Ha. Mim. da społeczność spiskowała przeciwko
Ha. Mim. da społeczność spiskowała przeciwko
(Oto) księga zsyłana w częściach – od wysłannikowi do niej posłanemu – by Boga Potężnego, Pełnego Chwały, którego pochwycić (po czym zabić albo wypęgo Moc nieodparta, Wszechwiedzącego. dzić) i walczyła (z Bożym Przesłaniem). za pomocą fałszu, ażeby w ten sposób unieważnić prawdę, lecz Ja pochwyciłem niewiernych – i jaka była Moja odpłata!
Przebaczającego grzechy i Przyjmującego skruchę, surowego w odpłacie i bezgranicznego w Swej szczodrości. Poza Nim nie ma boga. Do Niego nastąpi ostateczny powrót[1]
[1]Oto doskonale zrównoważony argument, zachęcający ludzi do wiary i czynienia dobrych, prawych uczynków, powstrzymywania się od niewiary lub przydawania Bogu współtowarzyszy oraz innych grzechów. Ten werset daje wielką nadzieję, wspominając, że Bóg wybacza grzechy i przyjmuje skruchę. W ten sposób nawołuje ludzi do żalu za popełnione złe uczynki i do naprawienia swego życia. Odciąga ich również od popełniania grzechów niewybaczalnych, takich jak niewiara i przydawanie Bogu współtowarzyszy, niewybaczalnych – jeśli ktoś ich nie porzuca, nie okazuje za nie skruchy. Stwierdzając, że Bóg jest bezgraniczny w swych dobrodziejstwach i jest Bogiem jedynym, do którego ostatecznie powrócą wszyscy ludzie, napomina ich jednocześnie, by wierzyli i czynili dobre, prawe dzieła. Dzięki temu mogą otrzymać od Boga obfite zaopatrzenie (zob. 39:61, przyp. 18) w obydwu światach.
Nikt nie spiera się o Objawienia Boga i Znaki (w stworzeniu, życiu ludzkim i dziejach), jak tylko ci, którzy uparcie trwają w niewierze. Niech jednak nie zwiedzie cię ich panoszenie się po kraju.
Przed nimi zaprzeczał (Bożym znakom i Objawieniom) lud Noego i tak samo czyniły społeczności (wspomniane Współczującego! w Koranie), które przyszły po nim. Każ-
Tak oto Słowo twego Pana wypełniło się na niewiernych; oni z pewnością są towarzyszami Ognia.
Ci (aniołowie), którzy niosą Najwyższy Tron (Boga), i inni wokół niego wysławiają swego Pana, głosząc Jego chwa; oni wierzą w Niego (jako jedyną Istołę tę Boską, Pana i Władcę całego stworzenia) i upraszają Jego przebaczenia dla tych (spośród Jego stworzeń), którzy wierzą, mówiąc: „Panie nasz! Obejmujesz wszystkie rzeczy miłosierdziem i wiedzą (mając absolutną wiedzę o potrzebach każdego stworzenia i odpowiadając na te potrzeby z miłosierdziem), przeto wybacz tym, którzy okazują żal za grzechy, idą Twoją drogą i ochroń ich przed karą Ognia Palącego.[2][3]
[2]O naturze i powinnościach aniołów zob. 2:30, przyp. 30; o Najwyższym Tronie Boga: 7:54, przyp. 13; 11:7, przyp. 2; 17:42, przyp. 20 i 69:17, przyp. 7 Niesienie Bożego Tronu oznacza m.in. wykonywanie Bożych rozkazów wydawanych z racji Jego pełnej władzy nad wszechświatem. Co do tych, którzy znajdują się wokół Najwyższego Tronu, to muszą być to aniołowie mający wyższą rangę bliskości względem Boga.
[3]Odnośnie do wysławiania Boga Jego chwałą, zob. 35:29, przyp. 11. Werset nawiązuje do tego, że ci (aniołowie), którzy niosą Najwyższy Tron Boga, wykonują Jego nakazy z taką doskonałością, że udowadniają przez to, iż Bóg nie ma absolutnie jakichkolwiek ułomności lub współtowarzyszy, a Jego wysławianie jest absolutnie zasadne i konieczne.
Panie nasz! Dopuść ich do Ogrodów wiecznej błogości, które obiecałeś im i sprawiedliwym spośród ich przodków, a także ich małżonkom i potomstwu. Doprawdy, Tyś Potężny, Pełen Chwały, Twoja Moc nieodparta, Mądry.
I chroń ich od (popełniania) złych uczynków (oraz ich skutków w Dniu Sądu). Kogokolwiek ochronisz tego Dnia od zła, temu Ty z pewnością okazujesz miłosierdzie. Oto tryumf najwspanialszy!”
Co do tych zaś, którzy uparcie trwają w niewierze (i umierają jako niewierni), zostanie im ogłoszone (gdy będą w Piekle): „‘Odraza’ Boga do was jest większa niż wasza (obecna) odraza do was samych i do siebie nawzajem (ponieważ jesteście przyczyną kary, jakiej doświadczacie), albowiem wzywano was do wia. ry, lecz wy ją odrzucaliście”[4]
[4]Niewierzący będą odczuwać wobec siebie odrazę, gdyż sami sobie zgotowali katusze Piekieł. Jednakże niewiara lub przypisywanie Bogu współtowarzyszy jest tak wielką obrazą Boga oraz stworzonego przez Niego wszechświata, który zaświadcza o Bogu i innych filarach wiary, a także obrazą niezliczonej liczby wiernych, od początku świadomego życia do Dnia Sądu, że zasługuje na „gniew” Boga i Jego „odrazę”, która jest daleko większa, niż odraza niewierzących wobec siebie. Niniejszy werset wskazuje na okropność, jaką jest przydawanie Bogu współtowarzyszy.
Oni powiedzą: „Panie nasz! Sprawiłeś, że pomarliśmy dwakroć i dwakroć życiu i w dziejach – które wskazują na obdarzyłeś nas życiem, przeto (my, któJego Jedność) i zsyła wam zaopatrzenie rzyśmy się w pełni przekonali o prawz Niebios. Nie zastanawia się jednak nikt dzie wszystkiego tego, o czym dałeś nam prócz tych, którzy (będąc bezstronnymi) wiedzę) uznajemy nasze winy (związane zwracają się do Boga skruszeni. z niewiarą). Czyż zatem jest jakaś droga[5]
[5]Śmierć oznacza oddzielenie duszy od ciała i to, że ciało i dusza istnieją niezależnie od siebie. Zanim istota ludzka przychodzi na świat, cząsteczki, które mają stanowić jej ciało, istnieją w Bożej wiedzy i są rozrzucone w „przyrodzie”. Koran nazywa ten stan śmiercią (2:28, zob. przyp. 26). Następnie Bóg daje życie ciału w łonie matki, poprzez tchnięcie w nie jego duszy. To jest pierwszy etap dawania życia. Toteż każdy „duch” albo żyjące ja, złożone z duszy i ciała, zakosztuje śmierci w ten sposób, że Bóg albo zaangażowany do tego Anioł Śmierci, lub jego pomocnicy zabierają duszę z ciała (zob. 32:11, przyp. 8). W Dniu Zmartwychwstania Bóg wskrzesi do życia każdą osobę. Oznacza to, że Bóg wskrzesi do życia ciała zgodnie z warunkami życia wiecznego i przywróci im dusze. To jest drugi etap przywracania życia. Koran stwierdza, że wierni skosztują śmierci jedynie raz (37:58; 44:56). Wnioskujemy stąd, że wierni umrą raz, ale otrzymają życie dwukrotnie. Jednocześnie ten werset mówi nam, że Bóg sprawi, iż ludzie Piekieł umrą dwukrotnie i dwakroć zostaną przywróceni do życia. Dlatego śmierć i wskrzeszenie wspomniane w tym wersecie w odniesieniu do ludzi Piekieł muszą być pod pewnymi względami różne. Z wersetu 39:68, który stanowi: Zadmą w Trąbę i wszyscy ci, którzy są w Niebiosach i wszyscy ci, którzy są na Ziemi, padną martwi – za wyjątkiem tych, których Bóg zechce oszczędzić. Następnie zadmą po raz drugi i – zaprawdę – oni będą stali wyprostowani, spoglądając (zob. także przyp. 22 do tego wersetu), rozumiemy, że dusze niewierzących umrą na pierwszy dźwięk Trąby, po czym zostaną przywrócone do życia i powrócą do swych odtworzonych ciał. Konkludując, pierwszą śmiercią, której posmakują, jest ich odejście z tego świata, a drugą śmiercią jest śmierć duszy. Dusze wiernych będą z tego wyjęte. Mówiąc zatem, że Bóg spowoduje dwukrotną śmierć ludzi Piekieł, werset niniejszy odnosi się do ich odejścia z tego świata i ich śmierci duchowej podczas ostatecznego zniszczenia świata. Mówiąc zaś o ich dwukrotnym ożywieniu, odnosi się do ożywienia ich duszy i wskrzeszenia z martwych w Dniu Zmartwychwstania. Bóg wie najlepiej.
„To (wasze przebywanie w Piekle) ze względu na Niego, jakkolwiek by to ma przyczynę taką, że kiedy wzywany miało być nienawistne dla niewiernych. jest tylko Bóg – Jedyny, uparcie odma-
To On ukazuje wam znaki (we wszechświecie oraz w was, waszym spotkają Go Jego słudzy).
