułmańskich. Wysłanniku Boga, królowie śpią na miękkich, Wysłannik Boga, tak jak wszyscy ProNawet mimo tego, że większość jego TowaNie tylko, jak to zostało wspomniane wczeTak więc znaczenia takich wyrażeń, jak:
Tych, którzy podzielili Koran na fragmenty (według swego upodobania)[21]
[21]Ludzie zwykli przybywać do Mekki z takich powodów, jak Pielgrzymka i handel. Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, również im przekazywał swoje Przesłanie. Mając nadzieję na powstrzymanie ich od wiary, niektórzy mekkańscy niewierzący wzięli gliniane tabliczki z wersetami koranicznymi, które uważali za utwory poetyckie i przekazali je tym ludziom.
Toteż, na twego Pana, My z pewnością zapytamy ich wszystkich
O to, co czynili.
Przeto od tej pory głoś jawnie i dobitnie to, co zostało ci nakazane, byś głosił. I nie dbaj o tych, którzy przydają Bogu współtowarzyszy.[22]
[22]Zanim nadszedł ten nakaz, Wysłannik przekazywał Boskie Przesłanie w tajemnicy i prywatnie. Gdy on przyszedł, zaczął głosić je otwarcie i niezłomnie. Ciągłe staranie jest podstawową cechą przekazywania Przesłania, a także ważnym elementem metody prorockiej. Prorok jest zdeterminowany by wypełnić swój obowiązek. W tym celu wykorzystuje on wszystkie okoliczności i czyni wszystko to, co jest dozwolone. Za swego życia Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, smucił się z powodu nieszczęść dotykających ludzkość. Bezustannie wzywał ludzi do drogi Boga. Podczas pobytu w Mekce przechadzał się po ulicach i odwiedzał doroczne targi, zawsze mając nadzieję na to, że przyjdzie z pomocą choć paru ludziom. Zniewagi, drwiny i tortury nie zniechęciły go ani razu.
My wystarczymy tobie przeciwko tym, którzy się wyśmiewają,
Którzy przyjmują jakieś inne bóstwo obok Boga. W swoim czasie oni się dowiedzą.
My przecież wiemy, że twoja pierś ściska się z powodu rzeczy (bluźnierstw), które oni wypowiadają.
Lecz ty głoś chwałę swojego Pana (i to, że nie ma żadnych współtowarzyszy i że wszelka chwała należy się Jemu) i bądź pośród tych, którzy oddają Mu pokłon, padając przed Nim na twarz (w czasie swoich modlitw).
I oddaj cześć swojemu Panu, aż. przyjdzie do ciebie to, co jest nieuchronne (śmierć).
„The Rock” • 99 Ayahs • Okres mekkański
Alif. Ram. Ra. Oto Objawienia Księgi, jasnego Koranu, w sposób jasny uka-
Ci, którzy nie wierzą, będą wciąż praco twierdzisz?!” gnąć, aby być muzułmanami.
Pozostaw ich, niech jedzą i się raduprawdą (ze sprawiedliwej przyczyny, a ją, i niech nadzieja na (długie, łatwe nie po to, by zaspokajać czyjąś ciekażycie) odciągnie ich uwagę (od rozważawość lub kaprys. Kiedy zaś aniołowie nia głównej powinności życia i jego niezostaną posłani, to decyzja zostanie poduchronnego końca). We właściwym czajęta) i nie zostanie im (niewierzącym) sie się dowiedzą (i poznają prawdę). więcej udzielona zwłoka.
Nie zniszczyliśmy żadnego miasta,
Żadna społeczność nie jest w stanie
Oni mówią: „O ty, któremu zosta-
Dlaczego nie sprowadzisz nam aniozującego prawdę. łów, jeśli jesteś prawdomówny w tym,
My nie zsyłamy aniołów, chyba że z
Zaprawdę, to My, My zsyłamy napodopóki nie otrzymało (powszechnie) mnienie w częściach i, zaiste, My jesteznanego i zapisanego dekretu. śmy jego Strażnikiem[1][3]
[1]Ludzie zostali uczynieni w pełni świadomymi tego, na co napotkają w konsekwencji podążania drogą, którą zdecydują się wybrać, a odroczony termin ich rozliczenia został ustalony przez Boga.
[3]Tekst Koranu został zachowany na cztery różne sposoby w czasie życia Wysłannika Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo: • Prorok posiadał cały tekst Boskich Przesłań, od początku aż do końca, i był on spisywany przez skrybów Objawień. • Wielu Towarzyszy nauczyło się całego tekstu Koranu, każdej sylaby, na pamięć. • Wszyscy znamienici Towarzysze, bez wyjątku, zapamiętali co najmniej pewne części Świętego Koranu, z prostej przyczyny – ich obowiązkiem było recytowanie go w czasie odprawiania obrzędów religijnych. • Znaczna liczba piśmiennych Towarzyszy posiadała prywatny zapis tekstu Koranu i potwierdzała czystość zapisu poprzez czytanie go w obecności Wysłannika, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. Wiele przypadków z życia Wysłannika dowodzi, iż istniały również kopie części Koranu, które zostały objawione, zanim zaczęły być spisywane. Na przykład Prorok przekazał odwiedzającym Medynę, którzy przybyli w celu nauczenia się islamu, kopie rozdziałów Koranu do przeczytania i zapamiętania. By zacytować jeden przykład, Tradycja z Sahih Muslim („Kitab al-Imara”, 24) mówi, że Ibn Umar został poproszony przez Proroka, by nie brał ze sobą Koranu w podróż, albowiem obawiał się, iż mógłby on wpaść w ręce wroga. Po śmierci Proroka, kiedy wielu z tych, którzy znali Koran na pamięć, zginęło w Bitwie pod Jamama, Umar ibn al-Chattab poradził Kalifowi Abu Bakrowi, by sporządzić „oficjalny” zbiór Koranu, jako że znający Koran na pamięć zginęli w dużej mierze jako męczennicy w bitwach. Zajd ibn Tabit, jeden z ówczesnych wiodących uczonych i znających Koran na pamięć, został wybrany do wykonania tego zadania. Po skrupulatnej pracy Zajd przygotował oficjalną kolekcję, którą nazwano Mushaf. W czasie Utmana, trzeciego Kalifa, niektórzy Towarzysze poprosili go o przygotowanie nowych kopii Mushafu tak, by mogli posłać je do innych prowincji. Tak więc Utman nakazał Zajdowi ibn Tabitowi, Abdullahowi ibn az-Zubejrowi, Saidowi ibn al-Asowi oraz Abdurrahmanowi ibn Haritowi ibn Hiszamowi, by wykonali nowe kopie Mushafu. Według Dżalalu’d-Dina as-Sujutiego, piętnastowiecznego uczonego egipskiego, pięć kopii Koranu zostało wykonanych w czasie Utmana. Nie obejmuje to kopii, którą Utman trzymał dla samego siebie. Miasta Mekka, Damaszek, Kufa, Basra i Medyna otrzymały po jednej kopii. Al-Kindi (zm. ok. 236/850) napisał na początku wieku trzeciego hidżry, że kopia wysłana wtedy do Damaszku wciąż jest trzymana w Malatii, w Turcji. Ibn Battuta (779/1377) powiedział, że widział egzemchowi Iranu, Emirowi Buchary, do Afganiplarze wykonane na podstawie kopii Koranu stanu, do Maroka i innych ważnych miejsc przygotowanych w czasie Utmana w Grenaświata muzułmańskiego. Jedna z kopii znajdzie, Marakeszu, Basrze i innych miastach. duje się teraz w Bibliotece Uniwersytetu Kolumbii (USA) (The Muslim World, tom 30 Ibn Dżubejr (zm. 614/1217) widział [1940], s. 357-358). manuskrypt medyński w Meczecie Proroka w Medynie w roku 580/1184. Pozostał w Medynie aż do czasu, gdy zabrali go Turcy w jego poprzedniego miejsca i dotarł do Tasz-
Oto My posłaliśmy Wysłanników ani przyspieszyć, ani opóźnić nadejścia już przed tobą pomiędzy dawne sposwojego terminu. łeczności.[2]
[2]Wyjaśnienie tego wersetu, zob. 7:34, przyp.
