Józef

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ الٓر ۚ تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْكِتَٰبِ ٱلْمُبِينِ ﴾١﴿

Alif. Ram. Ra. Oto Objawienia Księgi jasnej, w sposób jasny ukazującej prawdę.

إِنَّآ أَنزَلْنَٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّۭا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴾٢﴿

My zsyłamy je jako kur’an (recytację) w języku arabskim, abyście się zastanawiali (nad jego znaczeniem i brzmieniem) i (go) zrozumieli.^[1]

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ ٱلْقَصَصِ بِمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبْلِهِۦ لَمِنَ ٱلْغَٰفِلِينَ ﴾٣﴿

Objawiając ci ten Koran, My opowiemy tobie (o, Wysłanniku) najlepszą z opowieści (o przeszłości). Zaiste, przedtem byłeś jej nieświadomy.^[2]

إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّى رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًۭا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِى سَٰجِدِينَ ﴾٤﴿

(Wspomnij) kiedy Józef rzekł do swego ojca: „Ojcze mój! Widziałem we śnie jedenaście gwiazd, a także słońce i księżyc. I widziałem, jak padały przede mną, składając mi pokłon”.^[3][4]

قَالَ يَٰبُنَىَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلَىٰٓ إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا۟ لَكَ كَيْدًا ۖ إِنَّ ٱلشَّيْطَٰنَ لِلْإِنسَٰنِ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴾٥﴿

On (Jakub) powiedział: „O, mój synu! Nie opowiadaj swego widzenia braciom, aby (z zazdrości) nie uknuli przeciwko tobie spisku. Albowiem Szatan jest dla ludzkości wrogiem oczywistym (i może ich do tego nakłonić).

وَكَذَٰلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعْقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ ﴾٦﴿

Twój Pan wybierze ciebie i obdarzy cię wiedzą o wewnętrznym znaczeniu wszystkich zdarzeń (i snów) i wypełni Swoją łaskę wobec ciebie i rodu Jakuba, tak jak wypełnił ją wcześniej wobec. Oto twoich ojców: Abrahama i Izaaka twój Pan jest Wszechwiedzący, Mądry.^[5][6][7]

۞ لَّقَدْ كَانَ فِى يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِۦٓ ءَايَٰتٌۭ لِّلسَّآئِلِينَ ﴾٧﴿

Zaiste, w (opowieści o) Józefie i jego braciach jest wiele znaków dla tych, którzy szukają prawdy. niej) wyciągnąć; (uczyńcie tak) jeśli rze-

إِذْ قَالُوا۟ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍ ﴾٨﴿

Kiedy oni (bracia, zwracając się do czywiście zamierzacie działać”. siebie nawzajem) rzekli: „Oto Józef i

ٱقْتُلُوا۟ يُوسُفَ أَوِ ٱطْرَحُوهُ أَرْضًۭا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ وَتَكُونُوا۟ مِنۢ بَعْدِهِۦ قَوْمًۭا صَٰلِحِينَ ﴾٩﴿

(Jeden z nich rzekł:) „Zabijcie Józefa dobrze nad nim czuwać”. albo wyrzućcie go na odległą ziemię, aby

قَالَ قَآئِلٌۭ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوا۟ يُوسُفَ وَأَلْقُوهُ فِى غَيَٰبَتِ ٱلْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمْ فَٰعِلِينَ ﴾١٠﴿

Drugi z nich, wyrażając swoją opi-

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَ۫نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ ﴾١١﴿

Oni powiedzieli do swego ojca (zgajego brat są obdarzani przez naszego dzając się na to): „Nasz ojcze! Dlaczeojca większą miłością niż my, chociaż go nie powierzysz nam Józefa, skoro my my jesteśmy potężną gromadą (i bardziej mu szczerze i dobrze życzymy? dlań użyteczną). Doprawdy, nasz ojciec^[8]

أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًۭا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ﴾١٢﴿

Poślij go jutro z nami, niech zażyjest w błędzie oczywistym”. je rozrywki i zabawy. Zaiste, będziemy

قَالَ إِنِّى لَيَحْزُنُنِىٓ أَن تَذْهَبُوا۟ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأْكُلَهُ ٱلذِّئْبُ وَأَنتُمْ عَنْهُ غَٰفِلُونَ ﴾١٣﴿

On (Jakub) powiedział: „Zaprawdę, uwaga waszego ojca zwróciła się jedynie zasmuci mnie to, jeśli go z sobą weźmiena was. A potem ponownie staniecie się cie. I lękam się, żeby go nie pożarł wilk, ludźmi prawymi”. jeśli nie będziecie nad nim czuwać”.

قَالُوا۟ لَئِنْ أَكَلَهُ ٱلذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّآ إِذًۭا لَّخَٰسِرُونَ ﴾١٤﴿

Oni rzekli: „Jeśliby miał go pożreć nię, rzekł: „Nie zabijajcie Józefa, lecz wilk, podczas gdy my jesteśmy (znaczwrzućcie go w głębinę studni (o której ną) gromadą, to, doprawdy, bylibyśmy wiecie, że) jakaś karawana może go (z straceni!”

فَلَمَّا ذَهَبُوا۟ بِهِۦ وَأَجْمَعُوٓا۟ أَن يَجْعَلُوهُ فِى غَيَٰبَتِ ٱلْجُبِّ ۚ وَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمْرِهِمْ هَٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾١٥﴿

I oni zabrali Józefa ze sobą, i postanowili umieścić go w głębinach studni (co też uczynili). My objawiliśmy mu: „Zaiste, ty im przypomnisz o tym ich postępku wtedy, gdy oni nie będą sobie zdawać (z tego) sprawy”.^[9]

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمْ عِشَآءًۭ يَبْكُونَ ﴾١٦﴿

A po nastaniu nocy wrócili do swego ojca płacząc.

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئْبُ ۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤْمِنٍۢ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صَٰدِقِينَ ﴾١٧﴿

Powiedzieli: „Nasz ojcze! Wyruszyliśmy, aby urządzić sobie wyścigi, a Józefa pozostawiliśmy przy naszych rzeczach. I wtedy pożarł go wilk. Lecz wiemy, że nam nie uwierzysz, choć mówimy prawdę”.

وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٍۢ كَذِبٍۢ ۚ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًۭا ۖ فَصَبْرٌۭ جَمِيلٌۭ ۖ وَٱللَّهُ ٱلْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ ﴾١٨﴿

Wówczas przynieśli jego koszulę splamioną fałszywą krwią. Jakub rzekł: „O, nie! To raczej wasze (skłaniające się ku złu) dusze skusiły was do uczynienia czegoś złego. Przeto (jedynym ratun-

وَجَآءَتْ سَيَّارَةٌۭ فَأَرْسَلُوا۟ وَارِدَهُمْ فَأَدْلَىٰ دَلْوَهُۥ ۖ قَالَ يَٰبُشْرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٌۭ ۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةًۭ ۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ ﴾١٩﴿

I przybyła karawana. Posłano jedprzekazać mu wiedzę o głębszym znanego z ludzi, aby zaczerpnął wodę. On czeniu wydarzeń (i snów). A Bóg zawsze opuścił swój bukłak (na dno studni). triumfuje – jaka by nie była Jego wola, „Cóż za szczęście!” – wykrzyknął. – lecz większość ludzi nie wie (że tak jest). „Oto jest tutaj młodzieniec!” Tak więc

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۭ بَخْسٍۢ دَرَٰهِمَ مَعْدُودَةٍۢ وَكَانُوا۟ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ ﴾٢٠﴿

I sprzedali go za marną cenę – kilka dzamy tych, którzy poświęcają się czysrebrnych monet – albowiem tak niską stanowił dla nich wartość. nieniu dobra, jak gdyby widzieli Boga.. W ten sposób umocnili-^[13]

وَقَالَ ٱلَّذِى ٱشْتَرَىٰهُ مِن مِّصْرَ لِٱمْرَأَتِهِۦٓ أَكْرِمِى مَثْوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوْ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدًۭا ۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ ۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴾٢١﴿

Człowiek, który go kupił w Egipcie, kiem dla mnie będzie) właściwa cierplirzekł do swojej żony: „Daj mu godne, wość (która pozwala trwać bez skargi). dobre mieszkanie. Być może on okaże się Bóg jest Tym, u którego trzeba szudla nas użyteczny albo przysposobimy kać pomocy przeciwko temu, co opisugo jako syna” jecie”. śmy Józefa na tej ziemi (egipskiej), aby^[10][11][12]

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيْنَٰهُ حُكْمًۭا وَعِلْمًۭا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴾٢٢﴿

Kiedy Józef osiągnął pełnię wieku oni go ukryli jako towar do sprzedania. męskiego, obdarzyliśmy go autorytetem A Bóg miał pełną wiedzę o tym, co czywraz ze zdrowym, mądrym osądem rzenili. czy oraz szczególną wiedzą. Tak nagra-

وَرَٰوَدَتْهُ ٱلَّتِى هُوَ فِى بَيْتِهَا عَن نَّفْسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلْأَبْوَٰبَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ رَبِّىٓ أَحْسَنَ مَثْوَاىَ ۖ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴾٢٣﴿

A kobieta, w której domu przebywał, usiłowała go uwieść. Zaryglowała drzwi i rzekła: „Chodź, proszę!” On odrzekł: „Boże, uchowaj! Mój pan (a twój małżonek) dał mi godne, dobre mieszkanie. Zaprawdę, niesprawiedliwi nie osiągną pomyślności”.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِۦ ۖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَآ أَن رَّءَا بُرْهَٰنَ رَبِّهِۦ ۚ كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلْفَحْشَآءَ ۚ إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُخْلَصِينَ ﴾٢٤﴿

Zaiste, ona płonęła pożądaniem do niego. On także by jej pragnął, gdyby nie zobaczył wcześniej dowodu od swojego Pana (dlatego teraz chciał tylko uciec od niej i jej natarczywości). Postąpiliśmy w taki sposób (ukazując mu Nasz dowód), abyśmy mogli odsunąć od niego zło i nieprzyzwoitość. Albowiem on był jednym z Naszych sług obdarzonych wielką szczerością i czystością intencji pod względem wiary i praktykowania religii.

وَٱسْتَبَقَا ٱلْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٍۢ وَأَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلْبَابِ ۚ قَالَتْ مَا جَزَآءُ مَنْ أَرَادَ بِأَهْلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسْجَنَ أَوْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ ﴾٢٥﴿

Obydwoje pospieszyli ku drzwiom i ona podarła jego koszulę z tyłu, a przy drzwiach spotkali jej pana. Ona krzyknęła: „Jakaż ma być odpłata dla tego, kto zamierza uczynić zło twojej rodzinie, jeśli nie uwięzienie lub dotkliwa kara?”

قَالَ هِىَ رَٰوَدَتْنِى عَن نَّفْسِى ۚ وَشَهِدَ شَاهِدٌۭ مِّنْ أَهْلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٍۢ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ﴾٢٦﴿

On (Józef) rzekł: „To ona usiłowała mnie uwieść”. A jeden z obecnych, członek jej rodziny, powiedział: „Jeśli koszula została podarta z przodu, to ona mówi prawdę, a on jest kłamcą.

وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍۢ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴾٢٧﴿

Lecz jeśli jest podarta z tyłu, to ona kłamie, a on jest prawdomówny”.

فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٍۢ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيْدِكُنَّ ۖ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌۭ ﴾٢٨﴿

Toteż, skoro tylko on (jej mąż) dostrzegł, że jego koszula została podarta z tyłu (odwrócił się ku swojej żonie i) rzekł: „Oto jeden z waszych podstępów, kobiety. Doprawdy, wasz podstęp jest wielki”.

يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هَٰذَا ۚ وَٱسْتَغْفِرِى لِذَنۢبِكِ ۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلْخَاطِـِٔينَ ﴾٢٩﴿

Powiedział (do Józefa): „Nie wspominaj o tym (nikomu)”. (Do swojej żony zaś) rzekł: „Proś o przebaczenie za twój grzech! Zaprawdę, popełniłaś grzech”.

