[1]Koran używa tego samego terminu, zina, wiano i ma ją poślubić. Jeśli jej ojciec odmówi na określenie zarówno kontaktów płciowych oddania mu jej, to i tak ów mężczyzna musi bez ślubu, jak i cudzołóstwa. Czy dane osozapłacić wiano za dziewicę (Wyjścia, 22:16by są zamężne i żonate, czy też nie, Koran 17) w wysokości 50 szekli srebra. Należy tę uznaje każdy rodzaj niedozwolonego obcowakarę uiścić bezpośrednio do rąk ojca dziewicy nia płciowego za zina. Kary są jednak różne. (Powt. Prawa, 22:28-29). Jeśli jednak dziewiCudzołóstwo i rozwiązłość są uznawaca jest córką kapłana (bądź rabina), to mężne za grzech we wszystkich religiach. Biblia czyzna ma być powieszony, natomiast dzieworzeka karę śmierci dla obojga: cudzołożniczyna – spalona żywcem (Everyman’s Talka i cudzołożnicy (Księga Kapłańska, 20:10; mud, 319-320). Księga Powtórzonego Prawa, 22:22). Jednakże koraniczna definicja cudzołóstwa jest bardem niemal identyczne z kodeksem hindudzo różna od biblijnej. Zina, według Koraistycznym. W hinduizmie jednak jest tak, że nu, to angażowanie się mężczyzny i kobiety, jeśli dziewczyna należy do kasty wyższej, a czy to w stanie małżeńskim, czy też nie, w mężczyzna – do niższej, to dziewczyna ma relacje pozamałżeńskie. Biblia traktuje jako być wypędzona z domu, a mężczyźnie ampucudzołóstwo (zina) jedynie kontakty pozatuje się kończyny (Dharma Shastra, rozdz. małżeńskie zamężnej kobiety (Kapłańska 8, 365-366). Jeśli dziewczyna należy do kasty 20:10; Powt. Prawa, 22:22; Przysłów, 6:20braminów, to mężczyzna ma być spalony 35; 7:1-27). żywcem (tamże, 377). Zgodnie z definicją biblijną, jeśli żonaty mężczyzna ma kontakty płciowe z niezamężstwo cudzołóstwa popełniane jest tylko wteną kobietą, to jest to jedynie pożycie pozady, gdy mężczyzna obcuje fizycznie z zamężmałżeńskie. Obcowanie mężczyzny z niezaną kobietą. W tym przypadku mężczyzna mężną kobietą nie jest uznawane w ogóle za jest uznawany za cudzołożnika, bez wzglęprzestępstwo, niezależnie od tego, czy mężdu na to, czy jest żonaty czy nie, a kobieta czyzna jest żonaty, czy nie. Regulacje talmu– za cudzołożnicę. Krótko mówiąc, cudzołódyczne tej kwestii wyglądają następująco: stwo jest niedozwolonym obcowaniem płcioJeśli mężczyzna uwiedzie dziewicę, która wym, w którym uczestniczy zamężna kobienie została jeszcze obiecana na żonę dla kogoś ta. Według Biblii, relacje pozamałżeńskie Prawo judaistyczne jest pod tym wzglęWedle Biblii (prawo żydowskie) przestępżonatego mężczyzny nie są same w sobie przestępstwem. Wyjaśnienie tej regulacji znajdujemy w Encyclopaedia Judaica, zgodnie z którą żona była uznawana za własność męża, a cudzołóstwo stanowiło pogwałcenie jego wyłącznych praw do małżonki. Ta natomiast, jako przedmiot posiadania męża, nie cieszyła się takimi prawami wobec niego (zob. Jeffrey H. Togay, „Adultery”, Encyclopaedia Judaica, 2, co. 313. Por. także Judith Plaskow, Standing again at Sinai: Judaism form a Feminist Perspective, 170). Mężczyzna zatem, który obcuje fizycznie z kobietą zamężną, narusza własność innego mężczyzny i w związku z tym musi zostać ukarany. Do dnia dzisiejszego w Izraelu jest tak, że jeśli żonaty mężczyzna angażuje się w kontakty fizyczne z kobietą niezamężną, to jego dzieci z tą kobietą uznawane są za ślubne. Jeśli jednak kobieta zamężna podejmuje kontakty płciowe z innym mężczyzną, żonatym bądź nie, to jej dzieci z takich relacji są uznawane za nieślubne i nie wolno im poślubiać żadnego Żyda, za wyjątkiem konwertyty bądź osoby pochodzącej ze związku nieślubnego. Ten zakaz obowiązuje aż do zstępnych w dziesiątym pokoleniu, kiedy to, jak się sądzi, plama cudzołóstwa najpewniej wyblaknie (Lesley Hazleton, Israeli Women, The Reality behind the Myths, 41-42). A oto inne zawarte w Biblii przepisy dotyczące niedozwolonego obcowania fizycznego: W chrześcijaństwie (choć Stary Testament jest uznawany za Pismo kanoniczne obok Nowego Testamentu) w wypadku, gdy mają miejsce kontakty fizyczne pomiędzy nieżonatym mężczyzną i niezamężną kobietą, jest to z pewnością uznawane za grzech, ale czyn nie spełnia warunków przestępstwa. Jeśli jednak któreś z dwojga bądź oboje są w stanie małżeńskim, to ich relacje płciowe są przestępstwem. Tym jednak, co stanowi o grzechu, jest w o wiele większym stopniu pogwałcenie związku małżeńskiego, niż sam fakt niedozwolonego kontaktu płciowego. Jedynym skutkiem prawnym takiego aktu jest możliwość zażądania przez żonę separacji od niewiernego męża. To samo dotyczy sytuacji, w której małżonka zdradza swego męża. Współczesne ustawodawstwo zachodnie jest pod tym względem oparte na koncepcjach chrześcijańskich. Obcowanie płciowe osób niezwiązanych węzłem małżeńskim jest uznawanie co najwyżej za niewłaściwe, nie traktuje się go zaś jako przestępstwa – o ile jedna ze stron nie użyła siły. Jeśli zaś ktoś podejmuje kontakty fizyczne z żoną (mężem) innej osoby, to strona pokrzywdzona może wnosić o rozwód. Islam uznaje każdy niedozwolony kontakt cielesny za samoistne przestępstwo. Jeśli taki akt zostanie dokonany przez osobę zamężną (żonatą), to przestępstwo staje się poważniejsze. Wynika to stąd, że osoba będąca w związku małżeńskim wciąż ucieka się do niedozwolonych sposobów zaspokojenia swoich potrzeb płciowych, choć może to czynić w sposób legalny, tzn. w ramach małżeństwa. Niedozwolone kontakty płciowe są postrzegane przez islam jako przestępstwo, które – jeśli się go nie ukróci – sięga samych podstaw osobowości człowieka, jego rodziny i społeczeństwa. Przetrwanie ludzkości wymaga tego, aby kontakty płciowe pozojednostki i społeczeństwa. Podobnie jak człostawały w swoich dozwolonych granicach. wiek myśli najpierw o zapobieganiu, a dopieZdrowy człowiek nie spożywa pokarmów ro potem o leczeniu, tak i islam najpierw chce dla samego ich spożywania, ale dla zapewzapobiegać przestępstwom i zbrodniom. Przenienia trwania swojej egzystencji. Podobnie ciwko zaś temu, czemu się nie udało zapopopęd płciowy ludzkość otrzymała po to, by biec, islam zaleca zastosowanie szczególnego mogła trwać na ziemi. Przyjemność związarodzaju odpowiedzi. (Bardziej szczegółowe na z jego zaspokajaniem jest swego rodzaomówienie muzułmańskiego prawa karnego, ju płatnością „z góry”, a nie celem samym zob. sura 2, przyp. 131; sura 4, przyp. 6). w sobie. W celu ochrony ludzi przed szkodli-