Dlatego (o, wierni) wzywajcie tylwyjścia (byśmy uwierzyli i czynili dobre, ko Boga, będąc w swej wierze w Boga prawe dzieła)?” szczerymi i praktykując religię jedynie
On jest wzniosły – ponad wszelkie wiacie wiary, kiedy jednak przypisywapoziomy, Pan Tronu Najwyższego. On ny jest Mu współtowarzysz, to wierzyprzekazuje Ducha ze Swego rozkazu,. Oto (cokolwiek czynicie) rozstrzycie komukolwiek zechce spomiędzy Swych gnięcie spoczywa u Boga, Wzniosłego, sług, ażeby ostrzegać (istoty świadome i Wielkiego”. odpowiedzialne) o Dniu Spotkania (kiedy[6]
[6]Oznacza to, że wymówki i usprawiedliwienia, jakie będą podawać w Piekle jego mieszkańcy (wspomniane w wersecie poprzednim), są bezpodstawne. Ich niewiara nie wynika z nieznajomości prawdy, lecz z celowego jej odrzucania z innych przyczyn. i jedynie On może wydać doskonale sprawiedli-
Tego Dnia, kiedy przybędą (wskrzeszeni ze śmierci), nic, co ich dotyczy, nie będzie ukryte przed Bogiem. Do kogo tego Dnia należeć będzie całkowita Władza? Do Boga Jedynego, którego Moc nieodparta (i który panuje nad wszystkim, co istnieje).
Owego Dnia każda dusza otrzyma zapłatę za to, co sobie zarobiła. Tego Dnia nie będzie żadnej niesprawiedliwości (i nikt nie dozna krzywdy). Bóg jest szybki w rozrachunku.
Ostrzegaj ich przed Dniem, który się zbliża; kiedy to serca podejdą do gardeł dusząc je. Występni nie będą mieć ani zaufanego przyjaciela, ani orędownika, który by został wysłuchany.
Bóg zna zdrady oczu i wszystko to, co skrywają piersi.
Bóg sądzi zgodnie z prawdą, podczas gdy ci, których oni wzywają poza Nim, nie sądzą w ogóle. Zaprawdę, Bóg jest Tym, który wszystko słyszy, jest Wszystkowidzący.[7]
[7]Przy rozstrzyganiu jakiejś sprawy konieczne we orzeczenie. Osąd wymaga także wiedzy o są wzrok i słuch. Ten, kto wydaje sprawiedliwy tym, co jest właściwe, a co błędne. I znowu – osąd, ma obejrzeć (na podstawie wiarygodnych jedynie Bóg ma pełną wiedzę o wszystkim, a – źródeł) to wszystko, co dotyczy danego przyco za tym idzie – pełną wiedzę o tym, co włapadku, i tak samo tego wysłuchać. Tylko Bóg ściwe, a co błędne. W związku z tym rozstrzyma pełny wgląd we wszystko i wszystko słygnięcie absolutne należy wyłącznie do Niego. szy. Dlatego jedynie On ma prawo rozstrzygać
Czyż oni nigdy nie podróżowali po ziemi i nie widzieli, jaki był koniec tych (którzy uparcie nie wierzyli w Nasze znaki) przed nimi? Tamci byli więksi od nich pod względem swej siły i w znakach (jakie pozostawili) na ziemi. Potem Bóg pochwycił ich z powodu grzechów
Tak stało się dlatego, że Wysłanni-
Oto My posłaliśmy Mojżesza z życiu ich kobiety (dla większego poniżejasnymi znakami od Nas (i cudami, aby nia i cierpienia)”. Lecz podstęp niewiernych jest skazany na niepowodzenie. go wesprzeć) i władzą oczywistą
Do Faraona, Hamana i Koraha, lecz i nie mieli nikogo, kto by ich ochronił oni powiedzieli: „(Ten człowiek to) czaprzed Bogiem. rownik, kłamca!”
A kiedy przyniósł im prawdę od Nas cy posłani do nich przybyli z jasnymi (w sposób tak jasny, że nie mogliby jej dowodami prawdy, lecz oni uparcie nie zaprzeczyć), powiedzieli: „Zabijcie synów wierzyli i Bóg ich pochwycił. Zaiste, On tych, którzy wierzą (w jego Posłannicjest Silny, Surowy w karaniu. two) wraz z nim, a pozostawcie przy
Faraon powiedział (do możnych): „Pozwólcie mi zabić Mojżesza, i niech on wzywa swego Pana! Boję się, by nie zmienił waszej religii (zastępując ją swoją) albo żeby nie spowodował chaosu w kraju”.
Rzekł Mojżesz: „Zaiste, szukam schronienia u mego Pana, który jest również waszym Panem, przed każdym, kto jest wyniosły i nie wierzy w Dzień Rozrachunku”.
(W tejże samej chwili) wierzący człowiek spośród (członków) Domu Faraona, który dotąd skrywał swą wiarę (podszedł bliżej i) rzekł: „Czy zamierzacie zabić człowieka tylko za to, że oświadcza: ‘Moim Panem jest Bóg!’, gdy on w istocie przyszedł do was z jasnymi dowodami od waszego Pana? Jeśli jest kłamcą, to jego kłamstwo będzie (policzone) przeciw niemu; jeśli jednak jest prawdomówny (w tym, co głosi), to pewna część z tego, czym on wam grozi, spadnie na was. Zaprawdę, Bóg nie prowadzi (ku prawdzie ani ku żadnym sukcesom) tego, kto (przekraczając wszelkie granice) marnotrawi (dane od Boga zdolności) i jest kłamcą.
O, ludu mój! Cieszycie się dziś panowaniem, górując nad krajem; lecz któż mógłby nas wspomóc przeciwko karze Boga, jeśliby do nas przyszła?” Faraon rzekł (do swego ludu): „Zamierzam pokazać wam tylko to, co widzę (jako konieczne do wykonania) i ja prowadzę was jedynie ku słusznej drodze (byście nią podążali)”.
Lecz ten, który uwierzył, rzekł: „O, ludu mój! Lękam się ze względu na was Dnia podobnego do Dnia (nieszczęścia, jakie dotknęło) społeczności, które przed wami także zaprzeczały wysłannikom do nich posłanym);
I losu podobnego do tego, który dotknął lud Noego, Ad i Samud, a także innych, którzy przyszli później. A Bóg nigdy nie chce żadnej niesprawiedliwości dla (Swych) sług.
O, ludu mój! Zaiste, ja lękam się ze względu na was Dnia wzajemnego nawoływania (kiedy to ludzie będą na próżno wołać do siebie nawzajem, błagając o pomoc i; przeklinając się wzajemnie w strapieniu)[8]
[8]Odnośnie do nawoływania się ludzi na Tamtym Świecie, zob.: 7:44-50, 34:31-33, 37:21-33. samym, uznali jego posłannictwo i okazywa-
Dnia, kiedy będziecie (w próżnej rozpaczy usiłować) odwrócić się i uciec (od Ognia), nie mając nikogo, kto ochroniłby was przed Bogiem (i Jego karą). Kogo Bóg sprowadzi z drogi, ten już nie będzie miał przewodnika.
I (zastanówcie się nad tym, że) Józef przyniósł wam uprzednio jasne prawdy, lecz wy nigdy nie zaprzestaliście wątpić w to, co wam przyniósł. Lecz kiedy wreszcie umarł, powiedzieliście, że Bóg nie ześle już po nim Wysłannika. W taki sposób Bóg sprowadza z drogi tego, kto (przekracza wszelkie granice i) jest marnotrawny (ze względu na dane od Boga zdolności), uparcie wątpiąc (bez dowodów) –[9]
[9]Egipcjanie nie byli szczerzy w swym li wobec niego tak wielki szacunek, że późnastawieniu do Wysłanników. Nie uwierzyniejsze pokolenia uczyniły z tego wymówkę li prorokowi Józefowi, pokój z nim, za jego swego odrzucania wszelkich innych, nowych życia. Po jego śmierci jednak – przynajmniej wysłanników posłanych przez Boga. tak się zdawało – za cenę zaprzeczenia sobie zał Mojżeszowi Bóg. Ostatecznie Faraon, jego
Tacy (jak on) spierają się o Boże znaki i Objawienia, nie mając żadnej władzy (ku temu), która by do nich przyszła. To jest ciężkie i wstrętne (przewinienie) u Boga i u tych, którzy wierzą. W taki sposób Bóg wyciska (pieczęć) na każdym sercu wyniosłym i tyrańskim”.
Faraon powiedział: „O, Hamanie! Zbuduj mi wysoką wieżę, bym mógł dotrzeć do dróg,
Dróg (z których można zajrzeć do wnętrza) niebios, i bym zdołał spojrzeć na Boga Mojżesza, choć jestem pewien,
A ten, który uwierzył, rzekł (kontyczy to mężczyzna, czy kobieta – i jest nuując swe ostrzeżenie): „O, mój ludu! wierzący – ten wejdzie do Raju, otrzyChodź za mną, bym wprowadził cię na drogę sprawiedliwego postępowania. mując tam zaopatrzenie bez miary.
O, mój ludu! Życie tego świata jest że on jest kłamcą. W taki sposób jego jedynie (przemijającym) zadowoleniem, złe uczynki zostały upiększone tak, by podczas gdy życie wieczne – oto zaiste Faraon znalazł w nich upodobanie, i dom wiecznotrwały. został on odsunięty z (właściwej) dro-
Kto czyni zło, otrzymuje jako odpłagi. I podstęp Faraona nie zakończył się tę jedynie jego podobieństwo, podczas niczym innym, jak tylko zniszczeniem. gdy ten, kto czyni dobre, prawe dzieła,
O, ludu mój! Cóż jest ze mną, że ja nawołuję cię do zbawienia, podczas gdy ty wzywasz mnie do Ognia piekielnego!