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌۭ فِى ٱلْمَدِينَةِ ٱمْرَأَتُ ٱلْعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفْسِهِۦ ۖ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴾٣٠﴿

Kobiety (plotkujące) w mieście mówiły: „Małżonka ministra próbowała uwieść chłopaka, który jej posługuje. Zaiste, to (pragnienie) przeszyło jej serce miłością. Widzimy, że ona całkowicie postradała zmysły”.^[15]

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـًۭٔا وَءَاتَتْ كُلَّ وَٰحِدَةٍۢ مِّنْهُنَّ سِكِّينًۭا وَقَالَتِ ٱخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۖ فَلَمَّا رَأَيْنَهُۥٓ أَكْبَرْنَهُۥ وَقَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ وَقُلْنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنْ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكٌۭ كَرِيمٌۭ ﴾٣١﴿

Kiedy usłyszała o ich intrygach, posłała po nich i przygotowała dla nich wystawne przyjęcie. Dała każdej z nich nóż i rzekła (Józefowi): „Wyjdź do nich!” I kiedy one go zobaczyły, ogarnął je taki zachwyt, że pocięły sobie ręce, wołając: „Boże uchowaj! To nie jest człowiek śmiertelny; on jest szlachetnym aniołem!”

قَالَتْ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِى لُمْتُنَّنِى فِيهِ ۖ وَلَقَدْ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ فَٱسْتَعْصَمَ ۖ وَلَئِن لَّمْ يَفْعَلْ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُونًۭا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ ﴾٣٢﴿

Ona powiedziała: „Oto ten, z którego powodu mi ubliżałyście. I w istocie, próbowałam go uwieść, lecz on był niezłomny w swojej niewinności. Jeśli jednak wciąż będzie odmawiał czynienia tego, co mu nakazuję, to z pewnością zostanie uwięziony i na pewno znajdzie się pośród poniżonych”.

قَالَ رَبِّ ٱلسِّجْنُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا يَدْعُونَنِىٓ إِلَيْهِ ۖ وَإِلَّا تَصْرِفْ عَنِّى كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلْجَٰهِلِينَ ﴾٣٣﴿

On (wznosząc prośby do Boga) rzekł: „Panie mój! Milsze jest mi więzienie, aniżeli to, do czego one mnie nakłaniają. Jeśli Ty nie odwrócisz ode mnie ich przebiegłości, to ja mogę skłonić się ku nim i stanę się jednym z nieświadomych (którzy ulegają takim pokusom)”.^[16]

فَٱسْتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴾٣٤﴿

Oto jego Pan go wysłuchał i odwrócił od niego ich przebiegłość. Zaprawdę, On jest Słyszący, Wszechwiedzący.

ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعْدِ مَا رَأَوُا۟ ٱلْءَايَٰتِ لَيَسْجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٍۢ ﴾٣٥﴿

Wydało się im stosowne, nawet po tym, jak zobaczyli znaki (niewinności Józefa), że powinni go na pewien czas uwięzić.

وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجْنَ فَتَيَانِ ۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّىٓ أَرَىٰنِىٓ أَعْصِرُ خَمْرًۭا ۖ وَقَالَ ٱلْءَاخَرُ إِنِّىٓ أَرَىٰنِىٓ أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِى خُبْزًۭا تَأْكُلُ ٱلطَّيْرُ مِنْهُ ۖ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِۦٓ ۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴾٣٦﴿

I weszło wraz z nim do więzienia dwóch młodych mężczyzn. Jeden z nich rzekł (pewnego dnia do Józefa): „Śniłem, że wyciskam winogrona na wino”. Drugi powiedział: „Śniłem, że niosę na głowie chleb, z którego jadły ptaki”. „Wyjaw nam znaczenie tego. Zaprawdę widzimy, że należysz do ludzi obdarzonych najlepszymi cnotami”.

قَالَ لَا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌۭ تُرْزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِۦ قَبْلَ أَن يَأْتِيَكُمَا ۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِى رَبِّىٓ ۚ إِنِّى تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ كَٰفِرُونَ ﴾٣٧﴿

On powiedział: „Nie przyjdzie do was takie pożywienie, jakie jest wam podawane, lecz ja wam powiem, jakie to pożywienie, zanim ono do was przyjdzie. To należy do wiedzy, której nauczył mnie mój Pan. Oto ja całkowicie odrzuciłem drogę ludzi, którzy nie wierzą w Boga i życie wieczne. Mezopotamia Morze Śródziemne^[17]

وَٱتَّبَعْتُ مِلَّةَ ءَابَآءِىٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشْرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَىْءٍۢ ۚ ذَٰلِكَ مِن فَضْلِ ٱللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ ﴾٣٨﴿

Ja poszedłem drogą moich ojców, Abrahama, Izaaka i Jakuba. Nie mamy prawa przypisywać Bogu niczego za współtowarzysza. To (Jego nauczanie i wezwanie do wiary bez przypisywania współtowarzyszy) jest wyrazem łaski Boga oraz Jego szczodrości wobec nas oraz wobec wszystkich ludzi, lecz większość ludzi nie okazuje wdzięczności (i nie wierzy w Jego Jedność).^[19]

يَٰصَىٰحِبَىِ ٱلسِّجْنِ ءَأَرْبَابٌۭ مُّتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلْوَٰحِدُ ٱلْقَهَّارُ ﴾٣٩﴿

O, moi współwięźniowie! Czy wielu różnych panów jest lepszych (aby im przypisywać stworzenie, wierzyć w nich i być im posłusznym), czy też Bóg, jeden Jedyny o Nieodpartej Mocy (dzierżący absolutną władzę nad wszystkim, co istnieje)?^[18]

مَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسْمَآءًۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍ ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۚ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّآ إِيَّاهُ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴾٤٠﴿

To, czemu oddajecie cześć poza Bogiem, to tylko imiona, którymi wy i wasi ojcowie je nazwaliście. Osąd i władza należą jedynie do Boga, On zaś nakazał, abyście nie oddawali czci nikomu, poza Nim. To jest religia prawdziwa i czysta, lecz większość ludzi nie wie (i postępuje bez należytej znajomości rzeczy).