I nie przybył do nich nigdy Wysłanło zesłane napomnienie (Księga, ostrzeżenie i polecenia)! Zaiste, jesteś opętany. nik, z którego by nie drwili..
Tak oto My sprawiamy, że to (Koran) przenika niezauważenie serca niewierzących złoczyńców:
Oni w to nie wierzą: oto sposób życia dawnych (grzesznych) ludów już przeminął.
Nawet gdybyśmy (jako cud, którego żądają) otwarli bramę w niebiosach, a oni by przez nią wchodzili,
Powiedzieliby: „Nasze oczy zostały oślepione, zaczarowane, albo raczej zostaliśmy zaczarowani!”[4]
[4]Jak to już stwierdziliśmy w kilku innych miejscach tego komentarza (sura 2:7, 22, przypisy 7, 16; sura 5:115, przyp. 24), główną przyczyną niewiary jest zarozumialstwo, duma, czynienie zła, nieprawidłowy osąd, niewłaściwe poglądy, zbłądzenie w myśli i czynie oraz pławienie się w rozkoszach cielesnych. Domaganie się od Wysłanników czynienia cudów jest jedynie usprawiedliwieniem uporu w niewierze. Zamiast demonstrować cudy „naoczne”, Koran, jak zostanie wspomniane poniżej, zwraca uwagę na czyny i działania Boga we wszechświecie, z których każdy znaczy więcej niż cud dla tego, kto posiada „oczy”, którymi widzi, „uszy”, którymi słyszy oraz „serce”, którym odczuwa i wierzy. Inne wyjaśnienie niewiary i najważniejszych jej przyczyn oraz argumenty przemawiające za wiarą w Koran, zob. 6:73, przyp. 15.
Oto My (jako dowód dla ludzi otwartych na wiarę) umieściliśmy na niebie wielkie konstelacje i My uczyniliśmy je pięknymi dla obserwujących;
I My zabezpieczyliśmy je przed każdym przeklętym szatanem, odrzuconym (od Bożego miłosierdzia),
Za wyjątkiem tego, który przysłuchuje się ukradkiem; lecz natychmiast spieszy za nim wyraźnie widoczna. gwiazda, niczym pocisk (i niszczy go)[5]
[5]Pierwotne słowo oznaczające konstelację – burdż – oznacza twierdzę, cytadelę bądź wieżę. Oznacza ono również konstelacje, które są nazwami niektórych określonych gwiazdozbiorów. Podczas corocznego okrążania słońca ziemia przebiega przez pas konstelacji (zwyczajowo zwanych Zodiakiem). Powszechnie od czasów starożytnych sądzono, że posiada on pewien wpływ na świat i na tych, którzy w nim żyją. Mimo że w tym twierdzeniu może być jakaś prawda, to przekształciło się ono w niewiarygodny system przepowiadania przyszłości. Rozkwitła astrologia. W pewnych rodzajach przepowiadania przyszłości istotne znaczenie ma kontakt pomiędzy wróżbitami i dżinami i/lub szatanami (demonami). Dżiny i/lub szatani czasem próbują dostać się do nieba, by podsłuchać rozmowy aniołów dotyczące istot ludzkich i ich przyszłości. Lecz nigdy się im to nie udało. Podszeptują oni raczej pewne rzeczy tym, którzy mają z nimi kontakt, tak jakby byli w stanie podsłuchać rozmowy aniołów i jak gdyby mieli jakieś informacje o przyszłości. Jednakże Bóg nigdy im nie pozwala na zdobywanie informacji z niebios. Szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii oraz problem dzinów i szatanów, zob. 67:5 i odpowiedni przypis. Należy dodać, iż dżiny żyją o wiele dłużej niż istoty ludzkie. Ponadto dzięki doskonałości materii, z której są stworzone, mogą się poruszać o wiele szybciej i przekazać tym, którzy są z nimi w kontakcie, pewne informacje o historii i o tym, co dzieje się w innych częściach świata. Dotyczy to również osób będących „medium”. Lecz ani dżiny, ani ludzie będący „medium” nigdy nie są godni zaufania; niektóre dżiny zwodzą ludzi na zbłądzenie. Na każdą wypowiadaną przez nich prawdę przypadają setki kłamstw. Nikt z nich nie ma prawdziwej wiedzy na temat przyszłości.
I ziemia, My ją rozciągnęliśmy i umieściliśmy na niej mocne góry, i sprawiliśmy, że rośnie na niej każdy rodzaj w sposób wyważony i równomierny.
I My zapewniliśmy na niej środki do życia dla was, a także dla tych, których wy nie zaopatrujecie (dzikie zwierzęta, ptaki i ryby).