Wzywasz mnie do tego, bym nie wierzył w Boga i bym przypisywał Mu współtowarzyszy, o czym nie mam żadnej pewnej wiedzy. Ja zaś wzywam cię do Potężnego, Pełnego Chwały, którego Moc jest nieodparta (potrafiącego zniszczyć każdego, kto się przeciwko Niemu buntuje), Przebaczającego (temu, kto zwraca się do Niego skruszony).
Bez wątpienia wzywasz mnie do tego, który nie ma żadnego prawa (by być wzywanym) ani w tym świecie, ani w przyszłym; my powrócimy do Boga, a ci, którzy (przekraczając wszelkie granice) stają się marnotrawnymi (ze względu na dane przez Boga zdolności) – będą towarzyszami Ognia piekielnego.
Wkrótce sobie przypomnisz wszystko to, co ci teraz mówię. Ja zaś (w pełnym poddaniu) powierzam swą sprawę Bogu. Zaprawdę, Bóg doskonale widzi Swe sługi”.
Przeto Bóg zachował go od zła, jakie, podczas gdy (przeciwko niemu) knuto najgorsza kara ogarnęła ludzi Faraona (dwór i arystokrację wojskową):[10]
[10]Jak można wnosić z wersetu, wierny, rządząca elita i armia potopili się w morzu, który pojawił się w najbardziej krytycznym podczas gdy Mojżesz i jego lud pomyślnie momencie, by wesprzeć Mojżesza wobec opuścili Egipt. podstępów Faraona, musiał być osobą znaczną i możną na dworze i pośród elity rządzą-
Ogień. Są nań wystawieni rano i wieczorem; a kiedy nadejdzie Godzina Ostatnia (i zarządzony zostanie Sąd Ostateczny, będzie nakazane): „Wprowadźcie Dom Faraona ku karze najsroższej”.[11]
[11]Ten werset wyraźnie mówi, że kara grocej Faraona. Ukrywał on (bez zdemaskowabu, który jest światem pośrednim pomiędzy nia) swoją wiarę. Potem jednak, gdy Faradoczesnością a wiecznością, stanowi rzeczywion zamierzał wydać rozkaz zamachu na życie stość. Kara ta jest też powiązana z paleniem w Mojżesza, wystąpił publicznie i dał mu pełogniu. Jednakże kara ognia w grobie dla Farane poparcie. Działał jak jego doradca – obok ona polega na paleniu się w nim, gdy tymczaAarona, a ze względu na swój status sposem w Piekle kara ognia jest nieustająca. łeczny i pozycję na dworze Faraon nie mógł mu wyrządzić krzywdy i jego sekretne plany
Jakże oni będą się spierać pomiędzy sobą w Ogniu! Słabi (którzy byli ślepo posłuszni przywódcom Niewiary) powiedzą tym, którzy postępowali pełni arogancji i prześladowali (innych): „Oto my byliśmy waszymi zwolennikami. Czyż zatem możecie uwolnić nas (choćby) od części Ognia?”
Ci, którzy byli pełni pychy (i prześladowali innych) powiedzą: „My jesteśmy w tym (Ogniu) wszyscy razem! Zaprawdę, Bóg rozstrzygnął pomiędzy sługami (i wszyscy muszą zmierzyć się z rozrachunkiem i ponieść jego skutki).
Ci, którzy są w Ogniu, będą wołać do strażników Piekieł: „Nawołujcie swego Pana, by złagodził nam karę (choćby) na jeden dzień”.[12]
[12]Według niektórych komentatorów „jeden spełzły na niczym – dzięki pomocy, jaką okadzień” oznacza krótki odcinek czasu.
(Strażnicy) powiedzą: „Czyż Wysłannicy do was posłani nie przyszli z jasnymi dowodami (prawdy)?” Oni odpowiedzą: „Zaiste, tak”. (Wtedy strażnicy) powiedzą: „Zatem nawołujcie, jeśli chcecie”. Próżne jest jednak wołanie niewiernych.
My z pewnością wspomożemy Naszych Wysłanników i tych, którzy wierzą, w życiu tego świata i tego Dnia, kiedy wystąpią świadkowie (by zaświadczyć o tym, jak ludzie odpowiedzieli na – wezwanie Wysłanników)
Tego Dnia, gdy usprawiedliwienia na nic się nie zdadzą ludziom występnym i spadnie na nich przekleństwo (zostaną na wieki wykluczeni z Bożego Miłosierdzia) – i dla nich przeznaczone jest złe miejsce pobytu.
Zaiste, My daliśmy Mojżeszowi przewodnictwo i uczyniliśmy Dzieci Izraela dziedzicami Księgi (po Mojżeszu),
Będącej drogowskazem (dla wszystkich, by kierowali się nim w swoim życiu) i napomnieniem dla ludzi rozumnych (pomiędzy nimi).
Bądź zatem cierpliwy (o, Wysłanniku, czegokolwiek by nie czynili), gdyż obietnica Boga (że zawsze będzie wspierał Swych wysłanników i wiernych) jest prawdziwa; i proś o przebaczenie za swo, i głoś chwałę swego Pana je grzechy w porze popołudniowej i o poranku.[14][15]
[14]Nieomylność stanowi niezbędny atrybut proroctwa. Dlatego wszyscy prorocy są nieomylni w tym znaczeniu, że nie grzeszą i zawsze są posłuszni Bogu. Tutaj Bóg przypomina wiernym o ważnym fakcie, na który musimy zwracać uwagę na drodze do Niego. Wierzący w Boga i próbujący osiągnąć poziom, na którym człowiek porządkuje swoje życie wedle reguł ustanowionych w Jego Księdze, muszą być cierpliwi, upraszać • Istoty ludzkie nie mają żadnego prawa Jego przebaczenia za grzechy i – jak będzie powiedziane w wersecie – zajmować się Jego wysławianiem i wychwalaniem.
[15]Co do znaczenia wychwalania i wysławiania Boga, zob. 35:29, przyp. 11.
Ci, którzy spierają się o znaki i Objawienia Boga bez żadnego prawa, które by otrzymali, (czynią tak, gdyż) w sercach kryją żądzę wyższości, której nie osiągną. Szukaj schronienia u Boga (przed ich spiskami). On z pewnością wszystko słyszy, wszystko widzi.[16]
[16]W kilku innych wersetach, np. w 35 tej sury, Koran zwraca uwagę na fakt, że ci, którzy rozmawiają o znakach i Objawieniach Boga, muszą mieć odpowiedni autorytet lub prawo. Albowiem Boskie znaki i Objawienia są sprawami, które dotyczą Jego i Jego religii. W związku z tym rozmawianie o Bogu wymaga pewnej wiedzy o Nim, któ• Bóg uczynił ludzi swoimi namiestnikami ra może być uzyskana jedynie poprzez Objawienie i wysłanników. Także mówienie o religii Boga wymaga specjalistycznej wiedzy o niej, a jej pierwszym i najlepszym źródłem jest – ponownie – Bóg i Objawienie. Dlatego ci, którzy dyskutują o Bogu i Jego religii, nie opierając swych informacji na wystarczającej, dokładnej wiedzy zaczerpniętej z Koranu i od Proroka, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, są włączeni w zakres tego wersetu.
Zaiste, stworzenie niebios i ziemi jest czymś większym, aniżeli stworzenie człowieka, lecz większość ludzi nie wie. (o tej prawdzie)[13][17]
[13]Zob. sura 4:41; sura 39:69, przyp. 24. • Wielu ludzi uważa swoje zmartwychwsta-
[17]Ten werset ma kilka implikacji: nie za rzecz niemożliwą i nierealną. Jednakże ich stworzenie i przyjście na świat nie jest łatwiejsze od wskrzeszenia. Więcej jeszcze, Bóg stworzył niebiosa i Ziemię i zniszczy, a potem odtworzy je w Dniu Zmartwychwstania. Ich stworzenie nie jest łatwiejsze od stworzenia ludzkości. Dla Tego, który stworzył niebiosa i Ziemię, ponowne stworzenie istot ludzkich lub ich ożywienie nie stanowi żadnej trudności. do wywyższania się wobec Bożych znaków i Objawienia. Są zupełnie bezbronne przed Bogiem, który stworzył Niebiosa i Ziemię. Dlatego oczekuje się od nich całkowitego poddania Jemu, w świadomości, iż są słabi, podczas gdy Bóg jest bezgranicznie wielki. Niebiosa pełne są świadomych istot duchowych, o wiele potężniejszych od ludzi. Pomimo tego i mimo swego ogromu niebiosa ochotnie poddały się Bożym rozkazom. Cóż takiego jest z ludźmi, że wywyższają się przed Boskimi znakami i Objawieniami? na Ziemi i obdarzył ich wieloma zdolnościami, dzięki czemu mogą osiągać rzeczy wielkie i zdumiewające. Jednakże nawet największe z tych osiągnięć są niczym w porównaniu z Bożym stworzeniem nieba i Ziemi, ze wszystkim tym, co się na nich znajduje. Dlatego ludzkie osiągnięcia nie mogą nigdy prowadzić do chełpliwości i wywyższania się w obliczu Bożych znaków i Objawień. Ludzie muszą natomiast podporządkować się Bożym rozkazom i żyć według nich.
Nie są równi ślepi i widzący ani (nie są równi) ci, którzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła, i ci, którzy czynią zło. Mało się zastanawiacie i nie jesteście świadomi!
