[1]Pierwszy werset tej sury porusza temat cudownej podróży nocnej Wysłannika Boga ze Świętego Meczetu w Mekce do Masdżid al-Aksa w Jerozolimie. Wysłannik został stamtąd zabrany przez wymiary istnienia, docierając nieomal do Obecności Boga. Ta druga część podróży zwana jest Wzniesieniem (Mi’radż). Odnośnie wyjaśnienia, zob. Dodatek 10.

[2]Przyczyną, dla której Koran wspomina o Bejt al-Makdis w Jerozolimie jako Masdżid al-Aksa (Najdalszy Meczet), jest to, że w czasie Objawienia był to najdalszy (święty) meczet dla muzułmanów w Medynie. Muzułmanie uznają trzy meczety na świecie za święte i mogą podróżować w celu odprawiania obrzędów w tych meczetach w związku ze szczególną nagrodą związaną z taką podróżą. Są to Masdżid al-Haram (Święty Meczet w Mekce, gdzie znajduje się Ka’ba), Masdżid an-Nabi (Meczet Proroka w Medynie) oraz Bejt al-Makdis (Masdżid al-Aksa) w Jerozolimie. Meczety te są źródłami Boskiej Religii, która jest oparta na absolutnej Jedności Boga i była głoszona i reprezentowana pierwotnie przez największych Wysłanników Boga, a mianowicie Abrahama, Mojżesza, Jezusa i Muhammada, niech będzie pokój z nimi wszystkimi. Słowo “najdalszy” wskazuje także na jego wielkość. Ta sura została objawiona w Mekce w czasie, gdy Meczet Proroka w Medynie nie był jeszcze zbudowany i Ka’ba była pełna bożków; dlatego muzułmanie, modląc się, zwracali się w kierunku tego meczetu w Jerozolimie.

[4]Przejście od opisu Wzniesienia do obserwacji kład przyniesienie nowego prawa i walka z jego historii Dzieci Izraela następuje w celu podkrewrogami, był Prorok Muhammad, niech będzie ślenia znaczącego związku pomiędzy ich losem z nim pokój i błogosławieństwo. Koran zwraca i historią innych społeczności. Jako że historia uwagę na ten sam fakt: Zaprawdę, My posłaDzieci Izraela, od ich pojawienia się na ziemi do ich potęgi i późniejszego upadku, jest komliśmy do was (o, ludzie) Wysłannika, świadka Wzniesienie jest szczególnie znaczące w Jasno wynika z tego wersetu, iż wyrażeprzeciwko wam (który zaświadczy na Tamtym Świecie o waszych czynach – jak się mają do Boskiego Posłannictwa), tak jak posłaliśmy Wysłannika do Faraona (73:15).

[5]Poprzez skojarzenie Dzieci Izraela z Prorokiem Noem, którego wspomina jako wielce wdzięcznego sługę, werset ten stwierdza, iż Noe jako wdzięczny sługa ma udział w otrzymaniu przez Dzieci Izraela Księgi jako źródła przewodnictwa. Wdzięczność i wysiłki dołożone w sprawie Boga i tylko dla Niego nigdy nie przemijają bez wynagrodzenia. Ostrzega również, iż społeczność wyróżniona Księgą Boga jako źródłem przewodnictwa w życiu, która także zapewni życie przyszłe, wymaga wdzięczności; to właśnie oznacza, że Bóg jest Tym, Który daje wszystkie łaski posiadane przez człowieka i dlatego powinien on uwierzyć w Niego bez przypisywania Mu żadnych współtowarzyszy oraz oddawać cześć Jemu jedynemu. Wdzięczność w żaden sposób nie przynosi pożytku Bogu, a niewdzięczność nie przynosi Mu żadnej straty. Jednakże wdzięczność jest niezwykle ważna i niezbędna dla jednostki oraz społeczności ze względu na uświadomienie sobie sensu prawdziwego człowieczeństwa. Dopóki ludzie dziękują Bogu, On zwiększa Swoje łaski im zsyłane. Jeśli jednak okażą się niewdzięcznymi, wtedy Bóg ich ukarze. Ta kara jest naturalną konsekwencją niewdzięczności, albowiem oznacza zepsucie zarówno w życiu indywidualnym, jak i zbiorowym.

[6]Ostrzeżenia wspomniane wraz ze swoimi przyczynami pojawiają się w kilku miejscach w Biblii (Trzecia Księga Mojżeszowa, 26:14-39; Piąta Księga Mojżeszowa, 28:15-68; Psalmy, 106:34-38, 40-41; Księga Izajasza, 1:4-5, 21-24; 2:6, 8; 8:7; 30:9-10, 12-13; Księga Jeremiasza, 2:5, 7, 20; 3:6, 8-9; Księga Ezechiela, 22:3, 6-12, 14-16; Ewangelia św. Mateusza, 23:37; 24:2; Ewangelia św. Łukasza, 23:28-30). Dla przykładu, Księga Izajasza 1:4-5 mówi o zepsuciu i jego konsekwencjach: Księga Jeremiasza 5:1, 7-9 mówi: Księga Jeremiasza 5:15-17 oraz 7:33-34 mówi o ludziach, których Bóg ześle przeciwko Izraelowi i o skali zniszczenia: W czasie Proroka Samuela, ok. roku 1020 p.n.e., Dzieciom Izraela udało się ustanowić zjednoczone państwo pod władzą Króla Saula (Talut) (Koran, 2:247-51), a w czasie Proroków Dawida i Salomona osiągnęły szczyt swojej mocy i wspaniałości. Trwało to około jednego wieku, lecz po Salomonie, niech będzie z nim pokój Boga, wybuchły starcia i konflikty, w wyniku których państwo podzieliło się na dwa królestwa, Izrael z Samarią jako jego stolicą, który obejmował północną część Palestygiem czasu objęły całe terytorium, które niegdyś ny i Transjordanię, i Judeę, obejmującą połubyło kontrolowane przez dwa królestwa izraelicdniową część Palestyny oraz Edom ze stolicą w kie Judeę i Izrael. Jerozolimie. Wierzenia politeistyczne i zepsucie moralgijny zapał, który charakteryzował Powstanie ne wpłynęły na królestwo Izraela bardziej niż Machabeuszy, uległ zmniejszeniu i został zastąna inne, i pomimo ostrzeżeń Proroków i ich piony miłością do świata doczesnego i mechawielkich wysiłków zmierzających ku reformie, nicznym oraz powierzchownym przestrzegaludzie nie poprawili swych ścieżek. Ostatecznie niem obrzędów religijnych, które były czynioAsyryjczycy przypuścili serię ataków i w końne jedynie na pokaz. Poważne różnice pojawiły cu bezlitosny asyryjski król Sargon położył kres się pomiędzy Dziećmi Izraela, a niektóre z nich królestwu Izraela w roku 721 p.n.e. wezwały generała rzymskiego Pompejusza do zaatakowania Palestyny. Pompejusz przybył do Królestwo Judei było zdolne do przetrwania Palestyny w 63 roku p.n.e. i położył kres niejako lenno asyryjskie. Jednakże król babiloński podległości Dzieci Izraela. Nabuchodonozor przeprowadził niszczący atak na królestwo w roku 586 p.n.e., zrównał z ziemią wszystkie miasta królestwa i wysłał Żydów wierzyło się Prorokom Zachariaszowi, Janowi na wygnanie. Jerozolima i Świątynia Salomona oraz Jezusowi, niech będzie z nimi pokój, którzy zostały zupełnie zniszczone. pojawili się mniej więcej w tym samym czasie i spróbowali zreformować tamtejszą społeczność. Niektórzy ludzie w Judzie wciąż byli praProrok Jan został ścięty, a jego głowa zostawi i nie przestawali wzywać innych do prawoła umieszczona na stopach tancerki, na rozkaz ści. Ostatecznie, przez litość i miłosierdzie, Bóg której popełniono tę straszną zbrodnię. Żydzi przyszedł im na ratunek i Imperium Babilońskie ostro sprzeciwili się Prorokowi Jezusowi i skłoupadło. W roku 539 p.n.e. władca perski Cyrus nili namiestnika rzymskiego Poncjusza Piłata do zdobył Babilonię i w następnym roku pozwolił skazania go na śmierć. Dzieciom Izraela na powrót i ponowne osiedlenie się w ich ojczyźnie. W wyniku tego po wielkim wysiłku odbudowano Świątynię Salomona, a pomiędzy Dziećmi Izraela a Rzymianami, osiąpięć ksiąg Starego Testamentu zostało przeredagając swój punkt szczytowy podczas otwargowanych i wydanych przez Ezdrasza. Miało to tej rebelii Żydów w roku 64 n.e. Gdy namiestmiejsce na południu i Jerozolima została odbudonikowi rzymskiemu nie udało się stłumić bunwana, ponownie stając się centralnym punktem tu, Imperium Rzymskie przeprowadziło operażydowskiej kultury i religii, ale Dzieci Izraela w cję wojskową na szeroką skalę. Bunt stłumiopółnocnej Palestynie i Samarii nie skorzystały z no i w roku 70 n.e. Tytus siłą zajął Jerozolimę. wysiłków reformatorskich Ezdrasza. Jako całość Nastąpiła wtedy masakra, w której życie straDzieci Izraela nie były w stanie przywrócić wspaciło 133000 ludzi i kolejnych 67000 dostało się niałości rządów Dawida i Salomona, niech będzie do niewoli. Ponadto tysiące zostały posłane do z nimi pokój. Izraelici doświadczyli poważnych pracy w kopalniach w Egipcie, a tysiące innych porażek i cierpieli z powodu inwazji Aleksanzostały wyekspediowane do amfiteatrów i kolodra Wielkiego i Greków. Jednakże głęboko uposeów w różnych częściach Imperium Rzymskiejeni duchem religijnym wszczepionym im przez go, gdzie stawały twarzą w twarz z gladiatoraEzdrasza, nie zniechęcili się prześladowaniami mi bądź dzikimi bestiami rozszarpującymi ich tych zdobywców. Zamiast tego ich cierpienie ciała na kawałki. Wszystkie piękne dziewczęta doprowadziło do powstania wielkiego ruchu opozostały rzucone na pastwę żądzy zdobywców. ru znanego jako Powstanie Machabeuszy. Udało Jerozolima, wraz ze Świątynią Salomona, została im się ustanowić własne niezależne państwo relizrównana z ziemią. To wszystko położyło kres gijne, które trwało aż do roku 67 p.n.e. Granice władzy żydowskiej w Palestynie na około 1800 lat (Streszczenie z al-Maududiego, 5:9-26). państwa stopniowo się rozszerzały, tak że z bieJednakże z upływem czasu moralny i reliŻydowskie przywództwo religijne sprzenieNiedługo później wybuchł ostry konflikt w wielu częściach świata i ustanowić państwo

