بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ طسٓ ۚ تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْقُرْءَانِ وَكِتَابٍۢ مُّبِينٍ ﴾١﴿
Ta. Sin. Oto Objawienia Koranu, (i) na Tamtym Świecie (gdyż nie będą mieć Księgi jasnej, która w sposób oczywisty dobrych uczynków, które by przyjął od ukazuje prawdę, nich Bóg)[1][3]
هُدًۭى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ﴾٢﴿
Wskazuje drogę prostą i jest wieścią
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴾٣﴿
Którzy tak jak należy wykonują Mądrego i Wszechwiedzącego modlitwę, płacą zakat (oczyszczające
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمَٰلَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ ﴾٤﴿
Co do tych zaś, którzy nie wierzą w swojej rodziny: „Dostrzegam w oddażycie ostateczne – My ozdobiliśmy ich li ogień. (Poczekajcie tutaj). Przynioczyny, by znajdowali w nich upodobasę wam stamtąd wiadomość (o tym,, i oni.. gdzie jesteśmy i jaką drogę powinniśmy wybrać) albo przynajmniej przyniosę wam pochodnię (aby rozpalić ognisko), byście mogli się ogrzać”.
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمْ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ وَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ هُمُ ٱلْأَخْسَرُونَ ﴾٥﴿
Oni są tymi, dla których przeznaczona jest kara najsroższa (w tym świecie i w Współczującego! życiu przyszłym), i oni najwięcej stracą
وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلْقُرْءَانَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ ﴾٦﴿
A tobie (o, Wysłanniku) przekazyradosną dla wiernych, wany jest Koran od (Boga) Jedynego,[4]
إِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهْلِهِۦٓ إِنِّىٓ ءَانَسْتُ نَارًۭا سَـَٔاتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ ءَاتِيكُم بِشِهَابٍۢ قَبَسٍۢ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ ﴾٧﴿
(Wspomnij i opowiedz im), kiedy datki na dobroczynność) i mają pewność to Mojżesz (podczas podróży przez wiary w życie ostateczne. pustynię zauważył ogień i) rzekł do
فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِىَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِى ٱلنَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴾٨﴿
Kiedy do niego podszedł, ktoś zawołał: „Błogosławiony Ten, który jest w ogniu i ci, którzy są wokół niego; i niech będzie pochwalony Bóg (niemający żadnego podobieństwa ze stworzeniem), Pan światów.
يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴾٩﴿
Oto ja, Bóg, Pełen Chwały, o nieodpartej Mocy, Mądry.
وَأَلْقِ عَصَاكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنٌّۭ وَلَّىٰ مُدْبِرًۭا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّى لَا يَخَافُ لَدَىَّ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴾١٠﴿
Rzuć teraz swoją laskę”. (On rzucił, a) kiedy zobaczył, że ona wije się jak wąż, odwrócił się, by uciec. „O, Mojżeszu, nie lękaj się. Wysłannicy (ci, którzy radują się Moją bliskością i całkowitym bezpieczeństwem) nie odczuwają lęku w Mojej Obecności (i nie mają powodu ku temu).
إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًۢا بَعْدَ سُوٓءٍۢ فَإِنِّى غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴾١١﴿
Jedynie ci, którzy czynili niesprawiedliwość (powinni odczuwać strach). Lecz jeśli (żałują za grzechy i) zastępują zło dobrem – to zaprawdę – Ja jestem (dla nich) Przebaczający, Współczujący.
وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِى جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَآءَ مِنْ غَيْرِ سُوٓءٍۢ ۖ فِى تِسْعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِۦٓ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ ﴾١٢﴿
Włóż swą prawą rękę za pazuchę: ona wyjdzie jaśniejąco biała i bez skazy. To jeden z dziewięciu znaków (cudów) dla faraona i jego ludu. Zaiste, ci są ludem występnym”.[5][6]
فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ ءَايَٰتُنَا مُبْصِرَةًۭ قَالُوا۟ هَٰذَا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴾١٣﴿
Kiedy jednak przyszły do nich Nasze Znaki (ajat) w pełni swej jasności i tak oczywiste, że mogłyby otworzyć ich serca na prawdę, powiedzieli: „To, zaiste, nic innego jak tylko czary”.
وَجَحَدُوا۟ بِهَا وَٱسْتَيْقَنَتْهَآ أَنفُسُهُمْ ظُلْمًۭا وَعُلُوًّۭا ۚ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴾١٤﴿
Odrzucili je, owładnięci zwykłą niesprawiedliwością i samouwielbieniem, choć w swych sumieniach żywili przekonanie o ich prawdziwości. Zobacz, co osiągnęli ci, którzy oddali się dziełu szerzenia chaosu i zepsucia.
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَٰنَ عِلْمًۭا ۖ وَقَالَا ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍۢ مِّنْ عِبَادِهِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴾١٥﴿
(Dzieci Izraela wybawiliśmy zaś z rąk Faraona, który je prześladował przez wieki, i daliśmy im wspaniałe zwycięstwo. A z czasem) obdarzyliśmy Dawida i Salomona (szczególną) wiedzą. Obydwaj dziękowali Bogu i wysławiali Go, mówiąc: „Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, który obdarzył nas większą łaskawością niż wielu (innych) spośród Swoich wierzących sług”.
وَوَرِثَ سُلَيْمَٰنُ دَاوُۥدَ ۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمْنَا مَنطِقَ ٱلطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَىْءٍ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْمُبِينُ ﴾١٦﴿
Następcą Dawida był Salomon. On przemawiał (przytaczając dowody Bożej łaskawości wobec niego): „O, ludzie! i Zostaliśmy nauczeni języka ptaków obdarowano nas (częścią tego) wszystkiego (w co Bóg zaopatruje Swe sługi). Oto, zaprawdę, łaska oczywista.
وَحُشِرَ لِسُلَيْمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ وَٱلطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ ﴾١٧﴿
Pewnego dnia zgromadzono przed Salomonem zastępy dżinów, ludzi i ptaków, i ustawiono je w szyku bojowym (w pełni mu oddane).
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوْا۟ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌۭ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمْلُ ٱدْخُلُوا۟ مَسَٰكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾١٨﴿
I kiedy dotarli do doliny mrówek, jedna z mrówek rzekła: „O, mrówki! Pospieszcie do waszego mrowiska, ażeby nie podeptał was w nieświadomości Salomon wraz ze swymi zastępami”.
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًۭا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَٰلِحًۭا تَرْضَىٰهُ وَأَدْخِلْنِى بِرَحْمَتِكَ فِى عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴾١٩﴿
Uśmiechając się na jej słowa (w pokornym zadowoleniu z łaski rozumienia mowy mrówek, Salomon) rzekł: „Panie mój! Natchnij mnie i prowadź tak, bym zdołał okazać Ci wdzięczność za Twą łaskawość, którą obdarzyłeś mnie i moich rodziców; abym też potrafił postępować w sposób prawy, podobający się Tobie. I zalicz mnie (dzięki Swemu Miłosierdziu) w poczet Swoich sług sprawiedliwych”.
وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِىَ لَآ أَرَى ٱلْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ ٱلْغَآئِبِينَ ﴾٢٠﴿
(Innym zaś razem Salomon) dokonał przeglądu ptaków i powiedział: „Dlaczegóż to nie widzę dudka? Czyż może jest on pośród nieobecnych?
لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابًۭا شَدِيدًا أَوْ لَأَا۟ذْبَحَنَّهُۥٓ أَوْ لَيَأْتِيَنِّى بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ ﴾٢١﴿
Oto ukarzę go surowo albo pozbawię życia, o ile nie przybędzie do mnie z usprawiedliwieniem prawdziwym”.
فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍۢ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ وَجِئْتُكَ مِن سَبَإٍۭ بِنَبَإٍۢ يَقِينٍ ﴾٢٢﴿
Niebawem jednak dudek przyleciał i rzekł: „Zdobyłem coś, czego nie masz, i przybyłem do ciebie z Saby niosąc wieść godną wiary.[7][9]
إِنِّى وَجَدتُّ ٱمْرَأَةًۭ تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَىْءٍۢ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌۭ ﴾٢٣﴿
Zaiste, znalazłem niewiastę panującą nad nimi, która obdarzona została wszelkimi dobrami (jakie powinien posiadać władca) i która ma w posiadaniu tron wspaniały.
وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَٰنُ أَعْمَٰلَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ ﴾٢٤﴿
Jednak zobaczyłem, że ona i jej lud padają na twarz przed słońcem raczej niż przed Bogiem. Szatan tak upiększył im ich uczynki, by znaleźli w nich upodobanie, i odepchnął ich z (jedynej prostej) drogi, aby nie byli nią prowadzeni;
أَلَّا يَسْجُدُوا۟ لِلَّهِ ٱلَّذِى يُخْرِجُ ٱلْخَبْءَ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ ﴾٢٥﴿
Nie padają na twarz przed Bogiem, który niesie ku światłu to, co skryte w niebiosach i na ziemi (który wynosi ku światłu istnienia spoza zasłony niebytu wszystkie rzeczy i istoty w niebiosach i na ziemi), i zna to, co skrywacie i to, co ujawniacie.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ ۩ ﴾٢٦﴿
„Bóg – poza Nim nie ma boga, Pan potężnego Tronu”.[10]
۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ﴾٢٧﴿
(Salomon) rzekł: „Zobaczymy, czy mówisz prawdę, czy też jesteś jednym z kłamców.
ٱذْهَب بِّكِتَٰبِى هَٰذَا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَٱنظُرْ مَاذَا يَرْجِعُونَ ﴾٢٨﴿
Udaj się z moim listem i upuść go im, a potem oddal się od nich i obserwuj, jak z nim postąpią pomiędzy sobą. Następnie zaś wróć”.[11]
قَالَتْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ إِنِّىٓ أُلْقِىَ إِلَىَّ كِتَٰبٌۭ كَرِيمٌ ﴾٢٩﴿
Ona (królowa, gdy otrzymała list) rzekła: „O, możni! Spójrzcie, podrzucono mi list szlachetny.
إِنَّهُۥ مِن سُلَيْمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴾٣٠﴿
On jest od Salomona i jest takiej treści: ‘W Imię Boga Miłosiernego, Współczującego!
أَلَّا تَعْلُوا۟ عَلَىَّ وَأْتُونِى مُسْلِمِينَ ﴾٣١﴿
Nie bądźcie wyniośli względem mnie, lecz przybywajcie do mnie poddani (Bogu Jedynemu)’.
قَالَتْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَفْتُونِى فِىٓ أَمْرِى مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّىٰ تَشْهَدُونِ ﴾٣٢﴿
O, możni! Doradźcie mi w tej sprawie. (Wiecie dobrze, że) bez was nie podejmuję żadnej decyzji”.
قَالُوا۟ نَحْنُ أُو۟لُوا۟ قُوَّةٍۢ وَأُو۟لُوا۟ بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ وَٱلْأَمْرُ إِلَيْكِ فَٱنظُرِى مَاذَا تَأْمُرِينَ ﴾٣٣﴿
Odpowiedzieli: „Mamy wielką moc i wielką odwagę, lecz decyzja należy do ciebie. Rozstrzygnij zatem, jaki rozkaz pragniesz wydać”.
قَالَتْ إِنَّ ٱلْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا۟ قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوٓا۟ أَعِزَّةَ أَهْلِهَآ أَذِلَّةًۭ ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ ﴾٣٤﴿
Ona na to: „Królowie, gdy wchodzą do jakiegoś kraju, powodują w nim zniszczenie i zepsucie, a ludzi możnych (spośród jego mieszkańców) poniżają. Zaiste, to właśnie czynią.
وَإِنِّى مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِم بِهَدِيَّةٍۢ فَنَاظِرَةٌۢ بِمَ يَرْجِعُ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴾٣٥﴿
Dlatego poślę im podarunek i zobaczę, z czym (z jaką odpowiedzią) powrócą wysłannicy”.
فَلَمَّا جَآءَ سُلَيْمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍۢ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيْرٌۭ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُم بَلْ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ ﴾٣٦﴿
A kiedy on (wysłannik z podarunkiem) przybył do Salomona, ten rzekł: „Czy zamierzacie wspomóc mnie majątkiem? To, czym obdarował mnie Bóg (Posłannictwo, panowanie i bogactwo), znacznie przewyższa wszystko to, co dał wam. Tylko was (i wam podobnych) może cieszyć wasz podarunek.[13]
ٱرْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُم بِجُنُودٍۢ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُم مِّنْهَآ أَذِلَّةًۭ وَهُمْ صَٰغِرُونَ ﴾٣٧﴿
Wracaj do nich (którzy cię posłali, i powiedz im, że jeśli nie przybędą do nas jako poddani), my z pewnością przybędziemy do nich z zastępami, którym nie zdołają stawić czoła. Zaprawdę, wypędzimy ich stamtąd w niesławie i zostaną poniżeni”.
قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَيُّكُمْ يَأْتِينِى بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن يَأْتُونِى مُسْلِمِينَ ﴾٣٨﴿
(Królowa, kiedy tylko otrzymała wiadomość od Salomona, postanowiła odwiedzić go w Jerozolimie. Wiedząc o jej podróży) Salomon rzekł (do swej rady): „O, możni! Kto spośród was zdoła przynieść mi jej tron, zanim oni przybędą do mnie jako poddani?”
قَالَ عِفْرِيتٌۭ مِّنَ ٱلْجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّى عَلَيْهِ لَقَوِىٌّ أَمِينٌۭ ﴾٣٩﴿
Odezwał się pewien silny i zręczny dżin (Ifrit): „Ja mogę ci go przynieść, zanim jeszcze podniesiesz się z miejsca, gdzie odbywasz naradę. Zaiste, mam dosyć mocy i sprytu, by tego dokonać. Jestem także godny zaufania”.
قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌۭ مِّنَ ٱلْكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّى لِيَبْلُوَنِىٓ ءَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّى غَنِىٌّۭ كَرِيمٌۭ ﴾٤٠﴿
A ten, który miał nieco wiedzy z Księgi, powiedział: „Mogę ci go przynieść w okamgnieniu”. (Tak też się stało). Salomon, widząc postawiony przed sobą tron, rzekł: „To z czystej łaskawości mego Pana, by mnie doświadczyć, czy okażę wdzięczność lub też postąpię jak niewdzięcznik. Wdzięczność tego, kto ją okazuje, jest tylko dla (dobra jego) własnej duszy. Jeśli zaś ktoś jej nie okazuje, (niech wie, że) mój Pan jest zaiste Bogaty, Samowystarczalny i Szczodry”.
قَالَ نَكِّرُوا۟ لَهَا عَرْشَهَا نَنظُرْ أَتَهْتَدِىٓ أَمْ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ ﴾٤١﴿
(Następnie) powiedział: „Zamaskujcie jej tron i zobaczymy, czy potrafi znaleźć wskazówki (i rozpoznać prawdę) lub. też pozostanie pośród błądzących”[14]
فَلَمَّا جَآءَتْ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُۥ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ ﴾٤٢﴿
Po jej (królowej) przybyciu, zapytano ją: „Czy tak wygląda twój tron?” Ona odpowiedziała: „Zdaje się, że to ten sam. Otrzymaliśmy wiedzę (o wspaniałości rządów Salomona i jego nadzwyczajnej mocy) przed tym wszystkim (co tutaj zobaczyliśmy) i postanowiliśmy już być poddani”. rzekł: „To pałac wyłożony kryształem”.[12]
وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعْبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهَا كَانَتْ مِن قَوْمٍۢ كَٰفِرِينَ ﴾٤٣﴿
(Z Prostej Ścieżki) odsunęło ją to, co czciła poza Bogiem; należała bowiem do (Pojmując obecnie, że Salomon musi ludu niewiernego. być Prorokiem), stwierdziła: „Panie mój, wyrządziłam sobie krzywdę (oddając[15]
قِيلَ لَهَا ٱدْخُلِى ٱلصَّرْحَ ۖ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةًۭ وَكَشَفَتْ عَن سَاقَيْهَا ۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرْحٌۭ مُّمَرَّدٌۭ مِّن قَوَارِيرَ ۗ قَالَتْ رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴾٤٤﴿
Powiedziano jej: „Wejdź do pałacześć fałszywym bogom). Teraz jednak cu”. Gdy go zobaczyła, sądziła że to poddaję się wraz z Salomonem całkowitafla wody i obnażyła swe nogi (by nie zamoczyć swych szat). On (Salomon) cie Bogu, Panu światów”.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ ﴾٤٥﴿
Zaprawdę, posłaliśmy do (ludu) Samud ich brata Saliha (z przesłaniem): „Czcijcie jedynie Boga”. (I gdy on im je głosił), podzielili się na dwie grupy, spierające się pomiędzy sobą.