Godzina Ostatnia niechybnie nadejdzie. Nie ma co do tego wątpliwości. A. jednak większość ludzi nie wierzy[18]
[18]Ostatnie dwa wersety implikują to, że dobro i zło mogą być doskonale odróżnione dopiero na Tamtym Świecie. Toteż bez życia wiecznego ani zło, ani dobro nie mogłyby otrzymać właściwej dla nich odpłaty. To byłoby sprzeczne z moralnością. Dlatego wiara w życie przyszłe stanowi jeden z fundamentów moralności i zdrowego życia społecznego. Jednakże tylko ci, którzy uwierzyli i dzięki temu mogą widzieć, oraz ci, którzy nie są ślepi na prawdę – mogą to pojąć i dostrzec.
Powiedział wasz Pan: „Módlcie się do Mnie, a ja wam odpowiem”. Ci, którzy są zbyt wyniośli, by oddawać Mi cześć, wejdą do Piekła – poniżeni.
Bóg jest Tym, który uczynił dla was noc, byście podczas niej odpoczywali, i dzień – jasny i dający widok (dla wykonywania pracy). Zaprawdę, Bóg jest pełen dobrodziejstw dla ludzi, lecz większość z nich nie okazuje wdzięczności.
Taki jest Bóg, wasz Pan (który was stwarza, utrzymuje przy życiu i zaopatruje), Stwórca wszystkiego. Prócz Niego nie ma boga. Dlaczego zatem odwracacie się od prawdy (i przyjmujecie fałszywe bóstwa, by je czcić)?
Jest tak: od prawdy odwrócili się ci, którzy uparcie odrzucają Boże znaki i Objawienia.
Bóg jest Tym, który uczynił Ziemię stałym miejscem przebywania, a Niebiosa – sklepieniem; ukształtował was, a wasze kształty uczynił doskonałymi i zaopatruje was w rzeczy czyste i zdrowe. Przeto Błogosławiony i Najwyższy jest Bóg, Pan światów.
On jest Żyjący, nie ma boga poza Nim; módlcie się zatem do Niego, bądźcie szczerymi w swej wierze w Niego i praktykujcie Religię tylko ze względu na Niego. Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, Panu światów.
Powiedz: „Otrzymałem zakaz oddawania czci tym, do których – poza Bogiem – wy się zwracacie, kiedy przyszły do mnie od mojego Pana jasne dowody (prawdy) i nakazano mi poddać się całkowicie Panu światów”.[19]
[19]O modlitwie i Bożej odpowiedzi na nią, zob. sura 25:77, przyp. 18.
On jest Tym, który stworzył was z prochu ziemi, następnie z kropli płynu (nasienia), a potem z grudki krwi przylegającej (do ścianki łona), po czym On was wyprowadza (na świat) jako niemowlę, abyście potem (we właściwym wieku) osiągnęli pełnię waszych sił, a potem – (byście żyli wystarczająco długo, i) dotarli do wieku starości, choć niektórym spośród was dane jest umrzeć wcześniej (przed osiągnięciem starości) – a wreszcie, byście osiągnęli termin przez Niego wyznaczony, ażeby zastanawiać się i zrozumieć (prawdę).
On jest Tym, który daje życie i powoduje śmierć, a kiedy postanowi, że jakaś rzecz ma być, to tylko mówi do niej: „Bądź” – i ona jest.
Czyż nie widzisz tych, którzy spierają się o znaki i objawienia Boga – i czy nie zastanawiasz się nad nimi – jakże oni są odwróceni (ku różnym rodzajom wiary)?
Oni zanegowali Księgę (Koran) i którzy celowo lekceważą prawdę i odmawszystko to, co (z przewodnictwa i mądrowiają wiary w nią). ści) zesłaliśmy z Naszymi wysłannikami.
Kiedy na szyjach będą mieć jarzmo i waliście na ziemi radości wychodzącej (na nogach) kajdany: zostaną zawleczeni – ponad prawo i byliście pełni wyniosłości,
Do gotującej się wody, potem będą i dlatego że radowaliście się ponad miarę. paleni w Ogniu.
A potem zostanie im powiedziaby tam zamieszkać. Zaiste, jakże złe to ne: „Gdzie są ci, którym przydawaliście miejsce przebywania dla tych, którzy są Boskość (Panowanie i suwerenną Władzę) (zbyt) wyniośli (ażeby przyjąć i zaakcep-
Poza Bogiem? (Gdzież są teraz ci, tować prawdę)”. których wsparcia oczekiwaliście)? Oni
A ty (o, Wysłanniku) zobaczysz aniołów okrążających Najwyższy Tron (Boga), głoszących chwałę swego Pana. Zostało rozstrzygnięte pomiędzy nimi według prawdy i sprawiedliwości i zostanie powiedziane (przez wszystkich mieszkańców Raju): „Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, Panu światów!” N To (że On sprowadza was z drogi i We właściwym czasie oni się dowiedzą; poddaje was karze) wynika stąd, że zaży-
„Teraz wejdźcie przez wrota Piekieł,
Dlatego bądź cierpliwy (o, Wysłanniodpowiedzą: „Zawiedli nas – albo raczej ku), gdyż obietnica Boga jest prawdziwa. – nie zwracaliśmy się przedtem do niczeCzy My damy ci być świadkiem części go (rzeczywistego, co miałoby jakiś realtego, co im obiecaliśmy, czy też sprawiny udział w Boskości, Panowaniu albo my, że umrzesz (zanim to na nich spadabsolutnej Władzy)”. W taki sposób Bóg sprowadza z drogi niewiernych (tych, nie) – oni powrócą do Nas.
Zaprawdę, My posyłaliśmy przed tobą Wysłanników. Pomiędzy nimi są ci, o których (przykładnym życiu) już ci opowiadaliśmy, i pomiędzy nimi są (również) ci, o których (przykładnym życiu) ci nie opowiadaliśmy. Żadnemu Wysłannikowi nie jest dane przyjść z cudem, chyba że za zezwoleniem Boga. A kiedy zostanie wydany rozkaz Boga, zostanie rozstrzygnięte według prawdy i sprawiedliwości; a ci, którzy wymyślają próżne kłamstwa (przypisując Bogu współtowarzyszy i usiłując obalić prawdę), będą doprowadzeni do zguby i ruiny.[21]
[21]Ten werset nawiązuje do czasów nam współczesnych. Obecnie ludzie zadowalają się sobie owce, kozy, krowy, woły i wielbłądy. życiem doczesnym i spędzają całe życie w Wszystkie te zwierzęta są jadalne, a wielbłąposzukiwaniu środków do osiągnięcia możlidy są używane również do jazdy. Są szczewie największych przyjemności z życia na tym gólnie użyteczne do podróżowania na długie świecie. Podziwiają dokonania w dziedzinie odległości. Samice tychże zwierząt dają nam nauki i technologii i wykorzystują je tylko dla mleko, a skórę wszystkich tych zwierząt doczesnych przyjemności, całkowicie ignorując można wykorzystać na ubrania, buty itp. i zaniedbując życie wieczne. Pościg za dobrami Wykorzystuje się również wełnę lub sierść doczesnymi powoduje bezwzględną konkurennp. owiec, kóz i wielbłądów. Ludzie mają cję w wykorzystywaniu surowców oraz niekońróżnoraki pożytek z wielbłądów jako wierzczące się konflikty, a nawet wojny światowe. chowców – przewożą nimi swoje towary i Takie wydarzenia są w sposób oczywisty potężpodróżują na nich. W przeszłości wielbłądy nymi karami bożymi. Jednakże, jak się wydaje, wykorzystywano również w bitwach. Zob. ludzie współcześni – zanurzeni w materializmie „naukowym” – nie czerpią z nich lekcji. także 36:72-73.
Bóg jest Tym, który uczynił trzody (dla waszego pożytku), byście na niektórych z nich jeździli, a z innych mieli pożywienie.
I macie z nich (wiele innych) korzyści – byście zaspokoili dzięki nim pewne potrzeby w waszych sercach, i jesteście noszeni na nich (po ziemi) i na statkach (po wodzie).[20]
[20]Termin „trzody, bydło” zawiera w
On ukazuje wam Swoje znaki (i objawiają się one waszym zmysłom i rozumowi). Który zatem ze znaków Boga negujecie?
Czyż oni nie wędrowali przez ziemię i nie widzieli, jaki był koniec tych przed nimi (którzy uparcie nie wierzyli w Nasze znaki)? Tamci byli liczniejsi niż ci i więksi pod względem mocy i znaków (które pozostawili na ziemi), lecz na nic zdało im się wszystko to, co (zgromadzili) i zarobili (w obliczu niezadowolenia Boga).
A kiedy przybyli do nich Wysłannicy z jasnymi prawdami, oni zdecydowali się pozostać w przyjemnościach i dumie, jedynie w (wąskiej, powierzchownej) wiedzy, którą mieli (o życiu doczesnym i o sposobach radowania się nim), a to, z czego zwykli się naigrywać, ogar. nęło ich
A gdy zobaczyli Naszą potężną karę, zawołali: „Uwierzyliśmy w Boga jako Jedynego i odrzuciliśmy wszystko to, co (Mu) przypisywaliśmy za współtowarzyszy!”
To jednak, że uwierzyli, gdy zobaczyli naszą potężną karę, nie mogło im się zdać na wiele: (oto) droga Boga (i sposób postępowania z ludzkością, sposób) zawsze stosowany wobec Jego sług. Tak oto niewierni zatracili się doszczętnie.
