O, ludzie! Pełni bojaźni wobec sweze swoją własną. Zaprawdę, to wielkie go Pana, trzymajcie się z dala od niepoprzewinienie! słuszeństwa względem Tego, który stwo-

Przywracajcie własność sierot (znajżeńcie się tylko z jedną lub z tymi, któdujących się pod waszą opieką, gdy już re posiadły wasze prawice dojdą do lat sprawnych) i nie zamieniajstanie się bardziej prawdopodobne, że nie cie tego, co zepsute na to, co dobre (niebędziecie czynić niesprawiedliwości. dozwolone na dozwolone), ani nie spo-^[3]

[3]Bóg wysyła anioła, który przekazuje w niej jest sprzeczny z tą cudowną cierpliwością, za jaką jest chwalony w Koranie i na początku samej Księgi. Księga Hioba przedstawia swego bohatera jako osobę do tego stopnia pełną skarg i rozdrażnioną na Boga przez cały czas swojej niedoli, że aż jego wyróżniał Proroków w zależności od potrzeb przyjaciele z wielkim trudem starają się go związanych z ich Posłannictwem, co oznaprzekonać, że Bóg nie był wobec niego niecza, że każdy Prorok jest większy od innego sprawiedliwy. pod jakimś względem. Prorok Mojżesz został wyróżniony tym, że Bóg przemawiał do niePoza tą księgą Biblia zawiera jeszcze go bezpośrednio. Jednakże chociaż bezpośredsiedemnaście innych ksiąg przypisywanych nie zwrócenie się Boga do Mojżesza stanowiProrokom izraelickim. Większa część z nich ło wielką łaskę i zaszczyt, to nie była to najwydaje się autentyczna. W księgach Jeremiawyższa forma Objawienia. Bóg zsyłał Przesza, Izajasza, Ezechiela, Amosa i w innych słanie składające się na Jego Księgę poprzez możemy znaleźć całe fragmenty, które poruGabriela, a zatem w tym właśnie wypadszają serce i duszę wierzącego. Odbijają one ku jest najwyższa forma Objawienia. Z tego niewątpliwie Boskie Objawienie. Podczas lekpowodu Tora nie składa się z bezpośredniego tury tych fragmentów uderza nas gwałtowprzekazu Objawienia Boga do Mojżesza. ność napomnień moralnych, potężny sprzesposób, dzięki któremu Prorok wie z całą pewnością, że pochodzi ono od Niego. lecz spoza zasłony i niewidzialnie, tak jak przemówił z drzewa do Mojżesza. wiadomość Prorokowi. Z wiadomościami zawartymi w Księgach posyłany był zawsze Gabriel (as-Salih, 22). Jak wspomniano w 2:253, Bóg wynosił i

Jeśli lękacie się, że nie zdołacie sprawierzył was z pojedynczej istoty ludzkiej, a dliwie zachowywać ich praw, gdy poślubiz niej stworzył jej towarzyszkę (życia), z cie osierocone dziewczyny (znajdujące się tej pary zaś rozprzestrzenił mnogość mężw waszej pieczy) to (wiedzcie, że) wolczyzn i kobiet. Pełni bojaźni wobec sweno wam poślubiać spośród innych kobiet, go Pana, trzymajcie się z dala od niepoktóre wydają się wam dobre, dwie, trzy słuszeństwa wobec Tego, w którego Imiebądź cztery niu kierujecie do siebie żądania (właściwie że (pod względem waszych obowiązzachowując) prawa łona (pokrewieństwa). ków małżeńskich) nie będziecie w stanie Zaprawdę, Bóg was obserwuje. postępować wobec nich sprawiedliwie, to^[1]^[2]

[1]Bóg wkłada słowa w serce Proroka w nia podrobione. Z drugiej strony, duża liczba przysłów wydaje się prawdziwa i autentyczna. Inna księga biblijna przypisywana jest

[2]Bóg przemawia bezpośrednio do Proroka, Hiobowi. Choć zawiera wiele pereł mądrości, to jednak trudno uwierzyć, ażeby była jego autorstwa. Albowiem portret Hioba zawarty

Kobietom (które poślubiacie) dawajcie żywajcie ich własności, mieszając ją podarunki małżeńskie (mahr) z ochotą. Jeśli jednak obawiacie się,. Dzięki temu (i nie oczekując ich zwrotu). Jeśli jednak one z własnej woli darują wam jakąś ich część, to korzystajcie z tego dla zdrowia i pomyślności.

Nie dawajcie tym o słabym umyśle swojej własności, którą Bóg powierzył waszej pieczy, lecz zapewnijcie im z niej wyżywienie oraz ubranie i przemawiajcie do nich uprzejmie i słowami uczciwej rady.

Sprawdzajcie dobrze sieroty (i dbajcie o nie), zanim dojdą do wieku (zdolności do) małżeństwa. A potem, jeśli stwierdzicie, że są zdrowe umysłowo, to zwróćcie im ich majątek; i nie zjadajcie go poprzez swoją rozrzutność ani w pośpiechu, lękając się, że dojdą do wieku sprawnego (i przejmą swą własność). Jeśli opiekun jest bogaty (wystarczająco, by ze swojego majątku utrzymać siebie i rodzinę), to niech powstrzyma się (od korzystania z własności swojego wychowanka); jeśli zaś jest biedny, to niech spożywa w sposób sprawiedliwy i rozsądny. Jeśli przekazujecie im (ich majątek), to przyprowadźcie dla nich świadków. Bóg wystarcza jako Ten, który rozlicza i reguluje rachunki (Swoich sług).

Męscy spadkobiercy mają otrzymać część z tego, co pozostawią rodzice i bliscy krewni, i także żeńscy spadkobiercy mają otrzymać część z tego, co pozostawią rodzice i bliscy krewni. (Bez względu na to,) czy to będzie mało, czy dużo –jest to udział ustanowiony przez Boga.^[4]

[4]Ten krótki werset zawiera podstawy islamskiego prawa dziedziczenia oraz znaczące ostrzeżenie: • zarówno mężczyźni, jak i kobiety mają udział w dziedziczeniu; • majątek pozostawiony przez osobę zmarłą stanowi masę spadkową, niezależnie od jego wartości; • nie ma różnicy, czy majątek jest ruchomy czy też nieruchomy; • dzieci, rodzice, dziadkowie lub inni bliscy krewni mogą po sobie dziedziczyć; • spadkobiercy nie mogą zostać pozbawieni swojego udziału w spadku, poza przypadkami wyjątkowymi, gdy na przykład zamordowali swojego testatora (at-Tirmizi, „Fara’id”, 17) (Suat Yıldırım, Kur’an-ı Hakim, 77). Wspomniane ostrzeżenie związane jest z przedislamskim wykluczeniem kobiet z dziedziczenia. Wspominając oddzielnie i explicite kobiety jako prawowitych spadkobierców części masy spadkowej, Bóg ostrzega, że niezależnie od wielkości spadku kobiety nie mogą być go pod żadnym pretekstem pozbawione. cenie kończy się niewiarą. Poniżej naszkico-

Jeśli przy podziale (spadku) będą obecni niektórzy spośród innych krewnych (niemający ustalonego udziału) oraz sieroty, a także potrzebujący, to dajcie im nieco z tego (dla ich zaopatrzenia) i przemawiajcie do nich słowami uprzejmymi i miłymi.

Niech się lękają (i niepokoją o prawa sierot) ci, którzy – jeśliby sami pozostawili słabe potomstwo – lękaliby się o nie, i niech trzymają się z dala od nieposłuszeństwa wobec Boga ze względu na lęk rodziców (zmarłego), to każdemu z nich przed Jego karą, i niech mówią prawdę dwojga przypada szósta część spadku – oraz właściwe słowa (w odniesieniu do jeśli (zmarły) pozostawił dziecko. Jeśli podziału spadku i traktowania sierot). zaś nie pozostawił dzieci i rodzice są jego

Zaprawdę, ci, którzy niesprawiedlijedynymi spadkobiercami, to jego matce wie spożywają majątek sierot – z pewprzypadnie jedna trzecia. Jeśli ma (matkę nością spożywają w swoich trzewiach i) dwóch lub więcej braci, to jego matogień; i niebawem będą się piec w płoce przypada jedna szósta – po potrącemieniach Ognia (jakiego dotąd nikt nie niu legatu, którego mógł dokonać (o ile doświadczył). ów zapis został sporządzony w zgodzie

Bóg nakazuje wam odnośnie do z prawem islamu) i ewentualnego długu. waszych dzieci (i podziału spadku pomięWasi rodzice i wasze dzieci: nie wiecie, dzy nimi): syn ma otrzymać równowarktóre z nich jest wam bliższe pod wzglętość udziału (w majątku przewidzianedem pożytku. To (prawo dziedziczenia) go dla) dwóch córek. A jeśli jest więcej stanowi nakaz od Boga (któremu musiniż dwie córki (a nie ma syna), to nalecie być absolutnie posłuszni). Zaiste, Bóg żą im się dwie trzecie spadku; a jeśli jest tylko jedna, to – połowa. Jeśli chodzi o jest Wszechwiedzący i Mądry.

A wam należy się połowa tego, co pozostawiają wasze małżonki, o ile nie mają dzieci. Jeśli jednak mają dziecko, to przypadnie wam jedna czwarta tego, co pozostawiają – po potrąceniu legatu, którego mogły dokonać i ewentualnego długu. Im zaś należy się czwarta część tego, co pozostawiacie, jeśli nie macie dzieci. Jeśli jednak macie dziecko, to przypadnie im jedna ósma tego, co pozostawicie po sobie – po potrąceniu legatu, którego mogliście dokonać i ewentualnego długu. A jeśli mężczyzna lub kobieta nie mają spadkobiercy w linii prostej, lecz mają brata bądź siostrę (ze strony matki), to każdemu z nich należy się szósta część (spadku). Jeśli jednak jest ich dwoje lub więcej, to mają mieć udział w trzeciej części (dziedzictwa) – po potrąceniu legatu, który mógł być dokonany i ewentualnego długu – bez zamiaru wyrządzenia szkody (prawom spadkobierców fikcyjnymi długami lub zapisem ponad jednej trzeciej majątku). re przepływają strumienie, ażeby tam (To jest) przykazanie od Boga. Bóg jest zamieszkał. Oto triumf najwspanialszy. Wszechwiedzący i Łagodny (niespieszny^[5]

[5]W ostatnich dwóch wersetach wyznaczowaliśmy standardy islamskiego prawa dziene zostały podstawowe standardy islamskiedziczenia. go prawa dziedziczenia. Powinniśmy zwrócić uwagę na fakt, że te dwa wersety przed• stawiają islamskie prawo dziedziczenia jako absolutny nakaz Boga i w swych końcowych stwierdzeniach oświadczają, że zostały oparte na Boskiej Wiedzy i Mądrości. Złamanie tych zasad oznacza nieposłuszeństwo • wobec Boga i Jego Wysłannika, a ich odrzuZa wyjątkiem ojca i matki, a w niektórych przypadkach braci i sióstr, syn otrzymuje z masy spadkowej dwa razy tyle, co córka a brat dwa razy tyle, co siostra. Mąż zaś dwakroć tyle, co żona. Islam jest religią uniwersalną, biorącą pod uwagę warunki życia panujące we wszystkich czasach i wszystkich społeczeństwach. Reprezentuje światopogląd holistyczny i zajmuje się problemami uniwersalnymi w formie partykularnej. Rozpatrując muzułmańskie prawo dziedziczenia, powinniśmy wziąć pod uwagę wiele czynników socjologicznych i psychologicznych, takich jak np. psychologia mężczyzny i kobiety, ich obowiązki w rodzinie i społeczeństwie oraz wkład w gospodarkę. • Jeśli chcemy zrozumieć przyczyny, dla których islam w niektórych przypadkach daje kobiecie połowę udziału mężczyzny (w spadku), powinniśmy zwrócić uwagę na fakt, że zobowiązania finansowe mężczyzn daleko przewyższają zobowiązania kobiet. Pan młody musi przekazać pannie młodej ustalony „prezent” (pieniądze, kosztowności). Ten dar staje się własnością żony także po ewentualnym rozwodzie. Panna młoda nie ma obowiązku darowania niczego panu młodemu. Poza tym mąż musi zapewnić żonie i dzieciom utrzymanie, żona zaś nie jest zobligowania do pomocy w tym względzie. Własność i dochody małżonki służą wyłącznie jej, chyba że dobrowolnie podzieli się nimi ze swoim mężem. Islam zachęca do życia rodzinnego i małżeństwa, a z dystansem podchodzi do życia samotnego i rozwodów. W autentycznie muzułmańskim społeczeństwie życie rodzinne jest normą, a samotność i tzw. single są czymś rzadko spotykanym. • Jeśli kobieta dziedziczy mniej niż mężczyzna, to w rzeczywistości nie jest pozbawiana niczego, na co sobie zapracowała. Spadek pochodzi ze źródła neutralnego, jest wartością dodatkową. Stanowi rodzaj pomocy, a pomoc jako taka jest rozdzielana zgodnie z najbardziej palącymi potrzebami i odpowiedzialnością. • Mimo to niektórzy wysuwają obiekcje, że udział, jaki otrzymuje ze spadku kobieta, powinien być od samego początku równy części, jaką otrzymuje mężczyzna. Wówczas nie istniałaby potrzeba instytucji posagu i utrzymywania żony przez męża. Ci, którzy tak twierdzą, sądzą, że posag i utrzymanie są skutkiem szczególnej pozycji kobiety w kwestii dziedziczenia, gdy tymczasem sytuacja jest odwrotna. Poza tym aspekt finansowy nie jest jedynym czynnikiem takiego stanu rzeczy. Gdyby było inaczej, to nie istniałaby potrzeba ani posagu, ani utrzymania żony i nie byłoby różnicy pomiędzy udziałem mężczyzny a udziałem kobiety. Bóg w Koranie wziął pod uwagę najróżniejsze aspekty (M. Mutahhari). I tak, zgodnie z islamem, po śmierci ojca to syn ma (z własnego majątku) opiekować się matką, nie zaś córka. • Już chociażby ze względu na większe zobowiązania wobec rodziny i rodziców nie byłoby sprawiedliwe, gdyby to córka otrzymywała większy (bądź równy) udział w masie spadkowej. Generalnie wszystkie nakazy koraniczne (w tym dotyczące dziedziczenia) dowodzą prawdy, wyrażonej w wersecie: Zesłaliśmy cię jako niezrównane miłosierdzie dla wszystkich światów (21:107). • Islam nie wspiera koncepcji, że majątek ma krążyć pomiędzy nieliczną mniejszością „szczęśliwców”. Celem islamu jest to, by dobra krążyły pomiędzy wieloma ludźmi, jak to tylko możliwe. W odniesieniu do masy spadkowej, biorąc pod uwagę to, że udział w zdobyciu i zgromadzeniu majątku, który ona stanowi, miał Bóg, zaleca się, by korzystały z niej także dalecy krewni, sieroty i osoby biedne.