يَٰصَىٰحِبَىِ ٱلسِّجْنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسْقِى رَبَّهُۥ خَمْرًۭا ۖ وَأَمَّا ٱلْءَاخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ ٱلطَّيْرُ مِن رَّأْسِهِۦ ۚ قُضِىَ ٱلْأَمْرُ ٱلَّذِى فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ ﴾٤١﴿

(A co do waszych snów:) O, moi współwięźniowie! Jeden z was ponownie będzie podawał swemu panu (królowi) wino do picia. Drugi zaś zostanie powieszony, a ptaki będą dziobać jego głowę. Sprawa, o którą się dopytujecie, została. już rozstrzygnięta”

وَقَالَ لِلَّذِى ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٍۢ مِّنْهُمَا ٱذْكُرْنِى عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيْطَٰنُ ذِكْرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِى ٱلسِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ ﴾٤٢﴿

On rzekł do tego spośród owych dwóch, o którym sądził, że zostanie uwolniony: „Wspomnij o mnie w obecności swojego pana”. Lecz Szatan sprawił, że zapomniał wspomnieć o nim swemu panu i (Józef) pozostał w więzieniu na następne kilka lat. pewnego dnia powiedział:^[20]

وَقَالَ ٱلْمَلِكُ إِنِّىٓ أَرَىٰ سَبْعَ بَقَرَٰتٍۢ سِمَانٍۢ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌۭ وَسَبْعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضْرٍۢ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٍۢ ۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَأُ أَفْتُونِى فِى رُءْيَٰىَ إِن كُنتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُونَ ﴾٤٣﴿

A król „Zobaczyłem we śnie jak siedem krów tłustych jest pożeranych przez siedem krów chudych, a także siedem kłosów zielonych i (kolejne siedem) suchych. O wy, dworzanie! Wyjaśnijcie mi moje widzenie senne, jeśli potraficie interpretować sny”.

قَالُوٓا۟ أَضْغَٰثُ أَحْلَٰمٍۢ ۖ وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ ٱلْأَحْلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ ﴾٤٤﴿

Oni rzekli: „To mieszanina sennych widziadeł. A my nie potrafimy interpretować sennych widziadeł”.

وَقَالَ ٱلَّذِى نَجَا مِنْهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأْوِيلِهِۦ فَأَرْسِلُونِ ﴾٤٥﴿

Wtedy – po całym tym czasie – ten z owych dwu (więźniów), który został uwolniony, przypomniał sobie (prośbę Józefa) i rzekł: „Ja podam wam znaczenie. Przeto poślijcie mnie (tam)!”

يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفْتِنَا فِى سَبْعِ بَقَرَٰتٍۢ سِمَانٍۢ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌۭ وَسَبْعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضْرٍۢ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٍۢ لَّعَلِّىٓ أَرْجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَ ﴾٤٦﴿

(Przybywszy do więzienia, w którym przebywał Józef, rzekł:) „O, Józefie, człowieku oddany prawdzie! Objaśnij nam to, że siedem krów tłustych było pożeranych przez siedem krów chudych oraz owe siedem kłosów zielonych, abym i pozostałe (siedem) suchych mógł powrócić do ludzi (na dworze). I być może (po tym, jak przekażę im twoją interpretację snów) oni się dowiedzą (jakim jesteś człowiekiem i zrozumieją, jaką niesprawiedliwość ci wyrządzono)”.^[21]

قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًۭا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِى سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلًۭا مِّمَّا تَأْكُلُونَ ﴾٤٧﴿

On powiedział: „Przez następne siedem lat będziecie robić zasiewy, tak jak zwykle, lecz plon, jaki zbierzecie, pozostawcie w kłosach – wszystko, oprócz tej niewielkiej ilości, jaką spożyjecie.

ثُمَّ يَأْتِى مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ سَبْعٌۭ شِدَادٌۭ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًۭا مِّمَّا تُحْصِنُونَ ﴾٤٨﴿

A po tym wszystkim nadejdzie siedem lat trudnych, które pochłoną to, co nagromadziliście na ten czas – wszystko, oprócz niewielkiej ilości, jaką zachowacie w spichrzach (na zasiew).

ثُمَّ يَأْتِى مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ عَامٌۭ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَ ﴾٤٩﴿

A potem nadejdzie rok, w którym ludzie odczują ulgę (ze względu na obfitość, jaka nastąpi) i w którym będą tłoczyć (winogrona i oliwki)”.

وَقَالَ ٱلْمَلِكُ ٱئْتُونِى بِهِۦ ۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرْجِعْ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ ٱلنِّسْوَةِ ٱلَّٰتِى قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ ۚ إِنَّ رَبِّى بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌۭ ﴾٥٠﴿

(Poznawszy znaczenie swego snu) król rzekł: „Przyprowadźcie go do mnie!” Kiedy posłaniec króla przybył do Józefa, ten rzekł: „Wróć do swego pana i zapytaj go, o co chodzi ze sprawą kobiet, które pocięły sobie ręce. Zaprawdę, mój Pan ma pełną wiedzę o ich podstępie (i mojej niewinności)”.

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ قُلْنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِن سُوٓءٍۢ ۚ قَالَتِ ٱمْرَأَتُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْـَٰٔنَ حَصْحَصَ ٱلْحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ﴾٥١﴿

(Wówczas król zwołał kobiety i) rzekł: „Co się zdarzyło (pomiędzy wami a Józefem) wtedy, gdy usiłowałyście go

ذَٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّى لَمْ أَخُنْهُ بِٱلْغَيْبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى كَيْدَ ٱلْخَآئِنِينَ ﴾٥٢﴿

(Józef dowiedział się o wyznaniach uwieść?” One powiedziały: „Boże, uchokobiet oraz o oczyszczeniu go z podejwaj! Nie odczułyśmy żadnego zła z jego rzeń i wyjaśnił, dlaczego prosił o zbastrony!” A małżonka ministra rzekła: danie tej sprawy:) „Uczyniłem to, aby „Teraz wyszła na jaw prawda. To ja praon (mój poprzedni pan) wiedział, że nie gnęłam go uwieść. Zaprawdę, on był zdradziłem go w czasie jego nieobecnoprawdomówny (we wszystkim, co mówił ści i że Bóg nigdy nie prowadzi podstęoraz uczciwy wobec swego pana)”. pów (ludzkich do sukcesu).

۞ وَمَآ أُبَرِّئُ نَفْسِىٓ ۚ إِنَّ ٱلنَّفْسَ لَأَمَّارَةٌۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّىٓ ۚ إِنَّ رَبِّى غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴾٥٣﴿

Ja nie twierdzę, że jestem wolny od błędów, gdyż z pewnością natura ludzka stale nakłania do zła – chyba że mój Pan się zmiłuje (i uchroni nas od popełnienia złych uczynków). Oto mój Pan jest Przebaczający, Współczujący (szczególnie wobec Swoich wierzących sług)”.

وَقَالَ ٱلْمَلِكُ ٱئْتُونِى بِهِۦٓ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِى ۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٌۭ ﴾٥٤﴿

Powiedział król: „Przyprowadźcie go do mnie, abym mógł go powołać do siebie (na osobistego doradcę)”. A kiedy z nim porozmawiał, rzekł: „Od dzisiaj masz u nas wysoką pozycję i jesteś godny zaufania”.