„The Forgiver” • 85 Ayahs • Okres mekkański
Ha. Mim. da społeczność spiskowała przeciwko
(Oto) księga zsyłana w częściach – od wysłannikowi do niej posłanemu – by Boga Potężnego, Pełnego Chwały, którego pochwycić (po czym zabić albo wypęgo Moc nieodparta, Wszechwiedzącego. dzić) i walczyła (z Bożym Przesłaniem). za pomocą fałszu, ażeby w ten sposób unieważnić prawdę, lecz Ja pochwyciłem niewiernych – i jaka była Moja odpłata!
Przebaczającego grzechy i Przyjmującego skruchę, surowego w odpłacie i bezgranicznego w Swej szczodrości. Poza Nim nie ma boga. Do Niego nastąpi ostateczny powrót[1]
[1]Oto doskonale zrównoważony argument, zachęcający ludzi do wiary i czynienia dobrych, prawych uczynków, powstrzymywania się od niewiary lub przydawania Bogu współtowarzyszy oraz innych grzechów. Ten werset daje wielką nadzieję, wspominając, że Bóg wybacza grzechy i przyjmuje skruchę. W ten sposób nawołuje ludzi do żalu za popełnione złe uczynki i do naprawienia swego życia. Odciąga ich również od popełniania grzechów niewybaczalnych, takich jak niewiara i przydawanie Bogu współtowarzyszy, niewybaczalnych – jeśli ktoś ich nie porzuca, nie okazuje za nie skruchy. Stwierdzając, że Bóg jest bezgraniczny w swych dobrodziejstwach i jest Bogiem jedynym, do którego ostatecznie powrócą wszyscy ludzie, napomina ich jednocześnie, by wierzyli i czynili dobre, prawe dzieła. Dzięki temu mogą otrzymać od Boga obfite zaopatrzenie (zob. 39:61, przyp. 18) w obydwu światach.
Nikt nie spiera się o Objawienia Boga i Znaki (w stworzeniu, życiu ludzkim i dziejach), jak tylko ci, którzy uparcie trwają w niewierze. Niech jednak nie zwiedzie cię ich panoszenie się po kraju.
Przed nimi zaprzeczał (Bożym znakom i Objawieniom) lud Noego i tak samo czyniły społeczności (wspomniane Współczującego! w Koranie), które przyszły po nim. Każ-
Tak oto Słowo twego Pana wypełniło się na niewiernych; oni z pewnością są towarzyszami Ognia.
Ci (aniołowie), którzy niosą Najwyższy Tron (Boga), i inni wokół niego wysławiają swego Pana, głosząc Jego chwa; oni wierzą w Niego (jako jedyną Istołę tę Boską, Pana i Władcę całego stworzenia) i upraszają Jego przebaczenia dla tych (spośród Jego stworzeń), którzy wierzą, mówiąc: „Panie nasz! Obejmujesz wszystkie rzeczy miłosierdziem i wiedzą (mając absolutną wiedzę o potrzebach każdego stworzenia i odpowiadając na te potrzeby z miłosierdziem), przeto wybacz tym, którzy okazują żal za grzechy, idą Twoją drogą i ochroń ich przed karą Ognia Palącego.[2][3]
[2]O naturze i powinnościach aniołów zob. 2:30, przyp. 30; o Najwyższym Tronie Boga: 7:54, przyp. 13; 11:7, przyp. 2; 17:42, przyp. 20 i 69:17, przyp. 7 Niesienie Bożego Tronu oznacza m.in. wykonywanie Bożych rozkazów wydawanych z racji Jego pełnej władzy nad wszechświatem. Co do tych, którzy znajdują się wokół Najwyższego Tronu, to muszą być to aniołowie mający wyższą rangę bliskości względem Boga.
[3]Odnośnie do wysławiania Boga Jego chwałą, zob. 35:29, przyp. 11. Werset nawiązuje do tego, że ci (aniołowie), którzy niosą Najwyższy Tron Boga, wykonują Jego nakazy z taką doskonałością, że udowadniają przez to, iż Bóg nie ma absolutnie jakichkolwiek ułomności lub współtowarzyszy, a Jego wysławianie jest absolutnie zasadne i konieczne.
Panie nasz! Dopuść ich do Ogrodów wiecznej błogości, które obiecałeś im i sprawiedliwym spośród ich przodków, a także ich małżonkom i potomstwu. Doprawdy, Tyś Potężny, Pełen Chwały, Twoja Moc nieodparta, Mądry.
I chroń ich od (popełniania) złych uczynków (oraz ich skutków w Dniu Sądu). Kogokolwiek ochronisz tego Dnia od zła, temu Ty z pewnością okazujesz miłosierdzie. Oto tryumf najwspanialszy!”
Co do tych zaś, którzy uparcie trwają w niewierze (i umierają jako niewierni), zostanie im ogłoszone (gdy będą w Piekle): „‘Odraza’ Boga do was jest większa niż wasza (obecna) odraza do was samych i do siebie nawzajem (ponieważ jesteście przyczyną kary, jakiej doświadczacie), albowiem wzywano was do wia. ry, lecz wy ją odrzucaliście”[4]
[4]Niewierzący będą odczuwać wobec siebie odrazę, gdyż sami sobie zgotowali katusze Piekieł. Jednakże niewiara lub przypisywanie Bogu współtowarzyszy jest tak wielką obrazą Boga oraz stworzonego przez Niego wszechświata, który zaświadcza o Bogu i innych filarach wiary, a także obrazą niezliczonej liczby wiernych, od początku świadomego życia do Dnia Sądu, że zasługuje na „gniew” Boga i Jego „odrazę”, która jest daleko większa, niż odraza niewierzących wobec siebie. Niniejszy werset wskazuje na okropność, jaką jest przydawanie Bogu współtowarzyszy.
Oni powiedzą: „Panie nasz! Sprawiłeś, że pomarliśmy dwakroć i dwakroć życiu i w dziejach – które wskazują na obdarzyłeś nas życiem, przeto (my, któJego Jedność) i zsyła wam zaopatrzenie rzyśmy się w pełni przekonali o prawz Niebios. Nie zastanawia się jednak nikt dzie wszystkiego tego, o czym dałeś nam prócz tych, którzy (będąc bezstronnymi) wiedzę) uznajemy nasze winy (związane zwracają się do Boga skruszeni. z niewiarą). Czyż zatem jest jakaś droga[5]
[5]Śmierć oznacza oddzielenie duszy od ciała i to, że ciało i dusza istnieją niezależnie od siebie. Zanim istota ludzka przychodzi na świat, cząsteczki, które mają stanowić jej ciało, istnieją w Bożej wiedzy i są rozrzucone w „przyrodzie”. Koran nazywa ten stan śmiercią (2:28, zob. przyp. 26). Następnie Bóg daje życie ciału w łonie matki, poprzez tchnięcie w nie jego duszy. To jest pierwszy etap dawania życia. Toteż każdy „duch” albo żyjące ja, złożone z duszy i ciała, zakosztuje śmierci w ten sposób, że Bóg albo zaangażowany do tego Anioł Śmierci, lub jego pomocnicy zabierają duszę z ciała (zob. 32:11, przyp. 8). W Dniu Zmartwychwstania Bóg wskrzesi do życia każdą osobę. Oznacza to, że Bóg wskrzesi do życia ciała zgodnie z warunkami życia wiecznego i przywróci im dusze. To jest drugi etap przywracania życia. Koran stwierdza, że wierni skosztują śmierci jedynie raz (37:58; 44:56). Wnioskujemy stąd, że wierni umrą raz, ale otrzymają życie dwukrotnie. Jednocześnie ten werset mówi nam, że Bóg sprawi, iż ludzie Piekieł umrą dwukrotnie i dwakroć zostaną przywróceni do życia. Dlatego śmierć i wskrzeszenie wspomniane w tym wersecie w odniesieniu do ludzi Piekieł muszą być pod pewnymi względami różne. Z wersetu 39:68, który stanowi: Zadmą w Trąbę i wszyscy ci, którzy są w Niebiosach i wszyscy ci, którzy są na Ziemi, padną martwi – za wyjątkiem tych, których Bóg zechce oszczędzić. Następnie zadmą po raz drugi i – zaprawdę – oni będą stali wyprostowani, spoglądając (zob. także przyp. 22 do tego wersetu), rozumiemy, że dusze niewierzących umrą na pierwszy dźwięk Trąby, po czym zostaną przywrócone do życia i powrócą do swych odtworzonych ciał. Konkludując, pierwszą śmiercią, której posmakują, jest ich odejście z tego świata, a drugą śmiercią jest śmierć duszy. Dusze wiernych będą z tego wyjęte. Mówiąc zatem, że Bóg spowoduje dwukrotną śmierć ludzi Piekieł, werset niniejszy odnosi się do ich odejścia z tego świata i ich śmierci duchowej podczas ostatecznego zniszczenia świata. Mówiąc zaś o ich dwukrotnym ożywieniu, odnosi się do ożywienia ich duszy i wskrzeszenia z martwych w Dniu Zmartwychwstania. Bóg wie najlepiej.
„To (wasze przebywanie w Piekle) ze względu na Niego, jakkolwiek by to ma przyczynę taką, że kiedy wzywany miało być nienawistne dla niewiernych. jest tylko Bóg – Jedyny, uparcie odma-
To On ukazuje wam znaki (we wszechświecie oraz w was, waszym spotkają Go Jego słudzy).