Nie ma takiej rzeczy, której skarbnicy nie byłoby u Nas, i my zsyłamy ją we właściwej, ustalonej mierze.[6]
[6]Niektórzy egzegeci Koranu utrzymują, iż wiatry zapładniają rośliny poprzez niesienie i rozprowadzanie pyłku. Jest to prawda. Jednakże jaśniej wyrażono w wersecie, że wiatry zapładniają je poprzez swą rolę w powstawaniu deszczu. Ibn Dżarir at-Tabari (244/839-310/923), jedna z najwybitniejszych postaci jurysprudencji muzułmańskiej, historii oraz interpretacji Koranu, wspomniał o tym i napisał, w jaki sposób wiatry zasilają chmury, tak by padał deszcz. Naukowcy odkryli, że chmury są naładowane elektrycznością i że deszcz powstaje tylko wtedy, gdy pola negatywne i pozytywne w chmurach tworzą obwód, który powstaje dzięki wiatrom. Bóg sprawia, że deszcz jest trzymany w zbiornikach lub źródłach podziemnych. Jest oczyszczany poprzez sole mineralne oraz glebę i dostępny dla istot żywych do picia i używania w innych celach.
I My zsyłamy dla użyźniania wiatry, i zsyłamy wodę z nieba i dajemy ją
Zaprawdę, to My, My dajemy życie dział do aniołów: „Ja stwarzam śmierteli powodujemy śmierć, i My jesteśmy nika z wysuszonej, dźwięczącej gliny, z spadkobiercami (My pozostaniemy po uformowanego, ciemnego mułu. tym, jak już wszyscy odejdą).
I dobrze znamy tych spośród was, proporcjach i tchnę w niego z Mojego którzy odeszli przedtem, a także tych, Ducha, wtedy padnijcie przed nim na którzy przyjdą później. twarz (na znak szacunku dla niego i jego
A twój Pan z pewnością wskrzesi wyższości)” ich do życia i zbierze ich razem (w Dniu[8]
[8]Jak wspomniano wcześniej, honor ludzkości leży w jej potencjale duchowym; to właśnie sprawia, iż osiąga ona najwyższy stopień spośród istot stworzonych. Bóg przypisuje to Sobie, mówiąc: „Mój Duch”. Duch jest źródłem zarówno materialnego, jak i duchowego życia i dlatego nie jest czymś materialnym; pochodzi on bezpośrednio od Boga. Bóg wspomina tak zwyczajne rzeczy, jak ziemia, glina oraz błoto jako materiały, z których pochodzi ludzkość, zwracając uwagę na niewielką wartość wymiarów materialnych ich egzystencji i by dać do zrozumienia, gdzie leży prawdziwa wartość ludzkości, wspomina o duchu i przypisuje go Sobie. To również oznacza, jak powiedział Bediüzzaman, że Wszechmogący narysował alegoryczną linię przed wszystkimi Swoimi Imionami i stworzył ludzkość. Wszystkie Imiona Boga, które dały istnienie całemu wszechświatowi, manifestują się w różnorakim stopniu w ludzkości. Właśnie dlatego, w przeciwieństwie do zwierząt, istoty ludzkie posiadają świadomość, siłę woli, sumienie, dobrze rozwiniętą zdolność uczenia się, uczucia złożone, intelekt, moc rozumowania, samoświadomość oraz poczucie wolności i niezależności. Istoty ludzkie posiadają również, w przeciwieństwie do aniołów, duszę cielesną oraz zdolność do rozwoju duchowego jako rezultat starań, których dokładają. W skrócie to ludzkość jest dla Boga najbardziej wypolerowanym i doskonałym zwierciadłem. Z tej przyczyny Bóg wyraża ten wymiar egzystencji ludzkości jako tchnienie w nią Swojego ducha. Ta kwestia została jasno wyrażona w 2:31-34; przyp. 32-34. Wyrażenie to w żadnym wypadku nie może być interpretowane tak, że Bóg ma ciało i ducha. Bóg odnosi się do Samego Siebie w rozumieniu zdolności istot ludzkich, dlatego opisuje On najbardziej subtelne kwestie oraz prawdy abstrakcyjne poprzez porównania, metafory, podobieństwa, personifikacje itp. Lecz w ich opisie Koran przytacza dla Imion Boga oraz Jego Atrybutów najpiękniejsze i najwyższe parabole oraz porównania (16:60) i nigdy nie możemy zapomnieć, iż nic nie jest takie jak On (42:11) i że On jest absolutnie różny od czegokolwiek innego.