[4]Bóg ostrzega wiernych przed niewłaściwym współczuciem, które by mogło powstrzymać ich przed wprowadzaniem w życie ustanowionych przez Niego praw. Nikt nie może być bardziej współczujący wobec stworzeń niż ich Stwórca. Wszystko we wszechświecie mówi o współczuciu i obiecuje współczucie, i dlatego Uniwersum stanowi swego rodzaju symfonię współczucia. Istoty ludzkie są odpowiedzialne za to, by okazywać współczucie wszystkim innym istotom: to wymóg człowieczeństwa. Im więcej współczucia człowiek okazuje, tym szlachetniejszy się staje. Im bardziej skłania się ku nieprawości, prześladowaniu i okrucieństwu, tym bardziej okrywa się niesławą i przynosi hańbę swemu rodzajowi. Słyszeliśmy od Proroka, jak współczucie umożliwiło kobiecie trudniącej się nierządem wejść do Raju, gdyż ulitowała się nad psem umierającym z pragnienia i dała mu pić. Inna kobieta została skazana na męki piekielne ze względu na to, że zamęczyła kota, nie karmiąc go ani nie pozwalając mu samemu szukać pożywienia – aż umarł z głodu (al-Buchari, „al-Anbija”, 54). Współczucie jednak, tak jak wszystko inne, musi być zrównoważone. Przykład takiej równowagi znajdujemy w działaniu wody pitnej. Tlen i wodór, zmieszane w odpowiednich proporcjach, tworzą jedną z najistotniejszych dla życia substancji. Jeśli jednak ta proporcja się zmienia, każdy z tych pierwiastków odzyskuje swój pierwotny charakter i staje się ponownie łatwopalny. Podobnie niezwykle ważne jest odpowiednie wymierzenie współczucia i wiedza o tym, kto na nie zasługuje. Współczucie dla wilka zaostrza jego apetyt, toteż ów, nie będąc kontent z tego, co otrzymał, żąda jeszcze więcej. Współczucie dla buntownika czyni go bardziej agresywnym i zachęca do napaści na innych. Nie byłoby właściwe okazywać współczucie dla tego, kto czerpie swoją sadystyczną przyjemność z trucia innych. Powinniśmy zatem znaleźć właściwe miejsce dla współczucia i nigdy nie twierdzić, że jesteśmy bardziej współczujący niż Współczujący Bóg. Jeśli ktoś zmienia Boże prawo ze względu na społeczną pozycję winowajcy, to jest to jedno z największych przestępstw. Wysłannik oświadczył: „O, ludzie! Jedną z przyczyn, dla których część społeczności przed wami wyginęła, było to, że jeśli kradzież popełnił ktoś szanowany w społeczności, to ludzie go oszczędzali, karali zaś kogoś innego z powodu swojej słabości” (al-Buchari, „Hudud”, 11; Muslim, „Hudud”, 8).