To są granice ustalone przez Boga. granice, tego Bóg wprowadzi do Ognia, Tego, kto jest posłuszny Bogu i Jego ażeby tam zamieszkał. I dla niego (przyWysłannikowi (zachowując te granice), gotowana) jest kara poniżająca. Bóg dopuści do Ogrodów, przez któ-

Kto jednak nie jest posłuszny Bogu w karaniu błędów Swoich sług). i Jego Wysłannikowi i przekracza Jego

A jeśli chodzi o te wasze kobiety, które popełnią czyn nieprzyzwoity (niedozwolone kontakty seksualne), to musi być czterech męskich świadków spośród was, którzy (widzieli je podczas popełniania owego uczynku i) zaświadczą przeciwko nim (w ciągu następnego miesiąca w mieście, a w pół roku na wsi). Jeśli oni rzeczywiście złożą świadectwo, to trzymajcie je w odosobnieniu w ich domach, aż zabierze je śmierć, bądź Bóg otworzy dla nich jakąś inną drogę.

A jeśli dopuszczą się tego dwoje spośród was, to ukarzcie oboje chłostą i surowymi słowami; jeśli jednak żałują, okazując skruchę i się poprawią, to odstąpcie od nich. Oto Bóg jest Tym, który przyjmuje żal za grzechy i odpłaca go szczodrym przebaczeniem i dodatkocy. Dla takich jak on przygotowaliśmy wą nagrodą, jest Współczującym. karę bolesną.^[6]

[6]Najcięższe przestępstwa w islamie to: niesprawiedliwe uśmiercanie ludzi, cudzołóstwo, kradzież i uzurpacja mienia, anarchia i terror, otwarta i buntownicza apostazja, zniesławianie ludzi, a także konsumpcja substancji oszałamiających i narkotyków. Prawo islamskie ma na celu ochronę wiary, życia, własności, sumienia oraz zdrowej reprodukcji. Za pogwałcenie tych dóbr przewidziane są najsurowsze kary. Choć istnieją różne opinie na temat znaczenia tych dwu wersetów, to najczęściej przyjmuje się, że są one wobec siebie komplementarne. Werset 15 zajmuje się tylko muzułmankami angażującymi się w niedozwolone relacje seksualne, werset 16 natomiast rozpatruje problem niedozwolonego aktu seksualnego w sytuacji, gdy znani są jego uczestnicy. Przyczyna, dla której Bóg w Koranie uregulował całą sprawę w ten sposób i ujmuje kobiety oddzielnie, jest taka, że podobnie jak obecnie w społeczeństwach istnieją „agencje towarzyskie” oraz inne tego rodzaju miejsca, tak samo w okresie Dżahiliji (Niewiedzy) przed islamem niektóre kobiety trudniły się nierządem. Jak w przypadku kilku innych problemów, islam regulował karnie kwestię niedozwolonych kontaktów płciowych w sposób stopniowy. W niniejszych dwóch wersetach zawarty jest nakaz, by muzułmanie, którzy popełnili taki akt, byli napominani i poddani chłoście, kobiety zaś zamknięte w odosobnieniu w celu zapobieżenia prostytucji. Werset 24:2 zawiera ostateczną legislację, mówiącą że osoby popełniające czyn, o którym mowa, a niebędące w stanie małżeńskim, mają zostać poddane chłoście w liczbie 100 razów. W przypisie 131 do sury Krowa streszczone zostały zasady, na których opiera się muzułmańskie prawo karne. Biorąc pod uwagę karę za cudzołóstwo, musimy dodać jeszcze następujące rzeczy: • W okresie mekkańskim zostało objawione (18:26; 31-35, 59), że wierni: powinni wspierać krewnych, potrzebujących i podróżnych; nie wolno zabijać nikogo niesprawiedliwie (także dzieci), należy powstrzymywać się od cudzołóstwa, zawłaszczania własności sierot oraz oszukiwania na wadze. Te zasady zostały ogłoszone jako reguły etyczne, niechronione karą. W Medynie jednak, gdzie powstał już rząd muzułmański, a Towarzysze Proroka złożyli mu przysięgę wierności, powyższe reguły stały się przepisami prawa, za których złamanie przewidziana została odpowiednia kara. Islamskie prawo karne zostało wprowadzone w życie na podstawie religii, aktów kultu, standardów moralności oraz struktury społecznej i gospodarczej. Powinno być przeto rozpatrywane z uwzględnieniem całej specyfiki islamu. • Islam zmierzał do ostatecznych regulacji karnych określonych zachowań w sposób stopniowy. Co ciekawe, kary przejściowe – np. za cudzołóstwo i konsumpcję alkoholu, nie były usuwane z tekstu Koranu, mimo ich abrogacji. Wspólnota muzułmańska podlegała transformacji ewolucyjnej, udoskonalając się etapami. • Islam ustanowił trudne do spełnienia warunki, które by umożliwiały egzekucję kary za cudzołóstwo i kradzież. Liczba tych, którym udowodniono cudzołóstwo i kradzież i których stosownie ukarano, była do XIV wieku islamu niezwykle niska. Tymczasem przypadki cudzołóstwa i kradzieży, z którymi ma do czynienia w ciągu jednego tylko roku społeczeństwo dowolnego, tzw. nowoczesnego i cywilizowanego kraju oraz związane z nimi komplikacje, takie jak rozwody, rozpad rodzin, samobójstwa, depresje i morderstwa daleko przewyższają liczbę podobnych przypadków we wszystkich krajach muzułmańskich w ciągu trzynastu wieków historii islamu. Czyż nie należałoby z tej właśnie perspektywy spoglądać na regulacje karne występujące w prawie islamskim? • W Biblii napotykamy wiele przypadków cudzołóstwa, z których każdy karany był kamienowaniem, spaleniem bądź w jakiś inny sposób. Tego rodzaju kary nie ograniczały się jedynie do cudzołóstwa. Jeśli jakiś mężczyzna poślubił jednocześnie kobietę i jej córkę, to cała trójka była karana spaleniem (Księga Kapłańska 20:14). W Ewangeliach nie znajdziemy praw, które by znosiły te regulacje. Przyczyna, dla której tak się dzieje, jest całkiem jasna: nauczyciele Prawa i faryzeusze przyprowadzili kobietę przyłapaną na cudzołóstwie. „Postawiwszy ją pośrodku, powiedzieli do niego: Nauczycielu, tę kobietę dopiero co pochwycono na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A ty co powiesz? Mówili to, wystawiając go na próbę, aby mieli o co go oskarżyć. Lecz Jezus, schyliwszy się, pisał palcem po ziemi. A kiedy • w dalszym ciągu go pytali, podniósł się i rzekł do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem”. Jezus, czyniąc tak, dawał pewną naukę. W owym czasie społeczność żydowska była mocno zdeprawowana grzechami. Ci, którzy chcieli, by wydał na kobietę wyrok śmierci, sami zaliczali się do ludzi najmniej przestrzegających Prawa. A to przecież oni mieli je zachować i sądzić według niego. Dlatego nie było podstaw odpowiednich do egzekwowania wspomnianej regulacji prawnej ani też Jezus nie miał ku temu kompetencji. To zdarzenie nie dowodzi braku kary za cudzołóstwo w Ewangeliach, a jego przesłanie jest zgodne z islamskim prawem karnym, które tutaj staramy się objaśnić. Poza tym Jezus głosił jeszcze surowsze zasady moralne: „Słyszeliście, że powiedziano: Nie cudzołóż! A ja wam powiadam: Każdy, kto pożądliwie patrzy na kobietę, już w swoim sercu dopuścił się z nią cudzołóstwa. Jeśli więc prawe twoje oko jest ci powodem do grzechu, wyłup je i odrzuć od siebie. Lepiej bowiem jest dla ciebie, gdy zginie jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało miało być wrzucone do piekła” (Mateusz, 5: 27-29). Islam nie dąży do tego, by ludzie za wszelką cenę zaspokajali swe pragnienia zmysłowe, jak czynią to cywilizacje świeckie i materialistyczne. Zachęca natomiast człowieka, by dążył do doskonałości i wychowywał w dzielności etycznej przyszłe pokolenia, które mają zwracać ogromną uwagę na naukę i cechować się czystymi wartościami duchowymi.

Bóg przyjmuje skruchę jedynie od

Skrucha jednak nie przyniesie pożytwiano), chyba że będą w sposób oczyku temu, który popełnia zło (przez całe wisty winne czynu nierządnego (usprażycie), a (dopiero) kiedy zawita do niewiedliwiającego rozwód). I żyjcie z nimi go śmierć, mówi: „Oto ja teraz żałuw dobroci, gdyż – jeśli nie jesteście z ję”. Ani też (żal za grzechy nie pomoże) nich zadowoleni – to może być tak, że temu, który (przeżywa całe życie w nienie lubicie czegoś, w czym Bóg umieścił wierze i żałuje za swe winy dopiero na łożu śmierci, ale) umiera jako niewierząwiele dobra.

O wy, którzy wierzycie! Nie jest tych, którzy popełniają zło z powodu dla was dozwolone, byście byli spadko(swej) niewiedzy (ulegając zmysłowej biercami kobiet wbrew ich woli (przynaturze, która nakłania ich do niepramuszając je do ślubu, nie płacąc wiana wości), a potem natychmiast żałują. To bądź zmuszając je do ślubu ze wzglęku nim zwraca się Bóg z przebaczeniem, du na wiano). I nie powinniście również ze względu na ich skruchę. A Bóg jest czynić waszym małżonkom trudności w Wszechwiedzący, Mądry. celu zabrania tego, co im daliście (jako

Jeśli jednak wciąż chcecie rozdzielić się z żoną i poślubić inną, a daliście poprzedniej (niemal) skarb, to nie odbierajcie nic z tego. Czyż chcielibyście odebrać (to), posługując się zniesławieniem i popełniając tym samym oczywisty grzech?

Dlatego jakże moglibyście jej to odebrać, skoro już ze sobą żyliście, a one otrzymały od was uroczyste przyrzeczenie (że będziecie honorować ich prawa)?

I nie bierzcie za żony kobiet, które poślubili (wcześniej) wasi ojcowie – za wyjątkiem tego, co stało się w przeszłości (przed waszym nawróceniem. Takie umowy ślubne macie rozwiązać). To były w istocie czyn haniebny i rzecz (dla Boga) nienawistna – i jakże zła droga!

Zabronione są wam wasze matki (w tym macochy oraz matki waszych ojców) i córki (w tym wnuczki), a także siostry (w tym również siostry przyrodnie), wasze ciotki ze strony ojca i ze strony matki, córki waszych braci i córki waszych sióstr; wasze matki, które was karmiły piersią, wasze mleczne sio, matki waszych żon; wasze pasierstry bice będące w waszej pieczy, zrodzone z waszych żon, z którymi skonsumowaliście małżeństwo; lecz jeśli nie skonsumowaliście małżeństwa, to nie będziecie mieli grzechu (kiedy poślubicie ich córki) – i małżonki waszych synów, zrodzonych z waszych lędźwi; i (nie wolno wam) brać za żony dwóch sióstr (dotyczy to także siostrzenicy i jej ciotki) – wyjąwszy to, co stało się w przeszłości. Zaiste, Bóg jest Przebaczający, Współczujący.

I (zabronione są wam również) wszystkie zamężne kobiety, wyjąwszy te, które posiądą wasze prawice (a zatem – spomiędzy jeńców wojennych. Więzy małżeńskie tych kobiet zostały praktycznie zerwane). To jest obowiązujący was dekret Boga. Dozwolone są wam wszystkie, za wyjątkiem tych wspomnianych – byście mogli się (o nie) starać, oferując (podarunek) ze swojego majątku, i brać je w zdrowej niewinności (jako żony), a nie oddając się rozpuście. A jeśli staracie się o którąś z nich, by radować się w małżeństwie (uwzględniwszy te warunki), dajcie należny im podarunek ślubny. Nie popełnicie jednak grzechu przez to, co uczynicie za obopólną zgodą po tym, jak zostanie uczyniona powinność (przekazany podarunek ślubny). Oto Bóg jest Wszechwiedzący, Mądry.

Jeśli ktoś z was nie jest wystarczapoddane połowie tej kary, której podjąco zamożny, żeby poślubić wolne, wiedawane są kobiety wolne (i niezamężrzące kobiety, to (niech poślubia) wiene). To zezwolenie (na poślubianie kobiet rzące dziewczyny spośród tych, któniewolnych) jest dla tych spośród was, re posiadły wasze prawice. A Bóg wie którzy lękają się, że popadną w grzech wszystko o waszej wierze! I (niezależnie (pozostając w stanie wolnym). Lecz jeśli od tego, czy jesteście wolni bądź niewolwytrwacie (w samodyscyplinie bez obani) jesteście jedni od drugich (albowiem wy, że popadniecie w grzech), to jest to należycie do jednej społeczności wierdla was lepsze. A Bóg jest Przebaczająnych). Dlatego poślubiajcie je za zezwocy, Współczujący. leniem ich opiekunów i dajcie im należ-

Bóg chce wam objaśnić (Swoje przyny podarunek ślubny zgodnie z religijnie kazania, od których zależy wasze szczędozwoloną i dobrą praktyką zwyczajoście) i poprowadzić was ku (sprawiedliwą. One powinny być jednak niewinne, wym) drogom życia tych, którzy byli nietrudniące się nierządem i niemające przed wami, i zwrócić się ku wam (z tajemnych przyjaciół. A kiedy już wejmiłosierdziem i łaską). Bóg jest Wszechdą w związek małżeński i wtedy popełnią czyn nieprzyzwoity, to mają być wiedzący, Mądry.^[9]

[9]W tych ostatnich dwóch wersetach Koran wskazuje na ważną rzeczywistość społeczną i objaśnia jeden z aspektów niewolnictwa kobiet. Podczas gdy werset poprzedni ostrzega mężczyzn, którzy mają poślubić wolne wierzące kobiety, ażeby nie zeszli na drogę nieprzyzwoitości, na przykład cudzołóstwa, to ten werset upomina, aby także niewolnice powstrzymywały się przed takim zbłądzeniem. Wspomina również kwestię poślubiania niewolnic w przypadku mężczyzn, którzy obawiają się popadnięcia w grzech, o ile pozostaną nieżonaci. Rozumiemy z tego wersetu, że mężczyźni są bardziej podatni na zbłądzenie niż kobiety. Wolna muzułmanka jest tak daleka od zbłądzenia i dba tak bardzo o swój honor, że ta kwestia nie jest nawet rozpatrywana. Wierząca niewolnica jest podatniejsza na to, by ulec pokusom. Z rozważań opartych na niniejszym wersecie możemy wnioskować, że z punktu widzenia islamu ideałem kobiecości jest wolna, cnotliwa muzułmanka. Inne kobiety, nawet jeśli są wierzące, zdają się bardziej podatne na pokusy i z tego względu nie cieszą się takim samym respektem. Islam traktuje takie czyny nieprzyzwoite, jak cudzołóstwo i prostytucja, jako obrzydliwe i widzi w nich przyczynę upadku wielu osób do poziomu niższego niż zwierzęta. Popęd płciowy zwierząt jest ukierunkowany na reprodukcję: to nie jest pragnienie, które należy zaspokoić w dowolnym czasie w dowolny sposób. Samce wielbłądów sprawdzają zapach moczu wielbłądzicy, ażeby się przekonać, czy została zapłodniona czy nie. Bez tego nie podejmą spółkowania.