Oto My stworzyliśmy ludzkość z
A dżiny stworzyliśmy wcześniej z wam do picia (i wykorzystania w inny bezdymnego, palącego ognia, przenikasposób). To nie wy jesteście strażnikami jącego przez skórę jej (podziemnych) skarbnic.[7]
[7]Koran zawiera wiele odniesień do stworzenia ludzkości z gliny lub ziemi, z których obie stanowią materiał pośledni, tak samo jak fakt, że ciało ludzkie złożone jest z elementów, które pochodzą z ziemi, powietrza i wody. Po części implikuje to, że prawdziwa wartość ludzkości leży w niematerialnym wymiarze egzystencji. Jeśli chodzi o dżiny, istoty przypominające ludzkość w tym, iż posiadają wolną wolę oraz moc intelektu, złości i pożądania, to ich pochodzenie jest wspomniane w Koranie jako bezdymny ogień, który przechodzi przez skórę. Niektórzy interpretują ten ogień jako coś, co przypomina energię bądź promienie rentgenowskie, lub ogień o wysokiej temperaturze, który spaja rzeczy ze sobą (55:15) Dżiny to istoty, które spowodowały bunt i rozlew krwi na ziemi przed stworzeniem ludzkości. Następujące refleksje, spisane przez Bediüzzamana Saida Nursiego na początku lat trzydziestych ubiegłego wieku, dają nam więcej informacji na temat pochodzenia i stworzenia aniołów, dżinów oraz ludzi: powiedzi do odkrycia innych faktów, które nauka powinna rozważyć. Prorok Muhammad, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, twierdzi, iż anioły są stworzone Pół wieku później około 300 gatunze światła. Czytamy w Koranie, że Bóg stwoków zwierząt, z których prawie wszystkie rzył człowieka z wysuszonej gliny i następnie były poprzednio znane, zostało odkrynie uczynił go chalifą (następca: ten, kto tych wokół kanałów hydrotermalnych, któnadchodzi po [by rządzić zgodnie z nakazami re kształtują się, gdy woda morska przecieka Boga]) dla tej planety. Wielu interpretatorów przez dno oceanu, gdzie ciągnące się grzbieKoranu wyciągnęło z tego wniosek, iż kiety są ogrzewane przez leżącą pod nimi magdyś dżiny rządziły ziemią i zostały zastąpiomę, wlewającą się do zimnego oceanu. Verene przez istoty ludzkie. na Tunniclife pisze: no być możliwe przeprowadzenie formalnych studiów w celu określenia wartości takich wniosków, jak poniżej: To zdumiewające odkrycie zawiera podNa podstawie powyższych sugestii powinBóg na początku stworzył światło (w znaczeniu nūr w Koranie) i stworzył zeń żyjące istoty. Proces stworzenia, po którym nastąpiła stopniowa, regularna akumulacja odrębności i/lub sekwencja nagłych skoków. Ogień nadszedł po świetle w etapie końcowym tworzenia wszechświata, następnie przyszła woda oraz gleba, kiedy to nadeszła kolej ziemi na to, by się pojawić. Bóg rozpostarł jedno istnienie przez inne, potęgując i splatając je ze sobą, i stworzył żywe istoty zgodnie z fazami stworzenia. Kiedy ziemia była w stanie bezdymnego ognia, On stworzył odpowiednie formy życia, które Koran nazywa dżinami. Gdy gleba stała się odpowiednia do życia, On stworzył (odpowiednie) rośliny, zwierzęta oraz ludzkość. Przyozdobił każdą część i fazę wszechświata stworzeniami, włączając w to te żyjące, odpowiednimi dla tej części i fazy. Należy tu zauważyć, że nawet mimo tego iż istoty świadome zostały stworzone w różnych fazach stworzenia, żaden rodzaj tych świadomych istot, a mianowicie aniołów, innych istot duchowych, dżinów oraz ludzi, nie został unicestwiony aż do dnia dzisiejszego, lecz wszystkie stworzenia żyją równocześnie i niektóre z nich nawet dzielą między sobą tę samą przestrzeń/środowisko, lecz inny wymiar – tak jak ludzie i dżiny. Na koniec, tak jak stworzył On niezliczone istoty ze światła, eteru, powietrza, ognia, wody i gleby, tak samo stwarza On Raj bądź Piekło z każdego z naszych słów i czynów. Innymi słowy, tak jak powoduje, że drzewo wyrasta z maleńkiego nasionka poprzez cząsteczki gleby, powietrza i wody, tak samo zbuduje inny świat z materiału tego świata, włączając w to Raj oraz Piekło poprzez przystosowanie go do innego świata w czasie wstrząsów Dnia Sądu. (zob. też 2:30, przyp. 31-32.)
I (wspomnij), kiedy twój Pan powie-
Kiedy go ukształtuję we właściwych
Toteż aniołowie oddali pokłon, wszySądu). On jest Mądry, Wszechwiedzący. scy razem,
Za wyjątkiem Iblisa. On odmówił wysuszonej, dźwięczącej gliny, z ufordołączenia do tych, którzy się pokłonili mowanego, ciemnego mułu....[9]
[9]Iblis nie należy do aniołów; należy do dżinów. Szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii, zob. 2:34, przyp. 36.
(Bóg) powiedział: „O Iblisie! Cóż jest z tobą, że nie jesteś pomiędzy tymi, którzy oddali pokłon?”
(Iblis) rzekł: „Ja nie jestem tym, który by oddawał pokłon śmiertelnikowi; stworzyłeś go wszak z suchej, dźwięcznej gliny, z uformowanego mułu”.
Bóg (powiedział): „Przeto wyjdź z niego. Oto jesteś odrzucony (od Mojego Miłosierdzia).
I przekleństwo jest nad tobą aż do Dnia Sądu (jako odpłata dla ciebie)”.
(Iblis) rzekł:„Daj mi zatem, mój Panie, zwłokę aż do Dnia, kiedy oni wszyscy zostaną wskrzeszeni z martwych!”
On (Bóg) rzekł: „Należysz do tych, którym udzielono zwłoki,
Aż do Dnia wyznaczonego czasu (Mnie) znanego (Dnia Ostatniego)”. Skoro[10]
[10]Uporczywa niewiara Szatana ma wielkie znaczenie. On zna Boga i wie, iż to On jest Tym, Który stwarza, żywi, utrzymuje i wychowuje Swoje stworzenia. Wie on również o tym, że przyjdzie Dzień, gdy wszystkim świadomym, odpowiedzialnym stworzeniom zostanie nakazane złożenie rachunku za to, co zrobiły na świecie. Jednakże jego wiedza nie wystarczyła mu do tego, by pokonać swoje ego, wyniosłość i upór, tak by mógł uwierzyć w Boga i poddać się Jego nakazom.
(Iblis rzekł): „Mój Panie! zezwoliłeś mi na bunt i zejście z drogi, ja będę ozdabiał, aby im się podobało na ziemi (doczesny wymiar ludzkiej egzy-
Za wyjątkiem Twoich sług spośród
(Bóg) rzekł: „To (szlak szczerości doczesnym). Jak bracia, twarzą w twarz, wiary) jest prosta ścieżka, jaką nałoży(spoczywają) na łożach wyniosłych. łem na Siebie (aby prowadziła do Mnie).
Zaiste, ty nie będziesz miał żadnej nigdy nie zostaną stąd wypędzeni. władzy nad Moimi sługami, za wyjąt-
I dla wszystkich takich (buntowni-
Ma ono siedem bram, a do każdej bramy wyznaczona jest ich grupa.[12]
[12]Koran używa siedmiu różnych nazw na określenie miejsc bądź rodzajów kary w Życiu Ostatecznym: Dżahannam (Piekło), Nār (Ogień), Sa’īr (Żar), Dżahim (Buchający Płomień), Hutama (Pochłaniający Ogień), Sakar (Piekący Ogień) oraz Lazā (Szalony Płomień). Najprawdopodobniej są to poziomy bądź stopnie kary, każdy przygotowany dla tych, którzy na to zasługują i każdy z nich posiada bramę.
Bogobojni i pobożni są bez wątpienia stencji i szlak zbłądzenia), i oto ja spraw Ogrodach pomiędzy źródłami: wię, że oni wszyscy zbuntują się i zejdą
(I mówi się im:) „Wejdźcie tutaj w z prostej ścieżki, pokoju i bezpieczeństwie!”