[5]Kara za zina powinna być wykonywana publicznie, w obecności co najmniej czterech osób. Główna zaleta takiego postępowania polega na tym, że powstrzymuje to władzę przed działaniem z niewłaściwą surowością honoru i przyzwoitości innych osób. Islam bądź pobłażliwością. Taki warunek zapewsurowo potępia zarówno niedozwolone konnia wykonanie kary, jak tego wymaga Pratakty płciowe, jak i bezpodstawne oskarżawo. Pobudza również w winowajcy poczunie. Nawet jeśli ktoś zauważy, że pewna osocie wstydu i pomaga zapobiegać ponowneba podejmuje niedozwolone kontakty płciomu popełnieniu przezeń tego samego przewe, to nie powinna takiej informacji rozstępstwa. Stanowi też naukę dla innych ludzi. powszechniać. Zapobiega to szerzeniu się zepsucia. Jeśli cztery osoby zauważą cudzo-

[6]Wierzący mężczyzna lub kobieta nie mogą łóstwo albo jedna (żona lub mąż) ma cztepoślubić osoby, która jest znana z popełniarech świadków (którzy widzieli taki postęnia zina, tzn. tego, kto został ukarany za pek), to można poinformować o tym właścito przestępstwo, a potem nie żałował i nie we władze, nie można jednak takiej wiadopoprawił się. Poślubienie takiego człowiemości rozpowszechniać. Islam bierze sobie za ka nie dałoby się pogodzić z wiarą. Jest więc cel zapewnienie czystości zarówno poszczeoczywiste, że ów zakaz dotyczy tych osób, gólnych osób, jak i społeczeństwa. które trwają w złych uczynkach, a nie tych, które żałują za grzechy i poprawiają się. Dlago punktu widzenia każda osoba jest niewintego też, jeśli ktoś dopuścił się niedozwona, dopóki nie zostanie dostarczony decydulonego kontaktu płciowego w przeszłości, jący dowód winy. a potem zawiera związek małżeński, to nie oznacza to, że ów związek pomiędzy małżonwia się, oskarżywszy uprzednio niewinną kami jest nielegalny. To zależy od tego, czy kobietę o niedozwolone kontakty płciowe bez winowajca szczerze żałował i czy powstrzyprzyprowadzenia czterech świadków, to ta muje się od popełniania ponownie tego sameosoba nie jest już traktowana jako grzesznik. go przestępstwa. Nie unieważnia to jednak przepisanej kary 80 Niniejszy werset w żaden sposób nie razów, nigdy też nie zostanie od tego człosugeruje, że muzułmanin, który zszedł na wieka przyjęte żadne świadectwo. Boże przezłe drogi pod względem życia płciowego, baczenie i współczucie stosuje się jedynie do może poślubić politeistę, albo że takie małstanu grzechu, a nie do stanu prawnego. żeństwo jest prawomocne. Idea tego wersetu jest taka, że niedozwolone obcowanie płciowe

[9]Niniejszy werset przypomina nam, że Religia (i prawo), którą wybrał dla nas Bóg i głosił przez Swojego Wysłannika, została oparta na Boskim Przebaczeniu, Łasce, Współczuciu i Mądrości.

[7]To przykazanie stosuje się również do odwołać się do sądu i zażądać od męża takiej przypadków, w których kobieta oskarża mężprzysięgi. Pod tym względem jej prawa są czyznę o dopuszczenie się niedozwolonego takie same, jak męża. kontaktu płciowego. Surowość kary, a także wymóg czterech świadków, choć dwóch nim pokój i błogosławieństwo, miało miejsce świadków wystarczy we wszystkich innych kilka przypadków li’an. Wysłannik wpierw sprawach kryminalnych i cywilnych, ukazuprzypomniał mężowi Boże przykazanie i ją wagę sprawy i mają na celu zapobieżenie próżnemu gadaniu i plotkowaniu na temat dodał: „Czy jesteś świadomy tego, że Boża Należy również zauważyć, że z prawneJeśli ktoś żałuje za swe grzechy i popraJeśli mąż oskarża swoją żonę albo wypieZa czasów Wysłannika, niech będzie z kara w życiu wiecznym jest cięższa od kary na tym świecie?” Mężczyzna odparł twierdząco, lecz jego żona stanowczo zaprzeczyła oskarżeniu. W związku z tym Wysłannik poprosił oboje o złożenie przysięgi. Najpierw mężczyzna czterokrotnie przysiągł, że jego oskarżenie jest prawdziwe. Gdy to czynił, Wysłannik ostrzegał: „Bóg wie, że jedno z was z pewnością kłamie. Czyż żadne z was nie okaże skruchy?” Zanim małżonek stwierdził, że jeśli kłamie, to niech dotknie go gniew Boga, obecni ludzie powiedzieli do niego: „Bój się Boga. Kara na tym świecie jest lżejsza od kary w życiu ostatecznym. Piąta przysięga nałoży na ciebie karę Boga”. Mąż złożył piątą przysięgę bez wahania. Żona przeszła tę samą procedurę. Przed piątą przysięgą nieco się zawahała, lecz stwierdziła: „Nie przyniosę memu plemieniu trwałej niesławy”. Powiedziawszy to, złożyła ostatnią przysięgę. Wysłannik zarządził pomiędzy nimi separację i postanowił, że dziecko, które niedawno poczęła, będzie znane jako jej dziecko, a nie dziecko jej małżonka (al-Buchari, „Kitab at-Tafsir, Surat an-Nur”, 3). Mąż kobiety i dziecko nie mogli po sobie dziedziczyć. Mogli natomiast dziedziczyć po sobie dziecko i jego matka. Nikt jednak nie miał prawa oskarżać matki o cudzołóstwo ani też nazywać dziecka nieprawowitym. Jeśli małżonek, który oskarżył swoją żonę o cudzołóstwo, odmawia złożenia przysiąg, ma zostać uwięziony, dopóki nie wyzna, że wniósł fałszywe oskarżenie. Kiedy zaś wyzna swoją winę, ma być ukarany karą za fałszywe oskarżenie (qadhf), wspomnianą w wersecie 4 powyżej. Jeśli żona odmówi złożenia przysięgi, ma zostać uwięziona, aż złoży przysięgi albo wyzna, że popełniła cudzołóstwo. Jeśli to właśnie wyzna, czeka ją kara za cudzołóstwo.