قَالَ ٱجْعَلْنِى عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلْأَرْضِ ۖ إِنِّى حَفِيظٌ عَلِيمٌۭ ﴾٥٥﴿

On (Józef) rzekł: „Powierz mojej pieczy spichrze w kraju, albowiem jestem dobrym, obeznanym ze sprawą strażnikiem”.^[23]

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِى ٱلْأَرْضِ يَتَبَوَّأُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَآءُ ۚ نُصِيبُ بِرَحْمَتِنَا مَن نَّشَآءُ ۖ وَلَا نُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴾٥٦﴿

W ten sposób umocniliśmy Józefa na ziemi (egipskiej) powagą i władzą. Był tam w pełni akceptowany i mógł udawać się, gdziekolwiek zechciał i wykonywać tam swoją władzę. My nawiedzamy Naszym Miłosierdziem kogokolwiek zechcemy. I nie pozwalamy na zmarnowanie nagrody tych, którzy są oddani czynieniu dobra – tak jakby widzieli Boga.

وَلَأَجْرُ ٱلْءَاخِرَةِ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴾٥٧﴿

Z pewnością jednak nagroda życia wiecznego jest lepsza dla tych, którzy wierzą i lękają się Boga.

وَجَآءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ ﴾٥٨﴿

A (po paru latach, gdy przyszedł głód) bracia Józefa przybyli do Egiptu i stanęli przed swoim bratem. On ich rozpoznał (natychmiast), lecz oni nie wiedzieli, kim jest.

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ قَالَ ٱئْتُونِى بِأَخٍۢ لَّكُم مِّنْ أَبِيكُمْ ۚ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّىٓ أُوفِى ٱلْكَيْلَ وَأَنَا۠ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ ﴾٥٩﴿

I kiedy zaopatrzył ich w zapasy żywności, powiedział: „Przyprowadźcie mi (następnym razem) tego waszego (przyrodniego) brata ze strony ojca. Czyż nie widzicie, że ja daję pełną miarę i że jestem najlepszym gospodarzem?

فَإِن لَّمْ تَأْتُونِى بِهِۦ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِندِى وَلَا تَقْرَبُونِ ﴾٦٠﴿

Lecz jeśli go nie przyprowadzicie, to nie będę już miał dla was żadnego zaopatrzenia i nie otrzymacie zezwolenia na to, aby zbliżać się do mnie”.

قَالُوا۟ سَنُرَٰوِدُ عَنْهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ ﴾٦١﴿

Oni powiedzieli: „Postaramy się uzyskać go od ojca i będziemy w tym celu czynić naprawdę wszystko, co możliwe”.

وَقَالَ لِفِتْيَٰنِهِ ٱجْعَلُوا۟ بِضَٰعَتَهُمْ فِى رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴾٦٢﴿

On (Józef) rzekł do swoich sług: „Włóżcie z powrotem ich towar (którym się wymieniali) w juki podróżne, a może oni go znajdą po powrocie do domu i (prędzej tutaj) wrócą”.^[22]

فَلَمَّا رَجَعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَبِيهِمْ قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَآ أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ﴾٦٣﴿

Przeto, kiedy powrócili do swego ojca, powiedzieli: „O, nasz ojcze! Odmówią nam wszelkiego zaopatrzenia (jeśli nie zabierzemy brata), dlatego poślij z nami naszego brata, abyśmy mogli otrzymać naszą miarę. I, doprawdy, będziemy dobrze nad nim czuwać”.

قَالَ هَلْ ءَامَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمْ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبْلُ ۖ فَٱللَّهُ خَيْرٌ حَٰفِظًۭا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴾٦٤﴿

On powiedział: „Czyż mam go wam powierzyć, jak kiedyś powierzyłem wam jego brata? Bóg jednak jest najlepszym Opiekunem i On jest najbardziej miłosierny z miłosiernych”.

وَلَمَّا فَتَحُوا۟ مَتَٰعَهُمْ وَجَدُوا۟ بِضَٰعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ ۖ قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبْغِى ۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا ۖ وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍۢ ۖ ذَٰلِكَ كَيْلٌۭ يَسِيرٌۭ ﴾٦٥﴿

Potem, gdy otworzyli swoje juki podróżne, zauważyli że zwrócono im ich towar. „Ojcze – powiedzieli – czegóż więcej moglibyśmy pragnąć? Oto zwrócono nam towar. Tak więc znowu zdobędziemy zaopatrzenie dla naszej rodziny! Będziemy strzec naszego brata i (jeśli on będzie z nami, to) otrzymamy ładunek dodatkowego wielbłąda. To będzie łatwy zysk”.^[24]

قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُۥ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًۭا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأْتُنَّنِى بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمْ ۖ فَلَمَّآ ءَاتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌۭ ﴾٦٦﴿

On odrzekł: „Nie poślę go z wami, dopóki nie złożycie mi uroczystej przysięgi w Imię Boże, że naprawdę przyprowadzicie go z powrotem do mnie, chyba że zostaniecie otoczeni (i obezwładnieni)”. A kiedy oni złożyli mu swoją solenną przysięgę, on rzekł: „Bóg jest świadkiem i obserwatorem wszystkiego tego, co mówimy (i tylko w Nim możemy pokładać nadzieję na dotrzymanie przysiąg)”.

وَقَالَ يَٰبَنِىَّ لَا تَدْخُلُوا۟ مِنۢ بَابٍۢ وَٰحِدٍۢ وَٱدْخُلُوا۟ مِنْ أَبْوَٰبٍۢ مُّتَفَرِّقَةٍۢ ۖ وَمَآ أُغْنِى عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ ۖ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ ﴾٦٧﴿

Powiedział (też przy ich odejściu): „O, moi synowie! Nie wchodźcie do miasta przez jedną bramę (jedną gromadą), lecz wchodźcie różnymi bramami. I nie mogę być wam pomocny wobec tego, co Bóg zechce. Osąd i władza należą wyłącznie do Boga. W Nim złożyłem swoją ufność i niech złożą w Nim swoją ufność ci, którzy pragną (komuś) zaufać”.