[10]Wszystko istnieje w Boskiej Wiedzy i jest tam zapisane. Koran nazywa ten zapis “Najwyższą dobrze strzeżoną Tablicą” (85:22; 13:39, przyp. 13). Wyraźnie zaznacza, że nie dzieje się nic, prócz tego, co Bóg nam przeznaczył (9:51); i żadna żyjąca istota nie porusza się po ziemi ani ptak nie lata na swych dwóch skrzydłach inaczej, jak tylko w ramach społeczności takich jak my, a Bóg niczego nie zlekceważył w Księdze (Koranie, Najwyższej na zawsze strzeżonej Tablicy) (6:38). Każda rzecz ma szczególną naturę i tożsamość, która stanowi jej przeznaczoną i zdeterminowaną egzystencję. Boża Moc nadaje każdemu naturę i zewnętrzną tożsamość lub widoczną egzystencję wraz z wymiarami bądź “taśmami” czasu i przestrzeni oraz gałęziami sięgającymi do widzialnego i niewidzialnego jako Drzewo Stworzenia. Najwyższa na zawsze strzeżona Tablica jest określeniem Boskiej Wiedzy dotyczącej stworzenia. Możemy ją również nazwać Pierwotnym, Jasnym Rejestrem. W “procesie” stworzenia ten Rejestr jest kopiowany. Jego pierwsza, bardziej wyczerpująca kopia bądź egzemplarz, który obejmuje całość stworzenia, zwany jest w Koranie “Tablicą Wymazywania (Anulowania) i Potwierdzenia”. Gdy Jasny Rejestr zajmuje się pochodzeniem stworzeń oraz zasadami i prawami stworzenia, Jasna Księga lub Tablica Wymazywania i Potwierdzenia jest rzeczywistością teraźniejszą. Boska Moc przenosi rzeczy z Jasnego Rejestru do Tablicy Wymazywania i Potwierdzenia. Nic nie się zmienia na Najwyższej na zawsze chronionej Tablicy; wszystko tam jest ustalone, lecz w “procesie” tworzenia Bóg wymazuje to, co chce wymazać oraz potwierdza i ustanawia to, co chce zachować (13:39). Drugi rodzaj duplikacji można rozumieć w sposób następujący: Po narodzinach każdy jest rejestrowany w oficjalnym rejestrze narodzin. Następnie, zgodnie z informacją zawartą w tym rejestrze państwowym, każdy otrzymuje swój dokument tożsamości. Podobnie każdy jest rejestrowany w Najwyższej na zawsze chronionej Tablicy ze wszystkimi swymi cechami indywidualnymi, znakami szczególnymi oraz przyszłą historią życia i to z najdrobniejszymi szczegółami. Ten pierwotny rejestr każdego z nas jest kopiowany przez anioły, a jego część, która odnosi się do naszego życia jako świadomej, inteligentnej istoty, jest przywiązywana wokół naszej szyi jako niewidoczna księga, tak jak zostało to wspomniane w wersecie. W czasie całego naszego życia czynimy to wszystko, co jest w tej księdze. Jednakowoż nie znaczy to bynajmniej, iż Przeznaczenie lub uprzednie zdeterminowanie historii życia człowieka zmusza go do zachowywania się w określony sposób. Najlepiej przedstawić to w następujący sposób: posyłasz kogoś do pewnego miejsca, by wykonał pracę. Uprzednio zapewniłeś mu wszystko to, co będzie mu potrzebne podczas podróży i przekazałeś mu niezbędne instrukcje dotyczące wykonania tej pracy. Jako że wiesz uprzednio, w jaki sposób będzie zachowywać się na każdym etapie podróży, zapisałeś wszystkie szczegóły tej przyszłej podróży w notesie i umieściłeś je w ukrytej kieszeni w kurtce tej osoby. Osoba ta wyrusza nieświadoma istnienia tego notesu w swojej kieszeni i czyni wszystko to, co jej się podoba podczas całej podróży. Ponadto poleciłeś dwóm najbardziej zaufanym ludziom, by śledzili tę szają jej do wykonania tych rzeczy. Dziaosobę, gdziekolwiek by nie poszła, i by obserła ona bowiem raczej na podstawie własnej wowali wszystkie jej czyny i potajemnie rejewolnej woli. Całe życie osoby jest zarejestrostrowali na taśmie wideo wszystko to, co ona wane przez dwóch aniołów, których nazywarobi i mówi, i w jaki sposób postępuje. Po jej my Kiramun Katibun (Szlachetni Skrybopowrocie porównujesz zapis taśmy wideo z wie). W Dzień Sądu zapiski aniołów o życiu treścią notesu schowanego w jej ukrytej kiedanej osoby zostaną zaprezentowane tej ososzeni i widzisz, że nie ma najmniejszej różnibie i otrzyma ona polecenie przeczytania swocy pomiędzy nimi. Później wzywasz tę osobę jej własnej księgi. do zdania rachunku z pracy, którą wykonała, i w zależności od tego, czy było to zgodne z twoimi instrukcjami, wynagrodzisz ją, ukanie. Życie każdego człowieka w tym i w rzesz bądź jej przebaczysz. innym świecie, jego los i wszystko to, z czym zetknie się w obu światach, zależą od własneTak jak w przykładzie podanym powygo wyboru osoby i jej czynów. Słowo przeżej, Bóg, Który wie wszystko wcześniej i jest tłumaczone jako los w wersecie 13 brzmi w poza wszelkim czasem i przestrzenią, zapioryginale arabskim tā’ir i oznacza ptaka. Arasuje w rejestrach historię życia wszystkich bowie żyjący przed islamem przepowiadaludzi, którzy przyjdą na ten świat. Aniołowie li przyszłość na podstawie sposobu i kierunprzepisują te rejestry i przywiązują każdej ku lotu ptaków. Koran odrzuca takie przesąosobie jej rejestr lub zapisują to wokół jej dy oraz ideę dobrych i złych znaków, jasno szyi; to jest to, co nazywamy przeznaczeniem oświadczając, iż przyszłość każdego człowiebądź losem. Uprzednia wiedza Boga i zapisyka zależy od jego własnych czynów, które wanie wszystkiego tego, co zrobi osoba przez całe swoje życie, w żadnym razie nie zmuwykonuje na podstawie wolnej woli. Te dwa wersety posiadają inne znacze-

[7]Jeśli druga kara wspomniana w powyższym Izrael w Palestynie w roku 1948. wersecie wciąż ma nadejść, a pierwsza odnosi się do tego, co zrobili Asyryjczycy, Babi-

[9]Według Ibn Abbasa, znak nocy odnosi się do księżyca, a znak dnia do słońca. Dlatego ze słów Przysłoniliśmy znak nocy możemy zrozumieć, iż księżyc raz wyemitował światło, tak jak słońce, i Bóg zabrał mu jego światło, powodując, iż stał się ciemny i przesłonił go. Możemy także wywnioskować, że system słoneczny był jednolitą masą, która podzieliła się następnie na słońce i jego satelity. Gdy werset w ten sposób opisuje przeszłość księżyca, odnosi się również do przyszłego losu wszystkich ciał niebieskich.