Bóg chce się ku wam zwrócić (z miłosierdziem, objaśniając Swoje przykazania i prowadząc was ku Drodze Prostej), gdy tymczasem ci, którzy podążają za (swymi) żądzami (kobiet, majątku, sławy, stanowisk i statusu) pragną, byście całkowicie zbłądzili (z Drogi Prostej).

Bóg chce dla was ulgi (w tym, co wam ciąży), gdyż człowiek został stworzony słabym (i podatnym na zbłądze. nie)^[10]

[10]Ludzkość jest, można by rzec, usiana słabymi miejscami. Musimy się zatem kształcić i ich pozbyć. Ważnym wymiarem edukacji jest utrzymywanie sfery tego, co dozwolone w tak szerokim zakresie, aby zaspokoić podstawowe potrzeby i dozwolone pragnienia człowieka, a jednocześnie ustanowić zakazy zapobiegające temu, by ludzie popadali w skrajności. Religijne zakazy nie są pomyślane jako ciężar dla ludzi. Przeciwnie: mają zmniejszyć ciężar, który by ich w przeciwnym razie zgniótł. W islamie sfera tego, co dozwolone jest wystarczająco obszerna, aby ludzie mogli wieść doskonałe, przyzwoite życie i byli w stanie usunąć wszelką możliwość konfliktu pomiędzy duszą a pragnieniami cielesnymi. Dlatego próby zaspokajania pragnień poza tą sferą stanowią dla serca i duszy człowieka wielkie obciążenie i mękę, a dla rodziny i życia społecznego nieszczęście i cierpienie.

O wy, którzy wierzycie! Nie spożywajcie sobie nawzajem dóbr w sposób niesprawiedliwy (poprzez kradzież, wymuszenie, przekupstwo, lichwę bądź hazard), a jedynie za obopólnym porozumieniem. I nie wyniszczajcie się (postępując błędnymi ścieżkami, jak ascetyzm i próżniactwo. Zawsze miejcie na uwadze to, że) Bóg jest dla was Współczujący.

Kto postępuje niesprawiedliwie ze względu na nienawiść oraz rozmyślnie z was wobec drugich. Mężczyźni będą czyni zło (sobie i innym ludziom), tego mieć udział zgodnie z tym, co zarobili (w My z pewnością umieścimy w Ogniu, znaczeniu materialnym i duchowym), i ażeby się w nim piekł. (Takiego ognia kobiety będą miały udział zgodnie z tym, nikt dotąd nie widział, a jego mocy nikt co zarobiły. (Poza tym zamiast zazdrościć jeszcze nie doświadczył). Zaiste, to jest innym, nie szczędźcie własnego wysiłku i dla Boga łatwe. trudu, i) proście Boga o Jego dary (modli-

Jeśli będziecie unikać większych twą i dozwoloną pracą). Zaprawdę, Bóg grzechów, których wam zabroniono, ma pełną wiedzę o każdej rzeczy. to wtedy My wymażemy z was mniej-^[11]

[11]Ciężkimi grzechami są te grzechy, za popełnienie których Bóg lub Wysłannik Boży grożą surową karą w życiu przyszłym i za które jest (również) określona kara na tym świecie. Niewiara w Boga i/lub przypisywanie Mu współtowarzyszy stanowią największe z grzechów ciężkich. Inne to utrata wiary w miłosierdzie Boże, uznawanie siebie za bezpiecznego od Jego kary, nieuszanowanie rodziców i nierespektowanie ich praw, niesprawiedliwe zabójstwo, cudzołóstwo, konsumowanie własności innych, szczególnie sierot; kradzież, lichwa, wycofywanie się (jako żołnierz), gdy armia postępuje naprzód albo ucieczka z pola bitwy, zniesławianie niewinnych kobiet, paranie się magią, picie alkoholu, hazard, porzucanie przymierza z Bogiem i przysiąg składanych w Jego Imię dla korzyści doczesnych, sprzeniewierzanie publicznych środków, składanie fałszywego świadectwa w sądzie, niewypełnianie obowiązków religijnych (opuszczanie modlitw, niepłacenie zakatu – oczyszczających datków na dobroczynność, nieposzczenie w ramadanie, nieodbycie pielgrzymki – hadżdżu) oraz odpychanie ludzi z drogi Boga. Mówi się, że żaden grzech, za który składa się szczerą skruchę i prosi się Boga o przebaczenie, nie jest ciężki i żaden grzech, który jest popełniany stale i bez żalu – nie jest lekki.

(Ludzie odróżniają się od siebie zdoldziedzictwie, które ma im zostać wydane), nościami i majątkiem, i nie zależy od was, przeto dajcie należny udział tym, z któryczy urodzicie się jako mężczyzna czy mi zawarliście uroczystą umowę. Zaprawteż jako kobieta. Dlatego) nie pożądajcie tego, w czym Bóg wyróżnił jednych dę, Bóg jest świadkiem każdej rzeczy.

I każdemu wyznaczyliśmy spadkosze złe uczynki i sprawimy, że wejdziebierców tego, co mogli pozostawić po cie przez szlachetne wejście (do Domu sobie rodzice i bliscy krewni. (Jako że owi Chwały). spadkobiercy mają ustalone udziały w

Mężczyźni (którzy są w stanie wypełniać swoje powinności) chronią i utrzymują kobiety ze względu na to, że Bóg wyposażył niektórych spomiędzy rodzaju ludzkiego (pod pewnymi względami) w większe zdolności niż innych i że oni (mężczyźni) wydają ze swojego majątku (na utrzymanie rodziny). Dobre, zacne kobiety są oddane (Bogu) i zachowują (prawa małżonków), strzegąc sekretów (honoru rodziny, jej własności, własnej niewinności – szczególnie podczas nieobecności małżonków) – tak jak i Bóg strzeże i utrzymuje w sekrecie (to, co powinno być strzeżone i pozostawać sprawą prywatną poszczególnych wiernych). Jeśli chodzi o te kobiety, ze strony których macie powody obawiać się zdecydowanego nieposłuszeństwa i złamania powinności małżeńskich, to napominajcie je (by czyniły to, co właściwe), po czym (o ile to nie pomoże) pozostawajcie oddzieleni od nich w łożach; a potem (jeśli i tym nic nie wskóracie) karćcie je. wieństwa, wiary bądź jedynie miejsca A jeśli są wam posłuszne (w prawach zamieszkania), a także sąsiadowi, który wobec Boga i pod względem powinności jest (wam) daleki (pod względem pokremałżeńskich), to nie szukajcie sposobów wieństwa lub wiary), i towarzyszowi przy na nie. (Zawsze miejcie na uwadze to, że) waszym boku (w czasie podróży, w rodzi– zaiste – Bóg jest Wzniosły, Wielki. nie, w miejscu pracy), i podróżnikowi,^[12]

[12]Ten werset wymienia działania, które mogą zostać podjęte w przypadku sporów między małżonkami. Przyczyną objawienia tego wersetu było następujące zdarzenie: Po tym, jak pewien muzułmanin z Medyny pobił swoją żonę, zwróciła się ona do Proroka z żądaniem odwetu. Prorok odpowiedział jej, że ma ona prawo uderzyć męża, jeśli on ją bije. Ale w tym momencie został mu objawiony ten werset. Następnie Prorok powiedział: Podjąłem decyzję, ale Bóg podjął inną. (zob. Ibn Kathir, Egzegeza wersetu 4:34, Hadis nr 9304) W całym swoim życiu Prorok nie uderzył żadnej ze swoich żon, ani też żadnej innej kobiety. Kiedy sam się znalazł raz w takiej sytuacji, podjął dwa pierwsze środki (upomniał żonę i na miesiąc opuścił dom), ale na tym poprzestał. Współcześni komentatorzy Koranu, którzy pamiętają o tych faktach, interpretują arabskie pojęcie wadrub Ĭ hunna (tutaj przetłumaczone jako: i bijcie je) jako: pozwólcie im wyjechać. Język arabski dopuszcza taką interpretację. • Żaden system ani religia nie mają prawa żądać od islamu przeprosin za żadne z jego praw, włączając przepisy z wersetu 34. Przeciwnie, wszelkie przeprowadzane badania pokazują, że kobiety były poddane nadużyciom w niemal wszystkich innych „religiach” i systemach i ta sytuacja trwa do dzisiaj – w świecie nowoczesnym i „cywilizowanym”. Tymczasem epoka, gdy islam praktykowano sumienne, była złotym wiekiem dla kobiet. Jako wystarczający przykład przytoczymy opinię, jaką wyrażali podróżnicy i obserwatorzy w pierwszej ćwierci XVIII wieku, kiedy to cały świat muzułmański – w tym i Państwo Ottomańskie – chylił się ku upadkowi:

Jeśli lękacie się, że może dojść do oraz tym, którzy wam posługują. (Trakzerwania (związku) pomiędzy parą małtujcie ich dobrze, gdyż) Bóg nie miłużonków, to wyznaczcie arbitra z jego je tych, którzy są zarozumiali i chełpliwi; rodziny i arbitra z jej rodziny. Jeśli oby-

Oddawajcie cześć Bogu i nie przypirzył ich Bóg (majątek, wiedzę i prawdy sujcie Mu niczego za współtowarzyszy. I zawarte w ich Księdze). My przygotowaokazujcie dobroć rodzicom oraz krewnym, liśmy dla (takich) niewiernych karę hańsierotom, potrzebującym i sąsiadowi, który jest (wam) bliski (pod względem pokrebiącą i poniżającą.

A także tych, którzy zachowują się dwoje zapragną pojednania, to Bóg doprowadzi do niego pomiędzy nimi. Oto Bóg jak skąpcy (przy wydawaniu na szlajest Wszechwiedzący, Wszystkiego Świachetne cele darów Bożych) oraz innych dom. nakłaniają do skąpstwa, i ukrywają rzeczy, którymi ze Swojej szczodrości obda-

I tych, którzy wydają swój majątek (na dobroczynność) tylko po to, by widzieli to ludzie, gdy tymczasem sami nie wierzą ani w Boga, ani w Dzień Ostatni: ci szatana mają za towarzysza – jakże to zły towarzysz!

Jakaż dotknęłaby ich szkoda, jeśliby uwierzyli w Boga i w Dzień Ostatni i jeśliby wydawali z tego, czym obdarował ich Bóg (jedynie ze względu na miłość do Niego)? A przecież Bóg ma o nich pełną wiedzę (o tym, w co wierzą i o tym, co wydają).

Zaiste, Bóg nie uczyni niesprawiedliwości nawet na ciężar atomu. Jeśli zaś będzie to czyn dobry, to On go pomnoży (pod względem owoców i nagrody) i da (zań) od Siebie nagrodę ogromną (przewyższającą zasługi człowieka).

Jakże to będzie (z ludźmi w Dniu Sądu), kiedy My przyprowadzimy z każdej społeczności świadka (by zaświadczył przeciwko nim, że głosił im Religię Boga) i przyprowadzimy ciebie (Wysłanniku) jako świadka przeciwko nim (do których dotarło twoje Przesłanie)?

Owego Dnia ci, którzy nie uwierzyli (zmarli jako niewierzący) i okazywali Wysłannikowi nieposłuszeństwo, będą pragnąć, by zrównano ich z ziemią (nie pozostawiając po nich śladu); lecz nie zdołają ukryć przed Bogiem niczego, co powiedzieli (bądź uczynili).

O wy, którzy wierzycie! Nie zbliżajcie się do modlitwy, jeśli jesteście upojeni (jakimikolwiek środkami odurzającymi), dopóki nie wiecie, co mówicie; ani też w stanie nieczystości rytualnej (wymagającej całkowitego obmycia) – chyba że jesteście w podróży (i nie macie możliwości dokonania ablucji) – dopóki nie weźmiecie kąpieli. Jeśli jednak jesteście chorzy bądź w podróży, lub też jeśli któryś z was dopiero co przyszedł z miejsca ustronnego, bądź mieliście kontakt z kobietami i nie możecie znaleźć wody, to szukajcie czystej ziemi i potrzyjcie nią lekko twarz i ręce (oraz przedramiona do łokci). Zaiste, Bóg jest Tym, który odpuszcza grzechy, Przebaczający.

Czyż nie widzisz tych, którym dano część Księgi? Oni zajmują się kupowaniem zbłądzenia i pragną, abyście i wy zbłądzili z (właściwej) drogi.

(O, wierni!) Bóg wie najlepiej, kim są wasi wrogowie. I Bóg wystarczy jako Opiekun i ochraniający Przyjaciel, i Bóg wystarczy jako Wspomożyciel.

Niektórzy spośród tych, którzy stali się żydami (przyjęli judaizm), zmieniają kontekst słów, by zniekształcić ich znaczenie i mówią: „Usłyszeliśmy i nie jesteśmy posłuszni” i „Wysłuchaj nas, obyś oniemiał” (udając, że mówią: „Czy nas wysłuchasz, o czcigodny?!), i „Posłuchaj nas! Obyś ogłuchł, o pasterzu!” (udając, że mówią: „Posłuchaj nas uważnie!”). W ten sposób prowadzą złośliwą grę swymi językami i usiłują znieważyć (prawdziwą) Religię. Jeśliby jednak powiedzieli: „Usłyszeliśmy i jesteśmy posłuszni” i „Posłuchaj nas”, lub „Obdarz nas swoją uwagą”, byłoby to dla ich własnego dobra i byłoby właściwsze. Bóg jednak ich przeklął (i wykluczył ze Swojego Miłosierdzia) ze względu na ich (celową, pisuje Bogu współtowarzyszy, wymyślił uporczywą) niewiarę i to oni – prócz niezaiste grzech obrzydliwy. wielu – niemal nie wierzą.

O wy, którym dano (wcześniej) Księuznają się za czystych i świątobliwych? gę! Wierzcie (szczerze) w to, co zesłaliśmy Wcale nie! To Bóg oczyszcza, kogo zechce (Muhammadowi), potwierdzając to, co (szanując wolną wolę każdego człowie(z prawdy) już posiadacie, zanim My nie ka), i nikt nie dozna niesprawiedliwości zetrzemy (waszych) twarzy, aby je pozbanawet na grubość cienkiego włosa. wić wzroku, słuchu, mowy i węchu, bądź

Zaiste, Bóg nie wybacza przydawaczęść Księgi? Jak oni wierzą we wszelkie nia Mu współtowarzyszy; mniejsze winy fałszywa bóstwa i wszystkie rodzaje sił wybacza jednak, komu zechce (temu, zła (stanowiące dla nich wzory wiary i kogo poprowadził ku skrusze i prawości władzy – przeciw Bogu) i mówią o tych, ze Swojej Łaski bądź ze względu na jego którzy nie wierzą (i o bałwochwalcach), żal za grzechy i dobrowolne postanowieże są prowadzeni drogą właściwszą niż ci, którzy wierzą. nie pójścia Prostą Drogą). Ten, kto przy-

Czy ty nie zważasz na tych, którzy

Popatrz, jak wymyślają kłamstwo, wykluczymy je z Naszego Miłosierdzia, przypisując je Bogu. A to wystarczy tak jak wykluczyliśmy tych, którzy narujako grzech oczywisty (prowadzący ku szali szabat. (Pamiętajcie, że) rozkaz Boga zatraceniu). jest zawsze wypełniany.

Czyż nie widzisz tych, którym dano

To są ci, których przeklął Bóg (i wykluczył ze Swego Miłosierdzia). A kogo Bóg wyklucza ze Swego Miłosierdzia, temu nie znajdziesz nigdy pomocnika i wybawcy.