وَلَمَّا دَخَلُوا۟ مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغْنِى عَنْهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ إِلَّا حَاجَةًۭ فِى نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَىٰهَا ۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلْمٍۢ لِّمَا عَلَّمْنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴾٦٨﴿

Oni weszli do miasta w taki sposób, w jaki polecił im ojciec, nie przyniosło im to jednak żadnej korzyści ze względu na to, czego Bóg chciał. To była tylko potrzeba w duszy Jakuba, którą w ten sposób spełnił. On miał wiedzę, gdyż My mu ją daliśmy – lecz większość ludzi nie wie (ani nie postępuje zgodnie z wiedzą pochodzącą od Boga).

وَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيْهِ أَخَاهُ ۖ قَالَ إِنِّىٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴾٦٩﴿

I kiedy pojawili się przed Józefem, on zaprosił do siebie swego brata i (wziąwszy go na bok) rzekł: „Oto jestem ja – twój brat, nie smuć się zatem z powodu tego, co oni uczynili”.

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِى رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَٰرِقُونَ ﴾٧٠﴿

A kiedy dał im zaopatrzenie, włożył kielich do bagażu swojego brata (jako podarunek). Potem (kiedy wyruszyli w drogę powrotną) herold zawołał: „O wy, ludzie z karawany! Wy jesteście złodziejami!”

قَالُوا۟ وَأَقْبَلُوا۟ عَلَيْهِم مَّاذَا تَفْقِدُونَ ﴾٧١﴿

Oni powiedzieli, zwracając się ku nim (heroldowi i jego towarzyszom): „Czego wam brakuje?”

قَالُوا۟ نَفْقِدُ صُوَاعَ ٱلْمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمْلُ بَعِيرٍۢ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٌۭ ﴾٧٢﴿

Oni odrzekli: „Brakuje nam kielicha króla, a ten, kto go przyniesie, otrzyma ładunek wielbłąda (jako nagrodę)”. (A herold dodał): „Ja zobowiązałem się do jego odzyskania”.

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ ﴾٧٣﴿

Oni (bracia) rzekli: „Na Boga, z pewnością dobrze wiecie, że nie przybyliśmy (tutaj) po to, aby powodować chaos i zepsucie na tej ziemi. I nigdy nie byliśmy złodziejami!”

قَالُوا۟ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمْ كَٰذِبِينَ ﴾٧٤﴿

Tamci powiedzieli: „Jaka powinna być odpłata, jeśli się okaże, że jesteście kłamcami?”

قَالُوا۟ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِى رَحْلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّٰلِمِينَ ﴾٧٥﴿

Oni odrzekli: „Odpłatą niech będzie, że ten, w którego sakwie to zostanie znalezione, sam stanie się odpłatą”. My w taki sposób odpłacamy czyniącym niesprawiedliwość (złodziejom)”.

فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسْتَخْرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِى دِينِ ٱلْمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيمٌۭ ﴾٧٦﴿

(Zostali zatem ponownie przyprowadzeni przed oblicze Józefa w celu sprawdzenia sakiew): ten zanim zajrzał do sakwy swego brata, zaczął od (sprawdzania) ich sakiew. Potem jednak wyjął kielich z sakwy swego brata. W ten sposób uczyniliśmy dla Józefa podstęp. Albowiem zgodnie z prawem króla on nie mógłby zatrzymać swojego brata, gdyby Bóg nie zechciał. My wywyższamy w randze tych, których zechcemy. Nad każdym mającym wiedzę jest (zawsze ktoś) inny, z większą wiedzą (aż do Boga, który jest Wszechwiedzą. cy)

۞ قَالُوٓا۟ إِن يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌۭ لَّهُۥ مِن قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِى نَفْسِهِۦ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا ۖ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ﴾٧٧﴿

Oni (inni bracia) powiedzieli: „Jeśli on ukradł, to jego brat ukradł już wcześniej”. Lecz Józef (wysłuchał ich fałszywych oskarżeń w milczeniu i) zachował to w swojej duszy w tajemnicy i nie wyjawił im tego. Powiedział (do siebie): „Zaiste, jesteście w złej sytuacji (i dlatego tak mówicie). Bóg ma pełną wiedzę o tym, co twierdzicie”.

قَالُوا۟ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبًۭا شَيْخًۭا كَبِيرًۭا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓ ۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴾٧٨﴿

Oni powiedzieli: „O,szlachetny panie! On ma ojca, bardzo starego człowieka. Weź zatem zamiast niego któregoś z nas. Widzimy, że należysz do ludzi oddanych bezinteresownej dobroci”.

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذًۭا لَّظَٰلِمُونَ ﴾٧٩﴿

On rzekł: „Boże broń, byśmy wzięli kogoś innego niż ten, u którego znaleźliśmy naszą własność; (jeślibyśmy uczynili inaczej) to my (również) bylibyśmy ludźmi niesprawiedliwymi”.^[28]

فَلَمَّا ٱسْتَيْـَٔسُوا۟ مِنْهُ خَلَصُوا۟ نَجِيًّۭا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًۭا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِى يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ ٱلْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِىٓ أَبِىٓ أَوْ يَحْكُمَ ٱللَّهُ لِى ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ ﴾٨٠﴿

Przeto, kiedy już stracili nadzieję na to, że go (czymś) poruszą, odeszli na bok, aby się pomiędzy sobą naradzić. Najstarszy z nich rzekł: „Czyż wy nie wiecie, że ojciec wasz wziął od was uroczystą przysięgę w imię Boga i jak przedtem zawiedliście w sprawie Józefa? Ja nie wyjadę z tego kraju, dopóki nie pozwoli mi mój ojciec albo Bóg wyda dla mnie rozstrzygnięcie (zabierając mi życie bądź pozwalając mi odzyskać brata). A On jest najlepszym z sędziów.^[29]

ٱرْجِعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَبِيكُمْ فَقُولُوا۟ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَٰفِظِينَ ﴾٨١﴿

Wracajcie do swego ojca i powiedzcie: ‘Nasz ojcze! Twój syn dopuścił sie kradzieży. My nie zaświadczamy (przed nikim) niczego poza tym, co wiemy. I my nie jesteśmy stróżami tego, co Niewidzialne.^[27]

وَسْـَٔلِ ٱلْقَرْيَةَ ٱلَّتِى كُنَّا فِيهَا وَٱلْعِيرَ ٱلَّتِىٓ أَقْبَلْنَا فِيهَا ۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴾٨٢﴿

Dowiaduj się w mieście, w którym byliśmy i rozpytuj w karawanie, z którą tutaj przybyliśmy. Zaiste, my mówimy prawdę’”.