قَالَ يَٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبْلَ ٱلْحَسَنَةِ ۖ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴾٤٦﴿
On (Salih) zwrócił się (do nich): „O, mój ludu! Dlaczegóż to usiłujesz przyspieszyć nadejście (ku sobie) zła zamiast dobra. Czemu nie prosisz Boga o wybaczenie grzechów, byś mógł doznać miłosierdzia (i radować się dobrym, cnotliwym życiem na tym świecie, a szczęśliwością w wieczności)?”
قَالُوا۟ ٱطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَ ۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمْ عِندَ ٱللَّهِ ۖ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تُفْتَنُونَ ﴾٤٧﴿
Oni powiedzieli: „Mamy złą wróżbę, dotyczącą ciebie i tych, którzy są z tobą”. (Salih) odrzekł: „To, co wy nazywacie wróżbą, jest (czymś zarządzonym) przez Boga. Prawdą jest jednak, że jesteście ludem doświadczanym”.[18]
وَكَانَ فِى ٱلْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍۢ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ ﴾٤٨﴿
W mieście było dziewięciu prowodyw ruinie, albowiem oni zagubili się w rów, powodujących chaos i zepsucie w czynieniu niesprawiedliwości. Zaprawkraju i nieprowadzących rzeczy ku lepdę, w tym jest znak (i ważna nauka) dla szemu. ludzi szukających wiedzy[19]
قَالُوا۟ تَقَاسَمُوا۟ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهْلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ أَهْلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴾٤٩﴿
Powiedzieli, przysięgając na Imię
وَمَكَرُوا۟ مَكْرًۭا وَمَكَرْنَا مَكْرًۭا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾٥٠﴿
I tak oto ułożyli plan, a My wprowaodrażającej bezecności? dziliśmy w czyn Naszą wolę, gdy oni nie
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ ﴾٥١﴿
Przyjrzyj się więc, jaki był koniec jesteście ludźmi pozbawionymi wiedzy i ich planu! Unicestwiliśmy ich i ich lud – wyczucia (przyzwoitości; tego, co wławszystkich razem. ściwe, a co błędne)”..
فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةًۢ بِمَا ظَلَمُوٓا۟ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴾٥٢﴿
Oto ich domostwa – wszystkie leżą
وَأَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴾٥٣﴿
I My ocaliliśmy tych, którzy uwieBoże: „Zaprawdę, uderzymy na niego i rzyli, trzymali się z dala od nieposłujego rodzinę nagle w nocy i zabijemy ich szeństwa wobec Boga, pełni bogobojnowszystkich. Potem zaś powiemy jego ści i pobożności. spadkobiercom, że nie byliśmy świadka-
وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَتَأْتُونَ ٱلْفَٰحِشَةَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ ﴾٥٤﴿
Posłaliśmy również Lota jako mi unicestwienia jego rodziny (ani sameWysłannika. On ostrzegał swój lud: go Saliha). Zaiste, mówimy prawdę”. „Czy będziecie jawnie oddawać się tej
أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهْوَةًۭ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تَجْهَلُونَ ﴾٥٥﴿
Co? Czy zbliżacie się z pożądaniem mieli o tym pojęcia. do mężczyzn, zamiast do kobiet? Zaiste,
۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَخْرِجُوٓا۟ ءَالَ لُوطٍۢ مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌۭ يَتَطَهَّرُونَ ﴾٥٦﴿
Lecz odpowiedź jego ludu nie była inna, jak tylko taka, że (ludzie spośród niego) mówili (do siebie nawzajem): „Wypędźcie z waszej ziemi rodzinę Lota (i jego samego)”. To ludzie, którzy pragną pozostać w czystości.
فَأَنجَيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ قَدَّرْنَٰهَا مِنَ ٱلْغَٰبِرِينَ ﴾٥٧﴿
I ocaliliśmy jego i jego rodzinę, za wyjątkiem żony. Postanowiliśmy, że ma być pośród tych, którzy pozostali w tyle (i zostali unicestwieni).
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ ﴾٥٨﴿
Wylaliśmy na nich (niszczycielski) deszcz (kamieni). Jakże zły był to deszcz dla tych, którzy zostali ostrzeżeni![20]
قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَىٰٓ ۗ ءَآللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ﴾٥٩﴿
Powiedz: „Wszelka chwała i wdzięczność należy się Bogu, a pokój niech będzie z tymi spośród Jego sług, które wybrał (i oczyścił)”. Czy lepszy jest Bóg, czy też wszystko to, co oni przypisują Mu jako współtowarzyszy?
أَمَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۢ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنۢبِتُوا۟ شَجَرَهَآ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ يَعْدِلُونَ ﴾٦٠﴿
Ten, który stworzył niebiosa i ziemię i zsyła wam wodę z nieba? My sprawiamy, że dzięki niej rosną ogrody pełne powabu i rozkoszy: nie jest w waszej (który) uczynił was (o, ludzie) namiestmocy powodować wzrost drzew. Czyż nikami na Ziemi (by prowadzić ją ku istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedylepszemu i rządzić nią wedle Bożych nym)? Nie, lecz oni są ludźmi błądzącyprzykazań). Czyż istnieje inny bóg poza mi (z dala od prawdy). Bogiem (Jedynym)? Jakże niewiele się
أَمَّن جَعَلَ ٱلْأَرْضَ قَرَارًۭا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنْهَٰرًۭا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِىَ وَجَعَلَ بَيْنَ ٱلْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴾٦١﴿
Ten, który uczynił Ziemię stabilnym zastanawiacie! mieszkaniem; i sprawił, że rzeki płyną w
أَمَّن يُجِيبُ ٱلْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَآءَ ٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴾٦٢﴿
Ten, który odpowiada bezradnemu tym, co oni Mu przypisują jako współw jego strapieniu, gdy ów modli się do towarzyszy. Niego, i usuwa od niego nieszczęście. I
أَمَّن يَهْدِيكُمْ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَن يُرْسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦٓ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴾٦٣﴿
Ten, który prowadzi was poprzez jej szczelinach, i umocował na niej trwałe zasłony ciemności na lądzie i na morzu góry. Umieścił również przegrodę pomięi który wysyła (łagodne) wiatry, jako dzy dwoma olbrzymimi wodami. Czyż radosne zwiastuny Swej Łaskawości. istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedynym)? Czyż istnieje inny bóg poza Bogiem Nie, lecz większość z nich (tego) nie wie. (Jedynym)? On jest całkowicie ponad[21]
أَمَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَٰنَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴾٦٤﴿
Ten, który najpierw daje początek stworzeniu, a potem je ponawia, i który daje wam zaopatrzenie z niebios i ziemi. Czyż istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedynym)? Powiedz: „Dajcie dowód, o ile jesteście prawdomówni!”[22]
قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ٱلْغَيْبَ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ ﴾٦٥﴿
Powiedz: „Nikt w Niebiosach i na Ziemi nie zna Niewidzialnego (Ghaib, wszystko to, co znajduje się w ukrytych wymiarach i poza postrzeganiem jakiejkolwiek istoty stworzonej), ale zna to jedynie Bóg. Oni (ani ich fałszywe bóstwa) nie wiedzą, kiedy (zostanie zniszczony świat i) zostaną wskrzeszeni do życia (po śmierci)”.[25]
بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ ۚ بَلْ هُمْ فِى شَكٍّۢ مِّنْهَا ۖ بَلْ هُم مِّنْهَا عَمُونَ ﴾٦٦﴿
Nie, zaiste! Ich wiedza nie sięga Wieczności (gdyż pragnęli jedynie używania życia na tym świecie i wykorzystywali swe zdolności tylko na zdobywa. Nie, zaprawdę nie wiedzy doczesnej) (albowiem oni, choć zostali powiadomieni o niej dzięki Objawieniu, to) nie przestali w nią wątpić. Nie, zaiste, gdyż pozostali ślepi na nią (i wszelkie argumenty za nią).