[8]Ta procedura zwana jest li’an (przysięga jest niezwykle złym uczynkiem i że muzułpotępienia i wzajemnego wyklinania). Jeśli manin dopuszczający się go nie jest już mężczyzna oskarża swoją żonę o cudzołógodzien relacji małżeńskich z ludźmi wspólstwo, to musi zaświadczyć o tym czteronoty muzułmańskiej o dobrym charakterze. krotnie i przysiąc na Boga. Za piątym razem Wybranie jednak na współmałżonka osoby musi wezwać przekleństwa Boga na siebie, znanej ze swojej niemoralności płciowej jest jeśli kłamie. grzechem i jest zabronione. ra się ojcostwa dziecka, małżonka ma prawo

[10]Do piątego roku Hidżry ruch islamski, prowadzony przez Muhammada, osiągnął taki punkt, w którym wszyscy jego przeciwnicy zdali sobie sprawę, że nie będą już zdolni go unicestwić nagą siłą. Wrogie plemiona sformowały jednolity front pod przywództwem Kurajszytów i obległy Medynę, co doprowadziło do tzw. Bitwy Rowu. Kiedy nieprzyjacielskie oddziały musiały się wycofać po czterotygodniowym oblężeniu, Wysłannik oświadczył: „Od tej chwili to my będziemy maszerować na nich, oni nie zdołają nas już zaatakować” (al-Buchari, „Maghazi”, 29). Ruch islamski czerpał swoją główną siłę ze swych wartości duchowych i moralnych oraz z nieskazitelnego charakteru zwolenników. Mając to na względzie, wróg, kierowany szczególnie przez Hipokrytów z Medyny, zaczął prowadzić zjadliwe i niesprawiedliwe kampanie przeciwko muzułmanom. Owe spiski objawiły się najpierw przy okazji małżeństwa Wysłannika z Zejnab bint al-Dżahsz, rozwiedzionej żony Zajda ibn Harisa, wyzwoleńca Proroka. Wydarzenie to zostało wspomniane w surze al-Ahzab (33:36-38). Wspólne wysiłki mające na celu splamienie czystego charakteru Wysłannika, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, nie zdały się na nic, tym razem więc oskarżono Aiszę, czystą i ukochaną żonę Wysłannika. W szóstym roku Hidżry, podczas powrotu z wyprawy do Banu Mustalik, Aisza, która towarzyszyła Wysłannikowi w tej wyprawie, została przez niedopatrzenie pozostawiona w tyle, gdy armia muzułmańska przemieściła się z miejsca, w którym obozowała. Po spędzeniu kilku godzin w samotności, została odnaleziona przez Safłana ibn al-Mu’attala, jednego z Emigrantów, który uczestniczył w bitwie pod Badr i którego obowiązkiem było sprawdzenie, czy nikt i nic nie zostało w tyle. Aisza wsiadła na jego wielbłąda i dołączyli do armii na następnym postoju. Dało to wrogom pod przewodnictwem Abdullaha ibn Umajja ibn Salula (przywódcy Hipokrytów z Medyny) asumpt do wywołania nikczemnego skandalu. Dopóki muzułmanie zachowują swoją duchową siłę i solidarność, to wszystko, co czyniłby wróg, aby ich pokonać, skończy się ich powodzeniem. Dlatego zdarzenia, które z początku zdają się dla muzułmanów złe, w ostateczności okazują się dla nich dobrymi. Incydent z rzuceniem oszczerstwa na Aiszę, Matkę Wiernych, stał się dla muzułmanów okazją do uzmysłowienia sobie po raz kolejny swojej realnej siły, do zwiększenia solidarności i zdobycia dalszego doświadczenia i wiedzy. Ów incydent posłużył też objawieniu wielu nowych praw dotyczących wzajemnych relacji pomiędzy muzułmanami.