[12]Rodzicielska miłość wobec dzieci jest jednym z cudownych aspektów świata doczesnego, z kolei wdzięczność dzieci wobec rodziców jest najpilniejszym i najbardziej stanowczym obowiązkiem. Rodzice poświęcają swoje życie z miłości do swoich dzieci i dlatego dziecko, które nie chce stracić swojego człowieczeństwa ani zamienić się w potwora niewdzięczności, ma obowiązek okazać im szczery szacunek, służyć im chętnie i starać się uzyskać ich akceptację. Co się tyczy synowskiego szacunku i służby, wujkowie i ciocie są jak rodzice. Powinniśmy być świadomi tego, jak niewdzięcznym i okrutnym zachowaniem jest bycie zmęczonym z powodu istnienia starych rodziców, pragnienie ich śmierci i wyczekiwanie jej. Powinniśmy to wiedzieć oraz zrozumieć, jak wielką niesprawiedliwością jest pragnienie zakończenia się życia tych, którzy to życie dla nas poświęcili. O ty, który jesteś pogrążony w pogoni za dobrami doczesnymi! Wiedz, iż twój niepełnosprawny krewny mieszkający w twoim domu, którego uznajesz za nieznośnego, w rzeczywistości jest przyczyną łaski i obfitości. Nigdy nie narzekaj na to, że prawie nie możesz się utrzymać (że twoje środki ledwie wystarczają na życie); jako iż jeśli nie łaska i obfitość dane tobie poprzez nich, napotykałbyś na większe trudności w swoim życiu. Jest to niezaprzeczalny fakt. Zaprawdę, jak zaświadcza o tym całe istnienie, gdy Szlachetny, Majestatyczny Stwórca, Który jest nieskończenie miłosierny, litościwy, łaskawy i szczodry, wysyła dzieci na świat, zsyła je wraz z ich utrzymaniem, które daje w obfitości poprzez piersi ich matek. W ten sam sposób zsyła w formie łaski i niewidzialnej, niematerialnej obfitości utrzymanie dla starszych, którzy jak dzieci, są tak samo, a nawet bardziej wartościowi i godni litości. On nie obciąża ich utrzymaniem skąpych i podłych ludzi. Prawda wyrażona w wersetach: Zaprawdę, Bóg – On jest Zaopatrującym, Panem wszelkiej Mocy, Najsilniejszym (51:58); I ileż to jest żyjących stworzeń, które nie gromadzą dla siebie zaopatrzenia, lecz Bóg daje im zaopatrzenie i, zaiste, także wam (29:60), jest otwarcie głoszona przez żywe istoty wszystkich gatunków poprzez język ich usposobienia. Tak więc nie tylko utrzymanie starszych krewnych, lecz także zwierząt domowych, które zostały stworzone jako przyjaciele istot ludzkich i zwykle żyją z pożywienia dawanego im przez ludzi, jest również zsyłane w formie łaski. jest nagradzany bądź karany w zależności od Istota ludzka jest najbardziej poważaswoich czynów, nasze dzieci także nie będą ną, szlachetną i najbardziej godną szacunnas szanowały. Co więcej, jeśli rozważymy ku spośród wszystkich stworzeń; spośród poważnie nasze życie przyszłe, to uświadoistot ludzkich wierni są najbardziej doskonamimy sobie, że osiągnięcie aprobaty naszych li. Spośród wiernych bezradni, starsi ludzie są rodziców poprzez służenie im w tym życiu najbardziej godni i potrzebujący szacunku i stanowi cenne zaopatrzenie na drogę do życia współczucia. Spośród starszych bliscy krewwiecznego. Jeżeli kochamy to życie doczeni zasługują na uczucie, miłość i służbę barsne, również powinniśmy ich zadowalać, by dziej niż inni, i spośród krewnych rodzice są oni także mogli prowadzić godne życie. W najbardziej zaufanymi i najserdeczniejszymi przeciwnym razie, jeśli uznamy ich za nietowarzyszami. znośnych, złamiemy ich łatwo obrażające się Tak więc, jeśli zwierzę staje się przyczyną serca i zapragniemy ich śmierci, przez co stałaski i obfitości, gdy jest gościem w czyimś niemy się przedmiotem groźby koranicznej: domu, możemy z tego wywnioskować, jak nieocenionymi przyczynami łaski i miłosierdzia są rodzice w domu i, ponadto, jak zostało powiedziane w hadisie: Lecz ze względu na krzywdę starca, zgiętego podwójnie (z powodu podeszłego wieku) spadną na ciebie nieszczęścia (al-Adżluni, 2:163), są oni ważnymi przyczynami powstrzymania nieszczęść. Przejdźmy następnie do twoich odczuć. Jeżeli naszym rodzicom było przeznaczone długie życie, my również z pewnością dożyjeWszechmiłosiernego, musi okazać miłosierdzie tym, którzy są w jego domu i zostali mu my starości, i jeśli nie okażemy odpowiedniepowierzeni przez Boga. go zainteresowania naszym rodzicom, to wtedy, zgodnie z zasadą mówiącą, iż człowiek Tak więc ktokolwiek pragnie miłosierdzia (The Letters, “the 21st Letter”).

[11]Czemu Bóg nie obdarza Swoich sług po stratę w Życiu Przyszłym. Poprzez tę stratę równo? Czemu stwarza niektórych ślepyBóg sprawia, iż odczuwamy naszą potrzebę, mi, niepełnosprawnymi bądź dotkniętymi naszą niemoc i biedę w porównaniu z Nim. w inny sposób i sprawia, iż niektórzy z Jego W ten sposób On sprawia, że kierujemy się sług prześcigają innych pod względem dóbr do Niego w pełniejszej szczerości, z pełniejdoczesnych? szym sercem i w ten sposób czyni nas bardziej godnymi Jego Łaski i Dobroci. Dlatego Po pierwsze, Bóg jest Suwerenny; jest On właśnie nasza pozorna strata w rzeczywistoPanem zarówno królestwa ziemskiego, jak i ści jest zyskiem. duchowego królestwa egzystencji. On stwarza wszystko to, co w nich się znajduje i wtedy, kiedy Mu się to podoba: Błogosławiony niezliczone stopnie. Jeśli zaobserwujemy to i i Najwyższy jest Ten, w którego Ręce jest zastanowimy się nad tym wszystkim, co jest Suwerenna Władza; i On ma pełną władzę wokół nas, z pewnością zdamy sobie spranad każdą rzeczą (67:1). Nikt nie ma żadnego wę, że jest wiele rzeczy bądź ludzi różnych udziału w Jego Suwerennej Władzy ani nikt od nas, niższych lub gorszych według naszenie może interweniować w to, co On stwarza, go osądu, z którymi nie zamienilibyśmy się jak tylko za Jego zgodą i w takim stopniu, w miejscami – tak jak jest wielu, z którymi, jakim On zechce. przez błędne myślenie lub pewnego rodzaju zazdrość, chcielibyśmy zamienić się miejscaTo Bóg jest Tym, Który stworzył każdą mi. Każdy powinien więc szczerze zaakceptorzecz i każde stworzenie, i Który je obdarza. wać swoje miejsce. Tak samo różnice wyniTo Bóg jest Tym, Który przydaje nam naszą kające ze stworzenia są przyczynami różnoludzką naturę. Niczego nie daliśmy Bogu, rodności zawodów, które ktoś może wykonylecz to On dał nam wszystko, mimo że nie wać w życiu; jest to niezbędne dla funkcjonozasłużyliśmy na to. Jakie więc prawo bądź wania społeczności ludzkiej. Co więcej, żadpretensję możemy mieć wobec czegokolna osoba nie przewyższa innych w żadnym wiek? Nie mamy prawa przypisywać Mu nieaspekcie ani nikt nie jest gorszy od innych sprawiedliwości, albowiem niesprawiedliwość pod żadnym względem. bierze się z niedawania czegoś, co się należy. Nie możemy Go kwestionować. Możemy stawiać tego rodzaju pytania jedynie po to, by powinny być uznawane za dobre lub złe nauczyć się Jego mądrości w stwarzaniu i same w sobie. Bóg czasem obdarza bezpiezaopatrywaniu Swych sług pozornie nierówczeństwem materialnym i szczęściem tych, no. On jest absolutnie wolny od niesprawiektórzy proszą Go o nie, lecz czasem tego nie dliwości, gdyż jest On Dającym wszystko to, czyni. Prawda jest taka, że istnieje dobro w co posiadamy lub czego używamy. tych darach, czegokolwiek by nie darował, niezależnie od tego, czy jest to bogactwo czy Po drugie, nie możemy wiedzieć, jakie bieda. Dla wiernego człowieka, który czyokoliczności są dla nas pożyteczne, a każni dobre dzieła i rozdaje z tego, czym został dy jest odpowiedzialny w zależności od jego obdarzony, bogactwo jest środkiem czyniezdolności. Nie jesteśmy w stanie stwiernia dobra. Jeśli natomiast człowiek ten jest dzić, czy to, że jesteśmy bogaci czy też biedsłabej wiary i odszedł od ścieżki dobroczynni, sprawni czy też niesprawni, jest czymś ności i pomocy innym, bogactwo staje się dobrym dla nas. Prawdziwym kryterium osąśrodkiem czynienia zła. Podobnie dla osoby, dzenia tego, czy coś jest dobre czy też złe, która porzuciła ścieżkę dobroczynności, biejest życie przyszłe bądź to, co znajdziemy w da może być przyczyną niewiary i powodoŻyciu Ostatecznym. Bóg może pozbawić jedwać, iż każdego dnia osoba ta w duchu bądź nostkę czegoś, co ona ceni, lecz obdarzyć ją zwielokrotnionym zadośćuczynieniem za tę na zewnątrz buntuje się przeciwko Bogu. Po trzecie, dobra doczesne dzielą się na Po czwarte, wartości materialne nie Kto zaś nie podda całkowicie serca, rozumu i duszy Bogu, nie spróbuje szczerze stosować się do nauk islamu, ten uświadomi sobie, że jakiegokolwiek poziomu bogactwa by nie posiadał, stanie się ono przyczyną cierpienia, ciężkiego i wymagającego testu: Wiedzcie, że wasze majątki i dzieci są jedynie próbą i pokusą i że Bóg ma u Siebie nagrodę ogromną (8:28). To nie bieda ani bogactwo same w sobie są dobre, lecz stan umysłu, który zdyscyplinował (i zatriumfował nad) duszą cielesną (nafs) i zaczął spoglądać ku życiu wiecznemu. Najpewniejszym więc sposobem na zadowolenie Boga jest zrozumienie, że czego by Bóg nie dał, daje po to, by udoskonalić tę osobę w najlepszy sposób. Bez względu na to, w jakich warunkach nie znajdowałaby się osoba, powinna ona starać się spełnić swoje obowiązki wobec Stworzyciela i stworzenia. Najlepsze nastawienie to przyzwyczajenie się do wszystkich warunków panujących na tym świecie, który jest jedynie przystankiem na drodze do naszego nieprzemijającego miejsca docelowego; mówi o tym w celny sposób ten o to krótki wiersz:

[13]Tak jak wszystko inne, zaopatrzenie dla pomaganie potrzebującym. Zabrania również każdej osoby zostało uprzednio ustalone przez traktowania pracy i zarobku jako celu życia Boga i nikt nie może osiągnąć więcej niż to, doczesnego. co zostało mu przypisane ani nikt nie może umrzeć, zanim nie spożyje tego, co mu zostało cje w świecie istot ożywionych, zarówno na przydzielone. Podstawowe zaopatrzenie każdej poziomie gatunków, jak i oddzielnych jednożywej istoty – najmniejsza ilość zaopatrzenia stek. Trzeba jednak pamiętać, że poszukiwanie wystarczająca do jej przeżycia – jest gwarandozwolonego zaopatrzenia z pokładaniem swej towane przez Boga, pod warunkiem, że istota ufności w Bogu jest sposobem na osiągnięcie ta jest zależna od Niego pod każdym wzglęspokoju i wszędzie widać jego dobre efekty. dem. Nabycie dodatkowego zaopatrzenia, któNa przykład w królestwie zwierząt i ludzi tylre będzie potrzebne ze względu na pewne okoko młode, które “demonstrują swoją ufność liczności, takie jak zwyczaje, zależy od wysiłBogu poprzez słabość i bezradność”, otrzymuku indywidualnego. ją w pełnej mierze swoje pełnoprawne i wspaBóg nie zabrania pracy i dokładania staniałe zaopatrzenie ze skarbca Bożego Miłorań w celu zdobycia środków utrzymania, sierdzia, które sprawia, iż rodzice i inni starnie chce też, by Jego słudzy byli zadowolesi są na ich usługach, gdy dorosłe zwierzęta, ni z podstawowego zaopatrzenia. Zachęca do które rzucają się chciwie na ich pożywienie, są podejmowania wysiłku, oświadczając: Człow stanie zdobyć nędzną karmę tylko kosztem wiek ma otrzymać jedynie to, o co się truwielkiego wysiłku. Najlepiej świadczy o tym dził (53:39), i chce, by Jego słudzy zdobywafakt, że mocniejsze dzikie zwierzęta otrzymuli środki do życia w dozwolony sposób, tak ją swoje pożywienie z większą trudnością i w by rozdawać je następnie na drodze Boga, dla większych odstępach niż inne. islamu i dla dobra innych ludzi. On stworzył ludzi jako namiestników po to, by naprawiaty. Jest tak wiele przypadków, gdy skąpa li ziemię, by dzielili i rozprowadzali jej dary osoba staje się ofiarą straty, że idea mówiąsprawiedliwie, i składali Mu dzięki. Ten, ca, iż „skąpym przeznaczone jest nieszczękto zarabia w sposób dozwolony, kto jest ście i strata”, może być odnaleziona w wiewdzięczny i pomaga innym, jest o wiele leplu przysłowiach i jest ogólnie przyjętym fakszy w oczach Boga niż ten, kto zadowala się tem. Jeśli kochamy bogactwo, nie powinnijedynie swoim podstawowym zaopatrzeniem. śmy szukać go z niecierpliwością, lecz z zadoMimo że ascetyzm jest zalecany po to, woleniem, tak, byśmy mogli otrzymać je w by trzymać żądze pod kontrolą i by pomóc w obfitości. dążeniu do doskonałości duchowej, dozwolone zarabianie, wydawanie na życie swoje i swojej rodziny oraz dla sprawy Boga i bycie wdzięcznym, bez pławienia się w luksusie, bez wchodzenia w przesadę w konsumpcji i pobudzania swoich żądz, są lepsze i bardziej zalecane niż ascetyzm. To, czego zabrania Bóg, to skąpstwo, wydawanie w niewłaściwy sposób, dbanie tylko o swoje interesy, gromadzenie bogactw, sknerstwo i nieSkąpstwo pokazuje swoje złe konsekwenSkąpstwo jest źródłem poniżenia i straBediüzzaman Said Nursi pisze:

[17]Islam oświadcza, że ludzie powinni być akceptacja istnienia Boga i takich istnień, jak prowadzeni poprzez wiedzę, a nie domyanioły i dżiny, nie jest dogmatyzmem, lecz sły i bezpodstawne twierdzenia. ĺ ródła lub raczej nastawieniem naukowym. Istnieją kryśrodki zdobywania wiedzy dzielą się na trzy teria naukowe, które popierają akceptację ich rodzaje: prawdziwe relacje (Boskie Objaistnienia. Po pierwsze, nawet jeśli nasze pięć wienie i autentyczne relacje od Wysłannika, zmysłów nie może pojąć tych prawd, Bóg dał niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, ludzkości inne zmysły, poprzez które możeoraz relacje ludzi prawdomównych), rozsąmy je poznać. Powiedziało nam o ich istnieniu dek oraz nasze pięć (zdrowych) zmysłów. ponad 100000 Proroków, którzy byli w stanie Wierny musi przyjąć prawdziwą relację, lecz użyć tych zmysłów, nigdy nie kłamali w czamoże analizować jej znaczenie i wyciągać sie swojego życia i byli naśladowani przez niez niej pewne wnioski, jeśli posiada do tego zliczonych ludzi, tak samo jak tysiące święzdolność. Dane otrzymane przez rozum i pięć tych; poza tym miliony innych ludzi miało zmysłów mogą być prawdziwe lub fałszywe podobne doświadczenia. Po drugie, zaprzeczai wymagać dalszego badania. nie Boskiemu Objawieniu jako źródłu wieOdrzucanie Boskiego Objawienia i autendzy oznacza oskarżanie wszystkich Proroków tycznych relacji, które przychodzą od Proi świętych, których prawdomówność została roków, oznacza ograniczanie zakresu wiepoświadczona i zaakceptowana, o to, że byli dzy i samej wiedzy do tego, co można otrzynajpodlejszymi kłamcami w historii ludzkomać poprzez rozum, pięć zmysłów oraz ści i określanie miliardów ich naśladowców doświadczenia, które odnoszą się do widoczjako głupców, którzy ślepo idą za oszustami. nego, odczuwalnego świata. Jest jednak tak Co więcej, by przytoczyć choćby jeden przywiele wymiarów egzystencji i niezliczonych kład prawdomówności spośród wielu innych, rzeczy i istot poza widocznym światem, że zarówno w Koranie, jak i w wypowiedziach ograniczanie wiedzy do tego świata w imię Wysłannika Boga, niech będzie z nim pokój wiedzy naukowej sprawia, że wiedza (lub i błogosławieństwo, jest wiele przepowiednauka) przyznaje się do swojego lekcewani, z których większość okazała się prawdziżenia innych wymiarów istnienia i staje się wa. Pozostałe czekają na właściwy czas, by agnostycyzmem. Ponadto nauka nie może się spełnić. Faktycznie istnieje tak wiele fakzaprzeczyć tym wymiarom po prostu dlatetów naukowych, które zostały odkryte lub są go, że odrzucenie jest wnioskiem, który musi odkrywane równolegle do rozwoju naukowebyć oparty na dochodzeniu, dlatego wiego, że one same wystarczą do potwierdzenia dza musi być w stanie udowodnić nieistnieprawdziwości Boskiego Objawienia. Nauka nie może usprawiedliwiać sie-

[14]Jasnym jest, iż islam zabrania zabijania dzieci zarówno po narodzinach, jak i przed nimi (aborcja) z przyczyn ekonomicznych bądź innych. Kontrola narodzin jest propagowana dzisiaj pozornie z przyczyn ekonomicznych, zwłaszcza w krajach biedniejszych, lecz faktycznie jest to robione, by zapobiec przyrostowi populacji w tych krajach. Przyrost liczby ludności w żadnym wypadku nie może być przeszkodą na drodze do rozwoju ekonomicznego ani nie powoduje nędzy. Wręcz przeciwnie, populacja oznacza siłę roboczą narodu. Wszystkie bogate państwa świata, takie jak Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Holandia, Belgia, Włochy oraz Stany Zjednoczone mają dużą gęstość zaludnienia. To, co powinni uczynić ludzie, to jak mówi Al-Maududi (5:39, przyp. 31), nie marnować swojej energii na niszczące zadanie redukowania liczby ust, które muszą być nakarmione; zamiast tego powinni poświęcić swoją energię na konstruktywne zadania, które doprowadzą do wzrostu zamożności.