Dlatego (o, wierni) wzywajcie tylwyjścia (byśmy uwierzyli i czynili dobre, ko Boga, będąc w swej wierze w Boga prawe dzieła)?” szczerymi i praktykując religię jedynie
On jest wzniosły – ponad wszelkie wiacie wiary, kiedy jednak przypisywapoziomy, Pan Tronu Najwyższego. On ny jest Mu współtowarzysz, to wierzyprzekazuje Ducha ze Swego rozkazu,. Oto (cokolwiek czynicie) rozstrzycie komukolwiek zechce spomiędzy Swych gnięcie spoczywa u Boga, Wzniosłego, sług, ażeby ostrzegać (istoty świadome i Wielkiego”. odpowiedzialne) o Dniu Spotkania (kiedy[6]
[6]Oznacza to, że wymówki i usprawiedliwienia, jakie będą podawać w Piekle jego mieszkańcy (wspomniane w wersecie poprzednim), są bezpodstawne. Ich niewiara nie wynika z nieznajomości prawdy, lecz z celowego jej odrzucania z innych przyczyn. i jedynie On może wydać doskonale sprawiedli-
Tego Dnia, kiedy przybędą (wskrzeszeni ze śmierci), nic, co ich dotyczy, nie będzie ukryte przed Bogiem. Do kogo tego Dnia należeć będzie całkowita Władza? Do Boga Jedynego, którego Moc nieodparta (i który panuje nad wszystkim, co istnieje).
Owego Dnia każda dusza otrzyma zapłatę za to, co sobie zarobiła. Tego Dnia nie będzie żadnej niesprawiedliwości (i nikt nie dozna krzywdy). Bóg jest szybki w rozrachunku.
Ostrzegaj ich przed Dniem, który się zbliża; kiedy to serca podejdą do gardeł dusząc je. Występni nie będą mieć ani zaufanego przyjaciela, ani orędownika, który by został wysłuchany.
Bóg zna zdrady oczu i wszystko to, co skrywają piersi.
Bóg sądzi zgodnie z prawdą, podczas gdy ci, których oni wzywają poza Nim, nie sądzą w ogóle. Zaprawdę, Bóg jest Tym, który wszystko słyszy, jest Wszystkowidzący.[7]
[7]Przy rozstrzyganiu jakiejś sprawy konieczne we orzeczenie. Osąd wymaga także wiedzy o są wzrok i słuch. Ten, kto wydaje sprawiedliwy tym, co jest właściwe, a co błędne. I znowu – osąd, ma obejrzeć (na podstawie wiarygodnych jedynie Bóg ma pełną wiedzę o wszystkim, a – źródeł) to wszystko, co dotyczy danego przyco za tym idzie – pełną wiedzę o tym, co włapadku, i tak samo tego wysłuchać. Tylko Bóg ściwe, a co błędne. W związku z tym rozstrzyma pełny wgląd we wszystko i wszystko słygnięcie absolutne należy wyłącznie do Niego. szy. Dlatego jedynie On ma prawo rozstrzygać
Czyż oni nigdy nie podróżowali po ziemi i nie widzieli, jaki był koniec tych (którzy uparcie nie wierzyli w Nasze znaki) przed nimi? Tamci byli więksi od nich pod względem swej siły i w znakach (jakie pozostawili) na ziemi. Potem Bóg pochwycił ich z powodu grzechów
Tak stało się dlatego, że Wysłanni-
Oto My posłaliśmy Mojżesza z życiu ich kobiety (dla większego poniżejasnymi znakami od Nas (i cudami, aby nia i cierpienia)”. Lecz podstęp niewiernych jest skazany na niepowodzenie. go wesprzeć) i władzą oczywistą
Do Faraona, Hamana i Koraha, lecz i nie mieli nikogo, kto by ich ochronił oni powiedzieli: „(Ten człowiek to) czaprzed Bogiem. rownik, kłamca!”
A kiedy przyniósł im prawdę od Nas cy posłani do nich przybyli z jasnymi (w sposób tak jasny, że nie mogliby jej dowodami prawdy, lecz oni uparcie nie zaprzeczyć), powiedzieli: „Zabijcie synów wierzyli i Bóg ich pochwycił. Zaiste, On tych, którzy wierzą (w jego Posłannicjest Silny, Surowy w karaniu. two) wraz z nim, a pozostawcie przy
Faraon powiedział (do możnych): „Pozwólcie mi zabić Mojżesza, i niech on wzywa swego Pana! Boję się, by nie zmienił waszej religii (zastępując ją swoją) albo żeby nie spowodował chaosu w kraju”.
Rzekł Mojżesz: „Zaiste, szukam schronienia u mego Pana, który jest również waszym Panem, przed każdym, kto jest wyniosły i nie wierzy w Dzień Rozrachunku”.
(W tejże samej chwili) wierzący człowiek spośród (członków) Domu Faraona, który dotąd skrywał swą wiarę (podszedł bliżej i) rzekł: „Czy zamierzacie zabić człowieka tylko za to, że oświadcza: ‘Moim Panem jest Bóg!’, gdy on w istocie przyszedł do was z jasnymi dowodami od waszego Pana? Jeśli jest kłamcą, to jego kłamstwo będzie (policzone) przeciw niemu; jeśli jednak jest prawdomówny (w tym, co głosi), to pewna część z tego, czym on wam grozi, spadnie na was. Zaprawdę, Bóg nie prowadzi (ku prawdzie ani ku żadnym sukcesom) tego, kto (przekraczając wszelkie granice) marnotrawi (dane od Boga zdolności) i jest kłamcą.
O, ludu mój! Cieszycie się dziś panowaniem, górując nad krajem; lecz któż mógłby nas wspomóc przeciwko karze Boga, jeśliby do nas przyszła?” Faraon rzekł (do swego ludu): „Zamierzam pokazać wam tylko to, co widzę (jako konieczne do wykonania) i ja prowadzę was jedynie ku słusznej drodze (byście nią podążali)”.
Lecz ten, który uwierzył, rzekł: „O, ludu mój! Lękam się ze względu na was Dnia podobnego do Dnia (nieszczęścia, jakie dotknęło) społeczności, które przed wami także zaprzeczały wysłannikom do nich posłanym);
I losu podobnego do tego, który dotknął lud Noego, Ad i Samud, a także innych, którzy przyszli później. A Bóg nigdy nie chce żadnej niesprawiedliwości dla (Swych) sług.
O, ludu mój! Zaiste, ja lękam się ze względu na was Dnia wzajemnego nawoływania (kiedy to ludzie będą na próżno wołać do siebie nawzajem, błagając o pomoc i; przeklinając się wzajemnie w strapieniu)[8]
[8]Odnośnie do nawoływania się ludzi na Tamtym Świecie, zob.: 7:44-50, 34:31-33, 37:21-33. samym, uznali jego posłannictwo i okazywa-
Dnia, kiedy będziecie (w próżnej rozpaczy usiłować) odwrócić się i uciec (od Ognia), nie mając nikogo, kto ochroniłby was przed Bogiem (i Jego karą). Kogo Bóg sprowadzi z drogi, ten już nie będzie miał przewodnika.
I (zastanówcie się nad tym, że) Józef przyniósł wam uprzednio jasne prawdy, lecz wy nigdy nie zaprzestaliście wątpić w to, co wam przyniósł. Lecz kiedy wreszcie umarł, powiedzieliście, że Bóg nie ześle już po nim Wysłannika. W taki sposób Bóg sprowadza z drogi tego, kto (przekracza wszelkie granice i) jest marnotrawny (ze względu na dane od Boga zdolności), uparcie wątpiąc (bez dowodów) –[9]
[9]Egipcjanie nie byli szczerzy w swym li wobec niego tak wielki szacunek, że późnastawieniu do Wysłanników. Nie uwierzyniejsze pokolenia uczyniły z tego wymówkę li prorokowi Józefowi, pokój z nim, za jego swego odrzucania wszelkich innych, nowych życia. Po jego śmierci jednak – przynajmniej wysłanników posłanych przez Boga. tak się zdawało – za cenę zaprzeczenia sobie zał Mojżeszowi Bóg. Ostatecznie Faraon, jego
Tacy (jak on) spierają się o Boże znaki i Objawienia, nie mając żadnej władzy (ku temu), która by do nich przyszła. To jest ciężkie i wstrętne (przewinienie) u Boga i u tych, którzy wierzą. W taki sposób Bóg wyciska (pieczęć) na każdym sercu wyniosłym i tyrańskim”.
Faraon powiedział: „O, Hamanie! Zbuduj mi wysoką wieżę, bym mógł dotrzeć do dróg,
Dróg (z których można zajrzeć do wnętrza) niebios, i bym zdołał spojrzeć na Boga Mojżesza, choć jestem pewien,
A ten, który uwierzył, rzekł (kontyczy to mężczyzna, czy kobieta – i jest nuując swe ostrzeżenie): „O, mój ludu! wierzący – ten wejdzie do Raju, otrzyChodź za mną, bym wprowadził cię na drogę sprawiedliwego postępowania. mując tam zaopatrzenie bez miary.
O, mój ludu! Życie tego świata jest że on jest kłamcą. W taki sposób jego jedynie (przemijającym) zadowoleniem, złe uczynki zostały upiększone tak, by podczas gdy życie wieczne – oto zaiste Faraon znalazł w nich upodobanie, i dom wiecznotrwały. został on odsunięty z (właściwej) dro-
Kto czyni zło, otrzymuje jako odpłagi. I podstęp Faraona nie zakończył się tę jedynie jego podobieństwo, podczas niczym innym, jak tylko zniszczeniem. gdy ten, kto czyni dobre, prawe dzieła,
O, ludu mój! Cóż jest ze mną, że ja nawołuję cię do zbawienia, podczas gdy ty wzywasz mnie do Ognia piekielnego!