My usuniemy, cokolwiek jest w ich nich, szczerych w wierze i oddawaniu piersiach ze złośliwości i zazdrości (które Ci czci”. mogli odczuwać wobec siebie w świecie
Nie dotyka ich zmęczenie ani też
Powiadom (o, Wysłanniku) Moje kiem tych, którzy buntując się (przesługi, że Ja jestem z pewnością Przebaciwko Mnie, tak jak ty) pójdą za tobą”. czający, Współczujący,[11]
[11]Koran opisuje to wydarzenie dla wyjaśnienia ontologicznej natury ludzkości w różnych słowach i wyrażeniach oraz z różnych punktów widzenia w wielu ze swych sur. Jest tak dlatego, że to, co jest ważne w wydarzeniu, to jego znaczenie oraz lekcje, które daje. Właśnie dlatego Koran prezentuje charakter i istotę wydarzenia pod względem wszystkich aspektów, które pasują do kontekstu każdego z rozdziałów. Dlatego właśnie niezbędne są różne słowa i wyrażenia. Inne opisy tego wydarzenia, podobne w niektórych aspektach i różniące się w innych, zob. sura 2:30-34, przyp. 30-36; sura 7:11-18, przyp. 2-3.
A owa Moja kara to doprawdy kara ków) obiecanym miejscem jest piekło. bolesna.
I powiadom ich o gościach Abrahama:
Oni przyszli do niego i go pozdrowili: „Pokój”. Abraham rzekł: „My się was lękamy”.
Oni powiedzieli: „Nie lękaj się. My przynieśliśmy ci radosne wieści o chłopcu obdarzonym głęboką wiedzą”.
On rzekł: „Czyż wy przynosicie mi radosne wieści, choć wiek już osiągnąłem podeszły? Jakież zatem przynosicie wieści?”
Oni powiedzieli: „My przynosimy ci radosne wieści w zgodzie z prawdą, przeto nie bądź pośród tych, którzy stracili nadzieję”.
On rzekł: „Któż by stracił nadzieję na miłosierdzie swojego Pana, oprócz tych, którzy zbłądzili?”[13]
[13]Tak jak wspomina Koran (11:75) i tak jak powiedzieliśmy w innych miejscach (5, przyp. 26), Prorok Abraham, niech pokój z nim będzie, był wyjątkowo łagodny i dobroduszny i stale zwracał się do Boga całym swoim sercem. Mówiąc: Któż by stracił nadzieję na miłosierdzie swojego Pana, oprócz tych, którzy zbłądzili?, podkreśla on szczególne miłosierdzie Boga i łaskę dla każdego z Jego stworzeń. W ramach manifestacji Swego Atrybutu ar-Rabbu’r-Rahman (Wszechmiłosierny Pan), obejmuje On wszystkie stworzenia; lecz w ramach bycia ar-Rabbu’r-Rahim (Wszechwspółczującym Panem), ma On dla każdego z nich szczególne miłosierdzie i łaskę. Każdy ma swoją osobistą relację z Bogiem i zgodnie z naturą i głębią tej relacji Bóg przychylnie skłania się ku niemu i okazuje mu szczególne miłosierdzie. Jako Wszechwspółczujący Pan (Utrzymujący, Wychowujący, Chroniący) każdego z nich, Bóg jest zawsze bliżej Swoich stworzeń niż one są dla samych siebie. Każdy może zbudować swoją szczególną więź z Bogiem i zwrócić się do Niego bez potrzeby żadnego pośrednika.
On zapytał: „Jaka jest wasza sprawa, o posłańcy?”
Oni odrzekli: „My zostaliśmy posłani do ludzi, spośród których wszyscy są złoczyńcami,
Poza rodziną Lota – My ocalimy ich
Za wyjątkiem jego żony – co do niej się nikt z was nie odwraca, lecz idźcie Bóg zdecydował, że będzie pośród tych, naprzód – tam, dokąd wam nakazano”. którzy pozostaną w tyle (i zostaną uni-
A kiedy posłańcy przybyli do rodzinie odcięty o poranku. ny Lota,
On powiedział: „Jesteście ludźmi ni wieściami (o gościach). (tutaj) nieznanymi”.
Oni rzekli: „Nie (nie lękaj się)! My przyczyniajcie mi więc wstydu. przybyliśmy do ciebie w sprawie tego,
Przynieśliśmy ci prawdę i z całą pewśmy ci udzielać ochrony i wstawiać się nością mówimy prawdę. za kimkolwiek na świecie?”
Wyruszaj zatem z rodziną w porze wszystkich, nocnej i podążaj z tyłu za nimi; i niech
My oznajmiliśmy mu tę decyzję, że cestwieni)”. korzeń owych (grzesznych ludzi) zosta-
Ludzie z miasta przybyli rozradowa-
Lot powiedział: „Oto moi goście, nie
Bójcie się Boga i nie zniesławiajcie o co oni się ciągle spierali (nieuniknioną mnie!” konsekwencję ich sposobu życia).
Oni odrzekli: „Czyż nie zabronili-
Lot powiedział: „To są moje córki (które możecie pojąć za żony), jeśli zamierzacie uczynić (coś takiego)!”
Na twoje życie (o, Muhammadzie), oni błądzili na oślep w szale (perwersji).
O wschodzie słońca pochwycił ich straszliwy podmuch,
I wywróciliśmy je (owe grzeszne miasta) z góry do dołu, i spuściliśmy na nie kamienie z wypalanej gliny.
Zaprawdę, w tym są znaki (nauki i przesłania) dla tych, którzy potrafią je odczytać (i zrozumieć wewnętrzne znaczenie rzeczy i zdarzeń).
One (ślady owych zniszczonych miast) znajdują się przy drodze, która jeszcze istnieje.
Zaprawdę, w tym jest znak oczywisty dla wiernych (poświadczający prawdę Boskiego dekretu oraz wezwanie do owej prawdy).[14]
[14]Koran relacjonuje wydarzenia historyczne z różnych perspektyw, we wszystkich ich różnych aspektach, zgodnie z zamiarem stojącym za ich przekazem i w ramach kontekstu. Odnośnie do opisów dotyczących wizyty niebiańskich wysłanników u Proroka Abrahama, niech będzie z nim pokój, i zniszczenia ludu Lota, które już zostały wspomniane, zob. sura 7:80-84, przyp. 18; sura 11:69-83, przyp. 16-19.