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًۭا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ ﴾٦٧﴿
Ci, którzy uparcie trwają w niewierze, mówią: „Co? Czyż wtedy, gdy już staniemy się pyłem, zostaniemy wskrzeszeni (do nowego życia) – my i nasi praojcowie?
لَقَدْ وُعِدْنَا هَٰذَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴾٦٨﴿
Doprawdy, grożono nam tym już wcześniej, nam i naszym praojcom. To nic innego, jak tylko baśnie przodków!”
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴾٦٩﴿
Powiedz: „Wędrujcie po ziemi i zobaczcie, jaki był koniec ludzi niewierzących i występnych!”
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُن فِى ضَيْقٍۢ مِّمَّا يَمْكُرُونَ ﴾٧٠﴿
Nie smuć się z ich powodu (gdyż odrzucili twe posłannictwo) i nie bądź przygnębiony ze względu na to wszystko, co planują (w celu udaremnienia twojego posłannictwa i sprowadzenia ludzi z drogi Boga).
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴾٧١﴿
Oni mówią też: „(W takim razie powiedz nam), kiedy ma się spełnić ta groźba, skoro jesteś prawdomówny”.
قُلْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعْضُ ٱلَّذِى تَسْتَعْجِلُونَ ﴾٧٢﴿
Powiedz: „Być może coś z tego, co pragniecie przyspieszyć, znajduje się już tuż za wami”.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ ﴾٧٣﴿
Zaprawdę, wasz Pan jest pełen szczodrobliwości dla ludzi, lecz większość z nich nie okazuje wdzięczności.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ ﴾٧٤﴿
Oto wasz Pan zna wszystko to, co skry. wają ich piersi i to, co czynią jawnym[26]
وَمَا مِنْ غَآئِبَةٍۢ فِى ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍ ﴾٧٥﴿
Nie ma nic skrytego (dotyczącego ich albo wszystkich innych stworzeń) w Niebiosach i na Ziemi, co by nie znajdowało się w Księdze Jasnej (al-Lauh al-Mahfuz).[23][27]
إِنَّ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَكْثَرَ ٱلَّذِى هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴾٧٦﴿
Zaiste, ten Koran wyjaśnia Dzieciom Izraela większość spraw, co do których się różnią.[28]
وَإِنَّهُۥ لَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ ﴾٧٧﴿
I z całą pewnością dla wiernych jest przewodnikiem (we wszystkich sprawach) i łaską (pełną błogosławieństw).
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُم بِحُكْمِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ ﴾٧٨﴿
Oto wasz Pan rozstrzygnie pomiędzy nimi (wiernymi i niewiernymi) zgodnie ze swoim wyrokiem. On jest Pełen Chwały, a Jego Moc nieodparta; Wszechwiedzący.
فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلْحَقِّ ٱلْمُبِينِ ﴾٧٩﴿
Przeto zaufaj Bogu. Z pewnością, z tobą jest prawda, jasna i niewątpliwa.
إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْا۟ مُدْبِرِينَ ﴾٨٠﴿
Nie zdołasz wszak sprawić, by martwi usłyszeli, ani nie spowodujesz, by głusi posłyszeli wezwanie, skoro już odwrócili się plecami, uciekając.
وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِى ٱلْعُمْىِ عَن ضَلَٰلَتِهِمْ ۖ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ ﴾٨١﴿
Nie zdołasz też wyprowadzić ociemniałych z ich błędów. Nie możesz sprawić, by usłyszał ktokolwiek, poza tymi, którzy (będąc bez uprzedzeń, podjęli postanowienie i) uwierzyli w Nasze Objawienia i Znaki (w świecie zewnętrznym i w głębi swych serc) i są gotowi poddać się (prawdzie).
۞ وَإِذَا وَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَآبَّةًۭ مِّنَ ٱلْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ ﴾٨٢﴿
A kiedy nadejdzie chwila wypełnienia się Słowa (kary) wobec nich, My wyprowadzimy dla nich z ziemi żywą istotę, która przemówi do nich: że (oto) ludzie nie mają pewności wiary w Nasze Znaki i Objawienia.[29]
وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٍۢ فَوْجًۭا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ ﴾٨٣﴿
(I nadejdzie) Dzień, kiedy podniesiemy i zgromadzimy spośród każdej wspólnoty zastęp tych, którzy za kłamstwo uznawali nasze Objawienia i Znaki (stanowiące o prawdzie zasad wiary), i ci zostaną ustawieni (i poprowadzeni do miejsca rozrachunku),
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبْتُم بِـَٔايَٰتِى وَلَمْ تُحِيطُوا۟ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴾٨٤﴿
Aż dotrą tam, gdzie On ich zapyta: „Czy negowaliście Moje Objawienia i Znaki, choć nie mieliście o nich pełnej i pewnej wiedzy? Jeśli tak nie było, to cóż innego czyniliście?
وَوَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا۟ فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ ﴾٨٥﴿
Słowo (kary) wypełni się wobec nich ze względu na to, że czynili niesprawiedliwość (a szczególnie za to, że przypisywali Bogu współtowarzyszy). Wtedy nie będą (w stanie) mówić (ani jednego słowa usprawiedliwienia czy obrony).
أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا جَعَلْنَا ٱلَّيْلَ لِيَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴾٨٦﴿
Czyż nie zauważyli, że uczyniliśmy noc po to, by mogli w czasie niej wypoczywać, i dający jasny widok dzień (by wykonywali swą pracę)? Zaiste, w tym są znaki dla ludzi, którzy uwierzą.
وَيَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَٰخِرِينَ ﴾٨٧﴿
W Dniu, kiedy zadmą w Trąbę,
وَتَرَى ٱلْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةًۭ وَهِىَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِ ۚ صُنْعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ أَتْقَنَ كُلَّ شَىْءٍ ۚ إِنَّهُۥ خَبِيرٌۢ بِمَا تَفْعَلُونَ ﴾٨٨﴿
Zobaczycie góry, o których sądzicie, że wszystkich tych, którzy znajdują się są trwałe i niewzruszone, lecz, zaiste, one w Niebiosach, i wszystkich tych, któ(stale się poruszają wraz z ruchem Zierzy znajdują się na Ziemi, porazi strach mi i) przeminą, jak przemijają chmury. (I i przerażenie, za wyjątkiem tych, któzostaną skruszone w Dniu Sądu, i przyjmą rych Bóg zechce od tego uwolnić. I kształty właściwe dla Tamtego Świata). Oto wszyscy przybędą przed Jego Oblicze wzór Boga, który wszystko wydoskonalił. poniżeni. On jest w pełni świadom tego, co czynicie.
مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيْرٌۭ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍۢ يَوْمَئِذٍ ءَامِنُونَ ﴾٨٩﴿
وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴾٩٠﴿
إِنَّمَآ أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلْبَلْدَةِ ٱلَّذِى حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَىْءٍۢ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴾٩١﴿
وَأَنْ أَتْلُوَا۟ ٱلْقُرْءَانَ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ ﴾٩٢﴿
وَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعْرِفُونَهَا ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴾٩٣﴿
Okres mekkański • 93wersetów
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ طسٓ ۚ تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱلْقُرْءَانِ وَكِتَابٍۢ مُّبِينٍ ﴾١﴿
Ta. Sin. Oto Objawienia Koranu, (i) na Tamtym Świecie (gdyż nie będą mieć Księgi jasnej, która w sposób oczywisty dobrych uczynków, które by przyjął od ukazuje prawdę, nich Bóg)[1][3]
هُدًۭى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ﴾٢﴿
Wskazuje drogę prostą i jest wieścią
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴾٣﴿
Którzy tak jak należy wykonują Mądrego i Wszechwiedzącego modlitwę, płacą zakat (oczyszczające
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمَٰلَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ ﴾٤﴿
Co do tych zaś, którzy nie wierzą w swojej rodziny: „Dostrzegam w oddażycie ostateczne – My ozdobiliśmy ich li ogień. (Poczekajcie tutaj). Przynioczyny, by znajdowali w nich upodobasę wam stamtąd wiadomość (o tym,, i oni.. gdzie jesteśmy i jaką drogę powinniśmy wybrać) albo przynajmniej przyniosę wam pochodnię (aby rozpalić ognisko), byście mogli się ogrzać”.
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمْ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ وَهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ هُمُ ٱلْأَخْسَرُونَ ﴾٥﴿
Oni są tymi, dla których przeznaczona jest kara najsroższa (w tym świecie i w Współczującego! życiu przyszłym), i oni najwięcej stracą
وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلْقُرْءَانَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ ﴾٦﴿
A tobie (o, Wysłanniku) przekazyradosną dla wiernych, wany jest Koran od (Boga) Jedynego,[4]
إِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهْلِهِۦٓ إِنِّىٓ ءَانَسْتُ نَارًۭا سَـَٔاتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ ءَاتِيكُم بِشِهَابٍۢ قَبَسٍۢ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ ﴾٧﴿
(Wspomnij i opowiedz im), kiedy datki na dobroczynność) i mają pewność to Mojżesz (podczas podróży przez wiary w życie ostateczne. pustynię zauważył ogień i) rzekł do
فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِىَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِى ٱلنَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴾٨﴿
Kiedy do niego podszedł, ktoś zawołał: „Błogosławiony Ten, który jest w ogniu i ci, którzy są wokół niego; i niech będzie pochwalony Bóg (niemający żadnego podobieństwa ze stworzeniem), Pan światów.
يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴾٩﴿
Oto ja, Bóg, Pełen Chwały, o nieodpartej Mocy, Mądry.
وَأَلْقِ عَصَاكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنٌّۭ وَلَّىٰ مُدْبِرًۭا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّى لَا يَخَافُ لَدَىَّ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴾١٠﴿
Rzuć teraz swoją laskę”. (On rzucił, a) kiedy zobaczył, że ona wije się jak wąż, odwrócił się, by uciec. „O, Mojżeszu, nie lękaj się. Wysłannicy (ci, którzy radują się Moją bliskością i całkowitym bezpieczeństwem) nie odczuwają lęku w Mojej Obecności (i nie mają powodu ku temu).
إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًۢا بَعْدَ سُوٓءٍۢ فَإِنِّى غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴾١١﴿
Jedynie ci, którzy czynili niesprawiedliwość (powinni odczuwać strach). Lecz jeśli (żałują za grzechy i) zastępują zło dobrem – to zaprawdę – Ja jestem (dla nich) Przebaczający, Współczujący.
وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِى جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَآءَ مِنْ غَيْرِ سُوٓءٍۢ ۖ فِى تِسْعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِۦٓ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ ﴾١٢﴿
Włóż swą prawą rękę za pazuchę: ona wyjdzie jaśniejąco biała i bez skazy. To jeden z dziewięciu znaków (cudów) dla faraona i jego ludu. Zaiste, ci są ludem występnym”.[5][6]
فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ ءَايَٰتُنَا مُبْصِرَةًۭ قَالُوا۟ هَٰذَا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴾١٣﴿
Kiedy jednak przyszły do nich Nasze Znaki (ajat) w pełni swej jasności i tak oczywiste, że mogłyby otworzyć ich serca na prawdę, powiedzieli: „To, zaiste, nic innego jak tylko czary”.
وَجَحَدُوا۟ بِهَا وَٱسْتَيْقَنَتْهَآ أَنفُسُهُمْ ظُلْمًۭا وَعُلُوًّۭا ۚ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ ﴾١٤﴿
Odrzucili je, owładnięci zwykłą niesprawiedliwością i samouwielbieniem, choć w swych sumieniach żywili przekonanie o ich prawdziwości. Zobacz, co osiągnęli ci, którzy oddali się dziełu szerzenia chaosu i zepsucia.
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَٰنَ عِلْمًۭا ۖ وَقَالَا ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍۢ مِّنْ عِبَادِهِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴾١٥﴿
(Dzieci Izraela wybawiliśmy zaś z rąk Faraona, który je prześladował przez wieki, i daliśmy im wspaniałe zwycięstwo. A z czasem) obdarzyliśmy Dawida i Salomona (szczególną) wiedzą. Obydwaj dziękowali Bogu i wysławiali Go, mówiąc: „Wszelka chwała i wdzięczność należą się Bogu, który obdarzył nas większą łaskawością niż wielu (innych) spośród Swoich wierzących sług”.
وَوَرِثَ سُلَيْمَٰنُ دَاوُۥدَ ۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمْنَا مَنطِقَ ٱلطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَىْءٍ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْمُبِينُ ﴾١٦﴿
Następcą Dawida był Salomon. On przemawiał (przytaczając dowody Bożej łaskawości wobec niego): „O, ludzie! i Zostaliśmy nauczeni języka ptaków obdarowano nas (częścią tego) wszystkiego (w co Bóg zaopatruje Swe sługi). Oto, zaprawdę, łaska oczywista.
وَحُشِرَ لِسُلَيْمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ وَٱلطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ ﴾١٧﴿
Pewnego dnia zgromadzono przed Salomonem zastępy dżinów, ludzi i ptaków, i ustawiono je w szyku bojowym (w pełni mu oddane).
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوْا۟ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌۭ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمْلُ ٱدْخُلُوا۟ مَسَٰكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾١٨﴿
I kiedy dotarli do doliny mrówek, jedna z mrówek rzekła: „O, mrówki! Pospieszcie do waszego mrowiska, ażeby nie podeptał was w nieświadomości Salomon wraz ze swymi zastępami”.
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًۭا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَٰلِحًۭا تَرْضَىٰهُ وَأَدْخِلْنِى بِرَحْمَتِكَ فِى عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴾١٩﴿
Uśmiechając się na jej słowa (w pokornym zadowoleniu z łaski rozumienia mowy mrówek, Salomon) rzekł: „Panie mój! Natchnij mnie i prowadź tak, bym zdołał okazać Ci wdzięczność za Twą łaskawość, którą obdarzyłeś mnie i moich rodziców; abym też potrafił postępować w sposób prawy, podobający się Tobie. I zalicz mnie (dzięki Swemu Miłosierdziu) w poczet Swoich sług sprawiedliwych”.
وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِىَ لَآ أَرَى ٱلْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ ٱلْغَآئِبِينَ ﴾٢٠﴿
(Innym zaś razem Salomon) dokonał przeglądu ptaków i powiedział: „Dlaczegóż to nie widzę dudka? Czyż może jest on pośród nieobecnych?
لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابًۭا شَدِيدًا أَوْ لَأَا۟ذْبَحَنَّهُۥٓ أَوْ لَيَأْتِيَنِّى بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ ﴾٢١﴿
Oto ukarzę go surowo albo pozbawię życia, o ile nie przybędzie do mnie z usprawiedliwieniem prawdziwym”.
فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍۢ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ وَجِئْتُكَ مِن سَبَإٍۭ بِنَبَإٍۢ يَقِينٍ ﴾٢٢﴿
Niebawem jednak dudek przyleciał i rzekł: „Zdobyłem coś, czego nie masz, i przybyłem do ciebie z Saby niosąc wieść godną wiary.[7][9]
إِنِّى وَجَدتُّ ٱمْرَأَةًۭ تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَىْءٍۢ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌۭ ﴾٢٣﴿
Zaiste, znalazłem niewiastę panującą nad nimi, która obdarzona została wszelkimi dobrami (jakie powinien posiadać władca) i która ma w posiadaniu tron wspaniały.
وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَٰنُ أَعْمَٰلَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ ﴾٢٤﴿
Jednak zobaczyłem, że ona i jej lud padają na twarz przed słońcem raczej niż przed Bogiem. Szatan tak upiększył im ich uczynki, by znaleźli w nich upodobanie, i odepchnął ich z (jedynej prostej) drogi, aby nie byli nią prowadzeni;
أَلَّا يَسْجُدُوا۟ لِلَّهِ ٱلَّذِى يُخْرِجُ ٱلْخَبْءَ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ ﴾٢٥﴿
Nie padają na twarz przed Bogiem, który niesie ku światłu to, co skryte w niebiosach i na ziemi (który wynosi ku światłu istnienia spoza zasłony niebytu wszystkie rzeczy i istoty w niebiosach i na ziemi), i zna to, co skrywacie i to, co ujawniacie.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ ۩ ﴾٢٦﴿
„Bóg – poza Nim nie ma boga, Pan potężnego Tronu”.[10]
۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ ﴾٢٧﴿
(Salomon) rzekł: „Zobaczymy, czy mówisz prawdę, czy też jesteś jednym z kłamców.
ٱذْهَب بِّكِتَٰبِى هَٰذَا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَٱنظُرْ مَاذَا يَرْجِعُونَ ﴾٢٨﴿
Udaj się z moim listem i upuść go im, a potem oddal się od nich i obserwuj, jak z nim postąpią pomiędzy sobą. Następnie zaś wróć”.[11]
قَالَتْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ إِنِّىٓ أُلْقِىَ إِلَىَّ كِتَٰبٌۭ كَرِيمٌ ﴾٢٩﴿
Ona (królowa, gdy otrzymała list) rzekła: „O, możni! Spójrzcie, podrzucono mi list szlachetny.
إِنَّهُۥ مِن سُلَيْمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴾٣٠﴿
On jest od Salomona i jest takiej treści: ‘W Imię Boga Miłosiernego, Współczującego!
أَلَّا تَعْلُوا۟ عَلَىَّ وَأْتُونِى مُسْلِمِينَ ﴾٣١﴿
Nie bądźcie wyniośli względem mnie, lecz przybywajcie do mnie poddani (Bogu Jedynemu)’.
قَالَتْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَفْتُونِى فِىٓ أَمْرِى مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّىٰ تَشْهَدُونِ ﴾٣٢﴿
O, możni! Doradźcie mi w tej sprawie. (Wiecie dobrze, że) bez was nie podejmuję żadnej decyzji”.
قَالُوا۟ نَحْنُ أُو۟لُوا۟ قُوَّةٍۢ وَأُو۟لُوا۟ بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ وَٱلْأَمْرُ إِلَيْكِ فَٱنظُرِى مَاذَا تَأْمُرِينَ ﴾٣٣﴿
Odpowiedzieli: „Mamy wielką moc i wielką odwagę, lecz decyzja należy do ciebie. Rozstrzygnij zatem, jaki rozkaz pragniesz wydać”.
قَالَتْ إِنَّ ٱلْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا۟ قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوٓا۟ أَعِزَّةَ أَهْلِهَآ أَذِلَّةًۭ ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ ﴾٣٤﴿
Ona na to: „Królowie, gdy wchodzą do jakiegoś kraju, powodują w nim zniszczenie i zepsucie, a ludzi możnych (spośród jego mieszkańców) poniżają. Zaiste, to właśnie czynią.
وَإِنِّى مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِم بِهَدِيَّةٍۢ فَنَاظِرَةٌۢ بِمَ يَرْجِعُ ٱلْمُرْسَلُونَ ﴾٣٥﴿
Dlatego poślę im podarunek i zobaczę, z czym (z jaką odpowiedzią) powrócą wysłannicy”.
فَلَمَّا جَآءَ سُلَيْمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍۢ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيْرٌۭ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُم بَلْ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ ﴾٣٦﴿
A kiedy on (wysłannik z podarunkiem) przybył do Salomona, ten rzekł: „Czy zamierzacie wspomóc mnie majątkiem? To, czym obdarował mnie Bóg (Posłannictwo, panowanie i bogactwo), znacznie przewyższa wszystko to, co dał wam. Tylko was (i wam podobnych) może cieszyć wasz podarunek.[13]
ٱرْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُم بِجُنُودٍۢ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُم مِّنْهَآ أَذِلَّةًۭ وَهُمْ صَٰغِرُونَ ﴾٣٧﴿
Wracaj do nich (którzy cię posłali, i powiedz im, że jeśli nie przybędą do nas jako poddani), my z pewnością przybędziemy do nich z zastępami, którym nie zdołają stawić czoła. Zaprawdę, wypędzimy ich stamtąd w niesławie i zostaną poniżeni”.
قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَيُّكُمْ يَأْتِينِى بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن يَأْتُونِى مُسْلِمِينَ ﴾٣٨﴿
(Królowa, kiedy tylko otrzymała wiadomość od Salomona, postanowiła odwiedzić go w Jerozolimie. Wiedząc o jej podróży) Salomon rzekł (do swej rady): „O, możni! Kto spośród was zdoła przynieść mi jej tron, zanim oni przybędą do mnie jako poddani?”
قَالَ عِفْرِيتٌۭ مِّنَ ٱلْجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّى عَلَيْهِ لَقَوِىٌّ أَمِينٌۭ ﴾٣٩﴿
Odezwał się pewien silny i zręczny dżin (Ifrit): „Ja mogę ci go przynieść, zanim jeszcze podniesiesz się z miejsca, gdzie odbywasz naradę. Zaiste, mam dosyć mocy i sprytu, by tego dokonać. Jestem także godny zaufania”.
قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌۭ مِّنَ ٱلْكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّى لِيَبْلُوَنِىٓ ءَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّى غَنِىٌّۭ كَرِيمٌۭ ﴾٤٠﴿
A ten, który miał nieco wiedzy z Księgi, powiedział: „Mogę ci go przynieść w okamgnieniu”. (Tak też się stało). Salomon, widząc postawiony przed sobą tron, rzekł: „To z czystej łaskawości mego Pana, by mnie doświadczyć, czy okażę wdzięczność lub też postąpię jak niewdzięcznik. Wdzięczność tego, kto ją okazuje, jest tylko dla (dobra jego) własnej duszy. Jeśli zaś ktoś jej nie okazuje, (niech wie, że) mój Pan jest zaiste Bogaty, Samowystarczalny i Szczodry”.
قَالَ نَكِّرُوا۟ لَهَا عَرْشَهَا نَنظُرْ أَتَهْتَدِىٓ أَمْ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ ﴾٤١﴿
(Następnie) powiedział: „Zamaskujcie jej tron i zobaczymy, czy potrafi znaleźć wskazówki (i rozpoznać prawdę) lub. też pozostanie pośród błądzących”[14]
فَلَمَّا جَآءَتْ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُۥ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ ﴾٤٢﴿
Po jej (królowej) przybyciu, zapytano ją: „Czy tak wygląda twój tron?” Ona odpowiedziała: „Zdaje się, że to ten sam. Otrzymaliśmy wiedzę (o wspaniałości rządów Salomona i jego nadzwyczajnej mocy) przed tym wszystkim (co tutaj zobaczyliśmy) i postanowiliśmy już być poddani”. rzekł: „To pałac wyłożony kryształem”.[12]
وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعْبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهَا كَانَتْ مِن قَوْمٍۢ كَٰفِرِينَ ﴾٤٣﴿
(Z Prostej Ścieżki) odsunęło ją to, co czciła poza Bogiem; należała bowiem do (Pojmując obecnie, że Salomon musi ludu niewiernego. być Prorokiem), stwierdziła: „Panie mój, wyrządziłam sobie krzywdę (oddając[15]
قِيلَ لَهَا ٱدْخُلِى ٱلصَّرْحَ ۖ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةًۭ وَكَشَفَتْ عَن سَاقَيْهَا ۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرْحٌۭ مُّمَرَّدٌۭ مِّن قَوَارِيرَ ۗ قَالَتْ رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴾٤٤﴿
Powiedziano jej: „Wejdź do pałacześć fałszywym bogom). Teraz jednak cu”. Gdy go zobaczyła, sądziła że to poddaję się wraz z Salomonem całkowitafla wody i obnażyła swe nogi (by nie zamoczyć swych szat). On (Salomon) cie Bogu, Panu światów”.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ ﴾٤٥﴿
Zaprawdę, posłaliśmy do (ludu) Samud ich brata Saliha (z przesłaniem): „Czcijcie jedynie Boga”. (I gdy on im je głosił), podzielili się na dwie grupy, spierające się pomiędzy sobą.