Czy też może oni mają udział w suwerennej władzy (nad niebiosami i ziemią i dlatego aspirują do uprzywilejowanego miejsca przed Obliczem Boga, a także do Posłannictwa Prorockiego i panowania na ziemi)? Jeśliby tak było, to nie daliby ludziom nawet tyle, co łupinka z daktyla.

Albo może odczuwają zawiść wobec innych z powodu tego, co Bóg im darował ze Swojej Łaskawości i Szczodrości? Oto My daliśmy Rodzinie Abrahama (wraz z pochodzącym od niego potomstwem Ismaila oraz potomstwem Izaaka) Księgę i Mądrość i daliśmy jej potężne królestwo (zarówno w wymiarze materialnym, jak i duchowym).

Pomiędzy nimi (tymi, którzy należą do potomstwa Abrahama) byli i są tacy, którzy wierzą w niego prawdziwie (i wierzą w Muhammada, który ma największe prawo do pokrewieństwa z Abrahamem, oraz wierzą w objawiony mu Koran), i pośród nich są tacy, którzy odpychają od niego ludzi (podobnie jak niektórzy z tych, co otrzymali Księgę wcześniej). (Dla tych ostatnich) Piekło wystarczy jako ogień.

Tych, którzy (celowo) ukrywają i odrzucają nasze Objawienia, My umieścimy w Ogniu, by w nim się palili. Za każdym razem, gdy ich skóra się spali, My zastąpimy ją inną, by mogli zakosztować kary. Zaprawdę, Bóg jest Pełen Chwały, a Jego Moc nieodparta, Mądry.

Tych zaś, którzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła, wprowadzimy do Ogrodów, przez które przepływają strumienie – aby zamieszkali w nich na wieki. Będą tam mieć małżonki oczyszczone (z grzechów), My zaś wprowadzimy ich do bezpiecznego cienia (dającego ulgę i zadowolenie).

Bóg nakazuje wam, byście przekazywali powierzone dobra osobom do nich uprawnionym (a także wypełniali ciążące na was powinności publiczne i zawodowe), a jeśli sprawujecie sądy między ludźmi, to sądźcie według sprawiedliwości). Jakże wspaniałe jest to, do czego którzy posiadają władzę. A jeśli zamiernawołuje was Bóg! Oto Bóg jest Słyszązacie się o coś sprzeczać, to przedstawcie cy, Widzący. to Bogu i Wysłannikowi – jeśli rzeczywiście wierzycie w Boga i Dzień Ostatni.

O wy, którzy wierzycie! Bądźcie To jest ostatecznie (dla was) najlepsze i posłuszni Bogu i bądźcie posłuszni Wysłannikowi, a także tym spośród was, najpiękniejsze.^[13]

[13]W tych obu ostatnich wersetach Koran posłuszeństwo i lojalność, kwestionując tym podkreśla, jak ważne dla zdrowego ładu są samym anarchizm.

Czyż nie widziałeś tych, którzy twierdzą, że wierzą w to, co zostało zesłane tobie i w to, co zostało zesłane przed tobą. A jednak pragną zwrócić się dla rozsądzenia sporów do sił zła (które stanowią wzory wiary i władzy przeciwne Bogu), gdy tymczasem otrzymali wyraźny nakaz ich odrzucenia. Zaiste, Szatan pragnie sprowadzić ich na dalekie bezdroża.^[14]

[14]Koran jest cudem elokwencji i zwięzłości od swojego początku do końca. Jednym z setach są istotne zarówno dla zdrowia danej aspektów tej wymowności jest to, że relacjoosoby, jak i społeczności muzułmańskiej. nując jakieś zdarzenie, Koran wykorzystuje Wysłannik Boży jest prawodawcą w takim je do ogłoszenia jakiejś nowej zasady bądź samym stopniu, jak i Koran. Poza tym jego powszechnej prawdy – bez odchodzenia od sposób życia i praktykowania islamu stanowi owego zdarzenia. dla wierzących zasadniczy standard zachoSłowo taghut (siły zła, które ustanawiają wania. Koran i droga Proroka Muhammada – wzory wiary i rządów, opierając się na bunSunna – są niepodlegającymi dyskusji i absocie wobec Boga) jest używane zarówno w lutnie wiążącymi źródłami islamu. Wszystkie liczbie pojedynczej, jak i mnogiej. W werseinne drogi, które nie są oparte na nich, procie tym, w wyrażeniu gdy tymczasem otrzywadzą do herezji. mali wyraźny nakaz ich odrzucenia, Koran odnosi się do szczególnej osoby włączonej w (pokój z nim) Prorokiem bądź Wysłanniznaczenie terminu taghut, która była znakiem. W języku Koranu oznacza to, że jest na pierwszym adresatom Objawienia za czaon największym spośród Proroków i Wysłansów Proroka. Wspominając pewne zdarzenie, ników. Jeśli wspominamy kogoś, używając Koran przedstawia ważny aspekt hipokryzji jego tytułu, a nie wymieniając go z imiezwiązany z ignorowaniem zasad sprawiedlinia i (w języku arabskim) stosujemy rodzajwości. Chociaż hipokryci twierdzą, że wienik określony, to tym samym mówimy, że ta rzą w Księgę Boga i praktykują ją w życiu osoba wyróżnia się zasadniczo spośród innych codziennym, to jednak wciąż ignorują spraosób noszących ten sam tytuł i że jest najwiedliwość i to, co słuszne, szukając innewyższym przedstawicielem posłannictwa lub go autorytetu, którego osąd – jak mniemainstytucji, której członkowie ów tytuł noszą. ją – będzie dla nich korzystny. TymczaJeśli zatem słyszymy lub mówimy Prorok sem wiara w autorytet Koranu zakłada, że bądź Wysłannik, to odnosimy się do Proroka w naszych sporach musimy poddać się rozMuhammada, niech będzie z nim pokój i błostrzygnięciom, które przewiduje Księga Boga gosławieństwo. To on reprezentuje misję proi uznawać je całym sercem. Nie możemy szurocką i Posłannictwo w sposób najlepszy – kać innego autorytetu, który by rozstrzygnął nasze sprawy. jako największy z Proroków i Wysłanników. Koran często nazywa Muhammada

Kiedy im powiedziano: „Przybywajcie do tego, co zesłał Bóg i do Wysłannika (i poddajcie się osądowi Bożemu)”, to widzisz (przecież), jak obłudnicy odwracają się od ciebie z odrazą.

Co będzie jednak, jeśli dotknie ich nieszczęście z powodu tego, co wcześniej uczynili własnymi rękoma? I oni przyjdą do ciebie, przysięgając na Boga i powiedzą: „Zależało nam jedynie na dobrej woli i pojednaniu!”^[15]

[15]Fakty przedstawione w powyższych wer-

To są ci, o których Bóg wie, co znajduje się w ich sercach. Dlatego odwróć się od nich (nie martwiąc się tym, co mówią i czynią) i napominaj ich, oraz głoś im słowa głębokie, przemawiające do ich serc.

(Każdy powinien wiedzieć, że) My zawsze zsyłaliśmy Wysłannika tylko po to, by z Bożego rozkazu okazywano mu posłuszeństwo. Jeśliby oni, gdyby sami wyrządzili sobie niesprawiedliwość (popełniając grzech), przyszli do ciebie i poprosili Boga o wybaczenie – a Wysłannik prosiłby Boga o wybaczenie dla nich – to zobaczyliby, że Bóg jest Tym, który przyjmuje żal za grzechy i nagradza go szczodrym przebaczeniem i dodatkową nagrodą, Współczujący.

Lecz nie! Na twojego Pana, oni nie uwierzą (prawdziwie), dopóki nie uczynią cię sędzią każdego sporu pomiędzy sobą i nie znajdą w swoich sercach najmniejszej dokuczliwości odnośnie do tego, co rozstrzygnąłeś. I (wtedy) w pełni się poddadzą.

Jeślibyśmy im nakazali: „Odbierzcie sobie życie (dla sprawy Boga, byście zostali oczyszczeni z grzechów”, albo „Opuśćcie swoje domostwa (które zanieczyściliście swoimi grzechami i wędrujcie do innych krajów dla sprawy Boga)”, to oni by tego nie uczynili, wyjąwszy niewielu z nich. Gdyby jednak uczynili to, do czego zostali wezwani – jeśliby nawet czynili to od tej chwili – to byłoby to w istocie dla ich własnego dobra (i właściwsze) dla bezpieczniejszego umoc. nienia (się na ziemi)

A wtedy dalibyśmy im od Nas nagrodę ogromną

I poprowadzilibyśmy ich ku drodze prostej (w wierze, myśli, uczuciu i działaniu).

Kto jest posłuszny Bogu i Wysłannikowi, ten jest (i będzie także w życiu przyszłym, w Raju) w gronie tych, których Bóg obdarzył łaską (drogi prostej) – Proroków, prawdomównych (i lojalnych Bogu, zawsze mówiących prawdę), a także świadków (którzy widzą ukryte Boskie prawdy i zaświadczają je własnym życiem) oraz sprawiedliwych (w czynach i słowach). Jakże wspaniali to towarzysze!^[17]

[17]Niniejszy werset odnosi się do czterech nych grup. grup ludzi, którzy w dziejach ludzkich dzia-

Taka jest łaska od Boga, a Bóg wystarcza jako Wszechwiedzący (znający tych, którzy na nią zasługują oraz ich pozycję wedle pobożności).

O wy, którzy wierzycie! Bądźcie w pełni przygotowani i (w zależności od wymogów chwili) wyruszajcie (na wyprawy wojenne) w (małych i) skonsolidowanych grupach bądź wszyscy razem.

Zaprawdę, pośród was jest taki, który pozostaje (z tyłu). A potem, gdy dotknie was jakieś nieszczęście, mówi: „Oto Bóg obdarzył mnie Swą łaską, że nie byłem wraz z nimi”.

Jeśli jednak będzie waszym udziałem jakieś dobrodziejstwo od Boga, to on z pewnością powie – jak gdyby nigdy nie było żadnych więzów miłości pomiędzy wami i nim (i tym samym istniała jakaś przeszkoda do wyruszenia wraz z wami) – „O, gdybym tylko był z nimi, to osiągnąłbym wielki zysk”. dla Sprawy Boga i zostanie zabity bądź^[16]

[16]Słowa i styl przyjęte w tym wersecie łają jako przewodnicy innych. Związany sugerują nam, że łączy się on z naukami jest z wersetami 1:6-7 i je wyjaśnia. Łaska zawartymi w wersecie 2:54. oznacza tutaj doskonałe przewodnictwo. Obdarzona jest nią każda ze wspomnia-

Niechaj walczą dla Sprawy Boga odniesie zwycięstwo, My damy nagroci, którzy sprzedają życie tego świata dę ogromną. za życie wieczne. A temu, kto walczy

Dlaczegóż zatem mielibyście nie walczyć za Sprawę Boga i za uciskanych, bezradnych mężczyzn, kobiety i dzieci, którzy krzyczą: „O, Panie nasz! Wyprowadź nas z tej ziemi, której mieszkańcy są ciemięzcami; i wyznacz nam od Siebie obrońcę, i wyznacz nam od Siebie pomocnika!”

Ci, którzy (rzeczywiście) wierzą, walczą za Sprawę Boga, gdy tymczasem ci, którzy nie wierzą, walczą za sprawę taghut (siły zła, która ustanawia błędne wzory wiary i władzy oparte na sprzeciwie wobec Boga). Dlatego (o, wierni) walczcie przeciwko przyjaciołom i sprzymierzeńcom Szatana. Zaprawdę, podstęp Szatana jest słaby.

Czyż nie zastanawiałeś się nad tymi, którym powiedziano: „Powstrzymajcie swoje ręce (od wojny) oraz wykonujcie modlitwę w zgodzie z jej warunkami, i płaćcie obowiązkowe datki na dobroczynność (zakat) (gdy oni uparcie pytali cię, kiedy otrzymają zezwolenie na walkę)?” Kiedy jednak nadszedł czas i jest im nakazana walka, część z nich lęka się ludzi tak, jak powinni się lękać Boga – albo nawet jeszcze bardziej, i mówi: „O, Panie nasz! Dlaczego nakazałeś nam walkę? Gdybyś tylko udzielił nam nieco więcej zwłoki!” Powiedz (im, o Wysłanniku): „Krótko trwa korzystanie z (przyjemności) tego świata, życie wieczne jest zaś najlepsze dla tego, kto jest bogobojny. Nie doznacie niesprawiedliwości nawet na wielkość cienkiego włosa”.

Gdziekolwiek byście nie byli, doścignie was śmierć – nawet gdybyście byli w wieżach potężnych i wysokich. Jeśli zdarzy im się coś dobrego, to mówią: „To pochodzi od Boga”; a jeśli dosięgnie ich jakieś zło, to mówią: „To z twojego powodu”. Powiedz: „Wszystko pochodzi od Boga”. Cóż jest jednak z tymi ludźmi, że nie pojmują prawdy niczego, co zostało powiedziane (ani tego, co się zdarzyło)!

(O, człowieku!) Zawsze, gdy spotyka cię coś dobrego, pochodzi to od Boga; a zawsze, gdy spotyka cię coś złego, pochodzi to od ciebie samego. My posłaliśmy cię do ludzkości jako Wysłannika. A Bóg wystarczy jako Świadek.^[18]

[18]Ostatnie dwa wersety wyjaśniają niektóre ważne zagadnienia dotyczące Boskiej Opatrzności i wolnej woli człowieka: • Cokolwiek się przydarza człowiekowi – czy to zło, czy dobro – zostało to określone przez Wieczną Wolę Boga, która w Swoich decyzjach bierze pod uwagę wol• ną wolę człowieka. • To Bóg ustalił, jaka przyczyna (myśl, wiara i działanie) jaki przynosi skutek i ludzkość nie jest w stanie wyjść poza • te ramy. W tym też sensie mówi się, że wszystko, co przydarza się ludziom, pochodzi od Boga. • Wymogiem wolnej woli, którą Bóg obdarował ludzkość, jest to, że Bóg stwarza wszystko, czego pragną Jego słudzy. Dlatego to Bóg stwarza wszystko, co im się przydarza – zarówno zło, jak i dobro. To w tym znaczeniu od Boga pochodzi wszystko to, co przydarza się człowiekowi. • Bóg nigdy nie pragnie zła dla Swoich sług. On zawsze pragnie dla nich dobra i kieruje ich ku niemu. Dlatego jakiekolwiek dobro się człowiekowi przydarza, pochodzi ono od Boga, gdyż to Bóg tak chciał i tak kierował jego wolną wolę. To oznacza, że skoro Bóg tak chciał, to kierował wolną wolę człowieka w kierunku tego działania, umożliwiając mu uczynienie tego i stwarzając to. W związku z tym wszelkie dobro, które się człowiekowi przydarza, pochodzi wyłącznie od Boga. Człowiek jest źródłem i wykonawcą całego zła, które go spotyka – jeśli wybiera zło i czyni je – pomimo tego, że Bóg kieruje jego wolną wolę ku dobru. Poza tym, że wszystkie dobro, jakie spotyka człowieka, pochodzi od Boga, Bóg nagradza to dobro i daje Swoim sprawiedliwym sługom wstęp do Raju. Wejście do Raju następuje wyłącznie ze względu na łaskę Boga i Jego hojność. Nieszczęścia nawiedzające ludzi na tym świecie i Piekło w Zaświatach są spowodowane ich upartym trwaniem w niewierze, politeizmem bądź grzechami popełnianymi pomimo nieskończonego współczucia Boga, przebaczenia i nawoływania do czynienia dobra. Umieszczenie kogoś w Piekle jest sprawiedliwością zatopioną w Boskim współczuciu.