[11]To odnosi się do Abdullaha ibn Ubajja ibn Salula, przywódcy Hipokrytów.

[12]To wyrażenie może być przełożone tak: „Kiedy usłyszeliście o tym, dlaczego wierzący mężczyźni i kobiety nie myśleli dobrze o swoim własnym ludzie?” Wierzący jest dla drugiego wierzącego zwierciadłem. Wiara jest światłem, które oświetla umysł i serce wierzących i które pokazuje im, jak mają reagować w obliczu zdarzeń. Powstrzymuje także wierzącego przed podejmowaniem czynów złych i nieprzyzwoitych. Każdy wierzący powinien więc myśleć o innych wierzących w sposób, w który myśli o sobie samym. Wszyscy wierni stanowią jedno ciało, każdy wyznawca stanowi ucieleśnienie wartości reprezentowanych przez innych wiernych.

[13]Nikt, nawet Wysłannicy Boga, nie są w stanie osiągnąć czystości myśli, wiary, intencji i czynów jedynie na podstawie swych własnych zdolności i wysiłków. Wszystko, co może uczynić człowiek, to szczerze pragnąć czystości i wkładać swój wysiłek w jej osiągnięcie. Bóg wie o każdym, kto ma szczere intencje i kto pragnie osiągnąć czystość, i to On umożliwia ludziom jej osiągnięcie i trwanie w niej. Ludzkość skłania się ku złu, nieprzyzwoitości i błądzeniu i łatwo może zostać pokonana przez Szatana i swe cielesne ja. Z tego względu wszyscy jesteśmy zobowiązani Bogu za każdą z naszych dobrych myśli i każdy z naszych czynów. To z tego względu Bóg przypomina nam czwarty raz w niniejszej surze, że gdyby nie Jego łaska i miłosierdzie, to zostalibyśmy potępieni. Kiedyś Wysłannik, pokój z nim, oświadczył: „Nikt nie może wejść do Raju (jedynie) dzięki własnym uczynkom”. Zapytany, czy dotyczy to również jego, odrzekł, że bez Boskiego Miłosierdzia on również nie wszedłby do Raju (al-Buchari, „Riqaq”, 18).

[14]W przedislamskiej epoce Dżahiliji ludzie wpychali się nawzajem do swoich domów, nie prosząc o pozwolenie i nie pozdrawiając mieszkańców słowami pokoju, lecz tylko mówiąc: „Dzień dobry!” bądź „Dobry wieczór!” Islam zarządził, że każdy ma prawo do prywatności w swoim własnym domu i że nikt nie może wchodzić do cudzego domu bez uprzedniego uzyskania zgody jego gospodarzy. Islam zdecydował też, że właściwym sposobem pozdrawiania ma być: „Pokój z tobą (z wami)”. Należy pytać o pozwolenie wejścia nawet do domu swoich krewnych. Wysłannik, pokój z nim, stwierdził, że można prosić o pozwolenie wejścia nie więcej niż trzy razy. Jeśli brak odpowiedzi, to powinno się odejść. Islam zabronił również potajemnego zaglądania do cudzych domów, zaglądania do nich z zewnątrz, a także – czytania listów innych ludzi bez zezwolenia. Nie wolno także przysłuchiwać się rozmowom, które odbywają się w obcych domach.

[15]Oznacza to, że należy nie tylko pamiętać o skromności, ale również trzeba unikać eksponowania intymnych części ciała. Części ciała, których mężczyźni nie powinni eksponować przed nikim prócz żony, znajdują się pomiędzy pępkiem i kolanami. Mężczyźni powinni też unikać przebywania nago nawet w domu, sami – ze względu na szacunek wobec aniołów (at-Tirmidhi, „Adab”, 42).

[16]Kobieta nie powinna eksponować przed mężczyznami, którzy mogliby być jej małżonkami, żadnej części swego ciała, za wyjątkiem dłoni i stóp. Według opinii większości uczonych kobieta musi zakrywać swoją twarz, za wyjątkiem oczu. Nie jest zobowiązana zakrywać twarzy w czasie wykonywania rytów hadżu oraz w miejscach takich, jak sąd bądź w czasie zawierania umowy ślubnej. Kobiecie nie wolno także nosić tak cienkich, ciasnych lub przezroczystych ubrań, które by eksponowały jej ciało, ukazując jego kształty. Części ciała, które kobieta jest zobowiązana zakrywać przed innymi wierzącymi kobietami o dobrym charakterze i skromności, znajdują się pomiędzy pępkiem i kolanami. Powinna zakrywać się też w obecności kobiet o słabej moralności.