قَالَ يَٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبْلَ ٱلْحَسَنَةِ ۖ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴾٤٦﴿
On (Salih) zwrócił się (do nich): „O, mój ludu! Dlaczegóż to usiłujesz przyspieszyć nadejście (ku sobie) zła zamiast dobra. Czemu nie prosisz Boga o wybaczenie grzechów, byś mógł doznać miłosierdzia (i radować się dobrym, cnotliwym życiem na tym świecie, a szczęśliwością w wieczności)?”
قَالُوا۟ ٱطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَ ۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمْ عِندَ ٱللَّهِ ۖ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تُفْتَنُونَ ﴾٤٧﴿
Oni powiedzieli: „Mamy złą wróżbę, dotyczącą ciebie i tych, którzy są z tobą”. (Salih) odrzekł: „To, co wy nazywacie wróżbą, jest (czymś zarządzonym) przez Boga. Prawdą jest jednak, że jesteście ludem doświadczanym”.[18]
وَكَانَ فِى ٱلْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍۢ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ ﴾٤٨﴿
W mieście było dziewięciu prowodyw ruinie, albowiem oni zagubili się w rów, powodujących chaos i zepsucie w czynieniu niesprawiedliwości. Zaprawkraju i nieprowadzących rzeczy ku lepdę, w tym jest znak (i ważna nauka) dla szemu. ludzi szukających wiedzy[19]
قَالُوا۟ تَقَاسَمُوا۟ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهْلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ أَهْلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴾٤٩﴿
Powiedzieli, przysięgając na Imię
وَمَكَرُوا۟ مَكْرًۭا وَمَكَرْنَا مَكْرًۭا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ ﴾٥٠﴿
I tak oto ułożyli plan, a My wprowaodrażającej bezecności? dziliśmy w czyn Naszą wolę, gdy oni nie
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ ﴾٥١﴿
Przyjrzyj się więc, jaki był koniec jesteście ludźmi pozbawionymi wiedzy i ich planu! Unicestwiliśmy ich i ich lud – wyczucia (przyzwoitości; tego, co wławszystkich razem. ściwe, a co błędne)”..
فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةًۢ بِمَا ظَلَمُوٓا۟ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴾٥٢﴿
Oto ich domostwa – wszystkie leżą
وَأَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ ﴾٥٣﴿
I My ocaliliśmy tych, którzy uwieBoże: „Zaprawdę, uderzymy na niego i rzyli, trzymali się z dala od nieposłujego rodzinę nagle w nocy i zabijemy ich szeństwa wobec Boga, pełni bogobojnowszystkich. Potem zaś powiemy jego ści i pobożności. spadkobiercom, że nie byliśmy świadka-
وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَتَأْتُونَ ٱلْفَٰحِشَةَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ ﴾٥٤﴿
Posłaliśmy również Lota jako mi unicestwienia jego rodziny (ani sameWysłannika. On ostrzegał swój lud: go Saliha). Zaiste, mówimy prawdę”. „Czy będziecie jawnie oddawać się tej
أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهْوَةًۭ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تَجْهَلُونَ ﴾٥٥﴿
Co? Czy zbliżacie się z pożądaniem mieli o tym pojęcia. do mężczyzn, zamiast do kobiet? Zaiste,
۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَخْرِجُوٓا۟ ءَالَ لُوطٍۢ مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌۭ يَتَطَهَّرُونَ ﴾٥٦﴿
Lecz odpowiedź jego ludu nie była inna, jak tylko taka, że (ludzie spośród niego) mówili (do siebie nawzajem): „Wypędźcie z waszej ziemi rodzinę Lota (i jego samego)”. To ludzie, którzy pragną pozostać w czystości.
فَأَنجَيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ قَدَّرْنَٰهَا مِنَ ٱلْغَٰبِرِينَ ﴾٥٧﴿
I ocaliliśmy jego i jego rodzinę, za wyjątkiem żony. Postanowiliśmy, że ma być pośród tych, którzy pozostali w tyle (i zostali unicestwieni).
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ ﴾٥٨﴿
Wylaliśmy na nich (niszczycielski) deszcz (kamieni). Jakże zły był to deszcz dla tych, którzy zostali ostrzeżeni![20]
قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَىٰٓ ۗ ءَآللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ﴾٥٩﴿
Powiedz: „Wszelka chwała i wdzięczność należy się Bogu, a pokój niech będzie z tymi spośród Jego sług, które wybrał (i oczyścił)”. Czy lepszy jest Bóg, czy też wszystko to, co oni przypisują Mu jako współtowarzyszy?
أَمَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۢ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنۢبِتُوا۟ شَجَرَهَآ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ يَعْدِلُونَ ﴾٦٠﴿
Ten, który stworzył niebiosa i ziemię i zsyła wam wodę z nieba? My sprawiamy, że dzięki niej rosną ogrody pełne powabu i rozkoszy: nie jest w waszej (który) uczynił was (o, ludzie) namiestmocy powodować wzrost drzew. Czyż nikami na Ziemi (by prowadzić ją ku istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedylepszemu i rządzić nią wedle Bożych nym)? Nie, lecz oni są ludźmi błądzącyprzykazań). Czyż istnieje inny bóg poza mi (z dala od prawdy). Bogiem (Jedynym)? Jakże niewiele się
أَمَّن جَعَلَ ٱلْأَرْضَ قَرَارًۭا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنْهَٰرًۭا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِىَ وَجَعَلَ بَيْنَ ٱلْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴾٦١﴿
Ten, który uczynił Ziemię stabilnym zastanawiacie! mieszkaniem; i sprawił, że rzeki płyną w
أَمَّن يُجِيبُ ٱلْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَآءَ ٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴾٦٢﴿
Ten, który odpowiada bezradnemu tym, co oni Mu przypisują jako współw jego strapieniu, gdy ów modli się do towarzyszy. Niego, i usuwa od niego nieszczęście. I
أَمَّن يَهْدِيكُمْ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَن يُرْسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦٓ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴾٦٣﴿
Ten, który prowadzi was poprzez jej szczelinach, i umocował na niej trwałe zasłony ciemności na lądzie i na morzu góry. Umieścił również przegrodę pomięi który wysyła (łagodne) wiatry, jako dzy dwoma olbrzymimi wodami. Czyż radosne zwiastuny Swej Łaskawości. istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedynym)? Czyż istnieje inny bóg poza Bogiem Nie, lecz większość z nich (tego) nie wie. (Jedynym)? On jest całkowicie ponad[21]
أَمَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَٰنَكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴾٦٤﴿
Ten, który najpierw daje początek stworzeniu, a potem je ponawia, i który daje wam zaopatrzenie z niebios i ziemi. Czyż istnieje inny bóg poza Bogiem (Jedynym)? Powiedz: „Dajcie dowód, o ile jesteście prawdomówni!”[22]
قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ٱلْغَيْبَ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ ﴾٦٥﴿
Powiedz: „Nikt w Niebiosach i na Ziemi nie zna Niewidzialnego (Ghaib, wszystko to, co znajduje się w ukrytych wymiarach i poza postrzeganiem jakiejkolwiek istoty stworzonej), ale zna to jedynie Bóg. Oni (ani ich fałszywe bóstwa) nie wiedzą, kiedy (zostanie zniszczony świat i) zostaną wskrzeszeni do życia (po śmierci)”.[25]
بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى ٱلْءَاخِرَةِ ۚ بَلْ هُمْ فِى شَكٍّۢ مِّنْهَا ۖ بَلْ هُم مِّنْهَا عَمُونَ ﴾٦٦﴿
Nie, zaiste! Ich wiedza nie sięga Wieczności (gdyż pragnęli jedynie używania życia na tym świecie i wykorzystywali swe zdolności tylko na zdobywa. Nie, zaprawdę nie wiedzy doczesnej) (albowiem oni, choć zostali powiadomieni o niej dzięki Objawieniu, to) nie przestali w nią wątpić. Nie, zaiste, gdyż pozostali ślepi na nią (i wszelkie argumenty za nią).