[15]Słowo przetłumaczone jako niedozwolone współżycie płciowe to zinā, słowo, które oznacza jakiekolwiek współżycie płciowe pomiędzy mężczyzną a kobietą, którzy nie są mężem i żoną, i odpowiada słowu „cudzołóstwo” w języku polskim. Koran nie tylko zabrania jakichkolwiek niedozwolonych stosunków seksualnych, lecz także nakazuje zablokowanie wszelkich dróg doń prowadzących, mówiąc Nie zbliżajcie się. Dlatego tak jak społeczność i państwo muzułmańskie są zobligowane do podjęcia wszelkich środków, by zapobiec nielegalnym stosunkom płciowym w społeczeństwie, tak samo nakazuje się jednostkom powstrzymanie się od czegokolwiek, co może ku temu prowadzić. Poprzez zasady, które wprowadził, oraz duchowy i moralny trening, który oferuje, islam stara się zamknąć drzwi nielegalnym relacjom płciowym, a także innym złym uczynkom.

[16]Odnośnie do islamskiego poglądu na życie, niesprawiedliwego odbierania go i zadośćuczynienia, zob. sura 2:178, przyp. 131; 179, 194, przyp. 140; sura 5:31, 32, 45, przyp. 10. Tak jak morderstwo czy inne rodzaje niesprawiedliwego odbierania życia, islam zabrania także samobójstwa. Osoba nie jest swoim właścicielem i nie ma prawa do traktowania samej siebie tak, jak jej się podoba. Nasze ciała, dusze i życie należą do Boga i są święte. Niektórzy ludzie próbują uzasadnić eutanazję. Jednakowoż powinniśmy rozważyć fakt, iż jesteśmy na świecie po to, by go poprawić zgodnie z prawami Boga i przygotować się do innego świata, czyniąc go żyzną glebą dla życia wiecznego. Każde niepowodzenie spadające na wiernego powoduje, że jeden bądź kilka jego grzechów jest wybaczanych. Ból, na który cierpi wierny podczas śmierci, również jest sposobem na uzyskanie przebaczenia. Bóg obdarzył każdą osobę mocą do wytrzymania pewnego nasilenia bólu i gdy jej ból osiąga poziom nie do wytrzymania, wtedy albo traci przytomność, albo przestaje czuć. Dlatego prawnicy muzułmańscy powinni potraktować kwestię eutanazji z wielką tronie wymiarów, które odrzuca. Właśnie z tego ską w świetle islamu. powodu, tak jak w wypadku ateizmu, odrzucanie istnienia bytów, których nie możemy Istnieje wiele sposobów, na które możzobaczyć, takich jak Szatana, aniołów, dżina przekroczyć legalne granice zabijania w nów, nie może w żaden sposób być nastawieramach zemsty. Na przykład zabijanie osoniem naukowym. Może to być jedynie bezby innej niż faktyczny zabójca lub zabierapodstawnym twierdzeniem lub przypuszczenie życia innej osoby razem z życiem zabójcy, niem, a nawet dogmatyzmem. poddawanie zabójcy torturom, bezczeszczenie jego zwłok oraz krzywdzenie jego bliskich. bie samej poprzez przypisywanie akceptacji To legalna władza ma prawo do wykotakich istot wierze. Islam twierdzi, że wiara nywania wyroków śmierci. Ludzie nie mogą musi być oparta na wiedzy albo co najmniej próbować sami przywracać swoich praw bez być z nią związana, a to nastawienie nie jest uprzedniego zgłoszenia się do sądu. w żadnej mierze zgodne z wiedzą. Dlatego

[18]Islam dąży do przekształcenia istot ludzmańskiego Koran daje instrukcje członkom kich z potencjalnych ludzi w prawdziwych tego społeczeństwa w taki sposób, że praludzi poprzez ich udoskonalenie. Mądrości, wa te mogą być zastosowane bez uciekaktóre Koran wymienia w wersetach 22-39, nia się do siły. Co więcej, Koran wychowuzaczynające się i kończące absolutnym zakaje członków społeczeństwa muzułmańskiezem przypisywania współtowarzyszy Bogu go tak doskonale, że w czasie Proroka, zanim w jakikolwiek sposób w Jego Boskości i istniały te prawa, wierni prosili go, by modlił Władzy, są ważne dla rozwijania charaktesię do Boga Wszechmocnego, by takie praru i wychowywania członków społeczeńwa ogłosił. Na przykład, zanim Koran nakastwa muzułmańskiego. Możemy streścić je zał muzułmańskim kobietom zakrywać się, jak następuje: do Wysłannika kierowane były prośby, by kobiety zaczęły się zakrywać; ludzie w tam• Nie ustanawiaj innego bóstwa poza tym czasie byli przekonani o koniecznoBogiem. ści istnienia takiego prawa. Jako inny przyTwój Pan nakazał ci, że nie możesz czcić • kład można wspomnieć, iż niektórzy prosinikogo poza Nim jedynym. li Wysłannika o zakaz spożywania alkoholu, • Traktuj rodziców w jak najlepszy sposób. zanim faktycznie został wprowadzony. • Daj swoim krewnym to, co im się należy i tak samo potrzebującemu oraz podróżzji na to, że wszystkie powyższe napomnienikowi; nie marnotraw (swego majątku) nia, które zostały objawione podczas etapu nadaremno. mekkańskiego misji Wysłannika, kończą się, • Nie trzymaj swojej ręki przywiązanej do za wyjątkiem przypisywania Bogu współszyi (ze skąpstwa) ani nie otwieraj jej bez towarzyszy, albo wspomnieniem mądrości, żadnego umiaru. albo rozsądku w ich objawieniu, bądź sło• Nie zabijaj swoich dzieci ze strachu przed wami zachęty lub zniechęcenia. Gdy te same biedą. napomnienia zostały objawione w Medynie, • Nie przybliżaj się do żadnego niedozwologdzie muzułmanie byli zorganizowani jako nego stosunku płciowego. społeczność, zwykle kończyły się obietnica• Nie zabijaj żadnej duszy, którą Bóg mi albo groźbami za ich przestrzeganie bądź zabronił zabijać. nieprzestrzeganie, a kary zostały nałożone na • Nie zbliżaj się do majątku sieroty, jak popełniających czyny zabronione. tylko w najlepszy sposób (na przykład po to, by go powiększyć), zanim nie osiąsensie, zob. sura 2, przyp. 108 i 159. gną odpowiedniego wieku; spełniaj swoje zobowiązania.

[19]Jest najbardziej oczywistym faktem, że • Dawaj pełną miarę, gdy odmierzasz, i ten wszechświat, tak harmonijny, spójny i waż podług prawdziwej, właściwej prowyważony, w sposób oczywisty wymagający porcji. absolutnej, wszechobejmującej wiedzy, woli • Nie podążaj za tym, o czym nie masz i mocy, musi mieć stwórcę i nadzorcę. Dlatewiedzy (powstrzymując się od bezpodgo ateizm nie jest niczym więcej niż dogmastawnych twierdzeń i przypuszczeń). tem, a wręcz najbardziej niezrozumiałym • Nie chodź po ziemi dumnie i zarozumiale. dogmatem wszech czasów. • Nie czyń razem z Bogiem żadnego innego bóstwa, bo inaczej zostaniesz wrzucotowarzyszy w celu podzielenia mocy i działań ny do Piekła, winny i porzucony. Boga pomiędzy różne bóstwa, jednym z jego podstawowych przyczyn jest nieznajomość Przed przejściem do ogłoszenia praw regulujących życie społeczeństwa muzułBoga i Jego Atrybutów. Doskonała harmoPowinniśmy także wskazać przy tej okaDla znaczeń mądrości w jej specjalnym Jeśli chodzi o przypisywanie Bogu współnia, spójność i równowaga obserwowane we wszechświecie jasno ukazują, iż nie może być więcej niż jednego bóstwa lub pana z tymi samymi atrybutami. Bycie bez początku ani końca oraz bycie wiecznym i nieograniczonym przez czas i przestrzeń są nierozdzielnymi atrybutami Boskości. Co oczywiste, nie może być dwóch bytów z tymi atrybutami istniejących jednocześnie. Ponadto posiadanie początku i końca wymaga zaistnienia w określonym czasie, tak samo jak musi być ktoś lub coś, co spowodowało, że to wszystko zaistniało; jednakże Bóg wewnętrznie istnieje bez zaistnienia. Jeśli mimo oczywistych faktów, które tutaj przytoczyliśmy, założymy więcej niż jedno bóstwo, to wtedy albo te bóstwa musiałyby być niezależne od innych, albo musiałby istnieć jeden prawdziwy bóg, gdy inni musieliby być mu poddanymi. W tym pierwszym przypadku jest to po prostu niewyobrażalne, by kilka niezależnych, suwerennych bóstw mogło zawsze konkurować we wszystkich sprawach i by wszechświat utrzymywał swą doskonałą harmonię, spójność i równowagę. Jeśliby istniało kilka bóstw, byłyby między nimi starcia i panowałby na każdym kroku nieporządek. Co więcej, jest czystym absurdem, by istniało kilka niezależnych, suwerennych bóstw z tymi samymi atrybutami, takimi jak na przykład absolutna wiedza, wola, moc. W drugim przypadku, gdy istnieje niezależny, suwerenny, wszechwiedzący i wszechmogący bóg o absolutnej woli, to przypisywanie istnienia innych podporządkowanych mu bogów może być jedynie fantazją. Jeśliby istnieli tacy bogowie, to pragnęliby i próbowali być panem wszechświata lub co najmniej chcieliby posiadać część w stworzeniu i zarządzaniu rzeczami. Porządek i działanie wszechświata również są z tym sprzeczne. Nie ulega wątpliwości, iż wszystko we wszechświecie jest połączone ze wszystkim innym i wszystkie siły we wszechświecie są ustanowione tak, że współpracują po to, by pojedyncze źdźbło trawy zaistniało i wyrosło. Podsumowując, nie ma niczego we wszechświecie bardziej oczywistego niż istnienie Jednego, Wszechwiedzącego, o absolutnej woli, Wszechmogącego i Niezależnego, Suwerennego Boga, Którego przedstawia nam Koran.