Wzywasz mnie do tego, bym nie wierzył w Boga i bym przypisywał Mu współtowarzyszy, o czym nie mam żadnej pewnej wiedzy. Ja zaś wzywam cię do Potężnego, Pełnego Chwały, którego Moc jest nieodparta (potrafiącego zniszczyć każdego, kto się przeciwko Niemu buntuje), Przebaczającego (temu, kto zwraca się do Niego skruszony).
Bez wątpienia wzywasz mnie do tego, który nie ma żadnego prawa (by być wzywanym) ani w tym świecie, ani w przyszłym; my powrócimy do Boga, a ci, którzy (przekraczając wszelkie granice) stają się marnotrawnymi (ze względu na dane przez Boga zdolności) – będą towarzyszami Ognia piekielnego.
Wkrótce sobie przypomnisz wszystko to, co ci teraz mówię. Ja zaś (w pełnym poddaniu) powierzam swą sprawę Bogu. Zaprawdę, Bóg doskonale widzi Swe sługi”.
Przeto Bóg zachował go od zła, jakie, podczas gdy (przeciwko niemu) knuto najgorsza kara ogarnęła ludzi Faraona (dwór i arystokrację wojskową):[10]
[10]Jak można wnosić z wersetu, wierny, rządząca elita i armia potopili się w morzu, który pojawił się w najbardziej krytycznym podczas gdy Mojżesz i jego lud pomyślnie momencie, by wesprzeć Mojżesza wobec opuścili Egipt. podstępów Faraona, musiał być osobą znaczną i możną na dworze i pośród elity rządzą-
Ogień. Są nań wystawieni rano i wieczorem; a kiedy nadejdzie Godzina Ostatnia (i zarządzony zostanie Sąd Ostateczny, będzie nakazane): „Wprowadźcie Dom Faraona ku karze najsroższej”.[11]
[11]Ten werset wyraźnie mówi, że kara grocej Faraona. Ukrywał on (bez zdemaskowabu, który jest światem pośrednim pomiędzy nia) swoją wiarę. Potem jednak, gdy Faradoczesnością a wiecznością, stanowi rzeczywion zamierzał wydać rozkaz zamachu na życie stość. Kara ta jest też powiązana z paleniem w Mojżesza, wystąpił publicznie i dał mu pełogniu. Jednakże kara ognia w grobie dla Farane poparcie. Działał jak jego doradca – obok ona polega na paleniu się w nim, gdy tymczaAarona, a ze względu na swój status sposem w Piekle kara ognia jest nieustająca. łeczny i pozycję na dworze Faraon nie mógł mu wyrządzić krzywdy i jego sekretne plany
Jakże oni będą się spierać pomiędzy sobą w Ogniu! Słabi (którzy byli ślepo posłuszni przywódcom Niewiary) powiedzą tym, którzy postępowali pełni arogancji i prześladowali (innych): „Oto my byliśmy waszymi zwolennikami. Czyż zatem możecie uwolnić nas (choćby) od części Ognia?”
Ci, którzy byli pełni pychy (i prześladowali innych) powiedzą: „My jesteśmy w tym (Ogniu) wszyscy razem! Zaprawdę, Bóg rozstrzygnął pomiędzy sługami (i wszyscy muszą zmierzyć się z rozrachunkiem i ponieść jego skutki).
Ci, którzy są w Ogniu, będą wołać do strażników Piekieł: „Nawołujcie swego Pana, by złagodził nam karę (choćby) na jeden dzień”.[12]
[12]Według niektórych komentatorów „jeden spełzły na niczym – dzięki pomocy, jaką okadzień” oznacza krótki odcinek czasu.
(Strażnicy) powiedzą: „Czyż Wysłannicy do was posłani nie przyszli z jasnymi dowodami (prawdy)?” Oni odpowiedzą: „Zaiste, tak”. (Wtedy strażnicy) powiedzą: „Zatem nawołujcie, jeśli chcecie”. Próżne jest jednak wołanie niewiernych.
My z pewnością wspomożemy Naszych Wysłanników i tych, którzy wierzą, w życiu tego świata i tego Dnia, kiedy wystąpią świadkowie (by zaświadczyć o tym, jak ludzie odpowiedzieli na – wezwanie Wysłanników)
Tego Dnia, gdy usprawiedliwienia na nic się nie zdadzą ludziom występnym i spadnie na nich przekleństwo (zostaną na wieki wykluczeni z Bożego Miłosierdzia) – i dla nich przeznaczone jest złe miejsce pobytu.
Zaiste, My daliśmy Mojżeszowi przewodnictwo i uczyniliśmy Dzieci Izraela dziedzicami Księgi (po Mojżeszu),
Będącej drogowskazem (dla wszystkich, by kierowali się nim w swoim życiu) i napomnieniem dla ludzi rozumnych (pomiędzy nimi).
Bądź zatem cierpliwy (o, Wysłanniku, czegokolwiek by nie czynili), gdyż obietnica Boga (że zawsze będzie wspierał Swych wysłanników i wiernych) jest prawdziwa; i proś o przebaczenie za swo, i głoś chwałę swego Pana je grzechy w porze popołudniowej i o poranku.[14][15]
[14]Nieomylność stanowi niezbędny atrybut proroctwa. Dlatego wszyscy prorocy są nieomylni w tym znaczeniu, że nie grzeszą i zawsze są posłuszni Bogu. Tutaj Bóg przypomina wiernym o ważnym fakcie, na który musimy zwracać uwagę na drodze do Niego. Wierzący w Boga i próbujący osiągnąć poziom, na którym człowiek porządkuje swoje życie wedle reguł ustanowionych w Jego Księdze, muszą być cierpliwi, upraszać • Istoty ludzkie nie mają żadnego prawa Jego przebaczenia za grzechy i – jak będzie powiedziane w wersecie – zajmować się Jego wysławianiem i wychwalaniem.
[15]Co do znaczenia wychwalania i wysławiania Boga, zob. 35:29, przyp. 11.
Ci, którzy spierają się o znaki i Objawienia Boga bez żadnego prawa, które by otrzymali, (czynią tak, gdyż) w sercach kryją żądzę wyższości, której nie osiągną. Szukaj schronienia u Boga (przed ich spiskami). On z pewnością wszystko słyszy, wszystko widzi.[16]
[16]W kilku innych wersetach, np. w 35 tej sury, Koran zwraca uwagę na fakt, że ci, którzy rozmawiają o znakach i Objawieniach Boga, muszą mieć odpowiedni autorytet lub prawo. Albowiem Boskie znaki i Objawienia są sprawami, które dotyczą Jego i Jego religii. W związku z tym rozmawianie o Bogu wymaga pewnej wiedzy o Nim, któ• Bóg uczynił ludzi swoimi namiestnikami ra może być uzyskana jedynie poprzez Objawienie i wysłanników. Także mówienie o religii Boga wymaga specjalistycznej wiedzy o niej, a jej pierwszym i najlepszym źródłem jest – ponownie – Bóg i Objawienie. Dlatego ci, którzy dyskutują o Bogu i Jego religii, nie opierając swych informacji na wystarczającej, dokładnej wiedzy zaczerpniętej z Koranu i od Proroka, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo, są włączeni w zakres tego wersetu.
Zaiste, stworzenie niebios i ziemi jest czymś większym, aniżeli stworzenie człowieka, lecz większość ludzi nie wie. (o tej prawdzie)[13][17]
[13]Zob. sura 4:41; sura 39:69, przyp. 24. • Wielu ludzi uważa swoje zmartwychwsta-
[17]Ten werset ma kilka implikacji: nie za rzecz niemożliwą i nierealną. Jednakże ich stworzenie i przyjście na świat nie jest łatwiejsze od wskrzeszenia. Więcej jeszcze, Bóg stworzył niebiosa i Ziemię i zniszczy, a potem odtworzy je w Dniu Zmartwychwstania. Ich stworzenie nie jest łatwiejsze od stworzenia ludzkości. Dla Tego, który stworzył niebiosa i Ziemię, ponowne stworzenie istot ludzkich lub ich ożywienie nie stanowi żadnej trudności. do wywyższania się wobec Bożych znaków i Objawienia. Są zupełnie bezbronne przed Bogiem, który stworzył Niebiosa i Ziemię. Dlatego oczekuje się od nich całkowitego poddania Jemu, w świadomości, iż są słabi, podczas gdy Bóg jest bezgranicznie wielki. Niebiosa pełne są świadomych istot duchowych, o wiele potężniejszych od ludzi. Pomimo tego i mimo swego ogromu niebiosa ochotnie poddały się Bożym rozkazom. Cóż takiego jest z ludźmi, że wywyższają się przed Boskimi znakami i Objawieniami? na Ziemi i obdarzył ich wieloma zdolnościami, dzięki czemu mogą osiągać rzeczy wielkie i zdumiewające. Jednakże nawet największe z tych osiągnięć są niczym w porównaniu z Bożym stworzeniem nieba i Ziemi, ze wszystkim tym, co się na nich znajduje. Dlatego ludzkie osiągnięcia nie mogą nigdy prowadzić do chełpliwości i wywyższania się w obliczu Bożych znaków i Objawień. Ludzie muszą natomiast podporządkować się Bożym rozkazom i żyć według nich.
Nie są równi ślepi i widzący ani (nie są równi) ci, którzy wierzą i czynią dobre, prawe dzieła, i ci, którzy czynią zło. Mało się zastanawiacie i nie jesteście świadomi!