[17]Wdzięki, które nie mogą być pokazywane, to te części kobiecego ciała, na których ona nosi ozdoby: uszy, nadgarstki i kostki u nóg. Skoro nie powinny być odkrywane w obecności innych, aniżeli osoby wspomniane w niniejszym wersecie, szczególnie jeśli są przyozdobione, to kobiety nie powinny również eksponować żadnych ozdób, czyniących je atrakcyjnymi, jak np. przykuwające wzrok ubrania, biżuteria i kosmetyki. Uczeni interpretują stwierdzenie tego, co jest widoczne tak, że kobiety nie powinny rozmyślnie prezentować swojej urody i wdzięków. Lecz czasami może się zdarzyć, że zewnętrzne ubranie zostaje na przykład podwinięte przez wiatr, odkrywając rąbek ciała. Wierząca kobieta musi się przed takimi sytuacjami zabezpieczyć. Niektórzy uczeni twierdzą, że przez tego, co jest widoczne należy rozumieć welon, okulary i to, co osłania głowę, a także te części ciała, które kobieta może zachować odkryte, mianowicie: dłonie, stopy i oczy, a także – w razie konieczności – twarz. Są to też noszone na nich ozdoby.

[18]W przedislamskiej epoce Ignorancji kobiety nosiły na głowie opaski, by utrzymywać swoje włosy w koku z tyłu głowy, ukazując jednocześnie szyję i górną część piersi. Niniejszym wersetem Koran nakazał im nosić nakrycie głowy w taki sposób, by zakrywało zarówno głowę, jak i piersi. Po objawieniu tego wersetu wierzącym kobietom doszło do tego, że te natychmiast odrzuciły swoje przezroczyste szaty i welony i sporządziły sobie welony z grubego materiału, nosząc je tak, by zakrywały w pełni głowę i piersi (Abu Daud, „Kitab al-Libas”, 32).

[19]To nie jest przymus. Małżeństwo zależy od wyboru człowieka. Jeśli jednak jakaś osoba pragnie zawrzeć związek małżeński, lecz nie ma ku temu wystarczających środków, to odpowiedzialni za nią krewni bądź – jeśli nie ma krewnych – państwo, winni wspomóc ją w tej sprawie.

[20]Wysłannik Boży, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, powiedział: „O, młodzieży! Ci spomiędzy was, których stać na to, niech się żenią, albowiem to pomoże wam odwracać wzrok i umożliwi zachować niewinność. Kto zaś nie może sobie pozwolić na małżeństwo, niech pości, gdyż post stępia namiętność” (Buchari, „Kitab an-Nikah”, 2). Powiedział również: „Są trzy rodzaje muzułmanów, którym Bóg zobowiązał się pomagać: ten, który zawiera związek małżeński, aby zachować swoją niewinność; ten, kto zawiera umowę, aby wykupić swoją wolność i szczerze zamierza (za nią) zapłacić; ten w końcu, kto wyrusza drogą Boga na dżihad” (at-Tirmidhi, „Fadail al-Dżihad”, 20).

[21]Ten typ umów dotyczy też jeńców wojennych. W tym miejscu uważam za pożyteczne przytoczenie słów , dotyczących ogólnych aspektów społecznego systemu islamu:

[22]To jeden z wieloznacznych i alegorycznych wersetów koranicznych. Doczekał się licznych interpretacji. Należy przede wszystkim pamiętać o tym, że Istota Boga albo Istota Boska jako taka nie może zostać poznana, gdyż nikt i nic nie jest do Niego podobne. On jest poza wszystkim tym, co o Nim pomyślimy. Z tego też względu Bóg w Koranie przedstawia nam Swe działania i tworzy alegorie, ażeby udzielić nam nieco „wiedzy” (ma’rifa) o Sobie, Swych Atrybutach i Imionach. Działania prowadzą do Imion, a Imiona do Atrybutów. sprawia, że inne przedmioty stają się widzialne. Światło oznacza również istnienie, oświecenie i wiedzę w przeciwieństwie do niebytu, ciemności i niewiedzy. Tak więc niniejszy werset sugeruje, że Bóg jest Jedynym, który istnieje z Siebie i przez Siebie, całkowicie niezależnie od wszystkich innych istot. Cokolwiek istnieje prócz Niego – zawdzięcza swe istnienie i trwanie Jemu. Wszystkie światła wszechświata stanowią manifestację tego Imienia. Niniejszy werset oznacza zatem, że to Bóg stworzył światło i oświetla wszystko, co znajduje się we wszechświecie. Jak wiemy, światło pojawia się samo i Dalej, Światłość to jedno z Imion Boga. Wreszcie z konkluzji zawartej w zakończeniu wersetu można wnosić, że wiedza jest światłem i źródłem oświecenia intelektualnego. Wszelka wiedza ma swe źródło w Wiedzy Boga. W odniesieniu do Boga Jego Istnienie i Wiedza są pod pewnym względem tożsame. Nawet gdyby nie było nikogo, kto wiedziałby o Bogu, to On sam wie o Sobie i jest Siebie Świadom. Niektórzy uczeni muzułmańscy, jak na przykład Bediüzzaman Said Nursi, są zdania, że istnienie, życie, wypływa z Jego Wiedzy i kończy się w niej. Wiedza jest zatem światłem. To także dzięki wiedzy możemy osiągnąć prawdziwą wiarę, która oświeca serca. Prawdziwa wiedza zapewnia ludziom przewodnictwo i podążanie Prostą Ścieżką, a jej głównym źródłem jest Objawienie. Prawdziwe Oświecenie człowieka możliwe jest jedynie dzięki Objawieniu zawartemu w Słowie Bożym, jakim jest Szlachetny Koran, a każda „wiedza”, która występuje przeciwko Objawieniu, jest ciemnością i powoduje ciemność. Jak już zostało wspomniane wcześniej, nie można poznać Istoty Boga, gdyż jest On nieporównywalny do czegokolwiek we Wszechświecie i jest Nieskończony i niczym nieograniczony. Możemy uzyskać nieco wiedzy o Nim poprzez Jego dzieła, które ujawniają się zza zasłony przypadkowości albo „praw przyrody”, które w rzeczywistości są tylko nazwą sposobów, w jakie On powoduje zdarzenia we wszechświecie. Dlatego w metaforze szkła, kryształu i lampy możemy dojrzeć tę zasłonę. Sama metafora wskazuje na naszą współczesną elektryczność i lampy elektryczne. Tak sądzą uczeni muzułmańscy zajmujący się obecnie interpretacją Koranu. Energia elektryczna jest widzialna i daje światło za pomocą żarówek, a Boskie Światło manifestuje się poprzez efekty Swego działania za pomocą wspomnianej zasłony. Energia może stanowić przykład dla zyskania nieco wiedzy o Boskim Świetle. W przeszłości światło otrzymywano głównie z lamp opalanych oliwą z oliwek, a najjaśniejszą lampę uzyskiwano zapalając oliwę pochodzącą z drzewa oliwnego, które rosło w miejscu otwartym i na wzniesieniu, i było nasłoneczniane nie tylko rankiem, ale też po południu i w ciągu dnia. Dlatego stwierdzenie: ani ze Wschodu ani z Zachodu, odnosi się do intensywności światła lampy, w której użyta została oliwa z takiego właśnie drzewa, nieograniczonego kierunkiem. Sugeruje również, że Światło Boże nie promieniuje z materii ani nie należy do wszechświata. To światło metafizyczne i żarzy się bez potrzeby rozpalania za pomocą ognia. Podobnie Objawienie jako źródło wiedzy i islamu, który ukształtowało, nie należy do nikogo innego, jak tylko do Boga. To czyste światło pochodzące od Boga, które oświeca serca i umysły ludzkości.