I lud al-Ajka to byli również złoczyńcy (przypisujący Bogu współtowa-[15]
[15]Niektórzy komentatorzy twierdzą, iż lud al-Ajka oraz lud Midian były nazwami tych samych ludów, do których Prorok Szuajb został wysłany jako Wysłannik i o których poinformowano w 7:85-93 (zob. przyp. 19) i w 11:84-95. Jednakże Koran używa frazy „ich brat” odnośnie do Wysłanników posłanych do ich ludów, co oznacza, że zarówno oni jak i ich ludy wywodzili się z tego samego plemienia. Używa tego samego wyrażenia, opisując doświadczenie Szu’ajba z ludem Midian (7:85), lecz gdy relacjonował jego doświadczenie z ludem al-Ajka, nie użył go (26:177). Kary, których doświadczyły ludy Midian i al-Ajka, również wydają się różne (7:91; 11:94; 26:189). Ze względu na te różnice inni komentatorzy są zdania, że ludy Midian i al-Ajka były dwiema oddzielnymi gałęziami tego samego plemienia. Terytorium Madian (Midian) leży na północny zachód od Hidżazu i na południe od Palestyny na brzegu Morza Czerwonego oraz Zatoki Akaba, z częścią terytorium rozciągającą się do północnej granicy Półwyspu Synaj. Midian było stolicą terytorium i al-Ajka była położona w odległości pięciu dni drogi od niej. Jest wielce prawdopodobne, że al-Ajka znajdowała się na miejscu współczesnej Akaby. Jej lud posiadał te same cechy i popełniał te same przestępstwa, co lud Midian. Tak więc doświadczenia Szu’ajba były prawie identyczne z tym, co miało miejsce między nim a Midianitami. Odnośnie do dalszego opisu ludu al-Ajka, zob. 26:176-191.
Przeto My dotknęliśmy go Naszą ku odpłatą (na którą zasłużył), a obydwie[16]
[16]Bardziej szczegółowy opis ludu Saliha, zob. sura 7:73-79, przyp. 17; sura 11:61-68.
I, zaiste, lud al-Hidżr negował mentach prawdy). Ostatnia Godzina zaś Wysłanników (uznając ich za kłamców). z pewnością nadejdzie[17]
[17]Bóg miał określone cele w stworzeniu niebios i ziemi. Prawdą jest także, że muszą one ulec zniszczeniu, by mógł być wybudowany inny świat. Na tym świecie ludzkość i dżiny, dwa rodzaje stworzeń świadomych, które mają siłę woli, i które są odpowiedzialne za swoje czyny, zostaną wezwani do zdania rachunku za swoje życie doczesne. Tak więc zamiary Boga w stworzeniu niebios i ziemi zostaną całkowicie spełnione dopiero w Życiu Przyszłym. Majestatyczny Pan i Władca tego świata posiada nieskończoną Hojność i Miłosierdzie, nieskończoną Chwałę i Majestat. Jego Hojność wymaga nieskończonego obdarzania dobrodziejstwami, Jego Miłosierdzie wymaga wartości łaski, a Jego Majestat i Chwała wymagają zganienia tych, którzy nie zważają na nie. Jako iż jedynie niewielka część manifestacji takich Atrybutów jest ustanowiona i zademonstrowana w tym przemijającym świecie i ulotnym życiu, musi istnieć błogosławione królestwo, gdzie te manifestacje ukażą się w swej pełni. Zaprzeczanie takiemu królestwu oznacza zaprzeczanie Miłosierdziu tak dla nas ewidentnemu; nie różni się to od zaprzeczania istnieniu słońca, które świeci każdego dnia. Śmierć bez zmartwychwstania zamieniłaby litość na cierpienie, miłość w nieszczęście rozłąki, łaskę w mściwe przekleństwo, rozsądek w instrument podłości oraz przyjemność w ból. Boskie Miłosierdzie zanikłoby zupełnie. Majestatyczny Byt, Który manifestupoprzez swoją krótkotrwałość bądź ulotność, je się jako Pan porządku wszechświata, jego jest nieporównywalne z nieskończoną Szczoprzyczyny, sprawiedliwości oraz harmonii, drością i Hojnością. z pewnością okaże Swą łaskę wobec wiernych, którzy poszukują ochrony w Jego WłaKtóry najlitościwiej spełnia najmniejszą dzy i Suwerenności i którzy wierzą w Jego potrzebę Jego najniższych stworzeń w najMądrość i Sprawiedliwość, zachowując się bardziej nieoczekiwany sposób, Który odpow zgodności z nimi poprzez wiarę i oddawawiada na najcichsze szlochanie o pomoc Jego nie czci. Musi również istnieć królestwo kary najmarniejszego stworzenia i Który odpowiaodpowiednie do Majestatu i Chwały Wszechda na wszystkie prośby, nigdy nie zlekceważy mogącego. Ciemięzcy tego świata umierają, największego pragnienia i prośby najważniejgdy ich prześladowcza moc pozostaje nienaszego spośród Jego stworzeń. Czuła troska ruszona, kiedy natomiast umęczeni umierają, manifestująca się w pielęgnowaniu słabych, wciąż są poddawani poniżeniu. Tacy złoczyńmłodych zwierząt ukazuje również nieskońcy są i będą z pewnością stawiani przed Najczone Miłosierdzie Boga. Czy jest wyobrażalwyższym Trybunałem; nigdy nie są pomijane, by tak Współczujący Pan odrzucił modlini. Zaprawdę, kara jest czasem wykonywana twę najcenniejszego spośród stworzeń? Prośnawet w tym świecie. Męki, jakich doznawaba ludzkości odnosi się do tak uniwersalnej ły wcześniej ludy nieposłuszne i zbuntowane potrzeby – nieśmiertelności i życia wiecznepokazują, że nie możemy uciec od kary, bez go w szczęśliwości – że wszyscy mieszkańwzględu na to, jakiej odpłaty by nie wybrał cy wszechświata mają w tym udział i cicho Wszechmogący Bóg. wypowiadają: „Przyjmij tę modlitwę, Panie, albowiem również tego pragniemy”. Świat jest ozdobiony tak wieloma pięknymi obiektami, jak słońce i księżyc, które służą jako jego lampy; z kolei powierzchnia wiosennych kwiatów i owoców, prawa ich naszej planety pełna jest najlepszych