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًۭا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ ﴾٦٧﴿
Ci, którzy uparcie trwają w niewierze, mówią: „Co? Czyż wtedy, gdy już staniemy się pyłem, zostaniemy wskrzeszeni (do nowego życia) – my i nasi praojcowie?
لَقَدْ وُعِدْنَا هَٰذَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴾٦٨﴿
Doprawdy, grożono nam tym już wcześniej, nam i naszym praojcom. To nic innego, jak tylko baśnie przodków!”
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴾٦٩﴿
Powiedz: „Wędrujcie po ziemi i zobaczcie, jaki był koniec ludzi niewierzących i występnych!”
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُن فِى ضَيْقٍۢ مِّمَّا يَمْكُرُونَ ﴾٧٠﴿
Nie smuć się z ich powodu (gdyż odrzucili twe posłannictwo) i nie bądź przygnębiony ze względu na to wszystko, co planują (w celu udaremnienia twojego posłannictwa i sprowadzenia ludzi z drogi Boga).
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴾٧١﴿
Oni mówią też: „(W takim razie powiedz nam), kiedy ma się spełnić ta groźba, skoro jesteś prawdomówny”.
قُلْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعْضُ ٱلَّذِى تَسْتَعْجِلُونَ ﴾٧٢﴿
Powiedz: „Być może coś z tego, co pragniecie przyspieszyć, znajduje się już tuż za wami”.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ ﴾٧٣﴿
Zaprawdę, wasz Pan jest pełen szczodrobliwości dla ludzi, lecz większość z nich nie okazuje wdzięczności.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ ﴾٧٤﴿
Oto wasz Pan zna wszystko to, co skry. wają ich piersi i to, co czynią jawnym[26]
وَمَا مِنْ غَآئِبَةٍۢ فِى ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍ ﴾٧٥﴿
Nie ma nic skrytego (dotyczącego ich albo wszystkich innych stworzeń) w Niebiosach i na Ziemi, co by nie znajdowało się w Księdze Jasnej (al-Lauh al-Mahfuz).[23][27]
إِنَّ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَكْثَرَ ٱلَّذِى هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴾٧٦﴿
Zaiste, ten Koran wyjaśnia Dzieciom Izraela większość spraw, co do których się różnią.[28]
وَإِنَّهُۥ لَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ ﴾٧٧﴿
I z całą pewnością dla wiernych jest przewodnikiem (we wszystkich sprawach) i łaską (pełną błogosławieństw).
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُم بِحُكْمِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ ﴾٧٨﴿
Oto wasz Pan rozstrzygnie pomiędzy nimi (wiernymi i niewiernymi) zgodnie ze swoim wyrokiem. On jest Pełen Chwały, a Jego Moc nieodparta; Wszechwiedzący.
فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلْحَقِّ ٱلْمُبِينِ ﴾٧٩﴿
Przeto zaufaj Bogu. Z pewnością, z tobą jest prawda, jasna i niewątpliwa.
إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْا۟ مُدْبِرِينَ ﴾٨٠﴿
Nie zdołasz wszak sprawić, by martwi usłyszeli, ani nie spowodujesz, by głusi posłyszeli wezwanie, skoro już odwrócili się plecami, uciekając.
وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِى ٱلْعُمْىِ عَن ضَلَٰلَتِهِمْ ۖ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ ﴾٨١﴿
Nie zdołasz też wyprowadzić ociemniałych z ich błędów. Nie możesz sprawić, by usłyszał ktokolwiek, poza tymi, którzy (będąc bez uprzedzeń, podjęli postanowienie i) uwierzyli w Nasze Objawienia i Znaki (w świecie zewnętrznym i w głębi swych serc) i są gotowi poddać się (prawdzie).
۞ وَإِذَا وَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَآبَّةًۭ مِّنَ ٱلْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ ﴾٨٢﴿
A kiedy nadejdzie chwila wypełnienia się Słowa (kary) wobec nich, My wyprowadzimy dla nich z ziemi żywą istotę, która przemówi do nich: że (oto) ludzie nie mają pewności wiary w Nasze Znaki i Objawienia.[29]
وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٍۢ فَوْجًۭا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ ﴾٨٣﴿
(I nadejdzie) Dzień, kiedy podniesiemy i zgromadzimy spośród każdej wspólnoty zastęp tych, którzy za kłamstwo uznawali nasze Objawienia i Znaki (stanowiące o prawdzie zasad wiary), i ci zostaną ustawieni (i poprowadzeni do miejsca rozrachunku),
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبْتُم بِـَٔايَٰتِى وَلَمْ تُحِيطُوا۟ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴾٨٤﴿
Aż dotrą tam, gdzie On ich zapyta: „Czy negowaliście Moje Objawienia i Znaki, choć nie mieliście o nich pełnej i pewnej wiedzy? Jeśli tak nie było, to cóż innego czyniliście?
وَوَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا۟ فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ ﴾٨٥﴿
Słowo (kary) wypełni się wobec nich ze względu na to, że czynili niesprawiedliwość (a szczególnie za to, że przypisywali Bogu współtowarzyszy). Wtedy nie będą (w stanie) mówić (ani jednego słowa usprawiedliwienia czy obrony).
أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا جَعَلْنَا ٱلَّيْلَ لِيَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴾٨٦﴿
Czyż nie zauważyli, że uczyniliśmy noc po to, by mogli w czasie niej wypoczywać, i dający jasny widok dzień (by wykonywali swą pracę)? Zaiste, w tym są znaki dla ludzi, którzy uwierzą.
وَيَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَٰخِرِينَ ﴾٨٧﴿
W Dniu, kiedy zadmą w Trąbę,
وَتَرَى ٱلْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةًۭ وَهِىَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِ ۚ صُنْعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ أَتْقَنَ كُلَّ شَىْءٍ ۚ إِنَّهُۥ خَبِيرٌۢ بِمَا تَفْعَلُونَ ﴾٨٨﴿
Zobaczycie góry, o których sądzicie, że wszystkich tych, którzy znajdują się są trwałe i niewzruszone, lecz, zaiste, one w Niebiosach, i wszystkich tych, któ(stale się poruszają wraz z ruchem Zierzy znajdują się na Ziemi, porazi strach mi i) przeminą, jak przemijają chmury. (I i przerażenie, za wyjątkiem tych, któzostaną skruszone w Dniu Sądu, i przyjmą rych Bóg zechce od tego uwolnić. I kształty właściwe dla Tamtego Świata). Oto wszyscy przybędą przed Jego Oblicze wzór Boga, który wszystko wydoskonalił. poniżeni. On jest w pełni świadom tego, co czynicie.
مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيْرٌۭ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍۢ يَوْمَئِذٍ ءَامِنُونَ ﴾٨٩﴿
وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴾٩٠﴿
إِنَّمَآ أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلْبَلْدَةِ ٱلَّذِى حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَىْءٍۢ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴾٩١﴿
وَأَنْ أَتْلُوَا۟ ٱلْقُرْءَانَ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ ﴾٩٢﴿
وَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعْرِفُونَهَا ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴾٩٣﴿