Ten, kto okazuje posłuszeństwo Wysłannikowi, okazuje (przez to) posłuszeństwo Bogu; co do tego zaś, kto odwraca się od niego (i jego drogi) – (nie bądź zasmucony, Wysłanniku, gdyż) My nie posłaliśmy Cię, abyś był nad nim stróżem (i ponosił za niego odpowiedzialność).

Oni mówią (w twojej obecności i na każdy twój rozkaz): „Oczywiście”. Skoro tylko odejdą od ciebie, część z nich knuje jednak tajemne plany przeciwko temu, co mówisz. Lecz Bóg zapisuje wszelkie ich tajemne plany. Odwróć się więc od nich i złóż swą ufność w Bogu. Bóg wystarczy jako Powiernik.^[20]

[20]Stosunek Koranu do wojny oraz reguły, jakie ustanowił, zob. 2:190-191, 194, 216 oraz • Choć Koran przemawia do niezliczonej przypisy: 137, 138, 140 i 147 do tej sury. różnorodności ludzi oddalonych od siebie w czasie, przestrzeni i pod względem charakteru, to ma tak płynny sposób wyjaśniania, tak czysty styl i jasny sposób opisu, jakby zwracał się do jednej homogenicznej grupy. Każda z tych grup ludzi ma wrażenie, że Koran zwraca się właśnie do niej. Chociaż Koran został objawiony po to, aby umożliwić stopniowe prowadzenie prostą ścieżką różnych ludzi ku różnym celom, to cechuje się taką bezpośredniością, zrównoważeniem i wspaniałym ładem, że ma się wrażenie, jak gdyby miał tylko jeden cel. Te fakty powiększają jeszcze cudowność objaśnień koranicznych, ich płynność stylu i harmonię. Każdy człowiek o zdrowym sercu, sumieniu i dobrym smaku dostrzeże wspaniałą płynność, proporcje i niezrównaną wymowność wyjaśnień tej Księgi. Każdy człowiek o zdrowym „wzroku” i wnikliwości zobaczy, że Koran jest okiem, którym możemy oglądać cały wszechświat, ze wszystkimi jego wewnętrznymi i zewnętrznymi wymiarami – jakby na jednej kartce papieru, z której odczytujemy wszystkie jego znaczenia (The Words, „The 25th Word”, 433).

Czyż oni nie zastanawiają się nad Koranem (by mogli przekonać się, że on pochodzi od Boga)? Jeśliby on pochodził od kogoś innego niż Bóg, to z pewnością znaleźliby w nim liczne sprzeczności.^[19]

[19]Rozważmy następujące fakty: • Chociaż Koran był objawiany w częściach przez ponad dwadzieścia lat, aby wypełniać różne potrzeby i cele, to zachowuje doskonałą harmonię – jak by był objawiany w tym samym czasie. • Chociaż Koran był objawiany w częściach • przez ponad dwadzieścia lat i przy różnych okazjach, to jego części tak się wzajemnie wspierają, jak gdyby został objawiony przy jednej okazji. • Chociaż Koran przyszedł jako odpowiedź na różne, powtarzające się pytania, to jego części są tak ze sobą harmonijnie powiązane, jak gdyby stanowiły odpo• wiedź na jedno jedyne pytanie. • Chociaż Koran przyszedł, ażeby rozstrzygnąć różne przypadki i zdarzenia, to wykazuje tak doskonały porządek, jak gdyby stanowił rozstrzygnięcie jednej jedynej sprawy lub zdarzenia. • Chociaż Koran został objawiony dzięki Bożej szczodrości w stylu zróżnicowanym, ażeby mógł zwracać się do niezliczonej liczby ludzi, będących na różnym poziomie zrozumienia, percepcji i o różnych temperamentach, to jego części wykazują tak piękne podobieństwo, powiązanie i płynność, jak gdyby był skierowany do jednego poziomu zrozumienia, percepcji i temperamentu.

Kiedy dociera do nich jakaś wiadomość o bezpieczeństwie (dla społeczności) lub budząca lęk, to rozgłaszają ją wkoło (nie upewniając się uprzednio, czy jest prawdziwa bądź nie). Jeśliby zaś przedstawili ją Wysłannikowi i tym spomiędzy nich (w ich społeczności), którzy piastują władzę, to wtedy wyjaśniliby ją ci, którzy umieją właściwie zbadać sprawę. (O, wierzący!) I gdyby nie Łaska Boga nad wami i Miłosierdzie (oświetlające waszą drogę światłem Objawienia, prowadzące was i chroniące przed wrogami i zbłądzeniem), to wszyscy z was – prócz niewielu – (daliby się zwieść hipokrytom) i poszliby za Szatanem.

Walcz (o, Wysłanniku) dla Sprawy Boga, gdyż (podobnie, jak każdy inny człowiek jest odpowiedzialny przede wszystkim za siebie, także i Ty) ponosisz odpowiedzialność wyłącznie za siebie. (Nawet pozostawiony sam, wypełniaj swoje powinności) i zachęcaj wierzących (by wypełniali swe obowiązki). Być może Bóg powściągnie siłę tych, którzy nie wierzą. Zaprawdę, Bóg jest największy pod względem mocy i najsilniejszy w karaniu.

Ten, kto wstawia się, pośredniczy i pomaga w dobrej sprawie, będzie miał udział w jej błogosławieństwach, kto zaś wstawia się, pośredniczy i pomaga w złej sprawie – będzie miał udział w jej brzemieniu. Oto Bóg w pełni czuwa nad każdą rzeczą. cze piękniejszym (pozdrowieniem) lub

Jeśli (podczas podróży bądź w domu, (przynajmniej) tym samym. Oto Bóg na wojnie lub w czasie pokoju) jesterozlicza wszystkie rzeczy. ście pozdrawiani jakimś pozdrowieniem (pokoju i dobra), to odpowiadajcie jesz-

Bóg – poza Nim nie ma (innego) boga. On zgromadzi was wszystkich w Dniu Zmartwychwstania – co do czego nie ma wątpliwości. Któż może być bardziej prawdomówny w tym, co stwierdza, aniżeli Bóg?

(O, wierzący!) Dlaczego stanowicie dwie grupy w odniesieniu do hipokrytów (z Mekki i innych plemion, które twierdzą, że wyznają islam, a mimo to uczestniczą we wrogich działaniach swych ludów przeciwko wam), widząc że Bóg ich odrzucił (ku niewierze) ze względu na to, co sobie zarobili (grzechami).

Oni tęsknią za tym, byście stali się niewiernymi, tak jak sami są niewiernymi, i byście wszyscy byli (im) równi. Nie bierzcie zatem spośród nich zaufanych i sprzymierzeńców, dopóki nie wywędrują (do Medyny i nie dołączą do was) dla Sprawy Boga. Jeśli jednak się odwrócą (od tego wezwania i w dalszym ciągu będą kierować swą wrogość przeciwko wam), to chwytajcie ich i zabijajcie, gdziekolwiek ich znajdziecie. I nie bierzcie sobie nikogo spomiędzy nich za zaufanego ani pomocnika.

Wyjąwszy tych, którzy szukają schronienia u ludu, połączonego z wami traktatem (pokoju lub przymierza), bądź (tych, którzy) przybywają do was z sercami ściśniętymi ze względu na walkę przeciwko wam oraz walkę ze swoim własnym ludem. Gdyby Bóg zechciał, to z pewnością dałby im władzę nad wami i oni walczyliby przeciwko wam. Jeśli jednak się wycofają i nie będą przeciwko wam walczyć, a (zamiast tego) zaoferują wam pokój, to Bóg nie zezwoli wam na żadną drogę (ku wojnie) przeciwko nim.

Znajdziecie innych, którzy pragną bezpieczeństwa z waszej strony (przez zawarcie traktatu z wami) i bezpieczeństwa od swego ludu (poprzez złamanie traktatu z wami i dołączenie do nich). Ilekroć są z powrotem wzywani do spisków i wrogości przeciwko wam, pogrążają się w nich bez namysłu. Dlatego jeśli oni nie odstąpią od was ani nie zaoferują wam pokoju, ani też nie powstrzymają swoich rąk (od szkodzenia wam), chwytajcie ich i zabijajcie, gdziekolwiek ich napotkacie. To przeciwko takim My daliśmy wam jasną sankcję.

I (bądźcie ostrożni, gdyż) wierzącemu nie wolno zabijać innego wierzącego, chyba że zdarzy się to przez pomyłkę. Ten, kto zabił wierzącego przez pomyłkę, musi uwolnić wierzącego niewolnika oraz zapłacić okup za krew jego rodzinie (legalnym spadkobiercom), o ile ci nie darują tego w akcie dobrowolnej ofiary. A jeśliby on (zabity), będąc wierzącym, należał do wrogiego wam ludu (z którym nie macie zawartego traktatu), to (ten, który zabił) niech uwolni (w akcie ekspiacji) wierzącego niewolnika. Jeśli zaś on (zabity) należał do ludu (niemuzułmańskiego), z którym macie zawarty traktat, to (ten, który zabił) niech (w akcie ekspiacji) zapłaci jego spadkobiercom okup za krew i niech uwolni wierzącego niewolnika. Ten jednak, kto nie ma środków (by dokonać takiej ekspiacji), musi pościć przez dwa następujące po sobie miesiące – to jest pokuta od Boga (wzbudzająca skruchę). Bóg jest Wszechwiedzący (i znający wasze myśli), Mądry.

Kto zabija wierzącego rozmyślnie, tego odpłatą (w życiu przyszłym) będzie Piekło i w nim zamieszka. Bóg całkowicie go potępił, wykluczył ze Swojego Miłosierdzia i przygotował dla niego karę ogromną.

O wy, którzy wierzycie! Kiedy wyruszacie (na wojnę) dla Sprawy Boga, badajcie sytuację rzetelnie, aż stanie się dla was całkowicie jasna, i nie mówcie do każdego, kto ofiaruje wam (z pozdrowieniem) pokój (i tym samym informuje, że jest muzułmaninem): „Ty nie jesteś wierzącym”, szukając ulotnych zysków życia doczesnego. Albowiem u Boga zdobycze są obfite. Takimi (jak on teraz) wy byliście przedtem (nieświadomi pod względem wiary i tego, co oznacza bycie muzułmaninem; i weszliście do islamu posługując się tym samym słowem); lecz Bóg był wobec was łaskawy. Dlatego badajcie sytuację rzetelnie, aż stanie się dla was całkowicie jasna. Oto Bóg jest w pełni świadom wszystkiego, co czynicie.

Nie są równi ci spośród wiernych, którzy (jeśli nie jest wymagane, by wszyscy wierzący wyruszali na walkę) siedzą spokojnie (w domu) bez usprawiedliwionej przyczyny (nie czyniąc jednak szkody Sprawie Boga), i ci, którzy zmagają się (i walczą) dla Sprawy Boga własnym majątkiem i osobami. Bóg wywyższył po względem stopni tych, którzy zmagają się swoim majątkiem i osobami, nad tych, którzy siedzą spokojnie (w domu). Każdemu (z nich) Bóg obiecał nagrodę najlepszą (Raj), lecz Bóg wywyższył nagrodą ogromną tych, którzy się zmagają, ponad tych, którzy siedzą spokojnie.

Dla nich są stopnie od Niego (w zależności od szczerości wiary i zmagania się każdego z nich), a także przebaczenie i miłosierdzie (niosące niewidziane dotąd błogosławieństwa). Bóg jest Przebaczający, Współczujący.

Zaiste, co do tych, których dusze zabierają aniołowie (za to odpowiedzialni) w takim stanie, że oni sami sobie wyrzą-

Wyjątek stanowią ci prawdziwie skracając (obowiązkową) modlitwę, jeśli prześladowani spomiędzy mężczyzn, lękacie się, że ci, którzy nie wierzą, mogą kobiet i dzieci, którzy są bez środków i wyrządzić wam szkodę (i zaatakować nie są prowadzeni ku drodze (emigracji was). Zaprawdę, niewierzący są dla was oraz ci, którzy za swego życia nie mieli możliwości dojścia do wiary). wrogiem oczywistym.

Tych (o ile ich sytuacja się nie zmiedzają niesprawiedliwość (żyjąc w niewieni, być może) Bóg nie uzna za odpowierze i nie emigrując do kraju, gdzie moglidzialnych i ich usprawiedliwi. Zaprawdę, by wyznawać wiarę w Jedynego Boga) – Bóg jest Tym, który wiele odpuszcza, tych zapytują (aniołowie): „W jakiej bylijest Przebaczającym. ście sytuacji (że nie dołączyliście do wie-

100

Kto emigruje dla Sprawy Boga, ten rzących)?” Ci odpowiedzą: „Byliśmy na tej znajdzie na ziemi dosyć miejsca schronieziemi poddani takiemu prześladowaniu, że nia i obfitych zasobów. Ten, kto opusznie zdołaliśmy znaleźć drogi do wiary”. cza swój dom jako wędrowiec do Boga i Na to (aniołowie) powiedzą: „Czyż ziemia Jego Posłańca i kogo dosięga (w podróży) Boga nie była dla was wystarczająco rozleśmierć, ma pewną nagrodę u Boga. Zaiste, gła, byście nie mogli w nią wywędrować?” Bóg jest Przebaczający, Współczujący. Oto są ci, których schronieniem jest Pie-

101

A kiedy (o, wierzący!) podróżujekło: jakże złe to miejsce przybycia! cie po ziemi, to nie popełniacie grzechu,

102

Jeśli (o, Wysłanniku) jesteś pośród wiernych (którzy znajdują się na wyprawie i obawiają się, że niewierzący mogą im zaszkodzić) i stajesz do (prowadzenia) modlitwy dla nich, to niech wraz z tobą stanie do modlitwy jeden oddział spomiędzy nich i niech zatrzymają przy sobie broń (gdy tymczasem drugi oddział pozostanie na stanowisku bojowym). Kiedy pierwszy oddział wykona pokłony (ra’kat), niech zajmie pozycję za wami, a wtedy drugi oddział, ten który jeszcze się nie modlił, niech podejdzie ku przodowi i pomodli się z tobą – będąc jednak w pełni przygotowanym na wypadek niebezpieczeństwa i zatrzymując przy sobie broń. Ci, którzy nie wierzą, pragną, byście nie uważali na waszą broń i ekwipunek, by mogli przypuścić na was jeden (niespodziewany) atak. I nie popełnicie grzechu odkładając broń (na czas modlitwy), jeśli doznacie przeszkody od deszczu (który utrudni wam poruszanie się) albo też jeśli będziecie chorzy. Bądźcie jednak w pełni przygotowani na wypadek niebezpieczeństwa. Oto Bóg przygotował dla niewiernych karę hańbiącą, upokarzającą.^[24]