rodzakształtowania się oraz obrazy ich form są jów pokarmu – ich przelewająca się obfitość, zawarte w maleńkich nasionkach i tam przedrzewa dające owoce, a wszystko odnawiane chowywane. Następnej wiosny wszystkie kilka razy każdego roku. To dowodzi wielkiej zapisy są otwierane – przywołane do zdaSzczodrości i Hojności. Takie niewyczerpalne nia rachunku, jak jest to właściwe dla nich skarby Miłosierdzia wymagają wiecznej sie– i nowy, wiosenny świat pojawia się z absodziby rozkosznego odpoczynku, która zawielutnym porządkiem i mądrością. Ukazuje ra wszystko to, co potrzebne. Wymagają takto potężną i wszechobejmującą manifestaże tego, by ci, którzy z nich korzystają, przecję Boskiego Atrybutu Wszechogarniającej bywali tam wiecznie, bez cierpienia, bólu, Ochrony. Biorąc pod uwagę to, że przechoniedostatku i rozłąki. Koniec bólu jest rodzawywane są informacje związane z istotami jem przyjemności i koniec przyjemności jest tak ulotnymi, należy zapytać, czy jest możlirodzajem bólu. Jako że nieograniczona Szczowe, by nie były przechowywane i zapisywane drość nie może pozwolić na coś takiego, Raj informacje o człowieku? Bóg, Który zapisumusi być wieczny i jego mieszkańcy muszą je i chroni w ramach absolutnego porządku i tam żyć wiecznie. Nieograniczona Szczodrość równowagi wszystko to, co istnieje, selekcjoi Hojność pragną, by obdarzać nieskończoną nuje to i rozlicza za konsekwencje czynów, łaską i dobrocią, które wymagają nieskońzapisuje czyny Jego sług i nie pozwoli takczonej wdzięczności. W ten sposób ci, któże czynom Swojego namiestnika, który cierzy mają otrzymać łaskę i składać nieustanne szy się Najwyższym Zaufaniem, zniknąć bez podziękowania za obdarzenie tą łaską, muszą selekcji, rozliczenia i bez zważenia czynów żyć wiecznie. Drobne zadowolenie, zakłócone na wadzie sprawiedliwości, oraz bez wymiePan nieskończonej łaski i miłosierdzia, Widzimy, jak zapisy życia wszystkich rzenia kary bądź przyznania odpowiedniej nagrody.
Przeto My przedstawiliśmy mu swojemu ludowi błędy, o Wysłanniku) Nasze znaki (a także cuda, i zesłaliśmy łaskawym przebaczeniem Nasze Objawienia), lecz on odwrócił się[18]
[18]Zgodnie z podejściem muzułmańskim, pisze:
Lud ów wyrąbywał sobie mieszka-
Lecz straszliwy podmuch pochwycił
Wszystko, co zdobył (majątek i włarzyszy). dza) nie przyniosło mu żadnego pożyt-
My stworzyliśmy niebiosa i ziemię (grzeszne społeczności) żyły przy główi wszystko, co jest pomiędzy nimi w nej, łatwej do rozpoznania drodze. prawdzie (celowo i na mocnych funda-
Zaiste, twoim Panem jest On, Najod nich z odrazą. wyższy Stwórca, Wszechwiedzący.
Oto daliśmy Tobie Siedem Podwójnie nia w górach, czując się bezpieczny (od Powtarzanych (Wersetów) i (ufundowawszelkiego nieszczęścia). ny na nich) Wielki Koran[19]
[19]Recytacja Al-Fatihy (pierwszego rozdziału otwierającego Koran, który składa się z siedmiu wersetów) we wszystkich modlitwach, oprócz modlitwy pogrzebowej, jest obowiązkowa; bez niej modlitwa nie jest ważna. Jest ona obowiązkowa w pierwszych dwu rakatach modlitw obowiązkowych. Relacjonowano ponadto, iż została objawiona dwukrotnie, w przeciwieństwie do innych sur. Jest to objawiona, powtarzana recytacja. Al-Fatiha jest niczym nasionko Koranu lub jego esencja. Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, opisał ją jako Matkę Księgi (Al-Buchari, „Kitab at-Tafsir,” 1). Niczym nasionko, które zawiera informację, iż drzewo wyrośnie w zwięzłej formie, sura ta czyni aluzję do wszystkich zasad ustanowionych w Koranie (ñĠ ârâtü’l- ñ caz, 14). Koran jest tak obszerny w stylu i znaczeniu, że pojedyncza sura może zawierać cały ocean Koranu, w którym zawarty jest wszechświat. Jeden werset może zawierać w sobie skarb tej sury, tak jakby większość wersetów pierzastych łożach, gdy ty leżysz na surowej było tak naprawdę małymi surami i większość macie. Jesteś Wysłannikiem Boga i dlatego barsur małymi Koranami. Ta cudowna zwięzłość dziej niż ktokolwiek inny zasługujesz na lekjest wielkim darem Boskiej Łaskawości pod kie życie”. Wysłannik Boga odparł: „Nie uwawzględem przewodnictwa i łatwości, albowiem żasz, że wygody tego świata powinny być ich, mimo że każdy zawsze potrzebuje Koranu, nie a te Życia Ostatecznego nasze?” (Al-Buchari, wszyscy ludzie mogą czytać go stale. Dlate„Tafsir”, 287; Muslim, „Talak”, 31). go, by nie byli pozbawieni jego błogosławieństwa, każda sura może zastąpić mały Koran i rocy, nie oczekiwał nagrody za wypełnianie każdy długi werset krótką surę. Służy to także swej misji. Cierpiał głód, pragnienie i wszelkie temu, by pomóc zrozumieć znaczenie niektóinne rodzaje trudności i prześladowań. Został rych Tradycji Profetycznych, na przykład fakzmuszony do emigracji i był celem wielu atatu, że recytowanie surat al-Ichlas trzy razy lub ków i pułapek zarówno z wewnątrz, jak i z surat al-Kafirun cztery razy może obdarzyć zewnątrz. Wytrzymywał to wszystko po proczłowieka zasługą taką, jak recytowanie całestu dla zadowolenia Boga i dla dobra ludzkości. go Koranu. Co więcej, uczeni są zgodni co do Abu Hurajra pewnego razu ujrzał go wykonutego, że Koran jest zawarty w surat al-Fatiha, jącego modlitwę w pozycji siedzącej i zapytał, która