[20]Dwa ostatnie wersety zwięźle wyrażają to, co próbowaliśmy objaśnić w powyższym przypisie. Jako iż Boskość musi być i jest absolutnie wolna od tego, co przypisują jej politeiści, a Bóg, Jedyne Bóstwo jest nieskończenie ponad posiadaniem jakichkolwiek współtowarzyszy i podobieństwa do stworzenia, wszechświat, ze wszystkim, co się w nim znajduje, manifestuje tę prawdę. Jako że to Jedyny Bóg jest Tym, Który stwarza, utrzymuje, podtrzymuje i zarządza całym wszechświatem ze wszystkim, co w nim jest, wszelka chwała jest Jemu należna i dlatego całe stworzenie wychwala wyłącznie Jego. Gdy świadome, wierne istoty wychwalają Go świadomie – werbalnie, aktywnie i poprzez serce – ciała wszystkich istot również wychwalają Go poprzez zaspokajanie swoich potrzeb i dążenie do usatysfakcjonowania swoich zmysłów i zdolności.

[21]Werset ten objaśnia przyczynę, dla której Bóg umieszcza niewidzialną zasłonę pomiędzy Wysłannikiem a tymi, którzy nie wierzą i kładą zasłony na swoje serca i ciężar w swych uszach. Nie słuchali Koranu recytowanego przez Wysłannika, aby dowiedzieć się prawdy; lecz słuchali się go z nadzieją odnalezienia czegoś, co poparłoby ich odrzucenie. Wtedy gromadzili się w tajemnicy i dyskutowali o tym, jak mogliby skutecznie odrzucić Przesłanie Proroka i powstrzymać ludzi od wiary w nie.

[22]Odnośnie do argumentów dotyczących Zmartwychwstania, zob. Dodatek 11.

[26]Odnośnie do Księgi i tego, co zostało w niej zapisane, zob. sura 6:59, przyp. 13; sura 13:39, przyp. 12; w tej samej surze, przyp. 10. Odnośnie do pierwszeństwa jednych Proro-

[23]Nikt, nawet Prorok, nie może sądzić lub decydować o tym, kto pójdzie do Raju, a kto do Piekła. To Bóg jedyny jest Tym, Który wie wszystko o istotach ludzkich, kto z nich zasługuje na szczęście lub karę w innym świecie. Wszystko to, co mogą powiedzieć ludzie to, według nauki Koranu to, jacy ludzie zasługują na miłosierdzie i jacy zasługują na karę. Nikt nie może wiedzieć i mówić, że dana osoba zostanie potraktowana z miłosierdziem lub zostanie ukarana. Mimo że Bóg, będący Wszechwiedzącym i Wszechsprawiedliwym, ustanowił warunki do wejścia do Raju i jasno ogłosił, jaki rodzaj wiary i uczynków powoduje, iż ludzie zasługują na Piekło, nikt nie może zmusić Go do zrobienia czegokolwiek, ani twierdzić tak, jak czynią to mutazylici i szyici, że jest On zobowiązany do przyjęcia do Raju tych, którzy wierzą i czynią dobre dzieła, gdy inni idą do Piekła. On nie jest zobowiązany do robienia czegokolwiek, albowiem posiada absolutną wolność do czynienia tego, czego zechce. Przyjęcie wiernych do Raju jest wynikiem Jego czystego miłosierdzia, jako że nikt nie może zasłużyć na Raj poprzez swoje własne uczynki, gdy posłanie przez Niego niewiernych do Piekła jest czystą sprawiedliwością. W rozważaniu sądów i działań Boga musimy uwzględnić wszystkie Jego Imiona i Atrybuty razem wzięte.

[25]Werset ten kategorycznie odrzuca ubóstwianie jakiejkolwiek innej istoty poza Bogiem, włączając w to Proroków, aniołów oraz święte istoty spośród ludzi i dżinów, którzy sami wierzą w Boga jedynego i starają się wykonywać Jego nakazy, poszukując środków na zbliżenie się do Niego, starając się być bliżej Niego, mając nadzieję na Jego miłosierdzie i bojąc się Jego kary. Jeśli chodzi o inne istoty, takie jak Szatan, demony, niewierzących dżinów i złych ludzi, którym niektórzy przypisali Boskość, to ich ciała także są posłuszne Bogu bezwarunkowo i oni sami wyrażą poddanie się Bogu w Życiu Przyszłym i będą szukać sposobów na osiągnięcie przebaczenia Boga.

[24]Werset ten objaśnia Boską zasadę wybierania Proroków. Bóg zna najlepiej wszystko to, co jest w niebiosach i na ziemi wraz z cechami charakterystycznymi każdej rzeczy, i On także wie najlepiej, kto jest wart Proroctwa. Jednakże mekkańscy politeiści spróbowali znaleźć usprawiedliwienie dla odrzucenia przez nich Boskiego Przesłania przyniesionego przez Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. Fałszywie argumentowali, że Posłannictwo powinno było być dane Łalidowi ibn Mugirze w Mekce lub Abu Masudowi, wodzowi plemienia Takif w Taif (43:31), mimo że Bóg najlepiej wie, komu przekazać Swoje Przesłanie (6:124). Argumentowali również, że Prorok nie powinien mieć potrzeby jedzenia ani picia, ani chodzenia po ulicach – jednym słowem: że powinien być aniołem. Koran wymienia takie fałszywe obiekcje i odpowiada na nie w kilku wersetach. Poprzez szczególne wspomnienie Dawida w tym wersecie, Koran mówi, iż nawet król ze wspaniałym królestwem, który żył w pałacu i posiadał kilka żon i kilkoro dzieci, może być wybrany na Proroka Boga, którego wywyższył ponad wielu Proroków w określonych aspektach. Tak więc Muhammad jako istota ludzka, która je, pije i jest żonata, a ponadto nie jest aniołem, może być Prorokiem; może on być nawet największym z nich. Werset ten odnosi się również do ważnego tematu dotyczącego oceny Proroctwa i Proroków. Zarówno w przeszłości, jak i teraźniejszości niektórzy ludzie skłaniali się do postrzegania Proroka jedynie jako środka do przekazywania Boskiego Objawienia, nie zwracając uwagi na jego szczególny charakter. Zaczynając od serdecznego skierowania się do Wysłannika Boga: I twój Pan zna najlepiej wszystkich tych, którzy znajdują się w niebiosach i na ziemi, werset ten podkreśla, iż bycie Prorokiem wymaga określonych cech i wyróżnień tego wartych i że Bóg wie najlepiej, kto jest warty Proroctwa i komu przekazać Swoje Przesłanie. Kontynuując: Oto My wyróżniliśmy jednych Proroków nad innymi (niektórych całkowicie, a innych pod pewnymi względami), werset ten sugeruje, że Wysłannik Boga jest jednym z wywyższonych ponad innymi. Spośród Proroków Noe, Abraham, Mojżesz, Jezus i Muhammad, niech będzie z nimi pokój, są największymi, a Prorok Muhammad, którego misja jest uniwersalna i trwa aż do Dnia Zmartwychwstania, jest największym spośród nich. Warto zacytować tutaj Saida Nursiego: ków nad drugimi (w niektórych aspektach lub pod pewnymi względami), zob. 4:164, przyp. 33.