[24]Chociaż pięć pór wykonywania modlidrodze Boga a oddawaniem czci Bogu. Poletwy obowiązkowych zostało ustalonych ga ono na modlitwie, wysławianiu Boga, Jego przez Proroka Muhammada według pouczerozpamiętywaniu po modlitwie – i jest to funnia Archanioła Gabriela, to można je rówdament wiary. nież wydedukować z odpowiednich wersetów Obowiązkowe modlitwy skracane są w Koranu: Odprawiaj modlitwę przy skłaniapodróży, w stanie lęku lub niepewności, w niu się słońca, aż do ciemności nocy, a recyczasie wojny i innych nieszczęść, np. pożatację - o świcie (17:78); Odprawiaj modlirów i powodzi. Modlitwy wykonywane w statwę na obu krańcach dnia i często w godzinie lęku nazywają się modlitwami lęku (asnach nocy (11:114); […] głoś chwałę twego -Salat al-Chauf), gdy tymczasem te modliPana przed wschodem słońca i przed jego twy, które są wykonywane w czasie podróży, zachodem! I podczas nocy wysławiaj Go! są nazywane modlitwami podróży. Te modliI na krańcach dnia! (20:130); Wychwalajtwy, które normalnie składają się z cztecie zatem Pana, kiedy rozpoczynacie wierech jednostek modlitewnych – rakatów – w czór i kiedy rozpoczynacie ranek; i (głoście, podróży skraca się do dwóch rakatów, pozoże) wszelka chwała i wdzięczność w Niebiostałe zaś (poranne i wieczorne) pozostają bez sach i na Ziemi należy się Jemu – także w zmian. Chociaż istnieją różnice zdań pomięczasie popołudniowym i gdy rozpoczyna się dzy prawnikami co do tego, ile rakatów obejdla was pora południowa (30:17-18). Możmują te modlitwy lęku, które normalnie skłana również wydedukować czas modlitw późdają się z czterech rakatów, to jednak wydanonocnych (tahadżdżud i witr) zarówno z je się, że skoro Koran wspomina je razem z obu wspomnianych wersetów, jak i z 73: 2–4; modlitwami podróży, to zdaje się w ten spo17: 79; 51: 17; 76: 26. Obydwa wersety oraz sób implikować, że liczba rakatów jest taka ten interpretowany wyżej (103) podkreślają sama, jak w ich przypadku. Forma modlitwy w szczególności ważność wysławiania Boga jest jednak inna. Modlitwy podróży, które pod każdej modlitwie i rozpamiętywania Go. składają się z dwóch rakatów, wykonywane Niniejszy werset zwraca również uwagę na są w taki sam sposób, jak modlitwy poranne. znaczenie przestrzegania właściwych czasów modlitw i wykonywania ich o czasie. Modlitwy lęku wykonuje się zaś w sposób

103

A kiedy zakończycie modlitwę (szczególnie, gdy ją skróciliście w czasie podróży bądź ze względu na lęk przed jakimś zagrożeniem), rozpamiętujcie i wspominajcie Boga (swymi językami i sercami) stojąc, siedząc i spoczywając na boku (a także w czasie bitwy). A potem, gdy jesteście znowu bezpieczni, wykonujcie modlitwę w zgodzie ze wszystkimi jej warunkami (i odróbcie te modlitwy, które musieliście pominąć w czasie walki). (Wiedzcie, że) modlitwa (jako najważniejszy akt czci) przepisana jest wiernym w określonych porach.^[23]

[23]Swoją cudowną wymownością Koran rzy modli się jeden rakat, a tymczasem drunawołuje do emigracji i zmagania się na droga grupa zajmuje pozycje wobec nieprzyjadze Boga, pokazując, że u Boga najcenniejsza ciela. Następnie ta grupa powraca i modli się podróż jest taka, która jest podejmowana dla jeden rakat, a pierwsza grupa zajmuje pozyJego sprawy. Wspominając modlitwę pomięcje. I tak samo w przypadku drugiego rakatu. dzy wersetami, w których zwraca uwagę na Każda jednostka modlitewna jest wykonywaemigrację (hidżra) i zmaganie się dla sprawy na za osobą prowadzącą (imamem). W opiBoga (dżihad) – w tym walkę z wrogami – sany sposób obydwie grupy wykonują pełzarówno rozstrzyga, jak powinna być wykoną modlitwę dwurakatową. Taki jest pogląd nywana modlitwa podczas podróży i w stanie szkoły hanafickiej. wojny, jak i podkreśla fundamentalną relację pomiędzy odniesieniem sukcesu w walce na

104

I nie osłabnijcie w pościgu za tymi ludźmi (którzy was zwalczają i napierajcie na nich, dopóki trwa wojna). Jeśli cierpicie (znosząc trudności), to (powinniście wiedzieć, że) oni również cierpią – podobnie jak i wy, lecz wy macie nadzieję od Boga na to, na co oni nadziei mieć nie mogą. Zaiste, Bóg jest Wszechwiedzący (i znający stan wszystkich rzeczy), Mądry.

105

Oto My zesłaliśmy tobie Księgę z prawdą (w której nie ma żadnego fałszu), byś rozstrzygał pomiędzy ludźmi zgodnie z tym, jak pokazał ci Bóg. Nie bądź więc tym, który wstawia się za (ludźmi) sprzeniewierzającymi zaufanie.

106

I proś Boga o przebaczenie. Przecież Bóg jest Przebaczający, Współczujący.

107

I nie spieraj się po stronie tych, którzy zdradzają sami siebie (kłamiąc, żeby ukryć prawdę dotyczącą spraw tobie przedkładanych). Zaprawdę, Bóg nie miłuje tego, kto sprzeniewierza zaufanie i uparcie trwa w grzechu.

108

Oni usiłują się ukryć (ze złymi uczynki) przed ludźmi, lecz nie zdołają się (z nimi) ukryć przed Bogiem. Albowiem On jest z nimi zawsze wtedy, gdy prowadzą nocne narady, które się Jemu nie podobają. Zaiste, Bóg obejmuje (Swoją Wiedzą, Wzrokiem, Słuchem i Mocą) wszystko to, co ci czynią.^[25]

[25]„Dobrą naukę można wyciągnąć ze zdarzeń, w związku z którymi zostały objawione cztery powyższe wersety. Pewien muzułmanin – Ta‘ima ibn Ubayraq z plemienia Zafar – był podejrzewany o kradzież zbroi. Obawiając się wykrycia tej sprawy, człowiek ów ukrył zbroję w domu pewnego Żyda, gdzie też ją znaleziono. Żydzi odrzucili oskarżenie o kradzież i oskarżyli Ta’imę, część muzułmanów sympatyzowała jednak z Ta’imą ze względu na to, że nominalnie przyjął on islam. Gdy przyszło do sądu nad tą sprawą, zwyciężyła sprawiedliwość i sytuacja odwróciła się na niekorzyść Ta’imy. Rozumiejąc, że kara jest nieunikniona, człowiek ów zbiegł i porzucił islam” (Özek et al., 95).

109

O, wy (wierni) mogliście w ich imieniu toczyć spór w życiu tego świata, któż jednak będzie się w ich obronie spierał z Bogiem w Dniu Zmartwychwstania albo kto będzie ich obrońcą i opiekunem?

110

A kto wyrządzi zło lub uczyni sobie niesprawiedliwość (popełniając grzech przeciwko swojej duszy), a potem błaga Boga o przebaczenie, ten znajdzie Boga Przebaczającym, Współczującym.

111

Kto tymczasem popełnia grzech (nie prosząc o przebaczenie zań), popełnia go jedynie przeciwko sobie samemu (i na własną szkodę). A Bóg jest Wszechwiedzący, Mądry.

112

A kto zarabia (popełnia) błąd lub grzech, a potem zrzuca winę na osobę niewinną, ten bierze na siebie (jako dodatkowy ciężar) oszczerstwo i grzech obrzydliwy.

113

Gdyby nie Łaska Boga nad tobą i Jego Miłosierdzie, to część z nich postanowiłaby cię wprowadzić w błąd. Lecz (w rzeczywistości) oni wprowadzają w błąd tylko siebie i nie mogą zaszkodzić ci w żaden sposób. (Jakże mogliby to uczynić, skoro) Bóg zesłał ci Księgę i Mądrość i nauczył cię tego, czego nie wiedziałeś. Zaiste, Łaska Boga wobec ciebie jest ogromna.

114

Nie ma żadnego dobra w większej części ich tajnych narad, z wyjątkiem tego, kto nawołuje do dobroczynności bądź sprawiedliwego postępowania, bądź zgody pomiędzy ludźmi. Kto czyni tak, szukając Bożej akceptacji, tego My obdarzymy nagrodą ogromną.

115

Tymczasem tego, kto odcina się od Wysłannika po tym, jak stało się dla niego jasne (Boże) przewodnictwo (ku temu, co prawdziwe i najlepsze w myśli, wierze i zachowaniu), i idzie drogą inną niż droga wiernych (którzy żadną miarą nie zgodzą się jednogłośnie na drogę prowadzącą ku zbłądzeniu), tego My pozostawimy (samemu sobie) na drodze, ku której się zwrócił i umieścimy go w Piekle, by się w nim smażył. Jakże złe to miejsce przybycia!

116

Zaiste, Bóg nie przebacza przypisywania Jemu współtowarzyszy, (lecz) On przebacza, komu zechce (i kto otrzymał Boże przewodnictwo dzięki temu, że wybrał skruchę i prawość), grzechy rozcinać uszy bydłu (by je oznaczyć dla mniejsze niż ten. Kto przydaje Bogu swoich bożków, a sobie samym zabrowspółtowarzyszy, ten w istocie zbłądził nić jego spożywania, czyniąc dozwolone daleko (od Prostej Ścieżki). niedozwolonym). Rozkażę im również, i, zaiste, będą one zniekształcać naturę stwo-

117

Zamiast Niego, oni wzywają bóstwa rzoną przez Boga” żeńskie, (a czyniąc tak) w rzeczywistonego i opiekuna Szatana zamiast Boga, ten ści wzywają tylko wyniosłego, buntoww istocie ponosi stratę oczywistą. niczego Szatana,^[26]^[27]

[26]Wielu z tych, którzy odrzucają wiarę w Jedynego Boga, przyjmuje męskie i żeńskie bóstwa. Ludzie ci często uznają męskie bóstwo za najwyższe, inne bóstwa są żeńskie. To dlatego, że wielbią w ten sposób samych siebie i mają przede wszystkim na uwadze zaspokojenie własnych interesów i pragnień zwierzęcych. Ze względu na to, że pierwotny głód mężczyzn jest ukierunkowany na kobiety i mężczyźni pragnęliby wykorzystać owe bóstwa do własnych celów, wybierają wiele z nich spośród kobiet. Pragną widzieć piękne kobiety, gdziekolwiek spojrzą i uwieczniają je w postaci posągów i obrazów. To godny pożałowania sposób degradowania pozycji kobiety i nic innego, jak tylko postrzeganie kobiety jako przedmiotu. Dla takich mężczyzn kobiety są jedynie przedmiotami, które mają zaspokajać ich pragnienia. Kobiety nie uzyskują od nich szacunku i miłości, gdy tego najbardziej potrzebują. Ludzkość poza tym cierpi od wielu różnych lęków i generalnie przyjmuje, że najwyższe bóstwo jest męskie. Nawet jeśli tacy ludzie są podobnymi Faraonowi tyranami – nie czyni to różnicy. I tak gotowi są całować stopy każdej sile nad nimi, w której rękach widzą zaspokojenie swoich potrzeb i interesów. Niniejszy werset wyjaśnia to, że ci, którzy wymyślają bóstwa poza Bogiem, w rzeczywistości zwracają się do Szatana jak do bóstwa i on sam ich do tego nakłania.

[27]Zniekształcanie Bożego stworzenia oznacza zmienianie formy pierwotnej bądź naturalnej w sposób sztuczny i wykorzystywanie danej rzeczy w innym celu, niż ten, dla którego taka rzecz (bądź istota) została stworzona przez Boga. Zaliczają się do tego wszelkie działania sprzeczne z wewnętrzną, prawdziwą naturą danej rzeczy (istoty). Na przykład: sterylizacja mężczyzn bądź kobiet, czynienie z mężczyzn eunuchów, chirurgiczne zmienianie wyglądu, odwracanie kobiet od funkcji, które zostały im powierzone ze względu na ich naturę i powodowanie, że wykonują te funkcje, dla których zostali stworzeni mężczyźni; sodomia i inne rodzaje zachowań niedozwolonych, pozwalanie na to, czego Bóg zabronił – i na odwrót.

118

Tego, który jest przeklęty przez nie ma ponad Bogiem żadnej władzy nad Boga (i wyłączony z Jego Miłosierdzia). ludźmi). On składa im obietnice i napełOn kiedyś powiedział: „Ja z pewnonia ich próżnymi pragnieniami (prześcią wezmę wyznaczoną (ze względu na sądnymi wyobrażeniami i fałszywymi naśladowanie mnie) część spośród Twomyślami), a to, co im obiecuje, nie jest ich sług. niczym innym, jak tylko złudzeniem.

119

Oto sprowadzę je ku zbłądzeniu i

120

(W rzeczywistości jednak Szatan

121

Schronieniem takich (ludzi, omamiozwiodę próżnymi pragnieniami (przesądnych przez Szatana) jest Piekło, i ci nie nymi wyobrażeniami i fałszywymi myślami), i rozkażę im, a one z pewnością będą znajdą z niego żadnej drogi ucieczki.. Kto bierze za zaufa-

122

Tych zaś, którzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła, My wprowadzimy do ogrodów, przez które przepływają strumienie, gdzie będą żyć wiecznie. To jest obietnica Boga – prawda. Któż może być bardziej prawdomówny niż Bóg w tym, co mówi?

123

To nie jest wedle waszych pragnień ani też pragnień Ludzi Księgi. (Nikt nie jest uprzywilejowany u Boga ze względu na to, że jest z imienia muzułmaninem, żydem bądź chrześcijaninem. Prawda jest bowiem taka:) Kto czyni zło, ten otrzyma za nie zapłatę i nie znajdzie dla siebie poza Bogiem strażnika ani opiekuna (który by mu pomógł uniknąć skutków owego zła).

124

A kto dokonuje sprawiedliwych uczynków, mężczyzna czy kobieta, i jest (prawdziwie) wierzącym – ten wejdzie do Raju i nie dozna niesprawiedliOdpowiedz im: „Bóg ogłasza wam prawości nawet tak małej, jak bruzda pestwa ich dotyczące i to się wam recytuje ki daktyla. w tej Księdze odnośnie do osieroconych

125

Kto jest lepszy pod względem relidziewcząt, którym nie dajecie tego, co gii niż ten, kto poddał całego siebie Bogu zostało dla nich zarządzone (jako poda(pragnąc jedynie Jego aprobaty i) czyrunek ślubny bądź na ich utrzymanie), niąc dobro, świadomy, że widzi go Bóg, a (mimo to) pragniecie je poślubić (aby i kto podąża drogą (milla) Abrahama, zdobyć dla siebie ich wdzięki bądź mająktóry był czystej wiary (nie przypisytek, lub też nie pozwalacie im na małwał Bogu współtowarzyszy i był wolżeństwo, ażeby w dalszym ciągu korzyny od obłudy). Bóg wziął Sobie Abrahastać z ich dóbr); a także w odniesieniu do ma za (bliskiego i zaufanego) przyjaciela. słabych, bezradnych dzieci (których pra-

126

Do Boga należy wszystko to, co wa muszą być chronione), i (ze wzglęjest w niebiosach i to, co jest na ziemi, i du na to) że musicie być wytrwali w Bóg obejmuje wszystko (Swoją Wiedzą i Władzą). zachowywaniu praw sierot”. Zaprawdę, Bóg ma pełną wiedzę o tym, cokolwiek

127

(O, Wysłanniku!) Oni proszą cię, abyś ogłosił prawa dotyczące kobiet. dobrego czynicie.