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًۭا ۖ فَصَبْرٌۭ جَمِيلٌ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأْتِيَنِى بِهِمْ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْحَكِيمُ ﴾٨٣﴿

(I kiedy powrócili do swego ojca i przemówili doń w taki sposób) On powiedział: „Nie, to raczej wasze (skłaniające się ku złu) dusze skusiły was do (uczynienia) czegoś. Dlatego (ponownie ratunkiem dla mnie będzie) właściwa cierpliwość (która pozwala trwać bez skargi). Być może Bóg przywróci mi ich. On jest Wszechwiedzący, wszystkich Mądry”.

وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ ٱلْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌۭ ﴾٨٤﴿

Odwrócił się od nich i rzekł: „O, jakiż jest mój żal ze względu na Józefa!” Jego oczy ociemniały ze smutku, a on sam się powstrzymał (od okazywania niechęci wobec pozostałych synów, zachowując niewzruszoną cierpliwość).

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ تَفْتَؤُا۟ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوْ تَكُونَ مِنَ ٱلْهَٰلِكِينَ ﴾٨٥﴿

Oni powiedzieli: „Na Boga! Nie przestaniesz wspominać Józefa, aż się wyniszczysz lub zginiesz!”

قَالَ إِنَّمَآ أَشْكُوا۟ بَثِّى وَحُزْنِىٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴾٨٦﴿

On odrzekł: „Ja tylko odkrywam przed Bogiem moją udrękę i smutek, i ja wiem od Boga to, czego wy nie wiecie”.^[30]

يَٰبَنِىَّ ٱذْهَبُوا۟ فَتَحَسَّسُوا۟ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوا۟ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْكَٰفِرُونَ ﴾٨٧﴿

(Żegnając się z synami dodał jeszcze:) „O, moi synowie! Idźcie i dowiadujcie się o Józefa i jego brata, i nie traćcie ufności w Miłosierdzie Boga. Albowiem ufność w Miłosierdzie Boga traci jedynie lud, który w Niego nie wierzy”.

فَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ قَالُوا۟ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَٰعَةٍۢ مُّزْجَىٰةٍۢ فَأَوْفِ لَنَا ٱلْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجْزِى ٱلْمُتَصَدِّقِينَ ﴾٨٨﴿

Oni (wrócili ponownie do Egiptu i jeszcze raz) stanęli przed Józefem, mówiąc: „O, szlachetny panie! Nas i naszą rodzinę dotknęło nieszczęście i (dlatego) przywieźliśmy towar o niewielkiej tylko wartości. Ty jednak daj nam pełną miarę i bądź dla nas miłosierny.

قَالَ هَلْ عَلِمْتُم مَّا فَعَلْتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنتُمْ جَٰهِلُونَ ﴾٨٩﴿

On odparł: „Czy wiecie, co uczywam przebaczy. Zaprawdę, On jest Najniliście Józefowi i jego bratu wtedy, miłosierniejszy z miłosiernych gdy działaliście jakby w nieświadomości^[32]

قَالُوٓا۟ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُ ۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِى ۖ قَدْ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ ﴾٩٠﴿

Oni zapytali: „Czy ty rzeczywiście ska wzrok. I przybądźcie do mnie wraz jesteś Józefem?” Odpowiedział (Józef): z całą waszą rodziną”. „Ja jestem Józefem, a to jest mój brat.

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيْنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ ﴾٩١﴿

„Na Boga – odrzekli – On naprawdę

قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ ٱلْيَوْمَ ۖ يَغْفِرُ ٱللَّهُ لَكُمْ ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ﴾٩٢﴿

Odpowiedział (Józef): „Dzisiaj nie Zaprawdę, Bóg nagradza miłosiernych”. będziecie obarczani winą. Niech Bóg

ٱذْهَبُوا۟ بِقَمِيصِى هَٰذَا فَأَلْقُوهُ عَلَىٰ وَجْهِ أَبِى يَأْتِ بَصِيرًۭا وَأْتُونِى بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ ﴾٩٣﴿

Idźcie z tą moją koszulą i połóżcie (dobra i zła)?” ją na twarzy mojego ojca, a on odzy-

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّى لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ ۖ لَوْلَآ أَن تُفَنِّدُونِ ﴾٩٤﴿

W czasie, gdy wyruszyła karawaZaiste, Bóg okazał nam łaskawość. na (z braćmi), ich ojciec powiedział Doprawdy, kto się lęka Boga i jest cierdo (ludzi, którzy stali obok): „Zaprawpliwy – oto Bóg nie pozwoli na zatratę dę, wyczuwam zapach Józefa, jeśli nie nagrody tych, którzy poświęcają się czyweźmiecie mnie za człowieka o słabym nieniu dobra, jakby widzieli Boga”. umyśle”^[33]

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِى ضَلَٰلِكَ ٱلْقَدِيمِ ﴾٩٥﴿

„Na Boga – zakrzyknęli – ty wciąż wybrał ciebie ponad nami, a my byliśmy w istocie grzeszni”. tkwisz w swoich dawnych błędach”...^[31]

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلْبَشِيرُ أَلْقَىٰهُ عَلَىٰ وَجْهِهِۦ فَٱرْتَدَّ بَصِيرًۭا ۖ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّىٓ أَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴾٩٦﴿

Lecz kiedy przybył zwiastun dobrych wieści (z koszulą Józefa), Jakub założył ją sobie na twarz i odzyskał wzrok. (Wkrótce potem karawana z braćmi powróciła do domu). Jakub stwierdził: „Czyż wam nie mówiłem, że wiem od Boga to, czego wy nie wiecie?”^[34]

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا ٱسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ ﴾٩٧﴿

(Wówczas synowie Jakuba wyznali, co uczynili). Rzekli: „O, nasz ojcze! Proś Boga, aby wybaczył nam nasze grzechy. Zaprawdę, popełniliśmy czyny grzeszne”.

قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّىٓ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴾٩٨﴿

On odparł: „Będę prosił mojego Pana. On przecież jest o wybaczenie dla was Przebaczający, Współczujący”.^[35]

فَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيْهِ أَبَوَيْهِ وَقَالَ ٱدْخُلُوا۟ مِصْرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ ﴾٩٩﴿

(Kiedy członkowie rodziny Jakuba dotarli do Egiptu), udali się do Józefa (który wyszedł, aby ich powitać). On objął swoich rodziców i rzekł (zwracając się do obecnych): „Wejdźcie do Egiptu bezpiecznie, jeśli Bóg tak zechce (wolni od strachu przed doznaniem niesprawiedliwości)!”^[36]

وَرَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى ٱلْعَرْشِ وَخَرُّوا۟ لَهُۥ سُجَّدًۭا ۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأْوِيلُ رُءْيَٰىَ مِن قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّى حَقًّۭا ۖ وَقَدْ أَحْسَنَ بِىٓ إِذْ أَخْرَجَنِى مِنَ ٱلسِّجْنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلْبَدْوِ مِنۢ بَعْدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيْطَٰنُ بَيْنِى وَبَيْنَ إِخْوَتِىٓ ۚ إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌۭ لِّمَا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْحَكِيمُ ﴾١٠٠﴿

I Józef wyniósł swoich rodziców na tron, a wtedy oni upadli przed nim ryś jest Stwórcą niebios i ziemi, z któna twarz (na znak lojalności). Rzekł rych każde ma właściwe sobie cechy! (Józef): „O, mój ojcze! Takie jest znaJesteś moim Panem i Obrońcą w tym czenie mojego widzenia sennego sprzed świecie i w życiu ostatecznym. Zabierz lat. A mój Pan sprawił, że ono się ziścimoją duszę do Siebie w stanie islamu i ło. Doprawdy, On okazał mi łaskawość: połącz mnie z ludźmi prawymi” uwolnił mnie z więzienia i przyprowa-^[37]

۞ رَبِّ قَدْ ءَاتَيْتَنِى مِنَ ٱلْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِى مِن تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ ۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ أَنتَ وَلِىِّۦ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْءَاخِرَةِ ۖ تَوَفَّنِى مُسْلِمًۭا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّٰلِحِينَ ﴾١٠١﴿

Panie mój! Ty obdarowałeś mnie ko Józefowi). znaczną częścią władzy i dałeś mi nie-

ذَٰلِكَ مِنْ أَنۢبَآءِ ٱلْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ ۖ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُوٓا۟ أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ ﴾١٠٢﴿

To, co tobie (Wysłanniku) objadził was wszystkich z pustyni po tym, wiamy, to opowieść o pewnych przykłajak Szatan zasiał ziarno niezgody pomiędowych wydarzeniach spośród tego, co dzy mną a moimi braćmi. Oto mój Pan Niewidzialne (i poza zasięgiem pojmojest dobrotliwy w tym, jak doprowadza wania jakiejkolwiek istoty stworzonej). do skutku to, co zechce. Zaiste, On jest Ty nie byłeś z nimi, gdy uzgadniali swoWszechwiedzący, Mądry. je plany, a potem knuli spisek (przeciw-

وَمَآ أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ ﴾١٠٣﴿

I choćbyś zawsze do tego dążył, to co wiedzy o wewnętrznym znaczeniu wszystkich zdarzeń (i snów). O Ty, któwiększość ludzi nie uwierzy..

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌۭ لِّلْعَٰلَمِينَ ﴾١٠٤﴿

Ty nie prosisz ich o zapłatę za to (za głoszenie im Koranu). To jest jedynie przesłanie i napomnienie dla wszystkich istot świadomych.

وَكَأَيِّن مِّنْ ءَايَةٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ ﴾١٠٥﴿

Jakże wiele jest znaków w niebiosach i na ziemi, obok których oni przechodzą niepomni i nie zważając na nie!

وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَ ﴾١٠٦﴿

I większość z nich nawet nie wierzy w Boga bez przypisywania Mu współtowarzyszy.

أَفَأَمِنُوٓا۟ أَن تَأْتِيَهُمْ غَٰشِيَةٌۭ مِّنْ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾١٠٧﴿

Czyż oni czują się bezpiecznie (i sądzą), że nie przyjdzie na nich przytłaczająca kara od Boga, która przykryje ich całkowicie, lub że nie przyjdzie na nich nagle Ostatnia Godzina, kiedy nie będą świadomi (jej nadejścia)?

قُلْ هَٰذِهِۦ سَبِيلِىٓ أَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِى ۖ وَسُبْحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴾١٠٨﴿

Powiedz (im, o, Wysłanniku): „Oto moja droga: Ja wzywam do Boga, kierując się jasnym dowodem i pewną wiedzą – ja i ci, którzy za mną podążają. Bóg jest Pełen Chwały, a ja nie należę do tych, którzy Mu przydają współtowarzyszy”.

وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًۭا نُّوحِىٓ إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ ٱلْقُرَىٰٓ ۗ أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۗ وَلَدَارُ ٱلْءَاخِرَةِ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴾١٠٩﴿

My, przed tobą, posyłaliśmy jako Wysłanników jedynie ludzi spośród mieszkańców miast (gdzie ich powołaliśmy, i) którym dawaliśmy Objawienie. Czyż oni nigdy nie wędrowali po ziemi i nie widzieli, jaki był kres tych, którzy byli przed nimi (przypisywali Bogu współtowarzyszy i czynili niesprawiedliwość)? Z pewnością mieszkanie życia wiecznego jest najlepsze dla tych, którzy lękają się Boga. Czyż zatem nie będziecie rozumować i nie pojmiecie?

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسْتَيْـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا۟ جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّىَ مَن نَّشَآءُ ۖ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴾١١٠﴿

Dopiero wtedy, gdy oni (wcześniejsi Wysłannicy, którzy wycierpieli tak wiele przez długi czas) niemal stracili nadzieję i byli przekonani, że zostali odrzuceni (przez ludzi), przyszła do nich Nasza pomoc. I zostali ocaleni ci, których chcieliśmy ocalić. Lecz Nasza potężna kara nie może zostać odwrócona od ludzi winnych, którzy poświęcili się gromadzeniu grzechów.

لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌۭ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ ۗ مَا كَانَ حَدِيثًۭا يُفْتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصْدِيقَ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴾١١١﴿

Zaprawdę, w przykładowych opowieściach o ich życiu zawarta jest ważna nauka dla ludzi roztropnych. To (ten Koran, relacjonujący owe historie) nie jest relacją zmyśloną, lecz (Boską Księgą i) potwierdzeniem (Boskiego pochodzenia i prawdziwości) wcześniejszych Objawień, a także wyjaśnieniem wszystkich rzeczy oraz przewodnictwem i miłosierdziem dla ludzi, którzy wierzą.^[38]