[28]Szatan zwodzi ludzi na wiele sposowa stanowią cegły dla ich miejsc w Raju bów, a szczególnie poprzez podszeptywanie bądź Piekle. Na przykład słowo wdzięczności w sercach ludzi swym głosem, który może i chwały, takie jak al-hamdu li-l-lah (Cała być słyszany przez tych, co są blisko niechwała należy się Bogu), jest zwracane temu, go; on również zwodzi ludzi dźwiękami, takikto je wypowiada, jako jabłko w Raju. Czami jak obsceniczna muzyka, i wzywa do niesami ludzie widzą w swoich snach podobne posłuszeństwa Bogu. Poza tym obok swego formy, które przybiorą ich wiara, uczynki i potomstwa, Szatan posiada dobrze wyposasłowa w Życiu Przyszłym. Tak więc podczas żone armie, złożone zarówno z dżinów, jak i Wzniesienia Wysłannik Boga ujrzał przykłaistot ludzkich, i jest udziałowcem w majątdy tych form i ludzi, którzy mieli taką wiakach ludzi, zdobywanych i wydawanych w rę i czynili takie uczynki. Przeklęte drzewo w niedozwolony sposób, oraz w dzieciach, które Koranie, drzewo, które zostało wspomniane nie zostały odpowiednio wychowane zgodnie jako całkowicie wykluczone z Miłosierdzia z nakazami Boga. On wciąż daje ludziom fałBoga, to Drzewo Zakkum (37:62-67; 44:42szywe i zwodnicze obietnice. Zwodzi ich dłu46; 56:51-54). Jest to gorzkie drzewo, które goterminowymi ambicjami, celami doczesnybędzie rosło w Piekle i z którego będą jedli mi oraz fałszywymi oczekiwaniami (odnośnie ludzie Piekła. Oczywistym jest, że jest ono do zwodzenia przez Szatana, zob. także 7:17, konsekwencją niektórych czynów niewierprzyp. 2). nych oraz stanowi jedną z form cierpienia w Piekle. Zamiast dawania pożywienia, daje

[29]Bóg stworzył morze jako skarbiec łask raczej ból i powoduje cierpienie jako pożyoraz jako drogę do darów zamorskich. Po wienie dla ludzi Piekła. to, by ludzie mogli z nich skorzystać, zainspirował ich do budowania statków. Jako że Wysłannik opowiedział mieszkańcom zatrudnił Swych Wysłanników w charakterze Mekki wszystko to, co widział podczas przekazujących Jego Przesłanie oraz awanWzniesienia. Mimo że Wysłannik ukazał kilgardy rozwoju naukowego i technologiczneka jasnych i niezaprzeczalnych znaków swogo, to na początku nauczył Proroka Noego, jej cudownej podróży, niewierni z premejak zbudować statek. dytacją sprzeciwili się mu i z uporem trwa-

[30]Jak jasno mówi Koran (6:38), wszystkie próbować odnaleźć prawdziwego przewodistoty są stworzone do życia w społecznonika. Bóg obiecał, że będzie prowadził tych, ściach, a Bóg, Który nie pozostawia pszczół którzy zmagają się dla Jego sprawy, jakąkolbez królowej ani mrówek bez przewodniwiek drogą prowadzącą do Prostej Ścieżki ka, nie pozbawia ludzkości prawdziwego (29:69). Ktokolwiek próbuje znaleźć tę Ścieżprzewodnika. Tak więc na przestrzeni dziekę w szczery sposób, z pewnością odnajdzie jów zesłał każdej społeczności Wysłannika i to, czego szukał. dał Księgę wybitnym osobom spośród nich,

[31]Wysłannik Boga, niech będzie z nim pokój takim jak Abraham, Mojżesz, Jezus oraz i błogosławieństwo, całkowicie poświęcił się Muhammad, niech będzie z nimi pokój. Po Bogu i wypełnił całkowicie swoją misję, jako Wysłannikach zesłał Proroków ich śladami, że Bóg mu to nakazał. Nigdy nie przychylał a po Ostatnim Wysłanniku – Muhammadzie się do kompromisu po to, by odnieść sukces, – stworzył wybitnych uczonych i przewodani nigdy nie zboczył ze swej drogi. ników, którzy wypełniali misję Proroków, mimo tego, że nie otrzymali Objawienia. Jest musiał zmierzyć się z ostrym sprzeciwem, tak dlatego, że w przeciwieństwie do innych lecz przyjął cały ten sprzeciw z uśmiechem Ksiąg, Koran pozostał nietknięty, bez najna ustach. Był niezłomny, nie zniechęciły go mniejszej zmiany bądź modyfikacji. krytyka ani przemoc. Gdy lokalni przywódcy Bóg wywyższył istoty ludzkie poprzez zdali sobie sprawę z tego, że groźby nie przeszczególne atrybuty i zdolności, takie jak straszyły go i że najokrutniejsze traktowanie intelekt, świadoma natura oraz serce (intelekt jego osoby i jego naśladowców nie pozwoliduchowy). Jednakże pomimo faktu, że Boska ło im posunąć się naprzód, postanowili użyć Księga jest przewodnikiem (11:17), nie każinnej sztuczki – ale jej również pisane było da istota ludzka jest w stanie zrozumieć ją niepowodzenie. we właściwy sposób albo wyciągnąć z niej zasady zarządzania ludzkim życiem w każplemienia, wezwało Proroka, niech będzie z dym wieku i w każdych warunkach. Dlatego nim pokój i błogosławieństwo, i spróbowawłaśnie Bóg obdarzył pewne osoby doskoło przekupić go, oferując mu cały doczesny nałą prawością, a mianowicie Proroków i splendor, jaki mogli sobie wyobrazić. Powietych, którzy są lojalni wobec Boga, a ponaddzieli: „Jeśli chcesz posiąść bogactwo, damy to szczerzy, czego by nie czynili bądź mówici z niego tyle, ile zechcesz; jeśli chcesz zdoli, święci, gdyż ujrzeli ukryte święte prawdy, być honor i siłę, jesteśmy gotowi przysiąc o których istnieniu świadczą swoim życiem, tobie na wierność jako naszemu panu i króa także prawi we wszystkich swoich czylowi; jeśli pragniesz piękna, dostaniesz rękę nach i słowach (4:69). Nakazał nam modlić najpiękniejszej kobiety, którą sam wybiesię do Niego w każdym rakacie codziennych rzesz”. modlitw obowiązkowych (w Surat al-Fatiha, 1:6-7), by prowadzić nas ku Prostej Ścieżnawet jeśliby nie miał zrezygnować ze swej ce, Ścieżce tych, których obdarzył dobromisji. Propozycja była niezwykle nęcąca dla dziejstwami; czyli tych, których wymienił w zwykłego śmiertelnika, ale nie miała zna4:69. Dlatego to, co każdy powinien robić – czenia w oczach wielkiego Proroka, któjeśli nie posiada niezbędnej zdolności i czyry odparł: stości, by zrozumieć Boską Księgę we właściwy sposób, wywnioskować z niej oraz z Sunny Proroka niezbędne zasady regulujące ich życie zgodnie z Wolą Boga i prowadzić innych – to nie być ślepym na prawdę, lecz Gdy zaczął głosić swoje Przesłanie, Przedstawicielstwo Kurajszytów, jego Chcieli, by zgodził się na kompromis, Przy innej okazji powiedział swojemu stryjowi, który, pod naciskiem wodzów Arabii, starał się przekonać go, by porzucił swą misję: „O, stryju mój! Jeśliby położyli słońce w moją prawicę, a księżyc w moją lewicę, bym porzucił tę misję, nie zrobię tego. Nigdy z niej nie zrezygnuję; albo zadowoli to Boga i da On memu Posłannictwu zwycięstwo, albo zginę” (Ibn Hiszam, 2:285). Niewierni z czasów Proroka byli najbardziej uporczywymi i zawziętymi niewiernymi wszech czasów, a także hipokrytami. Lecz Wysłannik nigdy nie skłonił się do tego, by uczynić kompromis; nigdy nawet nie myślał o tym, dzięki pomocy i łasce Boga. Said Nursi pisze: Werset ten uczy także, że ludzie bardzo potrzebują pomocy i wsparcia Boga, by byli w stanie zmierzyć się z wszystkimi knowaniami niewiernych; bez tego nikt nie może odnieść sukcesu.

[32]Werset ten odnosi się do emigracji Wysłannika do Medyny, przepowiadając ją. Odnośnie do znaczenia i wagi emigracji (Hidżra) dla tych, którzy idą za świętą sprawą, zob. sura 19, przyp. 10. Jako że emigracja zajmuje bardzo ważne miejsce w głoszeniu Boskiego Przesłania oraz w misjach i życiu tych, którzy się go podejmują, wszyscy ludzie, którzy zmuszają swojego Wysłannika do opuszczenia kraju ojczystego, są unicestwiani albo poddawani katastrofie, bądź pokonywani przez Wysłannika i jego nowych naśladowców. Nie mogą długo pozostawać w swoim dotychczasowym stanie. Dlatego werset 76 daje nowinę o tym, iż ci, którzy zmusili Wysłannika do opuszczenia Mekki, zostaną zniszczeni niebawem po jego odejściu. I tak się stało. Główni przeciwnicy islamu w Mekce zostali zabici w Bitwie pod Badr dwa lata po emigracji Wysłannika, a Mekka została zdobyta sześć lat później.

[33]Werset ten odnosi się do pięciu codziennych modlitw obowiązkowych i czasu wykonywania każdej z nich. Zniżanie się słońca oznacza, że przekroczyło ono swój zenit i w ten sposób daje znać o nadejściu modlitwy południowej. Po modlitwie południowej przychodzi modlitwa popołudniowa. Bezpośrednio po zachodzie słońca i po tym, jak w pełni nadchodzi noc, odprawiane są modlitwy wieczorna i późnowieczorna. Werset ten wymienia modlitwę poranną ze względu na jej wagę i zwraca uwagę na recytację Koranu o tej porze. Wysłannik, pod wpływem Boskiego Objawienia, zwykł przedłużać recytację podczas modlitwy porannej. Ponadto recytacja o tej porze wywiera większy wpływ na nasze serca. Mimo że modlitwa została wprowadzona we wczesnych latach islamu, to pięć codziennych modlitw ustanowiono dopiero podczas Wzniesienia. Sura ta, zaczynając się wspomnieniem tej cudownej podróży, zawiera ów nakaz. Mimo że Koran wymienia niektóre filary modlitwy, takie jak pokłony i padanie na twarz, nie określa ich wszystkich i innych aktów ani nie opisuje, jak ma być ona wykonywana. Wysłannik odprawiał Modlitwę zgodnie z tym, jak nauczył go Bóg i zadeklarował: „Wykonujcie modlitwę tak, jak widzicie, że ja ją wykonuję” (al-Buchari, „Salat”, 70; Muslim, „Nikah”, 5). Dlatego tak jak inne formy oddawania czci, sposób odprawiania modlitwy jest całkowicie zależny od Sunny.