128

Jeśli kobieta obawia się złego traktowania ze strony swojego męża lub (złamania zobowiązań małżeńskich i) jego odwrócenia się z niechęcią, to nie powstanie wina, jeśli (małżonkowie) dojdą pomiędzy sobą do ugody. Ugoda jest lepsza. (Pamiętajcie, że) ludzkie dusze są skłonne do samolubnej chciwości, a zatem (o, mężowie) jeśli czynicie dobro, świadomi Boga i lękacie się Go (zachowując prawa kobiet), to z pewnością Bóg jest w pełni świadom tego, co czynicie.

129

Nigdy nie zdołacie zachować absolutnej równości wobec swoich żon (pod względem miłości i zaangażowania emocjonalnego), jak byście bardzo tego nie pragnęli. Lecz nie odwracajcie się całkowicie (od którejkolwiek z nich), zostawiając ją w zawieszeniu (i niepewną – ma czy nie ma męża). Jeśli będziecie postępować sprawiedliwie (wobec nich) i działać wedle pobożności (lękając się rozmyślnego skrzywdzenia którejś ze swoich żon), to – zaprawdę – Bóg jest Przebaczający, Współczujący.

130

Jeśli (pomimo podejmowanych wysiłków w celu pojednania, nie jest już możliwe podtrzymanie małżeństwa i) para małżonków się rozdzieli, (to niech się nie lękają, że staną się biedni i bezradni, gdyż) Bóg zaspokoi każde (z nich) Swoją obfitością. Bóg jest Wszechogarniający (Swymi dobrodziejstwami), Mądry.

131

132

(Oto powinniście wiedzieć, że) do Boga należy wszystko, co jest w niebiosach i co jest na ziemi; i Bóg wystarczy jako Ten, na którym można polegać i jako Powiernik wszystkich spraw.

133

Jeśli On zechce, to może was usunąć, o ludzie, i sprowadzić na wasze miejsce innych. Bóg jest w stanie to uczynić.

134

Jeśli ktoś pragnie nagrody tego świata (niechaj wie, że) u Boga jest nagroda świata tego i wiecznego. Zaiste, Bóg jest Słyszący, Widzący.

135

O wy, którzy wierzycie! Podtrzymujcie sprawiedliwość i nieście ją, dając w Imię Boga świadectwo prawdzie, nawet jeśli będzie to (świadectwo) przeciwko wam samym, rodzicom bądź dzieciom. Czy to będzie osoba bogata czy biedna (pamiętajcie, że) Bóg jest jej bliższy (niż wy i bardziej interesuje się jej pomyślnością). Przeto (oczekując jakichś zysków od bogatych lub kierując się niewłaściwym współczuciem dla ubogich) nie folgujcie swoim własnym pragnieniom, abyście nie zboczyli z (drogi) sprawiedliwości. Jeśli przekręcicie (prawdę) lub odmówicie (złożenia prawdziwego świadectwa), to powinniście wiedzieć, że Bóg jest w pełni świadomy wszystkiego, co czynicie.

136

O wy, którzy wierzycie! Wierzcie w

137

Zaiste, tym, którzy uwierzyli, a że kiedy słyszycie, iż Objawienia Boga potem odeszli od wiary, potem uwierzysą odrzucane i wyśmiewane, to nie li, a później znowu odeszli od wiary, a siedźcie z nimi (i okażcie w ten sposób potem jeszcze powiększyli swoją niewiaswoją dezaprobatę), dopóki nie zaczną rę, Bóg nigdy nie wybaczy ani nie poprojakiejś innej rozmowy, gdyż inaczej z wadzi ich ku drodze (ostatecznego zwypewnością staniecie się do nich podobcięstwa i zbawienia). ni. Zaprawdę, Bóg zgromadzi wszyst-

138

Obłudnikom (takim, jak ci) oznajkich razem – hipokrytów i niewiernych mij, że (przygotowana) jest dla nich kara bolesna. – w piekle.

139

(Obłudnikami są) ci, którzy biorą Boga i Jego Wysłannika (Muhammada), sobie niewiernych – zamiast wiernych a także w Księgę, którą On zsyłał w czę– za powierników, opiekunów i sprzyściach na Swojego Wysłannika i (Boskie) mierzeńców: czyż w tym, że będą razem Księgi, które zsyłał wcześniej. Kto nie z nimi, szukają potęgi i chwały? (Jeśli wierzy w Boga, Jego aniołów, Jego Księtak, to niech wiedzą, że) potęga i chwała gi, Jego Wysłanników i w Dzień Ostatni, należą w całości do Boga. ten w istocie daleko zbłądził.^[28]

[28]Używając wyrażenia: „O wy, którzy wierzycie”, które zawiera czasownik, zamiast „wierni”, Koran zwraca się do tych wszystkich, którzy werbalnie wyznali swoją wiarę i weszli w obszar religii i islamu. Dlatego słowa te odnoszą się również do hipokrytów. Nakazując po tym zwrocie wiarę, Koran podkreśla, że prawdziwa wiara nie polega jedynie na słownym jej wyznaniu. W istocie wiara nie polega jedynie na prostym przyjęciu religii bądź wyznaniu wiary w nią. Tak jak wzrost drzewa przebiega w wielu etapach (np. drzewa daktylowego) od jego nasienia aż po dojrzałość i wydawanie owoców, i tak jak słońce manifestuje się różnorako na różnych przedmiotach poprzez światło i ciepło, podobnie wiara ma różnorakie poziomy i stopnie. Rozciąga się ona od prostego uznania rozumem i potwierdzenia sercem aż do przenikania wszystkich części i możliwości ciała i takiego poziomu wiary, gdzie kieruje ona całym życiem człowieka – od zwykłego wiernego aż po największych spośród Proroków. Pierwszy poziom wiary polega po prostu na wierze w zasady wspomniane w tym wersecie, po czym następuje pogłębienie i stałość w wierze. To dlatego Koran zwykle po wezwaniu: „O wy, którzy wierzycie” zwykle nakazuje coś lub zabrania czegoś. Wyznanie wiary wymaga bowiem posłuszeństwa tymże przykazaniom, co z kolei powoduje, że są one mocniejsze i głębsze. Zasady wiary potwierdzają i wymagają siebie nawzajem. Niniejszy werset nie wspomina Opatrzności Bożej jako artykułu wiary. Wynika to z tego, że wiara weń zawarta jest już w uznawaniu i wierze w Boga wraz ze wszystkimi cechami nieodzownymi dla Boga, Jego Atrybutami, Imionami i działaniami.

140

On już objawił wam w Księdze,

141

(Obłudnikami są) ci, którzy czekają, żeby zobaczyć, co wam się przydarzy: i jeśli przychodzi do was zwycięstwo od Boga, mówią: „Czyż nie byliśmy z wami?” Lecz jeśli to niewierni odnoszą sukces, mówią (im): „Czyż nie zyskaliśmy przewagi nad wami (nie łącząc się z wierzącymi i osłabiając ich od środka) i czyż nie broniliśmy was przed wierzącymi?” Bóg rozsądzi pomiędzy wami (i nimi) w Dniu Zmartwychwstania i nigdy nie pozwoli niewiernym znaleźć drogi (triumfu) nad (prawdziwie) wiernymi.^[29]

[29]To ostatnie zdanie: „i Bóg nigdy nie pozwoli niewiernym znaleźć drogi (triumfu) nad (prawdziwie) wiernymi” ma kilka znaczeń i implikacji: • W życiu przyszłym wierni znajdą się po zwycięskiej stronie, gdy tymczasem niewierni będą pośród całkowicie przegranych. • Islam ma dwa „skrzydła”, za pomocą których wierni „latają”: jedno to boskie prawa i dekrety, które nazywamy „religią”; drugie zaś to Jego prawa życia i stworzenia oraz funkcjonowania wszechświata, stanowiące przedmiot badań dyscyplin przyrodniczych. Jak długo wierzący przestrzegają obu rodzajów praw, zwycięstwo jest zawsze po ich stronie. Jeśli jednak wierni znajdą się w tyle za niewiernymi pod względem przestrzegania drugiego rodzaju praw boskich, a wobec tych pierwszych wykażą zaniedbanie, niewierzący i niewierni mogą ich prześcignąć. • Niewierni mogą czasem uzyskać przewagę, ostateczne zwycięstwo zawsze jednak należy do wierzących. • Choć wierni mogą czasem być po stronie przegrywającej, to pozostają zawsze zwycięzcami pod względem prawdziwości swojej wiary, idei i duchowości. Ażeby tego dowieść, wystarczy spojrzeć na zjawisko zachodzące w ostatnich kilku stuleciach, kiedy to niewierni cieszyli się przewagą na polu militarnym, politycznym i gospodarczym, a jednak tylko niewielu ludzi odeszło od islamu, ażeby przyjąć inną religię. Tymczasem wielu wyznawców innych religii stale przyjmuje islam. • To stwierdzenie wskazuje wiernym na niezwykle ważny cel: nie mogą dopuszczać do tego, by niewierni zyskiwali przewagę nad nimi. Jeśli muzułmanie nie wywiążą się z owego zadania, to Bóg ich rozliczy i będą musieć ponosić tego konsekwencje w tym i w przyszłym świecie.

142

Oto obłudnicy (sądzą, że) oszusty przeciwko sobie samym (że jesteście kują Boga, gdy tymczasem to Bóg ich hipokrytami i ponieść karę)? „zwodzi” (sprawiając, że wpadają w

143

Wahają się pomiędzy (wiernymi) rze ze względu na Boga: ci (którzy okażą i (niewiernymi) i (nie są) z tymi ani z skruchę) będą zaliczeni do wiernych. A tamtymi. Kogo Bóg sprowadzi z drogi, w odpowiednim czasie Bóg da wiernym dla tego nigdy nie znajdziesz właściwej nagrodę ogromną. drogi (aby mógł nią iść).

144

O wy, którzy wierzycie! Nie bierzro jesteście wdzięczni (Jemu) i (w Niego) cie sobie niewiernych za opiekunów i wierzycie? zaufanych zamiast wiernych; czy też może chcecie dać Bogu dowód oczywiność, jest Wszechwiedzący. Bóg odpowiada na wdzięcz-^[30]

[30]Niewdzięczność wobec Boga jest bramą do niewiary i nawet może być z nią tożsama (w języku arabskim obydwa słowa pochodzą od tego samego rdzenia). Wdzięczność (shukr) stanowi zaś bramę wiary i jest z nią identyczna. Oto przyczyny: Wdzięczność wobec Boga polega na uznaniu, że wszelkie dobro, jakie człowiek zyskuje i wszystko, cokolwiek osiąga – pochodzi wyłącznie od Boga. Polega także na uznaniu w swoim sercu boskich błogosławieństw, wyznaniu ich w mowie i okazaniu w czynach. Serce wdzięcznego człowieka musi być przepełnione miłością i lojalnością wobec Dobroczyńcy; człowiek taki nie powinien przypisywać aktu stwórczego widzialnym przyczynom tych dobrodziejstw, które od Niego otrzymuje. Powinien również wykorzystywać to wszystko, co Bóg mu daje, w sposób, który On zaleca. Odnośnie do wspomnianych tutaj wydarzeń, zob.: 2:51–55, 58, 61, 63–66, 79, 83, 84–88, 92–93. •

145

Zaiste, hipokryci będą w najniżswoje własne sidła). Kiedy podnoszą szych głębiach Piekieł; i nie znajdziesz się do modlitwy, to podnoszą się lenidla nich pomocnika (przeciwko Ogniowie i tak, by się pokazać ludziom (że są wi). muzułmanami); i nie wspominają Boga

146

Za wyjątkiem tych, którzy żałują, (w modlitwie bądź poza nią), chyba że poprawią się i trzymają się mocno Boga, tylko odrobinę. a także praktykują swoją religię szcze-

147

Jakżeż Bóg miałby was karać, sko-

148

Bogu nie podoba się wypowiadanie ostrych słów, chyba że przez tego, kto został skrzywdzony (i w związku z tym ma prawo do wyrażania tego we właściwy sposób). Zaprawdę, Bóg jest Wszystkosłyszący, Wszechwiedzący.

149

Czy wy czynicie jakieś dobro otwarcie bądź czynicie je w skrytości, czy też przebaczacie jakieś zło (wam wyrządzone, choć macie prawo do odpłaty, wiedzcie że) Bóg jest Przebaczający, Władny (ukarać lub przebaczyć).

150

Tymi (zasługującymi na karę) są ci, którzy nie wierzą w Boga (nie uznając Go w ogóle bądź nie tak, jak powinni) i Jego Wysłanników (negując Posłannictwo w ogóle bądź niektórych Wysłanników) i którzy usiłują uczynić rozróżnienie pomiędzy Bogiem a Jego Wysłannikami (twierdząc, że wierzą w Boga, a negują Posłannictwo lub nie uznają niektórych Wysłanników), i mówią: „Wierzymy w jednych, a odrzucamy innych”, usiłując znaleźć sobie drogę pośrednią. nie przyjęli za bóstwo (złotego) cielca –

151

Tacy są naprawdę niewiernymi, a i to po tym, jak przyszły do nich (cuda My przygotowaliśmy dla niewiernych i inne) jasne dowody prawdy. A My karę hańbiącą, upokarzającą. (przyjęliśmy ich pokutę) i przebaczyli-

152

Lecz co do tych, którzy wierzą w śmy im to; i daliśmy Mojżeszowi (KsięBoga i w Jego Wysłanników i nie czygę i Rozróżnienie, a poprzez to) jasny nią pomiędzy nimi rozróżnienia (pomiędowód i władzę. dzy Bogiem a Jego Wysłannikami albo

153

Ludzie Księgi proszą cię, abyś spromiasta, gdzie) nakazaliśmy im: „Wejdźwadził im Księgę z Niebios. (O, Wysłancie do niego poprzez bramę, padając niku, niech cię to nie dziwi, gdyż) proprzy tym na twarz (pokornie poddając sili oni o rzecz większą niż ta Mojżesza, się Bogu); i znowu im nakazaliśmy: „Nie gdy mówili: „Pokaż nam Boga otwarcie”, przekraczajcie granic pod względem szaa wtedy pochwycił ich piorun ze wzglębatu”, i odebraliśmy od nich uroczyste du na ich niesprawiedliwości. Następzobowiązanie.

154

(Poza tym) wznieśliśmy nad nimi pomiędzy samymi Wysłannikami), tym górę jak wieżę, aby zabezpieczyć ich Bóg da nagrodę (w pełni). Zaiste, Bóg obietnicę (trzymania się Księgi) i (innym jest Przebaczający, Współczujący. razem poprowadziliśmy ich do pewnego

155

I ze względu na to, że złamali swoje zobowiązanie, rozmyślnie ignorowali Boskie znaki (we wszechświecie i w sobie samych) i odrzucili Jego Objawienia, zabijali niesprawiedliwie proroków i mówili: „Nasze serca stwardniały (i nie potrafią już wierzyć)”. Nie! To Bóg nałożył na ich serca pieczęć z powodu uporczywej niewiary, tak że – z wyjątkiem niewielu – ledwie wierzą.