z kolei zawarta jest w Basmala (W Imię czy jest chory. Odpowiedź Wysłannika sprawiBoga Miłosiernego, Współczującego). ła, iż Abu Hurajra zapłakał: „Jestem głodny, Koran zawiera odniesienia do całej wiedzy Abu Hurajro. Głód pozbawił mnie siły, bym potrzebnej ludzkości, takiej jak wyjaśnienia, mógł stać podczas modlitwy” (Abu Nu’ajm, aspekty oraz rodzaje prawdziwej wiedzy, naka7:107; Al-Hindi, 1:199). zy i zakazy, obietnice i groźby, zachęty oraz odstraszanie, ograniczenia i przewodnictwo, rzyszy stała się zamożnymi w późniejszych historie i porównania, Boska Wiedza i nakazy, latach, Wysłannik i jego rodzina nigdy nie nauki „naturalne” oraz zasady i warunki naszezmienili swojego bardzo prostego stylu życia. go życia osobistego, rodzinnego, społecznego, ekonomicznego, duchowego oraz pozagrośniej, nie otrzymywał żadnych korzyści doczebowego. Co więcej, daje on ludziom wszystko snych, ale też doznał wielu prześladowań. Wieto, czego potrzebują, tak że wyrażenie: „Bierzle razy został pobity i pozostawiony na ziemi – cie z Koranu czego tylko sobie życzycie, jaką przykrywał go tylko pył, i tylko Fatima, jego tylko potrzebę posiadacie”, jest szeroko rozpocórka, spieszyła mu z pomocą. Pewnego razu wszechnione pomiędzy uczonymi poszukujązostał pobity obok Ka’by; Abu Bakr przybiegł cymi prawdy. Jego wersety są tak uniwersalmu na pomoc, krzycząc do tych, którzy go bili: ne, że można tam znaleźć lekarstwo na każdą „Czyż chcecie zabić człowieka tylko dlatego, że chorobę i zaspokojenie każdej potrzeby. Musi mówi: ‘Mój Pan to Bóg?’” (Al-Buchari, Fada’il tak być, albowiem Księga, która jest absolutas-Sahaba” 5; Ibn Hanbal, 2:205) (The Messennym przewodnikiem wszystkich udoskonaloger of God, 89-90). nych ludzi, kroczących naprzód każdego dnia na drodze Boga, musi posiadać tę cechę (SłoNie kieruj swoich oczu ku temu, co daliśmy wa, „Słowo dwudzieste piąte, 413-416). Ważne pewnym grupom spośród nich (niewierzących), jest to, jak do niego podchodzić i jak go pojaby się radowali (w życiu doczesnym), dają mować, by odnieść z tego korzyść. znać Wysłannikowi: wiemy, że nigdy tak nie czynisz; wersety te kierują raczej ostrzeżenie
Nie kieruj swoich oczu ku temu, go o poranku. co daliśmy pewnym grupom spośród.. Toteż (wybacz.. nich (niewierzących), aby się radowali (w życiu doczesnym), i nie bolej nad nimi (ze względu na ich nastawienie do twojego Posłannictwa). I pochyl swoje skrzydła (współczucia i ochrony) nad. wiernymi
I powiedz (przybywającym do Mekki z sąsiednich miast): „Zaprawdę, ja jestem jawnie ostrzegającym (przed karą, która ma być zesłana)”,
Tak jak zesłaliśmy (ją) na tych, którzy dzielą;[20]
[20]Życie Wysłannika Boga, niech będzie z nim do wiernych. Poprzez „niektóre grupy” (azupokój i błogosławieństwo, było tak proste, że adż) werset faktycznie odnosi się do klas spoktóregoś razu Umar, gdy zauważył go leżąłecznych oraz różnic klasowych w społeczeńcego na surowej macie zaszlochał i rzekł: „O stwach niemuzułmańskich. Wysłanniku Boga, królowie śpią na miękkich, Wysłannik Boga, tak jak wszyscy ProNawet mimo tego, że większość jego TowaNie tylko, jak to zostało wspomniane wczeTak więc znaczenia takich wyrażeń, jak:
Tych, którzy podzielili Koran na fragmenty (według swego upodobania)[21]
[21]Ludzie zwykli przybywać do Mekki z takich powodów, jak Pielgrzymka i handel. Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, również im przekazywał swoje Przesłanie. Mając nadzieję na powstrzymanie ich od wiary, niektórzy mekkańscy niewierzący wzięli gliniane tabliczki z wersetami koranicznymi, które uważali za utwory poetyckie i przekazali je tym ludziom.
Toteż, na twego Pana, My z pewnością zapytamy ich wszystkich
O to, co czynili.
Przeto od tej pory głoś jawnie i dobitnie to, co zostało ci nakazane, byś głosił. I nie dbaj o tych, którzy przydają Bogu współtowarzyszy.[22]
[22]Zanim nadszedł ten nakaz, Wysłannik przekazywał Boskie Przesłanie w tajemnicy i prywatnie. Gdy on przyszedł, zaczął głosić je otwarcie i niezłomnie. Ciągłe staranie jest podstawową cechą przekazywania Przesłania, a także ważnym elementem metody prorockiej. Prorok jest zdeterminowany by wypełnić swój obowiązek. W tym celu wykorzystuje on wszystkie okoliczności i czyni wszystko to, co jest dozwolone. Za swego życia Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, smucił się z powodu nieszczęść dotykających ludzkość. Bezustannie wzywał ludzi do drogi Boga. Podczas pobytu w Mekce przechadzał się po ulicach i odwiedzał doroczne targi, zawsze mając nadzieję na to, że przyjdzie z pomocą choć paru ludziom. Zniewagi, drwiny i tortury nie zniechęciły go ani razu.
My wystarczymy tobie przeciwko tym, którzy się wyśmiewają,
Którzy przyjmują jakieś inne bóstwo obok Boga. W swoim czasie oni się dowiedzą.
My przecież wiemy, że twoja pierś ściska się z powodu rzeczy (bluźnierstw), które oni wypowiadają.
Lecz ty głoś chwałę swojego Pana (i to, że nie ma żadnych współtowarzyszy i że wszelka chwała należy się Jemu) i bądź pośród tych, którzy oddają Mu pokłon, padając przed Nim na twarz (w czasie swoich modlitw).
I oddaj cześć swojemu Panu, aż. przyjdzie do ciebie to, co jest nieuchronne (śmierć).