[34]Każda okazja do wykonania modlitwy nie jest jedynie znaczącym punktem zwrotnym, lecz także zwierciadłem Boskiej mocy oraz uniwersalnych łask Bożych z niej płynących. Zostaliśmy obdarowani nakazem wykonania modlitw obowiązkowych o tych określonych porach, by wyrazić więcej uwielbienia i chwały dla Wszechmogącego Boga oraz okazać Mu więcej wdzięczności za wszystkie łaski, które zebraliśmy pomiędzy dwiema okazjami, co stanowi znaczenie modlitw obowiązkowych. Nadchodzące po sobie dzień i noc, lata i fazy życia każdego człowieka na świecie są niczym ogromny zegar, którego części funkcjonują jak koła zębate i tryby odliczające sekundy, minuty i godzinę poprzez swój ruch. Na przykład:

[35]Modlitwa ta, której Bóg nauczył Wysłannika, wskazuje na to, iż czas emigracji do Medyny jest bardzo bliski. Według niektórych Bóg nauczył jej odmawiania, gdy Wysłannik zbliżył się do Medyny podczas Hidżry. Było to praktyką Wysłannika, by odmawiać tę modlitwę w czasie wchodzenia do jakiegoś miejsca i opuszczania go.

[36]O duchu, zob. Dodatek 12.

[37]Jest to kolejna odpowiedź na żądania mekkańskich politeistów, żeby Wysłannik Boga czynił cuda. Bóg dał Mojżeszowi dziewięć cudów jako jasne znaki prawdziwości przesłania, lecz mimo tego wszystkiego Faraon i jego ludzie z uporem trwali w niewierze. Niektóre z tych cudów są wspomniane w 7:133: Zesłaliśmy na nich powódź oraz plagę szarańczy i robactwa, a także żaby oraz (wodę zamieniającą się w) krew: wyraźne znaki (następujące jeden po drugim). Trzy inne to: laska, biała, błyszcząca ręka Mojżesza oraz pokonanie magii czarowników. Mojżesz dokonał innych cudów, takich jak sprawienie, że woda wytryska ze skały poprzez uderzenie jej laską, oraz przywrócenie krowy do życia poprzez uderzenie kością jej nogi. Jednakże dziewięć cudów wymienionych w tym wersecie to te, które zostały ukazane Faraonowi i jego ludowi w szczególności. Pomimo tych cudów Faraon i jego lud uparcie trwali w niewierze. Tak więc niewierni nie byli szczerzy w żądaniu cudów. Żądali ich jedynie po to, by sprawiać Prorokom trudności. Dobrze wiedzieli, iż Prorocy nie kłamali, gdy ogłaszali swoje Proroctwo. Było wiele niezaprzeczalnych dowodów, które pokazały szczerość Proroków; ich prawdomówność, bycie godnym zaufania, inteligencja oraz bezgrzeszność są niektórymi z przykładów. Jednakowoż, kiedy ludzie uparli się przy niewierze z premedytacją, pomimo cudów, których żądali i które zostały im pokazane, zwykle otrzymywali to, na co zasługiwali. Jako ostatnia Boska Księga ważna do Dnia Sądu oraz jako Księga, która służy nam w czasie, gdy ludzkość skierowała się w stronę rozsądku, nauk i eksploracji wszechświata, Koran często i z uporem wzywa ludzi do myślenia, studiowania i refleksji nad fenomenem „naturalnym” oraz historią społeczności ludzkich. Z tej przyczyny, za wyjątkiem kilku przypadków, takich jak Wzniesienie oraz rozszczepienie księżyca, Wysłannik Boga nie czynił cudów, które byłyby widoczne dla wszystkich w czasie okresu mekkańskiego jego misji, w czasie, gdy ogłaszał filary wiary. Uczynił raczej większość ze swych cudów w Medynie jedynie po to, by zaspokoić taką potrzebę u innych; te cuda były czynione wtedy, gdy nie było innego sposobu na rozwiązanie problemu, i należały do nich na przykład cudowna obfitość pożywienia bądź wody, czynienie z niewielkiej ilości żywności lub wody ilości wystarczającej dla wielu ludzi oraz woda płynąca z jego palców. Koran jest największym, trwałym cudem i największym z cudów czynionych przez wszystkich Proroków.

[38]Koran jest pełen przepowiedni wielu przyszłych wydarzeń, z których niektóre są wymienione w sposób jasny, takie jak zwycięstwo Rzymian nad Sasanidami (30:2-3) oraz zdobycie Mekki przez wiernych (48:27), czy inne, które nie są wymienione wprost. W wersecie 76 powyżej Koran grozi politeistom mekkańskim, którzy próbowali wypędzić Wysłannika z Mekki, mówiąc: Zaprawdę, oni usiłowali cię usunąć z kraju (twego urodzenia) i wypędzić cię z niego. Lecz wówczas także i oni nie pozostaliby tam dłużej niż tylko krótki czas po tobie. Groźba ta została wzmocniona poprzez dodanie, że Bóg zawsze karze tych, którzy wypędzają Proroków z ich domostw, poprzez ich unicestwienie: (To był Nasz) sposób postępowania ze wszystkimi, których posłaliśmy (jako Wysłanników) przed tobą. Nie znajdziesz żadnej odmiany w Naszym spo7 powyżej, który mówi o drugim powstaniu sobie postępowania (77). i upadku Dzieci Izraela (opisanych w przypiWerset 103 potwierdza groźbę poprzez sie 6 powyżej). To musi odnosić się do ostatważny przykład z historii i daje do zrozuniej fazy drugiego upadku, który zakończył mienia, iż ci, którzy zmusili Wysłannika do się ich rozproszeniem na świecie jako konseopuszczenia Mekki, wkrótce zostaną unicekwencją ich czynów i ponownym zjednoczestwieni. Wydarzyło się to dwa lata po eminiem w Palestynie w celu utworzenia pańgracji Wysłannika do Medyny w Bitwie stwa w 1948 roku. Ta koncentracja może pod Badr, w której zginęło 70 spośród mektrwać przez jakiś czas, a przyszłość pokaże, kańskich przywódców, a sześć lat później co uczyni z nimi Wszechmogący. Wysłannik zdobył Mekkę. dy inny władca również oni będą musieli w

[39]Pierwotne wyrażenie kiedy nadejdzie zaświatach złożyć rachunek ze swoich uczynczas (wypełnienia się) ostatniego dekretu ków na ziemi. brzmi dokładnie tak samo, jak to z wersetu Podobnie jak każdy inny naród i każujmy. Allah (Bóg) i ar-Rahman (Wszech-

[41]Bóg Wszechmogący posiada wiele Imion, rą musimy naśladować, iż podczas modlitwy które są zawarte w Koranie i których nauczał porannej, wieczornej, późnowieczornej oraz Wysłannik. Wszystkie one są Pięknymi Imionocnej Koran winien być recytowany wystarnami w tym sensie, że wszystkie Tytuły i czająco głośno, tak by ci, którzy stoją z tyłu, Atrybuty Boga użyte do opisania Jego i Jego mogli słyszeć; modlitwy południowa oraz czynów są absolutnie wolne od jakichkolpopołudniowa powinny być natomiast recywiek defektów, albowiem Bóg jest całkowitowane głosem, który jest słyszalny jedynie cie doskonały i cokolwiek czyni i zatwierdza, przez samego modlącego się. jest absolutnie dobre i wolne od jakiejkolwiek

[42]Człowiek nie powinien odmawiać swoich widzą to, co Bóg obiecał odnośnie do przyjmodlitw zbyt głośno ani zbyt cicho. Koran ścia Proroka Muhammada, niech będzie z nakazuje: Rozpamiętuj i wspominaj swego nim pokój i błogosławieństwo, oraz że wiele Pana w ciszy swojej duszy (i głębinach sweinnych ważnych wydarzeń, takich jak zesłago serca) z pokorą i bojaźnią – rankiem i wienie Ostatniej Księgi, która przyszła jako Koran, zostało wypełnionych, po raz kolejczorem (7:205). W modlitwie (Salat) człony padają przed Bogiem w pokorze i strachu wiek powinien recytować Koran odpowiednio przed Nim. głośno, by był w stanie usłyszeć swą własną recytację. Było to praktyką Proroka, któ-

[40]Gdy ci, którzy zostali obdarzeni wiedzą o prawdzie i Boskim Objawieniu oraz naukach, -Miłosierny) są Jego właściwymi Imionami, zarówno spośród Ludzi Księgi, jak i innych imionami, którymi nikt inny nie może być ludzi, recytują Koran bądź go słuchają, wzywany. Odnośnie do dalszego objaśnienia natychmiast rozumieją, iż należy on do Boga kwestii Imion, Boga i Wszech-Miłosiernego, i nie mogą zrobić niczego innego, jak tylko zob. al-Fatiha, przyp. 2-4. paść na twarz w pokłonie przed Bogiem. Gdy