[23]Choć wielu komentatorów Koranu interpretowało słowo domy w wersecie 36 jako meczety, to właściwsze jest rozumienie takie, że oznacza ono domy, które wierni wznoszą, aby w nich wspominać Boga, studiować jego religię i służyć Jego sprawie. Termin domy użyty został w formie nieokreślonej. Nie mogą to być meczety, które też nie są ukryte przed ludzkimi oczami. Poza tym werset dla których Bóg dał zaopatrzenie i nakazał, ażeby zostały wzniesione i by cieszyły się poważaniem; i w których wspominane i wzywane jest Jego Imię sugeruje, że są lub będą budowane w czasie, gdy wierni są (będą) dokładnie obserwowani i spotkają się z wielką presją w praktykowaniu swojej religii i służeniu Bożej sprawie. W meczetach wierni zbierają się pięciokrotnie w ciągu dnia, aby wysławiać Boga, a nie tylko rano i wieczorem. W domach wspomnianych w tym wersecie zbierają się, aby chwalić Boga i wysławiać Jego Imię, wyróżniający się wierni, oddani Bożej sprawie, których nie odciągają od modlitwy doczesne zajęcia. Jeśli wersety te są rozważane w świetle tego, co Bóg powiedział Mojżeszowi i Aaronowi w 10:87, to ich prawdziwe znaczenie staje się jaśniejsze:

[24]Skoro Bóg jest Niezależny od niczego i czyni, cokolwiek zechce, to nie jest nigdy zobowiązany do czynienia czegokolwiek zgodnie z ludzkimi życzeniami, włączając w to nagradzanie za dobro i karanie za zło. Jednakże ze względu na Jego absolutną sprawiedliwość, On nagradza tych, którzy wierzą i czynią dobre uczynki, karze zaś tych, którzy nie wierzą i czynią złe uczynki. Innymi słowy, Bóg traktuje ludzi tak, jak na to zasługują. On jest jednak także Współczujący, Przebaczający i jest Dawcą wszystkiego. Przebacza zatem i odpuszcza wiele win Swoich sług, ale też nagradza ich bardziej niż na to zasłużyli. Nie oznacza to, że traktuje wszystkich wiernych w taki sam sposób. Wierni różnią się pomiędzy sobą pod względem poziomu, głębi i szczerości wiary, uczynków, czystości intencji i oddania Bożej sprawie. Wszystkie te czynniki sprawiają, że nagrody są różnorodne, poza tym zaś Bóg ma swobodę w nagradzaniu, kogo zechce, skoro oddał każdemu sprawiedliwość.