156

I za ich (upartą) niewiarę i wypowiadanie przeciwko Marii wielkiego oszczerstwa;

157

I że powiedzieli: „Zabiliśmy Mesjasza, Jezusa syna Marii, Wysłannika Bożego”, gdy tymczasem ani go nie zabili, ani nie ukrzyżowali, lecz sprawa pozostała dla nich niejasna. Ci, którzy się różnią co do tej sprawy i o Jezusa, są zaiste zmieszani. Nie mają na ten temat pewnej wiedzy, idą raczej za przypuszczeniami. I oni go nie zabili – z pewnością.

158

Lecz Bóg wyniósł go do Siebie. Bóg jest Pełen Chwały i Jego Moc nieodparta, Mądry.

159

I nie ma nikogo spośród Ludu Księgi, kto by nie uwierzył w niego (i nie uchwycił prawdy o nim) przed momentem śmierci (choć ta wiara nie przyniesie mu wtedy żadnej korzyści). A w Dniu Zmartwychwstania on będzie świadkiem. przeciwko temu Ludowi^[32]

[32]Istnieją różne poglądy na temat odejścia Jezusa z tego świata, a także Tradycje Profetyczne odnośnie do jego powrotu na świat przed Dniem Zmartwychwstania. Następujące wyjaśnienia mogą być bliższe prawdy pod względem tych dwóch spraw: • Ani Żydzi, ani Rzymianie nie byli w stanie zabić ani ukrzyżować Jezusa. Według opinii niektórych komentatorów Koranu, jeden z uczniów Jezusa, Judasz, został upodobniony do niego i podstawiony na jego miejsce przez Boga – ze względu na zdradę, jakiej się dopuścił wobec Jezusa. Jednakże Muhammad Asad, żydowski konwertyta na islam, uznaje całą sprawę jedynie za legendę. Zgodnie z jego przekonaniem „z biegiem czasu, w długi czas po Jezusie • wyrosła legenda (możliwe, że pod wpływem potężnego wówczas mitraizmu) głosząca, że Jezus umarł na krzyżu, aby odpokutować za „grzech pierworodny”, którym rzekomo jest obciążona ludzkość. Legenda ta tak mocno zagnieździła się pośród późniejszych zwolenników Jezusa, że nawet ich przeciwnicy, Żydzi, zaczęli w nią wierzyć – chociaż w sensie poniżającym (albowiem ukrzyżowanie było w tamtych czasach haniebną karą śmierci, zarezerwowaną dla najpodlejszych spośród przestępców) (The Message of the Qur’ān, 134). Niezależnie od tego, czy M. Asad ma rację, czy nie, wiele spośród doktryn współczesnego chrześcijaństwa, jak np. grzech pierworodny, krwawy okup (za grzechy) można znaleźć również w mitraizmie. A religia ta była bardzo rozpowszechniona w Azji Mniejszej w czasach, gdy chrześcijaństwo zaczęło się tam szerzyć. Do Rzymu zaś mitraizm wszedł na długo przed chrystianizmem. W naszej sprawie faktem jest to, że Jezus nie został ani zabity, ani ukrzyżowany, lecz cała ta historia jest dwuznaczna i niepewna dla tych, którzy czynią podobne twierdzenia (o ukrzyżowaniu). Rozpatrując werset 158 razem z 3:55 oraz wskazując na to, co ustaliliśmy w przyp. 10 do owego wersetu (o czym też wspominał Bediüzzaman Said Nursi w The Letters “the 1st Letter”) – zabranie Jezusa do Boga możemy opisać następująco: Jezus przyszedł na świat w sposób nadzwyczajny i również w taki sposób z niego odszedł. Nie umarł, jak to się dzieje z innymi ludźmi, lecz Bóg zabrał go z powrotem z duszą i ciałem, które przyjęło postać ciała „astralnego” bądź energetycznego. Analogicznie mogło być ze Wzniesieniem Proroka Muhammada, pokój z nim. Podczas gdy Prorok Muhammad powrócił jednak na świat, aby dokończyć swoją misję, to Jezus pozostał w miejscu, do którego został wyniesiony. Pośród największych Proroków – Noego, Abrahama, Mojżesza, Jezusa i Muhammada (niech będzie z nimi pokój i błogosławieństwo), Mojżesz przypominał z natury i charakteru Noego, natomiast Jezus – Abrahama. Podczas gdy w pierwszych dwóch – ze względu na ich misję – bardziej objawiły się Boskie Atrybuty Majestatu aniżeli Łaski, to z Abrahamem i Jezusem było na odwrót. Noe i Mojżesz wyróżniali się swoją surowością wobec niewiernych, Abraham i Jezus zaś – współczuciem i sympatią. Prorok Muhammad, ze względu na uniwersalny charakter swojego Posłannictwa, połączył te dwa podejścia w sposób zrównoważony – ale wedle czasu i okoliczności. Niekiedy pierwszeństwo miały surowość i majestat, a innym razem znowu czułość i współczucie. Okoliczności przed Końcem Czasów będą wymagały, aby muzułmanie okazywali więcej współczucia, miłości i dialogu. Tak niektórzy współcześni uczeni muzułmańscy rozumieją Tradycję Profetyczną o tym, że Jezus powróci na ziemię przed Końcem Czasów.

160

Przeto ze względu na niesprawiedliwość popełnioną przez żydów My uczyniliśmy dla nich niedozwolonymi wiele czystych, zdrowych rzeczy, które (dotąd) były dla nich dozwolone – i za to, że zawrócili z Drogi Boga wielu ludzi;

161

I za branie przez nich lichwy, choć zostało im to zabronione, a także za zjadanie majątku ludzi w sposób niesprawiedliwy (lichwa, przekupstwo, hazard i przywłaszczenie, ale też sprzedawanie Boskich Objawień). I My przygotowaliśmy dla niewierzących spośród nich (tych, którzy trwali w niewierze pomimo wielu ostrzeżeń) karę bolesną.

162

Jednakże tym spomiędzy nich, którzy są mocno zakorzenieni w Wiedzy, oraz (prawdziwie) wierzącym, którzy wierzą w to, co zostało zesłane tobie (o, Wysłanniku) i co zostało zesłane przed tobą; a szczególnie tym, którzy wykonują modlitwę w zgodzie z jej warunkami i płacą obowiązkowe datki oczyszczające, i wierzącym w Boga i dzień Ostatni (gdyż należy wierzyć w obie prawdy) – tym My damy nagrodę ogromną.

163

My objawiliśmy tobie (O, Wysłanniku), tak jak objawiliśmy Noemu i Prorokom (którzy nastąpili) po nim. I objawiliśmy Abrahamowi, Ismailowi, Izaakowi, Jakubowi i Prorokom, którzy zostali powołani w plemionach, oraz Jezusowi, Hiobowi, Jonaszowi, Aaronowi Salomo. nowi; a Dawidowi daliśmy Psalmy

164

I Wysłannikom, o których ci już opowiadaliśmy poprzednio (w odniesieniu do ich Posłannictwa), a także Wysłannikom, o których ci nie opowiadaliśmy; a Bóg przemawiał do Mojżesza w sposób szczególny.

165

Wysłannicy – (zostali posłani, jako) zwiastuni dobrych wieści i ostrzegający, aby ludzie nie mieli przeciwko Bogu argumentu po Wysłannikach (i ich przyjściu). A Bóg jest Pełen Chwały, i Jego Moc nieodparta, Mądry.

166

(Czy ludzie wierzą, czy nie wierzą) Bóg daje świadectwo (prawdy) tego, co tobie zesłał. I On to zesłał ze Swojej Wiedzy, na jej podstawie i z nią. I także aniołowie (to) zaświadczą, choć (przecież) Bóg wystarczy jako świadek.

167

Zaprawdę, daleko zbłądzili ci, którzy (negując to świadectwo) nie wierzą i odsuwają (ludzi) z Drogi Boga.

168

Oto tym, którzy nie wierzą i czynią niesprawiedliwość (ludziom, odpychając ich z Drogi Boga, a także Bogu i Jego Wysłannikom, aniołom i wszystkim wierzącym oraz wszystkim stworzeniom, które zaświadczają Prawdę, i swemu własnemu sumieniu) Bóg nie przebaczy i nie poprowadzi ich ku drodze,

169

Za wyjątkiem drogi Piekieł, aby tam zamieszkali na wieczność. A to jest dla Boga łatwe.^[33]

[33]Abu’l-A‘l Â al-Mawd Ĭ d ì komentuje ten ciw wobec politeizmu, mocne uwydatnienie werset w sposób następujący: monoteizmu oraz zdemaskowanie i potępienie moralnego zepsucia Izraelitów. W sposób „Psalmy” zawarte w Biblii nie są Psalnieunikniony odczuwamy, że te księgi, mowy mami Dawida. Wersja biblijna zawiera wiele Jezusa zawarte w Ewangeliach i Szlachetny „psalmów” innych autorów i są im rzeczywiKoran są jak krynice, które biją z tego sameście przypisywane. Te „psalmy”, które Biblia go Boskiego źródła (al-Mawdudi, 2: 113–114, przypisuje Dawidowi, zawierają faktycznie przyp. 205). blask prawdy. Księga zwana Księgą Przysłów, przypisywana Salomonowi, zawiera

170

O, ludzie! (Zacny) Wysłannik przybył do was z prawdą od waszego Pana: uwierzcie więc dla własnego dobra. A jeśli nie uwierzycie, to (wiedzcie, że wasza niewiara w żaden sposób Bogu nie zaszkodzi, gdyż) do Boga należy to, co jest w niebiosach i to, co jest na ziemi. I Bóg jest Wszechwiedzący, Mądry.^[34]

[34]Jak wspomina werset 42:51, Objawienie wiele niewiarygodnych twierdzeń, a szczególodbywa się na trzy sposoby: nie jej dwa ostatnie rozdziały są bez wątpie-

171

O, Ludu Księgi! Nie wychodź poza granice w swojej religii i nie mów o Bogu niczego innego, jak tylko prawdę. Mesjasz, Jezus syn Marii był jedynie Wysłannikiem Bożym i Jego Słowem, które On przekazał Marii; i duchem od. Dlatego wierzcie w Boga (jako Niego Jednego, Jedynego) i w Jego Wysłanników (którym był również Jezus) i nie mówcie: „(Bóg jest Jeden, ale jako) Trójca”. Odstąpcie (od tego twierdzenia) dla własnego dobra. Bóg jest Bogiem Jedynym. On jest Pełen Chwały – ponad to, aby mieć syna. Do niego należy wszystko to, co w niebiosach i co na ziemi. A Bóg wystarczy jako Ten, na kim można polegać, komu należy powierzać sprawy.^[35]

[35]Bóg wykorzystuje dwa rodzaje słów, spopierwszą istotę ludzką, stworzenie Jezusa śród których jedne wywodzą się z Jego Atrybyło jednak niezwykłe – po tylu stuleciach, butu Mowy, drugie zaś z Jego Mocy i Wław czasie gdy wszyscy ludzie przychodzili na dzy. Pierwsze z nich, to Księgi i Zwoje, któświat poprzez ojca i matkę. re dał niektórym Wysłannikom. Słowa, które wywodzą się z Jego Atrybutu Władzy, ży rozpatrywać także z tego punktu widzenia: to wszystkie Jego dzieła, Jego stworzenia i wydarzenia. Bóg wspomina Jezusa szczególczeniu stworzenia nieopartego na przyczynie jako jedno ze Swoich Słów (Mocy) dlatenie i skutku, co dotyczy wszystkich innych go, że ze względu na Swą Wielkość i Honor ludzi. Został tchnięty w Dziewicę Marię działa na tym świecie spoza zasłony przyczypoprzez lub przez anioła, który jest istony i skutku. Czyni tak, gdyż ten świat jest tą czysto duchową – a więc w jego stworzeświatem Mądrości i niektórzy ludzie, niezdolniu wymiar duchowy „ważył” więcej. Tak ni do rozpoznania dobra za każdym dziełem stało się z Jezusem, gdyż przyszedł on ożyi czynem Boga, przypisywaliby Mu w przewić duchowo Dzieci Izraela pogrążone w ciwnym wypadku rzeczy, które im się nie materializmie i za marną cenę wyzbywająpodobają. A to prowadziłoby ich ku zatrace się Boskich Objawień. W związku z tym cie. Bóg działa spoza zasłony przyczynowoPosłannictwo Jezusa obejmowało w większej skutkowej, a ludzie mogą przypisywać te rzemierze duchowy aspekt Boskiej Religii. Nieczy, które budzą w nich złe uczucia – chostety, większość jego zwolenników w późroby, śmierć i nieszczęścia – ich przyczynom niejszych latach przekroczyła granice praw„naturalnym” i nie skarżą się na Boga. Skody, a w ich wyobrażeniach „duch od Boga” ro jednak tamten świat jest światem Mocy i stał się „Duchem Boga, Duchem Bożym”. Władzy, Bóg będzie w nim działał bez żad„Duch świętości” natomiast, którym misja nej zasłony: wszystko tam będzie następować Jezusa została potwierdzona (2:87), zaczął natychmiast. być interpretowany jako własny Duch Boga, Stworzenie Jezusa było niepodobne do który wcielił się w Jezusa. W ten oto spostwarzania innych ludzi: Bóg stworzył go bez sób, poza Bogiem i Jezusem, chrześcijanie ojca. Dlatego w Jezusie objawiło się Boskie „ukuli” trzecią Osobę Boską: Ducha Święteprawo Mocy. Prorok Adam również został go. Koran kategorycznie obala wszelkie takie stworzony bez rodziców, lecz Bóg nie nazwał twierdzenia. go Swoim Słowem. Adama Bóg stworzył jako To, że Jezus jest duchem od Boga, naleJezus był Słowem Boskiej Mocy, w zna-

172

Mesjasz nigdy nie wzgardzi tym, ażeby być sługą Boga – tak jak nie wzgardzą aniołowie, umieszczeni blisko Niego. Kto gardzi oddawaniem Bogu czci jak sługa i odczuwa pychę (ogarnięty arogancją, powinien wiedzieć, że) Bóg zgromadzi (go wespół z innymi) do Siebie (i wezwie na Sąd).

173

Tym, którzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła, On da w pełni nagrodę i ze szczodrości udzieli mu jeszcze więcej; co do tych jednak, którzy są pełni pogardy i arogancji, tych On ukarze karą bolesną i nie znajdą oni dla siebie – przeciwko Bogu – strażnika, opiekuna ani pomocnika.

174

O, ludzie! Oto dowód przyszedł do was od waszego Pana i My zesłaliśmy wam jasne Światło (by oświetlić wam drogę i wszystko ukazać).

175

Przeto tych, którzy wierzą w Boga (jak naucza tego ów Dowód i Światło) i trzymają się Go mocno – On wprowadzi do Swego Miłosierdzia i szczodrości i poprowadzi bezpośrednio drogą prostą do Siebie.

176