Godzina Ostatnia niechybnie nadejdzie. Nie ma co do tego wątpliwości. A. jednak większość ludzi nie wierzy[18]
[18]Ostatnie dwa wersety implikują to, że dobro i zło mogą być doskonale odróżnione dopiero na Tamtym Świecie. Toteż bez życia wiecznego ani zło, ani dobro nie mogłyby otrzymać właściwej dla nich odpłaty. To byłoby sprzeczne z moralnością. Dlatego wiara w życie przyszłe stanowi jeden z fundamentów moralności i zdrowego życia społecznego. Jednakże tylko ci, którzy uwierzyli i dzięki temu mogą widzieć, oraz ci, którzy nie są ślepi na prawdę – mogą to pojąć i dostrzec.
Powiedział wasz Pan: „Módlcie się do Mnie, a ja wam odpowiem”. Ci, którzy są zbyt wyniośli, by oddawać Mi cześć, wejdą do Piekła – poniżeni.
Bóg jest Tym, który uczynił dla was noc, byście podczas niej odpoczywali, i dzień – jasny i dający widok (dla wykonywania pracy). Zaprawdę, Bóg jest pełen dobrodziejstw dla ludzi, lecz większość z nich nie okazuje wdzięczności.
Taki jest Bóg, wasz Pan (który was stwarza, utrzymuje przy życiu i zaopatruje), Stwórca wszystkiego. Prócz Niego nie ma boga. Dlaczego zatem odwracacie się od prawdy (i przyjmujecie fałszywe bóstwa, by je czcić)?
Jest tak: od prawdy odwrócili się ci, którzy uparcie odrzucają Boże znaki i Objawienia.
Bóg jest Tym, który uczynił Ziemię stałym miejscem przebywania, a Niebiosa – sklepieniem; ukształtował was, a wasze kształty uczynił doskonałymi i zaopatruje was w rzeczy czyste i zdrowe. Przeto Błogosławiony i Najwyższy jest Bóg, Pan światów.
On jest Żyjący, nie ma boga poza Nim; módlcie się zatem do Niego, bądźcie szczerymi w swej wierze w Niego i praktykujcie Religię tylko ze względu na Niego. Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, Panu światów.
Powiedz: „Otrzymałem zakaz oddawania czci tym, do których – poza Bogiem – wy się zwracacie, kiedy przyszły do mnie od mojego Pana jasne dowody (prawdy) i nakazano mi poddać się całkowicie Panu światów”.[19]
[19]O modlitwie i Bożej odpowiedzi na nią, zob. sura 25:77, przyp. 18.
On jest Tym, który stworzył was z prochu ziemi, następnie z kropli płynu (nasienia), a potem z grudki krwi przylegającej (do ścianki łona), po czym On was wyprowadza (na świat) jako niemowlę, abyście potem (we właściwym wieku) osiągnęli pełnię waszych sił, a potem – (byście żyli wystarczająco długo, i) dotarli do wieku starości, choć niektórym spośród was dane jest umrzeć wcześniej (przed osiągnięciem starości) – a wreszcie, byście osiągnęli termin przez Niego wyznaczony, ażeby zastanawiać się i zrozumieć (prawdę).
On jest Tym, który daje życie i powoduje śmierć, a kiedy postanowi, że jakaś rzecz ma być, to tylko mówi do niej: „Bądź” – i ona jest.
Czyż nie widzisz tych, którzy spierają się o znaki i objawienia Boga – i czy nie zastanawiasz się nad nimi – jakże oni są odwróceni (ku różnym rodzajom wiary)?
Oni zanegowali Księgę (Koran) i którzy celowo lekceważą prawdę i odmawszystko to, co (z przewodnictwa i mądrowiają wiary w nią). ści) zesłaliśmy z Naszymi wysłannikami.
Kiedy na szyjach będą mieć jarzmo i waliście na ziemi radości wychodzącej (na nogach) kajdany: zostaną zawleczeni – ponad prawo i byliście pełni wyniosłości,
Do gotującej się wody, potem będą i dlatego że radowaliście się ponad miarę. paleni w Ogniu.
A potem zostanie im powiedziaby tam zamieszkać. Zaiste, jakże złe to ne: „Gdzie są ci, którym przydawaliście miejsce przebywania dla tych, którzy są Boskość (Panowanie i suwerenną Władzę) (zbyt) wyniośli (ażeby przyjąć i zaakcep-
Poza Bogiem? (Gdzież są teraz ci, tować prawdę)”. których wsparcia oczekiwaliście)? Oni
A ty (o, Wysłanniku) zobaczysz aniołów okrążających Najwyższy Tron (Boga), głoszących chwałę swego Pana. Zostało rozstrzygnięte pomiędzy nimi według prawdy i sprawiedliwości i zostanie powiedziane (przez wszystkich mieszkańców Raju): „Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, Panu światów!” N To (że On sprowadza was z drogi i We właściwym czasie oni się dowiedzą; poddaje was karze) wynika stąd, że zaży-
„Teraz wejdźcie przez wrota Piekieł,
Dlatego bądź cierpliwy (o, Wysłanniodpowiedzą: „Zawiedli nas – albo raczej ku), gdyż obietnica Boga jest prawdziwa. – nie zwracaliśmy się przedtem do niczeCzy My damy ci być świadkiem części go (rzeczywistego, co miałoby jakiś realtego, co im obiecaliśmy, czy też sprawiny udział w Boskości, Panowaniu albo my, że umrzesz (zanim to na nich spadabsolutnej Władzy)”. W taki sposób Bóg sprowadza z drogi niewiernych (tych, nie) – oni powrócą do Nas.
Zaprawdę, My posyłaliśmy przed tobą Wysłanników. Pomiędzy nimi są ci, o których (przykładnym życiu) już ci opowiadaliśmy, i pomiędzy nimi są (również) ci, o których (przykładnym życiu) ci nie opowiadaliśmy. Żadnemu Wysłannikowi nie jest dane przyjść z cudem, chyba że za zezwoleniem Boga. A kiedy zostanie wydany rozkaz Boga, zostanie rozstrzygnięte według prawdy i sprawiedliwości; a ci, którzy wymyślają próżne kłamstwa (przypisując Bogu współtowarzyszy i usiłując obalić prawdę), będą doprowadzeni do zguby i ruiny.[21]
[21]Ten werset nawiązuje do czasów nam współczesnych. Obecnie ludzie zadowalają się sobie owce, kozy, krowy, woły i wielbłądy. życiem doczesnym i spędzają całe życie w Wszystkie te zwierzęta są jadalne, a wielbłąposzukiwaniu środków do osiągnięcia możlidy są używane również do jazdy. Są szczewie największych przyjemności z życia na tym gólnie użyteczne do podróżowania na długie świecie. Podziwiają dokonania w dziedzinie odległości. Samice tychże zwierząt dają nam nauki i technologii i wykorzystują je tylko dla mleko, a skórę wszystkich tych zwierząt doczesnych przyjemności, całkowicie ignorując można wykorzystać na ubrania, buty itp. i zaniedbując życie wieczne. Pościg za dobrami Wykorzystuje się również wełnę lub sierść doczesnymi powoduje bezwzględną konkurennp. owiec, kóz i wielbłądów. Ludzie mają cję w wykorzystywaniu surowców oraz niekońróżnoraki pożytek z wielbłądów jako wierzczące się konflikty, a nawet wojny światowe. chowców – przewożą nimi swoje towary i Takie wydarzenia są w sposób oczywisty potężpodróżują na nich. W przeszłości wielbłądy nymi karami bożymi. Jednakże, jak się wydaje, wykorzystywano również w bitwach. Zob. ludzie współcześni – zanurzeni w materializmie „naukowym” – nie czerpią z nich lekcji. także 36:72-73.
Bóg jest Tym, który uczynił trzody (dla waszego pożytku), byście na niektórych z nich jeździli, a z innych mieli pożywienie.
I macie z nich (wiele innych) korzyści – byście zaspokoili dzięki nim pewne potrzeby w waszych sercach, i jesteście noszeni na nich (po ziemi) i na statkach (po wodzie).[20]
[20]Termin „trzody, bydło” zawiera w
On ukazuje wam Swoje znaki (i objawiają się one waszym zmysłom i rozumowi). Który zatem ze znaków Boga negujecie?
Czyż oni nie wędrowali przez ziemię i nie widzieli, jaki był koniec tych przed nimi (którzy uparcie nie wierzyli w Nasze znaki)? Tamci byli liczniejsi niż ci i więksi pod względem mocy i znaków (które pozostawili na ziemi), lecz na nic zdało im się wszystko to, co (zgromadzili) i zarobili (w obliczu niezadowolenia Boga).
A kiedy przybyli do nich Wysłannicy z jasnymi prawdami, oni zdecydowali się pozostać w przyjemnościach i dumie, jedynie w (wąskiej, powierzchownej) wiedzy, którą mieli (o życiu doczesnym i o sposobach radowania się nim), a to, z czego zwykli się naigrywać, ogar. nęło ich
A gdy zobaczyli Naszą potężną karę, zawołali: „Uwierzyliśmy w Boga jako Jedynego i odrzuciliśmy wszystko to, co (Mu) przypisywaliśmy za współtowarzyszy!”
To jednak, że uwierzyli, gdy zobaczyli naszą potężną karę, nie mogło im się zdać na wiele: (oto) droga Boga (i sposób postępowania z ludzkością, sposób) zawsze stosowany wobec Jego sług. Tak oto niewierni zatracili się doszczętnie.
Wierny