[27]Niniejszy werset objaśnia zadziwiające działanie Boga, który zsyła deszcz i grad z nabrzmiałych chmur, będących Jego cudem i jednym z najbardziej zadziwiających znaków Jego miłosierdzia. Atomy chmur są rozproszone w atmosferze, a potem, na rozkaz Boga, kształtują się w chmurę niczym oddziały na sygnał trąby. Potem, jak małe atmosfera jest jasna i nie da się dostrzec żadoddziały zbierające się z różnych kierunków, nej chmury, podobne do gór kształty gromaaby sformować armię, Bóg łączy chmury, aby dzą się w olbrzymie chmury, gdyż Ten, któumożliwić zamknięcie obwodu elektrycznego ry zna wszystkie żywe istoty i ich potrzepomiędzy nimi. On sprawia, że chmury, obłaby, zbiera je, aby zesłać deszcz. Te zjawidowane deszczem bądź śniegiem, spuszczają ska związane są z kilkoma Bożymi Imionami: Wszechmogący, Wszechwiedzący, Rozporząwodę życia dla pożytku wszystkich żywych dzający, Wspomożyciel i Ożywiciel. istot na ziemi. Deszcz nie spada bez powodu. Kiedy

[25]Metafory tutaj przedstawione ilustrują stan, w jakim znajdują się niewierni. Ich uczynki, choć zdają się przynosić im przez pewien czas korzyści na tym świecie, to powiększają jedynie ich stratę i cierpienie zarówno na ziemi, jak i w Wieczności. Ponadto jak długo istnieją wierni, których umysły i serca zostały rozświetlone światłem Boga i którzy walczą o Jego sprawę szczerze, tak długo będą oni ostatecznie zwyciężać, bez względu na to, czego by nie czynili niewierni, aby zatrzymać i zapobiec rozprzestrzenianiu się tego światła. To, co niewierzący zwą oświeceniem, jest tylko ciemnością w ciemności; są odziani w zasłony ciemności i nie potrafią odnaleźć drogi do prawdziwego zbawienia i pomyślności.

[26]Objaśnienie tego stwierdzenia, zob. 15:22, przyp. 6.

[28]Jedno ze znaczeń tego wersetu jest takie, 78; sura 21:30, przyp. 3; sura 23:18, przyp. 5. że pierwotną materią stworzenia było coś płynnego: eter, wodór albo olbrzymia chmu-

[29]Podobne nakazy dotyczące wiary w Boga i ra gazów płynnych itp. Bóg uczynił eter źróposłuszeństwa wobec Niego i Jego Wysłannidłem atomów, z których stworzył wszystkie ka, zob.: 4:60-65. Szczególnie znaczący pod tym rzeczy i wszystko umieścił w „oceanie” etewzględem jest werset 65: Lecz nie! Na twojeru. Inne znaczenie jest takie, że woda sama go Pana, oni nie uwierzą (prawdziwie), dopópowstaje z dwóch gazów. Jej opary wydostaki nie uczynią cię sędzią każdego sporu pomięją się z ziemi, gęstnieją, a następnie powradzy sobą i nie znajdą w swoich sercach najcają jako deszcz, by przygotować środowisko mniejszej dokuczliwości odnośnie do tego, co przyjazne dla życia. rozstrzygnąłeś. I (wtedy) w pełni się poddadzą. Meczet Proroka w Medynie - widok z końca XIX w. Dalsze objaśnienia zob. sura 2:74, przyp. (reprodukcja R. Yazdani według fotografii z archiwów Yıldız Sarayı w Stambule). (reprodukcja R. Yazdani według fotografii z archiwów Yıldız Sarayı w Stambule). niku (szczegółowe wyjaśnienie zob. 4:59,

[30]To i inne, podobne stwierdzenia (np. przyp. 13). werset 47, wyżej) stanowią, że Wysłannik wydaje nakazy i zakazy w sprawach

[31]Modlitwa, datki na dobroczynność (zakat) innych niż zawarte i objaśnione w Koranie, i posłuszeństwo względem Wysłannika co do i – poprzez to – odnoszą się do Sunny jako wszystkich aspektów jego Posłannictwa (a oddzielnego źródła prawa muzułmańskieprzez to wierność Sunnie) stanowią najistotgo. W innym przypadku zostałoby zapewniejsze warunki, jakie należy spełnić, ażene powiedziane: „Bądźcie posłuszni Bogu i by zasłużyć na objęcie obietnicą zawartą w Wysłannikowi”, bez powtarzania „bądźcie poprzednim wersecie oraz aby zasłużyć na posłuszni” przed wspomnieniem o Wysłanprzyrzeczony stan. Meczet Proroka w Medynie - widok z końca XIX w.

[32]Zastanawiając się nad tym nakazem, powinniśmy zwrócić uwagę na to, jak wielkie znaczenie islam przydaje wzajemnej pomocy, solidarności i braterstwu, które stara się ustanowić pomiędzy muzułmanami. takiego pozwolenia udzielić – wedle swego

[33]Kiedy tylko muzułmanie wzywani są we rozeznania. wspólnej sprawie, nie powinni nigdy zawieść; zawsze muszą odpowiedzieć na wezwanie.

[34]Próba, która ma dotknąć nieposłuszNie wolno im też odejść bez zgody władcy, nych nakazom Wysłannika, a po nim – jego rządzącego. Jeśli zaś ktoś z nich ma powód następców, ma wiele form i aspektów. Jest do odejścia, to musi być on prawdziwy i ważto, na przykład, jarzmo niesprawiedliwych i ny, i również tym razem nie powinni odejść tyrańskich władców; niezgoda, chaos i wojna bez pozwolenia. Rządzący albo przywóddomowa; degeneracja moralna, a także utrata ca jest w pełni uprawniony do tego, ażeby władzy, mocy.